장음표시 사용
61쪽
cum nil a veteribus proditum, nec ipsi melius quicquam videamus.Itali & Hispani cum Latina verba pronunciant,hic vocalem non consonam faciunt: at ipsimet cum vulgari lingua proferunt , sonum eundem quem nos essiciunt : dc vim consonantis,non vocalis ostendunt. quod sequimur.Eodem autem nomine & chgractere
vocalem & consonantem aepellare Sc scribe re, ut Latini nominarunt & scripserunt. Logica prorsus nulla fuit,nam si nomine & charactere suo & proprio,vocalis reche& vocatur & scribitur,non potest eodem nomine & charactere consona recte vocari & scribi. Vau & Es imitantur differentias orbis u & y.V imitatur bonibum apum. Bombilat ore legem munera mellis apes,
ait author Philomelae.ut igitur antea ab ovibus& avibus, ita nunc ab apibus sonum hunc licet animadvertere. Vau cosona Latinis,Varrone δίDydimo testibus,nominata est.g figura a Clau- aio Caesare facta etiam est. vis ejus & potestas est eadem quae digamma asiolici, ut Terentianus ostendit:cum dej consona dixisset,cui coi sonae vau consona praeisser. versi vice si sit prior voequatur illa. Cum dico ide, contulit i bonum priori. nAst ipsa manet tempore quo senabat ante. Vocalibus hoc cir reliquispraedita serrat,
Ut vade, ent, ora refer,tenem vultum.
Crexisse senum persticis Er coisse crassum, Unde IEobis utera fingitur digammos,
62쪽
ae de numero sit magis una consonantum, Vocatu ni istum mage quam est sit usium. Priscianus idem repetit: sic enim de hac litera Priscianus. V vero loco cosonantis posita, eandem prorsus in omnibus vim habuit apud Latinos, quam apud Aeoles digamma: unde a plerisque hoc nomen datur, quod apud Aeoles haribuit olim g digamma, id est vati,ab ipsius voce profectum,telle Varrone &Didymo,qui id ei nomen esse ostendunt, pro quo Caesar hanc Mguram g scribere voluit. quod quamvis illi revisum est,tamen cosuetudo antiqua super vit.Typographi vero nonnulli tacito consensu figuram Vau cosonae, hanc u nempe pro digamma illo Solico induxerunt, & figura videtur aptior propter assinitatem cum vocali u,& ce te jam nobis usitatior.Itaque quod ratio jampridem suaserit & usus tacitus approbarit, negligendum non arbitramur. Sed literae consonantis a vocali tam diversis figuram quoque diversam sequimur. utru autem vav an Vau Varro& Didymus appellarint, divinare dissicile est.
Priscianus tamen assirmat ea consonante nulla syllabam claudi.Itaque nos Vau potius qua VaVdiximus .F literae definitionem Terentianus his versibus complectitur, cum primam semivoc
lem fecisset, Imum siveris dentibus deprimens labellum spiramine leni, elut Drta grais Ῥites, Hanc ore Anabis,modo quae locata prima est: ε dorsa palati sivera premendo parte, obsta
63쪽
obstansilueseno,quem ciet ipsi lingua nitens,
Validum penitus nescio quid euit inire. Sic Terentianus spiritu leniorem in f insinuat, quam sit in aspera graeco ,sicut rursus ait ide: F hterae a Graeca φ recedit lenis er hebes μnus. Idem Capella prontetur,cum ait f dentes labruinferius deprimetes. Habet aute s sonum sonouau literae persimile: quod etia Priscianus paulo pos ostendit. Habebat autem sati Jhaec filia
tera hunc sonum,quem nunc habet u loco consonantis posita, unde antiqui aspro ab scribere solebant.sed quia non potest vau,id est , digam-ma,in fine syllabae inveniri ideo mutata est finb. sifilu quoque pro sibilu teste Nonio Marcello de doctorum indagine) dicebant. Ergo
haec Priscianus de consonis v & f. unde intelligimus in f, & v duas potius figuras, quam literas esse . Nos tamen in v bonabitum illum apum potius efficimus,quam flatum,qualis au- ditur in f Sed Priscianus tamen ait duas istas literas v & f sono unas esse,argumentoque ex graeco digamma sumpto ita concludit:Digam
ci s factum ita putant F,& inde digamma appellari,at v sono digamma est:v itaque sono est λ Et quidem Aeoles ut vitarent asperitate lit rae φ, digamma fecerunt,cujus sono asperitas illa pinguesceret,ut ait Sergius.Quod idem Priscianus ait Romanos fecisse.Quamquam ait antiqui Romanorum Aeoles sequentes, loco aspirationis eam ponebant,effugientes quoquc
64쪽
ipsi aspirationem. Quintilianus etia cognationem cu pii libro primo ostendit cum graeculunt testem a Cicerone derisum ait, qui φ pro f pro nuntiaret. Graeci ait) aspirare solent φ,ut pro Fundanio Cicero teste, qui prima ejus literam dicere non posset, irridet. Differentia vero quae
sit inter f & . seu ph sentietur, si separatim p
sonus animadvertatur, ut sonaret si Pundanius
diceretur : tu ad p adderetur spiritus asper. hos duos cHuctos sonos p*h csi perceperis, intelliges quamobrem testis ille a Cicerone derisus
sit, mutatoque nomine derideamur, qui duaruliteraru nullam differentiam sentiamus. Praevaluit tamen illius in scribedo saltem vitili, quavis soni differentia seruaretur.Nam Diomedes alia inter f &οdifferentiam facere non videtur,nisi quod sin latina voce, ph in graeca adhibeatur,
at tepore Prisciant f pro phaddebatur.In latinis dictionibus sati nos quoq; pro ph f coepimus scribere,ut filius,fama, iuga:nisi quod est aliqua in pronutiatione hujus literae differentia cu sono ph ut ostendit illius palati pulsus,linguae, labrorum,nec tam fixis labris est pronuntianda squomodo ph. atque hoc tu interest interpli. Haec Priscianus,vere.na labra in p cocluduntur, ut mox dicetur. Sonus igitur ille mitioris ac lenioris spiritus a Tercliano audiatur. Quintialianus enim mihi videtur etia hic nimiudu literae huius asperitate nescio quam sibi c5- miniscitur: cu interim tamen fateatur digamma Eolici, quod ad emollienda asperitate uterae quaesi'
65쪽
L I B E R I. 32 quaesitum est, num in ea sentiri. Illa vero ait libro duodecimo) pene non humana voce, Vel omnino non voce potius,inter discrimina dentiu efflanda est,quae etiam cit vocalem proxima
accipit,quassa quodamodo: utique quoties aliquam consonantiu frangit sui in hoc ipso frangit multo sit horridior. Aeolicae quoque literae, qua cervum servumque dicimus, etia si forma a nobis repudiata est,uis tame ipsa nos persequitur. Hoc Quintiliani judiciu est de s litera, sed Graecae laudis immodico studio logius prolapsi.
Debuit enim digama gr corti una reprehedere, quonia eande utriusque potestate facit: imo vero debuit m graecoru potius danare,quia fisitiorem sonu & leniorem habet qua Φ. F aute semivocalem esse Teretianus asseruit,& flatus ipse,
qui per se se exauditur, facile cotra Priscianum vindicabit sibi semivocalis desinitione.Na Priastianus argumentu quod fst muta,quia usurpo tur pro muta,leve est.Na fetia pro ha,eode authore,usurpatur,&sic non esset omnino litera. Atque haec de semivocalibus , veniamus ad mutas. Harii definitio sic est apud Teretianum: Pars muta soni comprimet ora molientum: Hic coecasoni is penitissubest tiretque. Ut non labiis hisicere,non sonare lingua, Ullumve meatum queat explicare nisus, Vocalia rictum nisiijuncta disserarint.
In qua definitione illud , Comprimi ora molientum,de clausis labris nequaquam est intelligendum. Labra enim patent in quatuor l, d, c , g;
66쪽
quae clauduntur in B, p.sed compressio haec de astrictione interiore intelligatur. Sonus tamen in omnibus est mutus, sed minus in illis qua
tuor.Itaque partitionem quandam etiam e vocalium partitione imitantur hiatu & orbe: primumque genus ex apertis & diductis labris, in species duas distinguimus , dentium & palati organo. Cognatio prima esst Te & De. definiationes utriusque ita sunt in Terentiano: T quasiuperis dentibus intima est origo,
summa satis est ad senitum ferire lingua. Sed vitiose post: i pronuntiamus pro s k ut ingratia,dentium, vitium, quae pronuntiamus tanquam
Irasia,densium, it lam. At hoc modo semivocalis primae sibilus effertur, non mutae nixus dentibus inhibitus. Nec veterum Grammaticorum quisquam praecepit mutum literae hujus sonum ante i vocalem,sequente alia vocali,semivocalem fieri. qui tamen tam religiose singula alioqui momenta persecuti sunt. Grammaticorum recentiorum id fuit, e vernaculis linguis judiacium de vetere Romana lingua facientium. Georgius Valla recens Grammaticae authorrecentioribus praebuit hic occasonem nescio
quam,ut T ante vocalem pronuntiandum ce
serent ut in pueritia, duritia, quasi puericia duricia. Sed hi testes peregrini & tam longe a Romana civitate remoti,in quaestione de c5suetudine populi Romani, audiendi non sunt. Q&dam autem hic pronuntiant T tanquam scriberetur is: ut gratia dicunt tanquam scriberetur graisia
67쪽
L I B E R I. 33graisa. In quo error est etiam crassior priore, cum pro unica muta,sumatur muta cum semivocali. Qirare T ante i sonare debet ut antea& o. D literae sonus sic a Terentiano definitur: at portio dentes quoties s rema linguae:
Pulaverit imos, modiceque curva summos i , Tunc Dμnitum perficit,explicatque Ῥocem.
D vero remissionem esse ipsius T, jam ante ex Quintiliani loco patuit doc & g. Cum c salt)ac similiter i non valuerunt,in g ac d molliutur. Quid T ait idem ) literae,cud quaedam cognatioὶ are minus miruin si in vetustis operibus urbis nostrae & celebribus tEplis legantur Alexanter, Cassantra. Q modo autem T molli tur in d, consideratione non mediocri indiget, cum ipsius d asperitas a Quintiliano reprehen
datur. Quidὶ ait libro duodecimo in quod syl
labae nostrae in b literam & d innituntur λ adeo aspere, ut plaetique non antiquissimorum qui dem,sed tam ' veteru mollire tentaVerint,non selum aversa pro abversis dicendo , sed in prae- positioiis b literae ab sena de ipsam s subiiciem do at Quintilianus in illa quaestione cum Graecorum eloquentiam ex litesartam suavitate vult extoli es armimento sto videtur indulsisse, &grare arum literariam sonis enrendis, nimiulat si detraxisse :& quidem argumento inepto. nec enim in piaeontion b, s sithiicitur, sed potius detrahitur, ut b mollius sonet praeposi tri .enim est unaabs , ut iit in Oratore Cice- nec s absonaelitera est Latinis potius quam
68쪽
Graecis, cum fit communis.Ergo Quintiliani talis oratio nihil nos moveat.prior ejus sententia verior habeatur.Sed haec satis de T & D. Altera cognatio sequitur diductarum mutarum in Ce &Ge.C porro, Qu&Κa sonum & cognationem,uel potius identitatem Terei timus sic explicat, Utrumque latus dentibus adplire linguam i C pressius urgetoed hinc hincque remittit, . Quo vocis adhaeren nus, explicetur ore. - Κ, persevcuum est,sitera quod a repost Erq simiturnamque eadem vis in utraque est. - qui locus est primitus unde exoritur cimiscunque deinceps libeat jugare Ῥoces, , Mutare necesse est itum quidem supremum, R e fert nihil Κ pristian Q siet, an C. Terentianus hic tantum posterio em soni causisam e dentibus attingit,nec deicis ipsos definit Capella subtilius ido interpretatur. C sinquit molaribus super linguae extrema appulsis exprimitur .i Neuter palati caussam attisit, percuti tur tamen ante palati caelum intima lingua. Siqetiam cognatae literar O palato sermam,
de quo sic Capella: Κ faucibus palatoque se matur, ppulsit palati,ore restricto.Q ti .
lianus vero & Priscianus cum Tereiitiano xo' sentientes nota tam tres hic literas, quam unius literae tres figuras Giunt. Sed Κ una voce omμnes Grammatici tollunt. est Quintilianus quae & ipsa quorisdam nominum nota est,.ω
Κ , cujus similis-speciesque , nisi quod
69쪽
pauiu a nostris obliquatur: κ apud Graecos nunctantum in numero manet.Hic Quintilianus f cit trium literarum C, QJionum eundem:&Κ latinis otiosum esse est. Sed eandem literam
eodem libro plenius rejicit. Κ quidem salt) in nullis verbis utendum puto , nisi quae significat
etiam ut sola ponatur.Hoc eo non omiti, quod quidam eam,quoties a sequatur,necessaria credui:cum sit c stera,quae ad omnes vocales vim suam perferat.Terentianus igitur de Quintilia nus attentε & consideratε hic audiendi sunt, cu unt trium literarum unum sonum ante quamvis vocalem esse. Hinc enim patet c ante e & ivitiose a nobis pronutiari sibilo s literae,ut amiace, amici, vulgo sic enuntiamus tanquam scriberemus amist,amist, & literam ipsam appellamus tanquam scriberemus se. Atqui c sui Quintilianus jam nobis exposuit) ad omnes vocales vim suam perfert, quam utique non perferret,
si ante e & i sibilaret,non mutiret.neque V t rum grammaticorum quisquam monuit ex hac muta semivocalem fieri. Et quidem c esto ultima vocis litera,ut in num,disidue,fac:illinc intel-ges, ex sono nullius literae contagione affecto, nomen ejus proprium ac germanum esse tanquam Ke scriberetur,non tanquam notetur Sciatali pinguius hic quiddam sonant,ad differentiam sibili: de tolerabilius id est, sed tamen V rus sonus est idem ut authores illi nos docuerunt ) c ante e & i, qui est ante a & o,& tamen in cicera Italicus sonus etiam facit ε muta semia
70쪽
vocalem.quod Latinum non est,sed Gotticum aut Francicum. are barbarismus hic est talis, qualis antea in t dictus est,cum I alia proniitiatur, tanquam scriberetur. Sed idem Priscianus de uno trium literarum sono plenius repetit.k enim salt) & q, quamvis figura &ino mine videatur aliquam habere differentiam cuc: tamen eandem tam in sono Vocum, quam in metro continent potestatem. Nulla enim ratio
videtur cur a sequente k scribi debeat. Carthago enim & caput, sive per c sive per Κ scribantur, nullam faciunt, nec in sono nec in potestate, ejusdem consonantis differentiam. Quinetiam ipsius q eandem cum c potestatem esse Prisci nus demonstrat, his argumentis: od si s ait)q alia litera existimanda est quam c: q quoque, cu similiter praeponitur u amittenti vim literae, alia putari debet:& alia, cum id non facit.dicimus enim avis scuti quis, dc a r sicuti cur. Et
paulo post de q.Nisi s ait) eandem vim haberet
quam c , nunquam in principiis infinitivorum vel interrogativorum quorundam nominu po esita,p. obliquos casus in illam trasiret, ut quis, clus,cui,similiter a verbis q habetibus, in quibusdam participiis in c transfertur, ut sequor, secutus,loquor, locutus. Argumenta Prisciani haec sunt, sed illud prius acutius est posteriore, posteriore tamen cognatio ostenditur e c5mutatione. Authoritra Varronis multo majoris ponderis est: qui,teste Censorino,neque k n que q adhibuit innumero literarii. De kasse timur: