장음표시 사용
311쪽
uid sit quaelibet Gratia gratis data ἡ . . Noa lassicit attulisse desinitionem gratiae grai Isdaiae , & illam diuisisse in minora membra conformiter doctrin V Apostoli : sed ad maiorem examinationem gratiarum gratis datarum transeundum est , unde quaerimu , quid sit quaelibet gratia gratis
SEt mo sapientiae est cognitio rerum diuinarum ,, quatenus quis peream potest deducere conclusiones ex myster ijs fidei per media supernaturalia- , puta per sacros conieXxus, oc e Nempla; vel, si velitis, est faeilitas explica odi res fidei per media supernaturalia. sermo scientiae est cognitio rerum diuinarum, quatenus quis potest per eam probare mysteria fidei , vel potius pei suadere ea per demonstrationes naturale et seu cst facilitas explicandi res fidei per humanam rationem, per exempla , cffectus, & similia . Fides est quaedem singularis fiducia , qua quis speciali inspiratione cerio habet se a Deo impetraturum quod petiit tanquam necessarium ad confirmandam mdem aliis. De ea sic sumpta habetur Matth. x , Si habueritis fidem , dicetis monti huic , Trans hine, ille P. transbit . Distinguitur ab ope satione vi Itutum tanquam pars a toto. Gialia sanitatum est gratia, qua quis salutem eor-Poralem miraculose operatur. De ea habetur Marei II. Super egros manus imponent, O bene hasebunt. Hanc gratiam habuit Pctrus , cum facultatem ambulandi claudo restituit ad ianuam rempli existenti. Operatio virtutum , est gratia, quae dat potestatem
edendi miracula confirmativa virtutis diuinae; sicut quando Moises diuisit mare , Iosue faeit stare solem , & cum Petrus Annaniam , & saphiram intei fecit . Ad hanc reducitur potestas administrandi s acramenta 3 macna enim est virius gratiam aliis
Prophetia est gratia, qua quis habet certam,& in sab
312쪽
Iibilem cognitionem eorum , quae procul sunt a sensu, di cognitione aliorum . vel est praedictio futurorum aliquando etiam si e cognitone, mulli enim Prophetae praedixerunt ea, quae nescicbant. Discretio spirituum, est gratia, qua quis latentes hostium fraudes de egere valet et vel qua quis videt cogitationes occultas, di discernit , qno spimu quis loqua-
G talia linquarum , est gratia, qua supernaturalitereo gnosci possunt vatia idiomata , eorumque significationes , secundum constructionem grammaticalem . Sie Act r. Repleti sunt omnes Spiritu s. ω coeperant loqui varijs linguir . Interpretatio tandem sermonum est gratia, qua cata, quae sunt obscura in sacro textu, interpretantur, non asserendo nudam vel borum explica ionem ad hoc
nempe sume it donum linguarum sed eκplananda
mentem auctoris secundum verum sensum .
' - ίuοtuplex sit gratia gratum faciens λDI uisa gratia giatis data in nouem speci cs. , quarum aliae sunt habituales di permanentes ut sermo sapientiae , scientiae , fidei, genera linguaru - , di interpretatio sermonum; quibus homines talia bona possidente sviuntur, quando volunt: aliae veto sunt actuales ; ut prophetia , gratia sanitatum , operatio viri uium , di discretio spirituum , quae sunt transeuntes qusdam moriones spiritus s. quibus homines utunis tur , quando sic mouentur: Nunc ad diuisionem alterius membri tianseundum est ; sed a mea dicemus ex Occasione, gratiam sanitatum aliquando esse habitu a lem ; ut palci de Regibus nostris Christianissimis , qui ex coelesti praerogativa vim mirabilem strumas curandi habent , quae potest dici gratia gratis data habitu a. lis , quia ea viuntur, quando nolunt ; di si aliquando non curentur infirmi, hoc est non defcctu virtutis eκ parte curantium, sed ex defectu fidei, aut alterius di DPositionis ea parie laborantium. Hoc posito, em ἀ
313쪽
Ratia gratum faciens apth diuiditur in actua- T lem, di habitualem 3 seu in transeuntem,& Per
ma entem . Per gratiam actualem intelligimus aliquam motioncm in nobis diuini ius excitatam , qua iranseunter illustratur intellectus ad bonum de malum
cognoscendum , vel pulsatur voluntas ad illud prosc- quendum , & istud fugiendum in ordine ad beatitudinem. Per habitualem intelligimus aliquam qualitatem
supernaturalem in voluntate permanentem , qua anima dicitur sancta. Deo grata , di capax producendi actus supernaturales gloriae meritorios. Prob. conclusio : Illa diuisio est tegitima , cuiusia membra diuidentia habent tres istas conditiones . Primo , quando participant rationem geneticam illius, quod diuidunt. secundo , quando inter se di-. stinguuntur . Tertio tandent , quando adaequath partiuntur diuisum : Sed huius diu isionis membra sic se habent. Erimo partici Pani eandem rationem generis, scilicet rationem gratiae gratum facientis ; secundo, ista membra distinguuntur , quia unum se habet peri modum trante uniis , aliud per modum permanentis tertio diuisum pari iuntur adaequale , quia nulla est gratia gratum iaciens quae non sit vel transiens , vel permaneos tergo ista diuisio bona est. Obi ie. Gratia actuali non est gratum faciens , - quia datur peccatoribus , qui sunt Deo ingrati rergo gratia actualis' non sortitur rationem generis , sicque cst illegitima diuisio . Resp. Gratiam actualem esse gratiam gratum facientem , remo te & consequenter ; quia datur ut bonum operemur, & gratiam habitualem obtineamus a non vero est graium faciensior maliter, Sc proxime. Instabis, Omnis gratia actualis notis it etiam gratum faciens rc mole , quia non Ordinatur ad iustificationem; ut pater ex his, quae diximus alias, requiri scilicet gratiam ad obseruationem legis Dat viae que quidem gratia non ducit ad beatitudinem. Res p. Si talis obseruatio legis naturae non fiat intulis
tu gloriae , illa gratia non est supernaruralis Proprie , ut diximus ibidem , & de hau gratia hic non Io-quor diuisio enim nostra est de gratia supernatur li, quae finem supernaturalem respicit; immo non debet
dici gratia, quia ex denaitione SNtiae constat, quod
314쪽
gratia ordinetur ad beatitudinem , sed potius voeari debet auxilium actuale, qu&m gratia ; si vero talis obseruatio legis naturae fiat intuitu gloriae , tunc gratia ad id data est supernaturalis , dc debet vocari glatam faciens , saltem Iem te .
NOo loquimur hie de gratia habituali , quoniam
tantae est dignitatis , ut caput speetale de illa ici sit uere congruum sit: de actuali ergo tantum agere intendimus. Alij eam diuidere solent in operantem di cooperantem , alii in excitantem &adiuuantem ;alii in praeueniemem , & eonsequentem ; alii denique an antecedentem, coneomitantem,& subsequentem; sed quia hae diuisiones nomine tantum differunt, quoniam ex una parte, antecedens, pr enteus , excitansci operans, pro eadem sumuntur: & ex alia, conse quens, adiuuans, & cooperans sonant pro eadem, ideo
unicam tantam diuisionem faciemus. C o N C L'Vs Io.GRratia actualis in excitantem, & adiuuantem reocte diuiditur. Excitans dicitur talis, quia excitat hominem velut dormientem . Dicit ut antecedens s. quia antecedit consensum nostrum . Dicitur praeue niens, quia voluntatem praeuenit, & operans, quia operatur in nobis sine nobis , idest, libere onsentien-xibus . Secunda dieitur adiuuans,quia adiuuat nostros conatus , dicitur consequens , quia illos consequitur , di dicitur cooperans, quia nobiscum operatur, ει cum alio operari, cooperari est. Probatur conclusio ; quia nulla est gratia actualis, quae sub uno horum membrorum non contineatur, bc quae non sit excitans , vel adiuuans, in Opere enim salutis , Deus volens hominem a peccato extrahe -
re , di iustificarc ipsum , duo tantum opera in nobis facit : unum scilicet sine nobis , & illud est vere , &Propith gratia excitans ; & aliud cum nobis , id est clim nostro libero albitrio . & est gratia adiuuans . Gratia excitans consistit vel in prima , & repentio a
Iogitatione intellectus circa bonum faciendum , ec
315쪽
malum fugiendum, vel in ptima , 5c subitanea moti c ne voluntatis & in deliberata,qua voluntas facere vult bonum . Adiuuans consistit in auxilio superaddito , quo reuera facimus bonum, quod non possemus facere , si haberemus tantum gratiam excitan em. Prima gratia dicitur esse in nobis sine nobis a quia licet intellectus concurrat vitaliter ad suam cognitionem , 3c voluntas ad suam volitionem , quae dicitur gratia excitans s nullus enim actus in potentia vita-Ii producitur , nisi mediante illa potentia ) tamen non concurrit moraliter, & liberer sunt enim motus quidam e quos Deus cxcitat in nobis sine nobis , qui dicuntur in deliberati. Secunda dicitur esse in nobis, de nobis: nobis sciliee tum vitaliter, tum libere concur- Tentibus , concurrimus enim cum Deo , & Deus nobiscum, quando bonum facimus. Potro illae gratiae realiter distinguuntur e quia gratia excitans separatur ab adiuuante, quando resistimus diuinae voluntati e quia etiam una est motus indeliberatus , alia est motus liber, . u
An recte Gratia excitans diuidatur infusscientem
TAndem ad ultimam gratiae sub diuisionem de
uenimus; postquam enim partiti fuimus gratiam in creatam i& increatam: in gratis da iam, di gratum fa eientem e gratum faeientem , in habitualem, &actua lem I actualem denique, in excitantem , di adiuuanstem ἱ nunc excitantem diuidere superest .
efficacem. Per gratiam sufficientem intelligi E 40 dum aliquod , quo ita excitamur ad bonum Mendum , Vci malum fugiendum , ut reuera possi- illi consenti , licet aliquando non consentia mus. Per gratiam efficacem intelligi uur aliquis internus motus productus a Deo in nobis, quo sic mouemur, ut conlatiamus reuera. HOe posito , clare pate
conclusio : quia in praesenti diuisione membra diui dentia exhauriunt totam diuisi latitudinem et omni enim
316쪽
enim gratia, quae mouet hominem , vel ita mouet a Vehomo consentiat , dc tune est gratia exeitans cm cs X et velita mouet, ut homo illi resistat, licet acquiescere possit, & tunc est sufficiens. Ex quibus patet gratiam emeacem semper esse lassicientem e gratia enim, quae habet suum effectum , potest illum habere e nam a b. iactu ad potentiam valet consequentia: non VCIO om
nis sitffcicns est mcax ; quia possumus illi resistere: dcae uera saepe resistimus. Porro , utriusque gratiae me minit scriptura et de sussicienti , 2. Cor. 1s. Sufficit tibi gratia mea et Et ad Philipp. . Cmnia postum in coqui me
confottat . Em cacem etiam commemorat Ezech. c. 26.
Spiritum meum ponam in medio vestri, O faciam, timopreceptis meis ambuletis . Et Paulus ad philip p a. Deutest, qui operatur in nobis velle p feere . plura dicenda 1emancnt de vitaque gratia , quae in duobus scquenti bus capitibus explicabuntur .
TAndem ad illud celeberrimum caput peruerulum est , quod agere debet de gratia sussio lenii sin cuius materia tot nupe Mimae ortae sunt quaestiones
oecasione libri alicuius post humi , qui vocatus fuit Augustinus , dc quem Ianienius I prensis Episcopus. in lucem destinauit , ut plane se diuisum vidisset totus orbis Gallicus , & cum ipso adiacentes prouin isciae ; nisi tale schisma in tumulum reducendum suscepissent summi Pontifices , illustrissimi totius Galliae Fraelati, nee non sapientissimi Vnivcrsitatis pati sinae
Doctorcs , qui mente dc voce Vnanimi quinque propositiones Ian seni j cvndemnarunt , quae omnes tendcbant ad gratiae sum cientis omnibus concessat. destructionem , cum sint veluti tot consequentiae Muiusce fundamenti, quod stabilire nititur . Quoniam enim negat gratiam suffcientem dari omnibus , cui aliquando cooperetur,di aliquando rc sistat voluntas ideo iti secunda damnatarum proposita cum Ianknius astruit et Interiori gratia instatu traturae lapse n. quam re itur , ec in quarta, quae eadem est ac secun-ca , dicit ; Semipelagiani admittebant gratia interioris necessiarem ad singulos actus , etiam ad initium fia ei : . in hoc erant hqretici, Eata vellent amaratium .
317쪽
talem esse . eui posset humana voluntas resstere vel obtemperare. Eoclem fine asseuerat in primα . Aliqua Dei pr cepta hominibus iustis , volent ibur . eouantihus , secundum pi senter quar habent vires, Dut impolybitillac is :deel quo que illis gratia , qua possibilia fiant . Et hoc re
uela cog Hur assis mare : si enim gratia aliquando de- est. dum urget obseruatio alicuius praecepti, in lali o
casione Deus iubet aliquid impossibile, quoniam sine gratia mandata Dei obseruari non possunt. Dum in quarta propositione habet et Ad merendum , sin demerendum in statu naturq lapsi non requiritur in homine libertas a necessitate , sed susscit libertas a coactione ';
per hoc contendit euertere uniuersalitatem gratiae
iussi eientis di si enim aliquid non detur , illi, qui ea
I luantur , non minus peccant , & peccatum in ipsis est liberum s alias non esset peccatum ex Augustino non est autem liberum liborta te a necessitate ; quia non habent gratiam lassicientem , qua illud vitare possint et nec cssicacem, ctim reuela peccent uergo est tantum liberum , coactione; sicque , ut destruat gratiam sussicientem , fateri debet libertatem moralem stare cum necessitate . Porro , in quinta propositione afferere tenetur ; Semipelagianum est dicere, Christum pro omnibuἴ omnino hominibus mortuum esse , aut famulanem di se . Quomodo enim crederetur mortuus pro
reprobis & infidelibias, quibus gratias emcaces non communicauit , si saltem sufficientes non dedisset y Ex his ergo patet, Ian senium sibi attraxisse censuras summorum Pontificum in talibus propositionibus , ut gratiae sussieientis existentiam euerteret, dc illam proinde negaret omnibus concedi . Nos vero fidei Catholicae insistentes , in hoc capite talem gratiam dari , & omnibus dari , probare, & argumentis validissimis confirmare suscipimus , ostendere pro ponem es , ipsum iuste damnatum fuisse in propositionibus piae allatis , quas sigillatim examinabimus prolixiori stilo , ut nihil in materia ista remaneat non dictum . Prima qnaestio, quam proponemus in hoc capit γ', erit , an Deus velit omnes&singulos homines saluos fieri. Secunda, utram dentur aliqua praecepta obseruatu impossibilia , in quo damnatus est primo Ianse-nius ; cum enim tomo 3, lib. 3 cap r 3. & s. dixerit, Aliqua Dei prete/sta hominibur iustis , volentibus, conantibus , secundam pr entes quas habent vires ,sunt im-
318쪽
o8 DE GRATIA CHRISTI . possibilia : deest qucque itiis gratia , qua possibilia Gaur' rInnocentius in bulla ιum occasone , declarauit hanc Propositionem non tantum in se , sed ut excerptam ex Ian senio , esse temerariam, impiam, blasphemam, an -γhemate damnatam, hereticam , dc ut talem illam damnauit Tertia erit , an interiori gratiae resistatur
aliquando in natura lapsa, quae fuit secunda, & quarta Propositio Ι an senii; quarum illa sic habetur, Interioni gratia in statu natura lapse nunquam re ituro: & i stata, ,
quae poene eadem est, sic ait: Semipelagiani admittebantpr uenientis gratie interioris necessitatem adsingulos astur , etiam ad initiu dei . lis in hoc erant heretici, quod veἰ-ιent eam gratiam talem esse , cui posset humana voluntas remere, vel obtemperare .dx utramque propositionem haere licam declarauit , dc ut talem damnauit idem Pontifex . Anterior habetuet tomo I. libs cap. . Ist. Et posterior Ditur quoad primam partem tomo P. aibr. 8. c p. 6. dc tom 3. libI L. .cap. 2. dc quoad-s cundam tomo r. lib. 8. cap.6. dc t Om. 31 Iibr. z. cap M.
Q arta nostia quaestio erri, an gratia illa interior suis sic icns omnibus detur . Quinta , unde procedat, quos aliquando habeat suum effectum, aliquando non
habeat . sexta , an ad meritum requiratur libertas ancccssitate , quod negat Ian senius io tortia propolixione damnata similiter: in ea enim habetur, Ad me rendum,set demerendum inflatu naturae tapis non requiritu
in homine libertas is nec essetate , sed AJcit libertar is eoactione . Haec propositio asseritur tom a. lib. 6. cap.
a . & 38. Septima denique erit de morte Christi pro
omnibu , quod Ianseatus negat in quinta propositione, sic loquens: Pelagianum est dicere, Ch istum pro om se Hane propositionem, quae habetur tom. 3. lib. 3 cap. at declarat summus Pontifex, falsam, temerariam a , scandalosam , ω intersectam eosensu, ut Christusprofatu. t. dumtaxat pr6destina crum mortuum sit : impiam , blas' phemam , contumelio m , diuinς pietati derogantem , Acreticam declarat, O utitatem damnat . Haec, inquam
319쪽
orum in Deo si generalis voluntas saluandi omnes homines λPO 'uit quidem volitionem producere Deus de omnibus hominibus damnandis , praesertim cX praesuppositione peccati Adae. eum enim omnes posteri in suo capite peccauerint , iure merito in condemna ionem Patris incidere debuerunt &l filii: potuit a foet-riori aliquos per pietatis suae misericordiam ex illa
damnationis massa eripere , alios in ea relinquendo Per iustitiam , ut poenam sui peccati subeant in aeternum : in hoc enim nullam istis iniuriam irrogaret, cum iuste crimini infligatur punitio 3 an autem ita fecerit
Deus, volueritque certum tantum numerum filiorum
Adami saluari , alios ab illa generali voluntate eXcludens, negauit semper fides Catholica , ita ut si aliqui inter haereticos hanc veritat cm impugnare ausi fue- rint, illico Pontificum fulmine percussi videantur. Testes appello P ι aedestinatianos, qui Augustini praesumpta, di male intellecta aut horitate fulti Deum faciebant paucos ta nitim ex hominibus saluare volentem , alios velo lanquam aeterna: pc ditionis dignos dese- ntcm , quos ob hoc damnauit Caelcstinus Pontifex . Testem conuoco Gotest alaum , quem in eodem errorec Eificiatem condcmnauetunt Concilium Moguminum sub I b ano huius ciuitatis Archipraesule, & Rhemense lub Hinc maro ibi dona A rchiepiscopo. Te sies adduco Luthera nos , & Caluin istas confulatos a Trid cntinose n. 6. cap. a. I aD senistas denique huiu suae culi Nouatores , qui cum dixerint , Scidii pelagianismum rc dolere illos, qui sentiunt. Christum pro omnibus moi tuum , & non pro solis praedestinatis , eo tum Plopo stio ut falsa , tem cratia. scaricatos a , blasphemaioria s& haeretica declaratur ab Innocentio X. Si autem p r
omnibus mortuuS est , nu mquid Ac ne talem voluntatem de salute omnium habuit ὶ Pa sane : absurdum enim esset , asscuerare, Christum obit sic pro itus , quos saluare non voluerit : Nil ergo certius illa propositione multoties a Paulo repetita , Deus vult omnes hominerfatuos facere: sed qua i ollusorio sensu vsor patur a Ian senistis , di sincero Catholicis ; ante conclusion ON
320쪽
sciendum , est Iarcem stas tripliccm interpreta- tunem assignare vel bis piae allatis , ut auth Oritatem D. Pauli eorum sectae prorsus contrariam eludere valeant . Primo dicunt, haec verba Apostoli r. Τimoth. I. Dcur Vult omnes homines saluor feri r intelligi dcbere sub distributione accommoda quasi sit sensus , nullum saluum fieri, nisi pci Dei voluntatem , dc omnes, qui salui fiunt , salvos fieri per voluntatem Dei ; non vero quod intenderit omnes , & singulos homines saluare : sicut quando dicitur , praecepto Iem aliqαem docere omnes alicuius ciuitatis ; hoc non
in elligitur absolute , quasi doceat omnes & singulos ciues huius vibis'; sed intelligitur Mistributive accommodE , quasi sit sensus , quod doceat omnes, qui docentur in illa vibe , di quod nullus doceatur, nisi ab illo. Secundo, respondet verba Pauli : Deus Ualtomnes hominersaluosferi , sumenda esse non pro sin-xulis generum , quasi vel ri singulos homines saluarer sed pro generibus singulorum , in quantum e X quo cunque populo , eX quacumque gente , & ex quo cun que Iegno aliquos saluare potest ; sicut quando dictum est , quod omne animal fuit in Arca Noe , n OIL fuerunt in ea singula indiuidua cuiuslibet speciei animalium ; sed quaedam indiuidua de quacunque specie. Tertio eadem vel ba Pauli intelligunt non fot maliter , quasi reuera cupiat omnes homines saluari ; sed metaphorice , in quantum vult ut nos ipsi salutem omnium desideremus , nobis inspirando ratem volitionem; sicuη Rom 8. dicitur , apiritur sanctus postulat
pro nobis gemitibur inenarrabilibus, quia nos postulare
facit; sic aiunt, Deus vult omnes saluorseri , quia hoc
nobis velle facit e unde praecipit , ut pro salute m nium Oremus. Harum explicationum quamlibet ad-
hiberet berum relinquit Ian senius , quippe quae adhibitae sunt ab Augustino , & de Semipelagianorum errore accusat illos, qui cum Augustino dc alijs ortho.
Mox is Patribus praesumunt a si iere, sextum pauli in-
relligi posse obsolute, vel pro singulis generum , vel formaliter, di in sensu literati , quod tamen est mens
catholica I unde . Scicndum est , orthodoxam fuisse semper opinionem illorum, qui dicunt , in Deo cuplicem esse vo Iunia' em , antecedentem nimirum di consequentem;
licet differant tantum terminatiue , & in se sit unita .ec cadem voluntas , 6cvna, di eadem volitio, vidi. ximus