장음표시 사용
291쪽
mora Ita, quoad substantiam operum, & cireum stantias morales; it aut non peccasset contra rectam rationem dc honestatem : Potuit , inquam , hoc facere sine gratia praedicta, non tamen sine auxilio actuali, quia homo in quocumque statu existat, est compositus exanima & corpore , ex potent iis inferioribus & superioribus, & quali tabus diuersis , ex qua tu diuerso terninperamento diuersi motus oc diuersae naturales tentationes emersissent , impedientes quo minus homo sesexetur aliquando in bonuri, honestum ut impediretur ergo talis discordia, necessar'um fuisset aliquod auxilium , quod aliqui vocant supernaturale, quia esset concessum, Deo,& alii nasurale , quia datum fuisset ad finem naturalem , esset que a Deo, ut authore natu rae, non gratiae ; proindeque talia auxilia fuissent
Constat sc cundo . homine in in statu naturae integrae non poste seruace praecepta supernaturalia de Fid. Spe &Charitate sine gratia ir haec enim omnia requirunt naem ; i na tuo nec etiam potuit obseruare mora lia quoad modum , ut sunt meritoria vitae aeternae ; sine gracia enim nihil poι est fieri beatitudinis meritori uiri. Idem dicendum. est a fortiori de homine i astatu nal tuae lautae; quod scilicet non pcssit obseruare vllum praeceptum supernaturale aut morale , sne gialia quoad n Odum , pol est tamen obseruare aliqua Praecepta moralia , quanium ab substantium , sine gratia actuali aut habituali, saltem quoad breue tempus , di quando non urget tentatio.
Constat tertio, hominem lapsum, in peeeato exi- sentem eum sola gcatia actuali posse facere bonaia opera: etiam praecepta per legem, ut v.g. eredere, spe-I, ieiunare, & audire sacrumr itaut per talia opera observet praecepta Dei,& Eeelesae iubentis tales a iustalla tamen opera non erunt meritoria gloriae nisi me- uiate, an quantum facta ex gratia actuali, merentur de congruo , ut Deus det gratias alias actuales , mein aiantibus quibus , e peceato homo resurilat. Quaestio
ergo nostra est simul de gratia habituali di actuali eo μω -- ν ςWin secunda possit
292쪽
cum gratia actuali obseruare omnia mandat Dei, sine naturalia, siue supernaturalia, non solum quoad substantiam , sed etiam quoad modum: ita quod erunt meritoria gloriae. Haec conclusio est coci rea Lutherum in articulis a Leone X. condemnatis , & Caluinum lib. . instit. e 7. die niis, hominem, quamvis iustum, esse incapacem talis obseruationis , M sic semper transgredi mandata Dei , talia tamen peccata Deum non imputare praedestinatis , sed illis esse tantum veniali : imputare lamen reprobis , quos ob illa
Probatur conclusio ex Deuter 3. Mandatum, quod
praecipio tibi , non stupera te est. AM .Philipp ε. Omnia possum in eo qui me confortat. Ioana 34, Si quis diligit me ,
sermonem meum Ieraabri , Matth. ip. Si vir ad vitam imgredi, strua mandata . Sic Conciliu ira Ara usitanum cap. v. it. & Trid. sess. 6. c. 18. Sigis dix is, i uni in omni operesuo peccare venialiter, aut quod est intolerabiliur, etiam mortaliter, attamen nou domnari f. quia Deus inpera eius noni imputat ad damnationrm , anathema sit.
Obite. Ex Luc. . Cisim feceritis omuia, gus p scepta sunt vobis, dicite, qui serui iuutiter sumus : non ergo ob qaseruantur , .iussis praecepta Dei quoad modum. Rei p. ferui in ille a sqmus : si faciamus sine gratia, concedo, 'cum gralia, nego . Distinguo itruum, inutiles lumus: Deo ..co esto: auia botnorum nostr rum 'on get e Robis , nego ri L i beatur Ecclesiasses I. Non est iu stur homo tu terra. : qui ut sev m, ω ει on peccet: si desit gratia actu lis, concedo. vel dico, ctapturam in his, di similibu loqui hypeiholice per LX aggerationem, ut ostendat, bonosesie I rissimos, m los vero communissimos vel tandem l quitur scriptura de peccatis. venialibus, quN non poss*n Q hia vitari , iustis , e./
Obiic, λβ.r 3. dicit pratus , quid tentatis imponeret. trium Aper ceruicer i cim tor 'a, quod nos, nec patres no Iri portare potuimur Et ed Roman. I Vette adiacet mihi , perficere non inuenio . Resp ad primum . Pe rum loqui de praeceptis caeremunt alibus ν quae non debebant imponi discipulis post. abrogatam leger Veterem ; di illa vocat impostabilia, ,. quia erant dis sicilia:
293쪽
, et IIa non impossibilia . Quoad secundum , Paulus vult innuere non impossibilitatem legis, sed difficultat em in reprimenda concupiscentia L si Augustinus lib de spir. & littet a dicat , obseruantiam huius Praecepti; Non com visces : & huius , Deum diliger: per
An homo iustificatur possi cum auxilio actuali vitare omnia
Cum gratia habituali & actuali potest homo vi
tare omnia peccata mortalia 3 Deus enim imis pos ibilia non iubet: iuberet autem .impossibilia, quoniam vult' vi dcuit cmus omne peccatum .Quod si quodlibet auxilium actuale non sit essicax , ut observentutinonia mandata,& vitentur tentationes, nunqua tametadecst auxilium sussiciens , quo possit homo petere auxilium illud efficax ad graues tentationes superandas ; ordinarie tamen iusti non sunt immunes absolutea peccatis siue morialibus , siue veniat ibus, quia non consentiunt gratiae . An autem possint a peccatis vcnialibus immunes reddi per solam gratiam com munem actualem , an vero requiratur Particularis, hoc quaerimuC.
Non potest vir iustus sine auxilio speciali vita ro
omnia peccata venialia collectruc , dc per longum tempus': Probatur ex Cone illo Tridentino sessi 6. can. a 3. Si quis dixerit: hominem ,omeliustificatum , po se in tota vita omnia pectata vitare , etiam venialis nisex speciali priuilegio , anathema sit. Sie apud Ioan nem habetur et Si dixerimus , Pia peccatum non habemur , nos ipsos seducimur ; quod dcbet dici a iustis , n6n sol in ex humilitate ; sed ex velitate, ait Concilium Mileuitanum . Sie etiam Frouet b, 24. . Septierin die cadit iii tus . Vnde . Aut ustinus Epistol. ap. Nemo vivit fine peccato , hoc alius massis , alias minar et optim que minimum : postea tamen lib. de Natura re Iaira caP. 36. Beatam virginem excipit. Cones usio μ nostra
294쪽
in ostra intelligitur pcr longum aliquo tempus quo fieri non potist quin motus tam multiplices passonum,& concupiscontiae insurgant. Vt impossibile sit, hominem , quamuis 3 ustum, se posse defendere ab illis. Noe est quod dieit Paulus. Velle adiacet mihi , pesce emon inuenior non dicii facere , sed perficere : ides per- l, . fecte implere non possum sine ulla offensa. Porro in conclusione diximus, collective r potest enim quilibet iustus cum gratia acta ali communi vitare quodlibet Peccatum v eo tale, seorsim,& distributive sumptum non vero omnis eo liccti uc : sunt enim in tali numero, quod iustus neccssario , necessitate quadam morali , non possit ita se gerere per totam vitam , ut aliqua non comittat , ob continuam pugnam appe Iitus sensi tui, & repentinas cogitationes & distracti nes animi, qui obrepere solent , variosque tumultus excitare, antequam ratio sum cienter attendere queatici sic si latio eum gratia uni resistere velit , alterita
cumbat necesse est. Comparationem sumunt communiter Doctores de nauio inni ex nar e perforata , Sca quam unde quaque hauriente : possunt quidem nautae occludere quodcumque foramen , nun tamen omni simul . . ', Obij c. Scripturam dicentem multoties , hominem esse sine macula , ε. Ioann. 3. Omuis, qui natus est ex: Deo , peccatum non facit . Distinguo ; iusti sunt sine macula : id est , sine mortali pecςato animam macu Iante: non vero sine veniali. si dicatur , Sanctos dobcre eis perfectos : blati. s. Estote perfectiscuro Patre vester pejectus est: id est, debent ii a studero pellectio-- ni , Ut quantum poterunt , ad illam accedant. Nee
dicas, quod homo possit quodlibet seorsim vita in rergo & omnia, quia omnia non occurrunt simul , . sed seo sim : Res p. negando consequentiam 3 ad proba.tionem dico , per omnia peccata collective, nos non
se intelligere : quasi omnia simul contingant e dem momento : led intelligi multitudinem venia-
lium, quae quasi singulis momenti spei totam vitam
Obi je si homo non possit eum gratia actuali vitare
omnia peccata venialia: ergo Deus impossibilia iubet, qaia psohibet quodcumque veniale. Resp. ad hoc, quod, ut impossibilia non iubeat, suffieit,si. quodcumque peccatum veniale vitare possimus sigillatim , non
veIo omnia collective . Hoc autem Deus pei misit ia. suis ,
295쪽
suis , ut humilitatem foueret, excitaretque diligen- tiam eorum , vi sibi semper cauendo et suae infirmitatis compotes, ad vota & preces reccurrerent: non debemus tamen de Deo conqueri , quod permiserit ill La peccata: quia sunt minimi momenti , si comparentur ad mortalia, non faciunt enim Dei inimicos , nee in inducun maculam, proprie dictam , di tandem facile , variisque modis remitti possunt. Obiic. Cur aliqua peccata venialia vitare possumus, & non alia 3 Rcsp. quia sunt inter se diuersa : alia . lenim oriuntur ex in aduertentia & sirbreptionet quando scilicet non est plena deliberatio; lico enim ad mortale perfectus consensus requiratur , ad veniale tamen sum cit imperfectus , quia imperfctum cst: alia
oriuntur ex infirmita e . propter debi lem corporis affectionem, & vehementiam passionum, alia denique sunt ex certo consensu & deiberata iniciatione: talio. ne tamen paruit a iis materiae non sunt mortalia . Ista
ultima possunt facinus vitari, quam alia : quia possu- . s Us illis negare nostrum consensum . '
CONCLUSIO SECUN D L. Potest quis per totam vitam , ex speciali priuile
gio , cauere ab omni peccato se mala . Hoc patet e XC Onculo Trid. quod sest 6 cari Z3. delcrmina uir,
Beatam virginem ab Omni pio sta, Peccato, ri m mor
tali . tilina ve ali fuisse immunem , ut di X unus a Las:& hoc est conforme Patribus Augustino sib. de Natu-Ia di Gratia cap. 36. Hieronymo passim , An stimo con eptu virginali cap. 28 N Beri a do Epistol 17 . Quod autem concessum est B. Virgini , Dullus dubitandi locus quin Deus aliis rCb iere possit : potest enim Deus absoluta potentia ligare fomitem cohibe -τς Omnes motus calcis , dare gra Mam ita cur gruam svr pars inferior superiori non te pugnet . sal om qu Dadactum secundum . Licet tamen possit fieri , ut prauilegium cauendi ab Omni pcccato veniali conccdam rcuilibet e soti tamen Mariae concessum est , ut puli lite habet Aligustiirias tib de Na'u a & Giama cap so Hac, inquit , P irgine excepta , I; omnes illos Sanctos O Sanctus, etim hic ruerent, interrosare possemus , vir tim essent f ne peccato : quid re reno oro, putamus λ vir on qxod istis puta Pelagius dixit , nempe sine peccato v. AVVeὶ n quo
296쪽
Ioannes Apostolus e ruovor , quanta libet fuerit in litas, ex. cellentia sanctitatis, una v'ce clamarent s dixrrimur, quia peccatum non. habcmur, nos ipso educimns , veritas in
vitiis non es . . . Obiic. ex Matth. I. Iater nator mulierum nonsurrexit
maior Ioanne Baptista': ergo ipse sicut Maria caruit pec , caro veniali. Res p. nullus fuit maior , quoad vetus Iestamentum , concedo e quoad vetus & nouum simul, nego et Lucae enim I. hoc elogium restringitur ad Prophetas r maior inter natos mulierum propheta nemo est raerophetae autetia spectant ad vetus Testamentum . Si dicantur Apostoli confit mari in gratia 3 ergo immunes a peccato. Respca peccaro mortali . concedo: veniali , nego et ipse enim loannes, qui fuerat confirmatus in gratia , dixit: Si dixerimur,quod peccatuin non habemus , nor ipso educimaa. - i
Q v IE s T I O V L T I M A. An e auxilio periali Gratiςpossit perseuerare iustus 3 Homo iustus non potest perseuerare sine gratiata
actuali , nam sine ta It gratia homo, quamuis iustus , non potest elicere vllum bonum opus supernaturale , ut diximua: ergo idem auxilium requiritur, ut possit per residuum vitae suae omnia bona elicere, quae faciendo Occurrunt. Quaerimus ergo , virlim p aeter auxilium illud commune, quod semper praesto est,cum aliquod praeceptum obseruandum occurrit, requiratur specialius a Oxilium,quo perseueret, quod quc vocatur donum perseuerantiae. Dotium Perseuerantiae nor est habitus intrinseeus perficiens. potentias hominis austificati ; satis enim perficiuntur & cicuantur per gratiam habitualem'; sed est quaedam directio speeia. Iis . qua Deus Operationes nostras ita gubernat, & tentationes passionum ira temperat vel minuit, ut homo non deficiat propter occurrentes difficultates, quae intentationibus superandis reperiri solent . porto,donum perseuerantiae non est id cm ac priuilegium confirmationis in gratia : confirmatus cnim in gratia non ten 'asur vllerius , bene autem ille, qui recipit donum Perseuerantiae.
297쪽
Raeter gratiam actu adem & habitualem commuis A nem, Irequiritur specialis gratia , ut hamo perseueret. sic Concilium s idem sess. s. 'canona Si quo dixerit, hominem itiit Uieatum puJe sine speciali auxilib Diain accepta iustitia perseuerare , anathema sir. Rario est, quia licet homo iacietur per gratiam habis ualem , & licet per giat iam actualem, additam habituali , possit vitate hoe peccatum . & illud & omma diuisue, de etiam facere diuisive quod ubet Opuς bonum ; non tamen potest vitare om a peccata , di facere omnia boana, quae occurrunt in toto vitae curii cu O , nisi insuperspec alius gubernetur per specialem ninnitioncntiam Dei , qui vel tentaliones aufert, vel mitigat, vel coria roborat lentat Os , ut possint ten 'ationes superare: iuxta illud i. Con. r. Fidclis est Deus, qui non patietur viaten t ara seupra id quod potesti r . 'Obiic. Potcit homo. qui de nouo gratiam recuperauit per poenitentiam , cito mori, vel bi eui aliquo post tempore, & in illo inici uallo abstinere a peccato : ergo non sempec rc quir Dur donum per se uelantiae. Rcsp.
hoc posse fieri; sed quastici nostri non est de b. cui illa
tempore, in quo te a Mones non ex lant, nec praecepta
obeunda ; be me autem de longo tempore, n quo lom non posset Petita, clare sine gratia . Deinde , in arti culo mortis multae ad uenunt tentationes diaboli . qui animam vult e gratia delicere , quae sunt ita graues, vi gra i a speciali in dircaei horno . item , licet in casu posito homo posset pct seuerare sine gratia , notata meri sine nouo di indebito fauore, ac dono druinae misericordiae , quo fit, ut homo moriatur eo tempore quo non sani magna amittendae salutis pericula. Si aliquis dicat ; ergo Deus dat praecepta impossibilia et iubetem rei quod per scueremus, quod tamen facere non possumus cum gratia ac tia ali. Resp. Lien rubere. impossibilia, quia possumus per grata a S communes PC-tere , ut Deus det nobis perseuera Ie in gratia ; & si e
possumus dicere , quod homo possit Perseuerare cumigratia communi, saltem remole.
298쪽
PRaemitti debuisse definitionem gratiae nonnullis
iustum videbitur : sed quia liberum aibittium cum gratia conciliandum erat : quia etiam liberutri arbitrium aliquas vires amisit in statu naturae lapsae, quibus in natura integra pollebat : ideo congruun censui, diuersis statibus naturae humanae, & a libero arbitrio sumere exordium , &ab aliis, quae hactenus explicuimus t nunc ergo viden um est , quid dicere debeamus de quid ditate gratiae , oe de causis eius , alia reseruantes Pro capite illo, in quo agemus de gra i tia habituali.
cumque dono gratis duin Dus collato : dc. sic Creatio , Conseruatio, Sanitas G salubritas aeris, &hona Indolos , possunt dici gratiae . secundo sumi-xur proprie , pro donis supernaturalibus, quae nobis conseruntur ea meritis Christi, dc ad gloriam conda-cunt.
tis homini concessum , ex meritis Christi, reddens hominem Deo gratiam , vel capacem eliciendi Cpera ad finem viximum supernaturalem conduc ea. tia . Dicitur primo , donum : dc est genus definitionis , an quo gratia proprie sumpta conuenit cum grata Iate usurpata , de qua in notando egimus . Dici xur secundo , superna turale ; Ac in hoc distinguitur , aratia naturali, DFertur tetrao , gratia datum ; io est , Osine meritis r Sigratia enim est ex meritir , inqui Apodiolu non est gratia . Dicitur quarto , ex meritis Christi; lichi emtu Deus sit causa essiciens , & physica gra tiae , attamen omnem gratiam, siae Augeris , sive hominibus collatam, metuit Christus. Additur quinto,
299쪽
reddenr hominem Deogra tum ; di hoc intelligi debet de gratia habituali, quae vocatur gratificans , quia nos reddit Deo gratos. subiungitur, ver capacem elici u-di opera, de e. sine gratia enim nihil o Perari po*umus, quod ad finem vItimum conducat. Obij c. in hoc, quod diximus , omnem gratiam esseo a Christo; Deus potest concedere auxilium aliquod speciale homini, ut fiat bonus philosophus ; illud autem auxilium non meruit Christus , quia Christus mortuus est, non ut philosophos faceret, sed ut homines saluaret. Res p. tale auxilium non fore gratiani, nisi late sumptam: hic autem loquimuriae gratia proprie usurpata, quae hominem reddit Deo gratum , vel ad ipsum conducit.
An Gratia sit quid reala C Aluinns putauit, hominem iusti fieari per solam
non imputationem peccatorum, non vero per aliquam formam realem in anima actu inhaerentem ;sed de hac dissicultate habetur quaestio in Tractaui de
Sacramentis, cap. de penitentia: pauca ergo tantum hie dicemus . .
GRatia est quid reale de positiuum , ipsi animae
inhaercns. Hoc debet intelligi de gratia habitu a- li, quae perrnanenter inhaeret voluntati ; non de gra' ia actuali , quae se habet per modum transeuntis; consistit cnim in illustratione intellectus , aut motione Voluntatis, quae non inhaerent in te ectui aut voluntati , licet sint quid reale, & positiuum . Quod aus cm gratia habitualis sit quid reale in nobis existens , dc
On tantum denominatio extrinseca , ut vult Caluinus . palet ex Epist. ad Rom. cap. s. Charitas Dei di u fa est in eo diόus nostris per Spiritum sanetom qui datur est nobis. a. Cor 6 Ne in vacuum Dei gratiam recipiatis . Luc. I Aue gratia plena. Et Stephanus plenas gratia : Quae omnia redolent gratiam csse Mid reale &post tuum , actu animae inhaerens.
obite. Dilcctio hominis nullam ponit formam rea Iem in obiecto dilecto , sed lanium denominatio Boγuin Theolog. Pars II. N nem
300쪽
et em extrinsecam , qua homo dicitur amatui r ergoq ando Deus diligit homines, & iecipit eos in sua gaia, & fauore, nihil reale ponit in ipsis . Rcla. negando consequentiam e qma haec est differentia inter amorem Dei & hominis 3 quod amor hominis supponat bonitatem obiecti , siue in toto, siue in parte ; amor vero Dei causat bonitatem in obiecto; dc se gratiam producit in creatura , qua bonata dicitur.
Caius predicamenti sit ara tis oniam praedicamenta sunt quaedam series generum . specierum & indiuiduorum , tum sub -' stantialium , tum accidentalium, quae reperiuntur in rerum natura; gratia, quae est eos reale & positiuum, d c bent consequenter ad illorum aliquod te duci ; & ob hoc ponit ut nostra quaestio , quae diuersim de debet solui, alio modo enim respondendum est de gratia habitu li , alio modo de actuali.
GRatia actualis ad praedicamentum actiones petis tinet: habitualis veto ad qualitatem spectat sub specie scilicet habitus. Plobatur primum: Sic disserendum est de concutis speciali Dei ad actiones su-
pes naturales, sicut de concursa generali eius ad actiones naturales; sed concursus generalis Dei pertinet ad praedicamentum actionis r ergo gratia actualis pertinebit ad idem praedicamentiam . Probatur secundum ex Catechismo Concit i Tridentini Pij U. uisa edito conformiter doctrinae erus dem Concin i, pate. 2. eao de bapt. I. ubi ait , secundum effectum bapt mi esse gratiam i quam eredendam Tridentina onodus pom non tum per quam f3 peccatorum remisso: sed ext m , vis diuina qualitas in anima inherens veluti splendor . quilonimarum nostrarum etilpas delet. Pr, baxur tem um--; quod scilicet gratia sit de prima specie quali a is ;nempe habu us: vocatur enim ob hoc grama habitu a iis a patribus, cfficitque, vi homo possit elicere actus s* pe na iura les gloriar eoelestis meritolios : hoc autem