장음표시 사용
111쪽
maxime usitatum, Quod quidem diatonici potius est
euersio quaedam. ss Aliae sonorum differentiae accipiuntur secundum magni rudinem, est autem soni magnitudo intensio, uel remis sio soni, uelocitatem motus, aut rarditatem consequens, Erit itaq; magnus sonus qui uelocem motum con qui tur, paruus Sc remissus qui tardum,pace Aristotelis qui graui,& acuto sono haec tribuebat. 3ν Et quamuis hae differentix magnitudines nuncupentur, qualitatis tamen modum habent in sonis, & secundum eas soni similes,vel dissimiles habendi. s 8 Magnitudines autem uocantur transcendenter, Quare se eundum illas aequales uel inaequales fiunt soni, numerantur ac proportionem assequutur, Quod nullus unquam Musicus,quod sciam, an inaaduertit. 3s Tertia sonorum differentia est tempus, per quod soni breties uel longi sunt, Temporum autem quoddam compositum est,quoddam simplex, Quod primum est indiuitabile,& minimum respectu nostri hoc signum uocatur. εο Ex his temporibus fit rhithmus, siue numerus,cuius ratio est temporum concursus ordine quodam composito ι rum, Numeri autem Plures sunt species non a Poetis selum, uerumetiam & maxime a musicis obseruandae. quas breuitatis causa Praetermittemus, Haec igituro .hia si Theorici musici considerarent,practici obseruaret, quid amplius aures desiderarent nihil haberent, σι Reflectitur porro quandoque sonus ratione motus, consequitur, Atque fit echo, quae est sonus reflexus, Quare eundem aerem in ea reuerti necesse est pace nonnullorum.
ε, Auditus obiectum diximus este sonum, Quare ut sentia tur medio indigessit, Quod a ueteribus innominatum Theophrastus, & posteriores nominarunt, nos personans dicemus, Erit itaque sonus motivus acta per sonantis. Actus
112쪽
σs Actus autem personantis est qualitas inno nata Iumin proportione respondens, Quae sentitur non ut obiectu, sed absque medio, de supra sensorium posita. ς4 Continet haec qualitas sonos omnes quorum imagines in
eius natura realiter non distinctae ad sensorium per iulam deseruntur,Nec sunt magis materiales quam colorii species,ut dixit Auermes.sis Quae natura tum in aere tum in aqua reperitur, In his imis . tur sonus erit non solum ut in sublino sed etiam ut in medio, Qui cum successive fiat successive quoque audi tur, atque eius similitudo per medium desertur. 66 Fit porro quandoque auditus per imaginis soni reflexio nem, Quae reflexio echo dicitur ab ea distincta, Quam diximus esse sonum reflexum, ut imago ab obiecto di stingui rura εν Haec non fit quia aer qui sonum attulerat reuertatur, atq; eandem speciem deserat, sed quiescens aer speciem deis fert, atque refert, Idem igitur numero sonus erit rectus,
ca In omni uero sono echo fieri, ut opinatus est Themistius. de cum eo Auerroes, non est necessaria. Cum illa non fieeo necessaria i loquens sulipsius uoces percipiat,sed nee
ss Quae non solum a corpore concatio ortum habet, ut com muniter existimatur, sed etiam persaepe a Plano, Quam 1 doque a conuexo, Tot enim horum corporum sonum reflectentium figurae sunt, quot speculorum esse supra
enarrauimus..1o Atque in hac etiam sonorum reflexione angulum resse, xionis aequalem elle angulo incidentiae necesse est, Ter rio autem modo auditus fit per imaginum stactionem, quae ex medii ditarmitate oritur . Vt in uisu etiam
τι Inter omnia Porro animalia homo sonorum disserentias optime dignoscit, Edi nonnulla ob situm, atque aurium
113쪽
in eonfigurationem remotiores sonos, percipiant. I A Qτ ι Surdos vero omnes mutos esse necesse est, Nec tamen Io cutionis instrumentum aliquod passum esse detrimen tum oportet, Huius autem conuersia salsa est, mutos ut delicet omnes surdos necessario esse, quicquid commu ii niter eκistimetur. τs Ineptissimi ex aduerso auditus sunt apes, Quibus se sum hune denegare, nec ratio, nec experientia Patitur, Quamuis id nonunquam uisus sit asseruisse Aristoteles. τέ Inter soni species praestantior est uox, Quae ncm est aer percustiis,ut Diogenes Babyloniciis inquit,sed semis animalium a parte animata in aere effectus cum aliqua imai ginatione. τι Eius instrumenta sunt trachaea arteria, lingua, palatum,&in aliquibus praeterea dentes, de labia, Ex quo Patet nec cicadas, nec aliquod exanguium uocem edere, sed nee etiam pisces. τ ε Vocum porro omnium optima est humana , Quae non solum animi affectus exprimit, ut ceterorum anima . lium uoces, verum etiam conceptus, de res ipsas signissicat, Non tamen a natura est significativa, ut uisus est di,
di xisse Plato, Sed ex hominum instituto, Neque rerum similitudines ex sui natura gerit,' Vt posteriores dixe tim a nant, sed rei speciem per accidens excitat in cogitativa. σν Auditui persectione proximus est ollactus, Cuius instru
mi i mentum cum non sint carunculae mamillares, aut cauitates intra os cribrosum constitutae, nec qui ibi sunt nerui, Dicendum Aristotele erit nares est e, Disputationist, men gratia neruos illos intra os cribrosum positos ut, Qt , i strumentum esse ollactus tuebimur. lui tos Cuius proprium obiectum est odor, Qui ad sensorium,
P vi reliqua sensibilia per medium transfertur, Non sunt autem odores in medio exhalationes, aut uapores,quodam veteres crediderunt, Nec materiales, ut uidetur sensisse
sint l, Avicenna, sed omnino spiritales.
114쪽
ra Quare flante uenio illos moueri, de iccirco sensu percipino poste salso asseruit Averroes,cum pace eius, sint aeque spiritales, ac colorum imagines.so Medium autem per quod odores traseunt a Theo,
Dasio uocatum qualitate in nominata asseetum est Iu mini proportionali, atque odores omneS continente . Quae tum in aere tum in aqua reperitur, Sc absque mesedio sentitur.3 1 Reflectitur odoris imago atque refrangitur non minusquam colorum,atque sonorum species refrangantur,Adsensorium uero calidiorum Inimalium per respiratio nem defertur, Quae respiratio non est olfactui simplici rer necessaria, Cum exanguibus,atque piscibus sit dene
gala, sed in aliquibus requiritur, ut odori aditus pateat ad sensorium, quod lat ac tegitur. s a Inter omnia animalia ollami maxime uiget homo, Cum odoris differentias optime diiudicet,atque singulos odor i res percipiat, intcri quos est odor pantherae, Etsi illum
D. r. sensum nostrum effugere vidcaturi quandoquel asserere Aristoteles, propter sicum tame uarium quamplura anu:p il malia homine Iongius olfaciunt. Π bl l ' i' in il iis , Olfactum gustus sequitiir, Qui est ratio gustabilium, eius
ihstrumentum est lingua,Nec tamen idem in infir ne tum tactus, & gustus, ut nonnulli sunt opinati. iiii
a se uamuis gustus se quidam tactus, verum non percipit humidum ut quidam dixere, sed saporem, ut sapor est, Quare per se illum sentit non per humidum, cum eiussit proprium obiectum. ε 3 Desertur saporis species per medium non quidem extrinsecum, sed adnatum, atque internum, Nec minus spui ritalis est quam coloris similitardo si sapores 'autem homo non solum optime nidica fra etiam exactissime
nium sensuum nobilitare postremus est tactus, sed ad uitam maxime necessarius, Cum nullum animal absque
115쪽
ractu atque etiam gustu uita frui possie, Est autem tacturtactilium ratio. ετ Cuius instrumetum maXime est ambiguum,alii neruum, alii spiritum, alii neruis resertam carnem illud esse dixe
re, crederem ego tum uniuersam carnem, tum maxime
quae circa cor est tactus sensorium esse ex Aristotelis sententia, Aduersus quem disputationis gratia cerebrum illud esse tuebimur. a a Tactus obieetum est multiplex,primae nanque qualitates, grauia praeterea, dc leuia, dura, de mollia, aspera, de te Mia tactu percipiuntur, Quae omnia in unum obiectum coincidere nequeunt, Neque etiam innominatum p ce Simplicii.sy Vere igitur plures sunt contrarietates, Quare tactus quo que plures esse fateri compellimur, unicum tame illum sensum esse etiam deseridemus. o Non recipit tactus materialiter, ut quidam uoluereinec partim realiter,dc partim spiritaliter, sed omnino spiriia taliter,Quem ut obiectum moueat medio indiget,quod
.rigainternum est, atque connatum.
s et Hoc carnem esse uisum est Aristoteli, Prarier cuius quoq;
sententiam neruum esse tuebimur.
sa verum quia animalia tum in aere tum in aqua degunt, humidis atq; fluidis corporibu illis intermediis emtrii seca obiecta percipient,ea tamen tactui non sunt adiumeto, nec per ipsa is tactilia sensit,sed cum ipsis. sa Per accidens igitur,medium extrinsecum ad tactum m' quiritur, Nec quidem necessario, ut communito eo, stimatur, Cum quandoque sine eo obiecta extrinseca
y4 Quod medium nos ambiens tangimus,atq; sentimus,non enim nobis pace, errois est similis, sed dissimilis, de ideo conseruat, Quod absonum uidebituri iss Tactu omnibus praestat homo tum ratione iudicii, tum etiam ratione reception um cutem inmissima, dc sem
116쪽
se sotium optime temperatum possideat. i lilia ns 6 Quibus porro tactus inest omnia imaginatione sunt praeadita, dolorem etiam atque laeticiam percipiunmt nocua fugiant, Proficua persequantur, Quare caudae a lacerta decisae haec omnia sunt concedenda. νγ Est autem dolor corporalis, qui labor est, de de quo maigna est controuersia tristis appetitus ob perceptionem obiecti laedentis, siue laesionis, Huius autem Iaesionis causa esse potest, Sc solutio continui, Ac intemperies, de quodvis ualde dissimile, ac improportionatum obiectu.s Quare Galeni de Averrois sententiae inter se ex adueraso pugnantes, aliqua ex parte ueritati consonae uide huntur . Voluptas,aut rest iucundus appetitus ob, perceptionem obiecti proportionati , ae salutemias,
Sed de externis sensibus hactenus, a quibus ad internos iam transeamus, inter quos primo nobis se offert sen sus communis, non quidem ut praestantior, sed utar . ctiori uinculo externis sensibus colligatus , atque in I. id imperfectior , Quem etiam non esse necessarium, praeter Aristotelis sententiam disputandi gratia tue
seo Hic se habet ad exteriores sensus, Ut centrum ad lineas ad circumferentiam productas, Est itaque principium, dc finis exteriorum sensuum, Eius instrumentum Pria
ror Obiectum uero non est commune sensibiIe, sed omnia sensibilia tum propria tum communia, At munus, de ossicium eius est afferre discrimen inter sensibilia, at que sui ipsius de exteriorum sensuum operationes di iudicare. ro a Singulis igitur animantibus sensu praeditis necessario inest, Atque praesentibus solum obiectis operatur,ulis in
sentibus in ocio uersaturi isos Hunc non in omnibus, sed in persectioribus tantum anto
117쪽
malibus consequitur imaginatio, Quae a sensu commi. ni non solum ratione , sed realiter quoque est separata. re Atque ex sensu,& opinione non constat, ut uidetur UO.
m. ' luisse Plato, sed est motus quidem sensus in actu per quem motum spectrum in ipsa recipitur, Quod illa iu-
ao Cmus instrumenton primum est cor, Ubiecta uero sunteitici otimia atque sola, Quae a sensu .exteriori de communi Q percipiuntur, ersi quamplura, quae subserimus non ca . V dunt, Imaginatione complectamur, ob huius ocultatis. IUL maximam o 4 Quae tanta est, Vt nanulae etiam ipsi im I ii possibilia sibi confingere non ueseMimncri l 'Gldos Inter imaginationis autem species cohaturneranda ist ci
.as i pilativa, ab Aristotch ipis, ni talor; do cognita, Geκ-
Plicata, uae no est uis a phantasia re, ut natione separa n. ta, dilod interpretes rio animaduerterunt, sed ut species a genere est distinguenda. - , tru . . Li x or Haec in homine solum inuenitur, atque si pro essentia ac- IO di: cipiatur eum in esse specifico consti tuit pace Latinorum,. n.: .i si uero pro facultate secunda a essentia distincta intelli, Qua gatur, in illo cum imaginatione comes . res Quare eodem utetur instrumento pace Averrois qui me e P nil dium cerebri vctriculum ei assignat, cum Naantinoe arx et u teriorem tribuisset, eius uero obiectum sunt singularia ii I t sensibilia, Quaenop solum recipiendo. reque iudicando cognoscit, verum etiam discurrendo allorum naturas L. P exacte' rimatur. atri iri an btuu in . .c 3 1 tot o ' Vnde optime, rationalis uocatur, atque per eam homi . nes rationales, Discursus autem & proportiones partu i culares efficit, cum ipsa sit singularis, dc materiae com mista, eae quo fit ut alii solertes, alii hebetes conspiurii ci riantur , cum diuersam suerint. corporis temperarii. caram adepti . t ut litan lx 'INrio Postrema internam uirium est memoria, Quae a phant
vi sare non distinguitur, μc in pace Averrois cogita/
118쪽
m strua facultate spiritalior , cumicogitativa ea sit Ilange perfectior. xi Haec non est in intellectu, sed in sensitiva saeuitate, Nee aliqua est pace Scoti memoria intellectili isi quicquid
non nolli dicant, rerum species in intellectu seruentur,r m eum locus formarum ipse sit. νxia Hinc fit ut brutas quoque tributa sit memoria , Clarius quidem iis quae assilescere dc discere possunt,ut cani, Oh scurius formicis de apibus, indeterminate ac confuse ver i mitius, Testaceis autem prorsus est denegata. Eius subiectum, atque instrumentum est cor , iis cordix.3 Proportionale, Obiectum itero phantasma vi est imago illil rei praeteritae sensatae, species enim insensatas a sensatis elisitas illam cognoscere ac reseruare posse, ut grauissi mi Philosophi fatentur, non est Peripateticae doctrinae
a z4 Percipit memoria operationem propriam, Atque illam quoq; praeteritam meminit, Etsi doctissimi uiri facultate I hanc ab in aliferentes cogitatauae tradiderint. . V a s Memoria uero pollent qui aetatem consistentiae habent, Et qui cordis temperiem sicciorem sunt adepti, Quocir. .l in acuto docili ingenio praestantes memoriae lapsum L. I Usentiunt senes item ac pueri, Etsi pueros optime recorda Mi l t xi experientia doceat, & ratio persuadeat, Vtrunq; igi/
336 EX Dequenti porro meditatione uires sumit, 3c diuturnior seritatur memori In qua tape coringit eritor quod . isi aliquid nobis meminisse uideamur, nec re uera recordeoti lii mur, Deceptio ueta a Theruistio addita,pace eius,est impossibilis, cum seri nequear, ut aliquid memoria repeta
13 7 Labuntur tandem res e memoria, atque obliuio nos Pit, Quod si aliqua ex parte seruentur, reminisci uale mus quae reminiscentia non est a memoria separata, Honunt aute seli conuenit cuius est ratio, atq; consilii,
119쪽
et is Est quidem reminiscentia ex perscrutacione renouaso prioris ia collapsae, & evanescentis memoria postquam intercedens obliuio imaginum illarum continuitatem l tabefactauerit atque dissoluerit, Loci uees reminiscentiae
tres sunt,a similibus, contrariis, 'c coniugatis. ει' Nec praeter has iam ennumeratas iacultates poneda est in anima aestimatiua uirtus Aristoteli ignota,ac superuaca nea, Aut alia aliqua facultas a posterioribus excogitata. aio Ceterum sensuum operationibus finitis existentibus, atq; determinatum tempus requirentibus, necesse est quanti doque sensus ab opere quiescere, Nullum igitur animes tu suis speciei in continitis uersatur uigiliis,Rationes tamen Aristotelis hoc astruetes disputationis malia inualidas esse,et aliquod animal somno carere posse tuebimur. ε x a Plantae autem cum sensus non habeant dormire nequeur. Animalia igitur omnia, dc sola dormiunt. Nulli tamen animali continuo somnus adest, sed alternatim dormit Unumquodque, & uigilat. s 1 a Vigilat quidem primo ota dormit, In prima enim ani. malium generatione uigilia somnum praecedit, cum ui gilia potissimum animalia uiuant, propter sensum, Pri trivi mam ueta dispositionem ante uigiliam non somnum, ch in sed similem somno esse putandum est, qualis est planta rum, Eam tamen uerum somnum esse,& uigiliam somno succedere praeter Aristotelis sententiam disputatio
nis gratia tuebor .i ast 13 Qui somnus cum sit passio, non animae, nec corporis. sed coniuncti censeri debet aliaetio,Erit itaque comprensio,& uinculum primi sen rii forma,& ratio somnia ensus enim communis opera imprimis impediuntur. ε 14 Consequenter tactus, pace dicam Albem,qui oppositum sensit, Nec uisum, quicquid alii dixerint prius quam in ctum somno laborare credendum est. Quare cor ea ra/tione qua sentit erit somni subiectum .
. a s Cain autem effectrix est uapor alimenti l citare eleua
120쪽
tus concretus deinde de frigescens, qui natiuiim calorem deorsum pellit,& ad cor per uenas delabitur, Finis eius est salus,& conseruatio animalis.1 16 Aduersus tamen Aristotelis placita disputandi causa me hor somnum esse imbecillitatem exteriorum sensuum, quoniam spiritus eis deseritientes ad cerebrum recurrui
pro uapore ibi illud grauante dissoluendo, Nec sensum
communem esse omnino in corde ligatum. et ατ Cum igitur per somnum calor in sonte maxime redun det, maiore eius copia riuulos abundare credendum est per quos calor in uniuersum corpus derivatur, Quare meliorem concoctionem fieri in partibus non solum in ternis uerum etiam externis, pace multorum,arbitrarer.axa Cerebrum unum excipio, atque particulas ab eo proxime, & immediate dependentes, Quae cum caloris inopia laborent, minus nutriri,ni sallor,ratio Persuadet,ei etiam attestante sensu. i tetitas A somno porro animalia excitantur cum calor uapore resoluto superiora petit. Quem sanguinem attenuare cuGlires,& huiuscemodi quaedam animalia aegre possint ob natiui caloris imbecillitatem, de ambietis frigiditate, . lanetissimis somnis capiuntur, sunt enim ueri somni illi se iudicandi non impotentiae quaedam uigilandi,ut in pia tis & embrionibus contingit,quicquid doctissimi recenotiores dixerint. t so Solent quidem animalia dum dormiunt somniis moueri, Quae porro somnia non Uersantur in sensu, nee in intela lectu neque in opinione iit in subiecto, sed eorum prae cipuum subiectum est primum sensiterium ea ratione qua Phantasticum est. etsi Forma ueta somniorum est simulacrum rei, Quod non ' pro eo quod refert, sed pro eo quod resertur apparet, Effectrix uerb causa est calor nativus ad internas partes confluens, ac rerum una ducens imagines, a quibus cor' assicitur atque mouetur ut ab obiecto. ia