장음표시 사용
71쪽
ieque repen inde est quod si liomo indolem suam se ii Zc pravitati indulgere malit pollit adsensu ni & obsequium denerare. Quia igitur auditor Evangeli j adsensum pro . bet, ii ve ac tam hunc stipernaturalem elicit, in totum a
Adieuiuio cepto ferendum est siti maturali gratiae. Et quamvis in-w R tellectus Sc voluntas, utpote vitalia I incipia concurrant, u gi iii ncurrunt tamen non nisi in virtute hujus gratiae, perae pium e in videlicet praeventa, excitata, mota; imo operantia sciati' 'i . ' cooperantia. Quum igitur agatur de actu supermaturali, remisiui.- is uti magis cognatus, ita quoque magis imputandus estia resisten, si perhatur ii causae , nempe gratiis, quam naturali, nam' naturalis non elicit eum virtute naturali sed sus apriae. pernaturali , intrinsecus quidem operante . sed extrini cus adveniente. Quod igitur de Lydia , Mic de quo praebente Evangelio adsensum recte dicitur: Dominus ad-r Cor. η - tu. Itidem recte de quovis credente: o seruit autem hales e non in pero ies a t m acce pisi quid gloriaris AE acce Breviter sein comple nilo Quomano saucii inritus a resutatur; verba sunt auctoris libri de vocatione gentium) ipse rum es nequitiar aurem a ni tu recipitur gratiae cri , me es , Setiam satis huminis eo videlicet modo , quo scit expositum, nempe a gratia praevenix excitatae , motae LI st dem alibi: Gratia quidem Hiina in onmili , se cationi siti RG principes ter prae in sed etiam et lunt in bominas sui mi rei atque coniungitur, ut d vino in se cooperet se operi. mo igitur hoc ipsum vella Consessionem verbis , quae te guntiar numero i V: E caelamnr tiae vocaWis a litero hominis artitris nos e dimus ,quor non Deus per specia em grati iam .sed ipseper arti iam proprium se , fer viperaurbitrium
scili csibi relictum,&superstatui: i grava desuru um
72쪽
ipse . sedis homotb ese. Itidem optime numero se-
-nte,e erverto evangeli, et scates oeri. cis Here accienter a Deo a paenitentiam S salutem vocari, non autem alat 'sola externa moluntate signi, cui num interna et -- ras beneplaciti sub t , quasi Dein nulla mori omnium facit i lito a qua sententia se longissime abesse Domini Resor artata proritentiita Haec omnia recte dc praeclare dicuntur, inducunt, ut mihi persuadeam, quum docent nosimu ex ulla praeviso ei aut operum merito,se ex mera Sisa lita gratia et D e. non excludere praescientiam, quae pro objecto habeat fidem, non a viribus naturae,sed a me
ra & indebita gratia sive initium , sive progressus, sive
consummatio & perseverantia spectetur, prosectam; nec aliud trahentem meritum, quam quod gratuito Dei pro--posito & promissione nitature praeterea gratiam divinam, per quam homines convertuntur, intelligere talem, quae ficultatem quidem impertiat, sed necessitatem non im- 'portat, sive,ut loquuntur, irresistibilis non sit. Hujusmodi enim determinans & irresistibilis gratia, quidquid ante de Deo serio vocante & omnes servari volente recte suit expositum & concessum, everteret, Nam si quae talis ir- resisti bilis gratia esset ea tum a solo Deo, de quidem absoluto quodam beneplacito conscreetur. tum ad conversonem libret necessaria, adeo ut absque ca hominem con-xerti fuerit impossibile. Pone C o & Seio pariter praedi cari Evangelium, & utrumque in omnibus pari esse conditione,nec voluntatem utriusq; per Evangelium ejus gratiae rarticipem fieri .per quam libera reddatur semelque ipsam ad ob equium Evangelio praestandum Lectere valeat, sed hoc
73쪽
a Piga - Convertitur autem Cajus, non convertitur Sejus. Ille Mia si ' itaque convertitur, quia gratia irresstibili donatur& ti ιι sesia Dei hitur; iste non converritur, non quia gratiae donatae reluctis 6ς xivi q. tur&obsistit, in hoc enim ambo pares esse ponuntur sed quia irresistibili gratia caret, quae si conserretur. haut narius converteretur, quam ille convertitur. Quod auteni e t reat, alia ratio reddi nequit, quam quod Deus dare n6lit. Fit at mentum: Qui non vult omnibus vocaris dare gra
tiam, quam sol potest dare &sne qua impossibile est ho
minem obtemperare & converti; ille etiam omnes vocatos ' non vult servari. Sed Deus non vula omnibus vocatis e
a bi gratia, Sejo) dare gratiam, quam selus potest dare &c
Ergo. Pergo, &porrohinciniso: Qui non vult omnes quos verbo Evangelijad salutemvocat, servari; is etiam nanes quos vocat, non vocat serio. Sed Deus non vult mnes quos verbo Evangelij ad salutem vocat ervari. Ergo
Minor superiore syllogismo satis superque probata est Manifestium igitur est, si ad conversionem hominis requi- ratur gratia irresistibilis, & negetur suffciens esse gratia
facultatem quidem praebens, sed necessitatem non imponens; everti, quod de Deo serio vocante&salutis omnium Merari νη- cupido, pie & recte propositum suit. Neemet esse de- ὰ is. bet, ne Vel viribus humanis nimium tribuatur, vel digni miris, ε. tati mariae quidquam derogetur. Illae enim non agunt ii εγη is si in virtute gratiae, imo non nisi a gratia praeventae & exci- tatae, adeo ut ad primam etiam gratiae receptionem, a qua praeventae de excitatae denominantur, se non habeant, nasi passive, Operaturitaque gratia antequam illae operentur.& deinde cum his ita concurrit, ut ejus virtute ac iis sis arrituales &superii. roducantur, atque adeo honos ruin
74쪽
Doc TRINAE RETORMATORUM. ς' horaim a una totiusqueconyersionis, utpote rerum sim , sin Pernaturalium, gnatiae debeatur. Nana, ut alicubi loquitur Fulgentius, In homisis via fate nihiI Ionae cogitatis in i Q. si ραηd benescio gratiae praevenientis insun itur; -- , ihiliis melius arietur,si quo ut quo is juvamine roloratur; mihir loe coos atur, nisi quia eadem verante atque opitulante perficitur. Tuto itaque dicere licet cum scriptore devocatione gentium: Sive vel primum adsensum e 'ofectus faelium, Me usiue is snem perseverantiam cogit mus , - - genus , niata species cuju uiam virtutis occurrit, , sua vel me Zo Hruinae gratiae, vel me consensu nostrae voluntatu hadeatur. Et alibi: Holotas homiris subjungitur p gratiae atque confingitur , desua habens mutatilitates deficit,
Hevatiae vi tatione fi proficit. Idem sensit & scripsit Augininus ante concertationem cum Pelagianis. Me ir, ' inquit, delenisti triluere Psi venerint,quia vocativo in nec ii qui noluerunt eterire, Alent alteri tris aereo tantam L, quia κt venirent vocati, inligeraerat volvolate. Post V autem seculi initium exorti Pelagius & Celestius necessitatem internae supernaturalis divinae gnatiae , negarunt,& docuerunt, necessariam quidem esse gratiam, uxremittantur peccata, quae commissa fuerint; non autem neces uiam esse, ut anobis praestentur, quaejuxta divinam voluntatem praestari oporteat: ad hoc enim sussicere externam illam gratiam, per quam Deus oluntatςni suam verbo suo & Evangelio revelarit. & hominibus praedicari . seciat: quod si omnino sit aliqua gratia intrinisecus ope-.'rans per eam fieri, ut facilius praeitetur obsequium . non iurem ita necessarum esse, quasi obse quium ,si ipsa abes .set, praestari plane non posset. Hos circa doctrinam de . . -
75쪽
Augustini se, certos nos iaciunt Canones iri, tu . Ei v. Mileuitam
1 -. I. Africanae plenariae synodi, directe Pelagio ejus u. ad
D, u 'ri sectis oppositi. Quos quum acriter &magno sit idio in ex desti- pugnaret salictus & magnus doctor Augustinus, & ab una parte acutis nonnullis: objectionibus urgeretur, ab alte ibi bluit ' in adserendam & Extollendam divinam gratitam totus in
t pu' cumberet. eo tandem devenit, ut ex gratias acultatem iiii pertiente taeeret gratiam necessitantem, determinantem
sive ut hodie nonnulli loquuntur, irresistibilem: & juxta k hypothesin semel admissam ulterius progressus, praedesti . nationem & electionem doceret ab aeterno sacratu non secundum praescientiam, sed secundum ab hi tum quoddam Dei beneplacitum, quo nonhullos Ediuination4ci eripere vissim fuerit, reliquos autem in damnatione rellii. quere,atque adeo nonvelle Deum omneshominessem ari Huc primus mortalium delapsus fuitAugustinus sive quod Premeretur argumentis Pelagianorum,&commodior i. - - exitum non reperiret; sive quod divinae gratiae, ejus ue es. scaciae' nimium tribui non posse crederet. Coepit itaquq Proponere, dc quidem aliquando satis perplexe contraria ijs, quae ante eum veteres, quotquot fuerant, &ipse etiam' ante exortum eertamen docuerat: imo contraria persi licuis sacrae Scripturae verbis, acceptis ut jacent & sonant,&sensu, quem juxta simplicem concipiendi de intelligendrinodum in mente cujusvis, qui legat vel audiar,n aiunt escere. Veniam autem meretur, quddaliter necessitatem di vinae gratiae defendi non posse existimaret, Huic itaque praecipuo de necessitate gratiae dogmati annatae fuerunt cijuxta quasi emerserunt quaestiones de modo, quo opere tur statia & cum viribus humanis concurrat; & porro de
76쪽
Doc TRINAE R RF'RMATORUM. 6 modo praedestinationis divinae ab aet rino iam . Q amati s & dilecte in certamen non adduxerant Pelagiani. Gratiam autem ejusque necessitatem quum in orsus negarent, non erat, quare de modo operandi elsent solliciti. Intercurrentes itaque quaestiones vocat Celestinus in epi sola ad Galliae episcopos, & quum errores ipsos Pela gianos rejecisser & damnasset, subjicit, Profundiore et ero. est 6 uepartes intercurrentium greastio rar, quas latius pertractarunt, qui haereticis resiterunt, Augustinus videlicet &Prosper scut non audemus tantemnere citanon κecesse halemus
ollinere. Quum autem uiagna esset Augustini in ecclesia occidentali auctoritas, inde laetum videtur, ut subsequutis temporibus vix unquam desuerint, oui sententiam ejusam plecterentur. Nonnulli, qua est imbecillitas humani inge- iiij, ut semel orbitam egressus vix intra terminos certos se contineat ulterius provecta sunt, & doctrinam hanc ita proposuerunt,ut non modo negarenta eum velle omnium hominum salutem sed praeterea affirmarent Deum non minus. praedestinatione sua horum interitum & damnationem, quam illorum liberationem & salutem procurare. Praede
stinatiani postea dicti sunt quos anat male perstringit synodus Arausicana secunda, alioquin Massiliensibus,
quos Semipelagianos nonnulli vocant,opposta,hisce verbis: Aliquos a maiam dimina potesate prae sinates esse non L m non cre immoed etiam' sint, qui tantum malum credere telint,cum omni Ene alioH ictis anathema Alcimus. Nihilominus ad eamdem sententiam postea declinarunt Godsces cus monachus, in synodo Moguntina sub Rabano archie
Piscol o, anno IIc XLII X. condemnatus; Honorius Au
gustodunensis in suo Inevitabili Jhomas Brawardius &ex Scholasticis, si recte memini, Gregorius Ariminensis,
77쪽
ci Co Non ERAT Ia irrimi α- Petrus ab Alliaco&blatsilivsab Ingen. tandem, 2 ' ' duram asperamque, primi Resormationis autores runt am illexi, ita se quam maxime oc efficacusini gratiam desen cere & exaltatς, &econtria vires humanas, quibusnonnulli Scholastici, Scotus videlicet, Thomas Argentinas, Iaves lus, alij, nimium tribuerem, deprimere rati. Augustinive ro dominam sequutus est princeps Scholasticorum Tho mas Aquinas, ejusque se tores: quin & vir suae aetatisimi muri ista Nunus 5 insignis scripturae interpres Alsonsus Tostatu jores nostri Nostri quoque majores invariatae Augustanae Confessioni inhaerentes Oindem rerinuerunt& passim docueruet usque post annum luperioris secuti xxc. diusHumitu , Nun nisi fallor primus fuit vel certe inter primos praecipuus,M nivs in x &ante Augustinum in primitiva ecclesii cepta maententiam revocavit, & in ecclesas scivitasque nostra quipri se m reduxit, non tamen tae dissicultate, contradictione d in
Σπά - sim datione Pelagianismi Ex eo apud nosti os praevaluis
revocavit. Mamquam non ab omnibus pari dexteritate exposta
conssessio- Quod autem in Augustino,&pro clarissimis occid talis ecclesiae doctoribus, nostrisque majoribus toleramus, id pisa in quoque citra condemnationem nos tolerare posse demi isti &debere semper persuasus sui. Praesertim ex quo dissen P- tientestiorridiorem illam doctrinam, cujus sectator inis , ἡ Belgio supralapiarib appellantur, missimi secerunt, de lip ijs Augustini sententiam gi una revocarunt. Quod com muni consensu si in in synodo Dordiacena, nis quod gratiam &sidem excuti &amitti posse nondum agnosceres: irri voluerunt. Id quum agnoscat haec consessio numero x I.
S e Gem proinde multa absurda evitet, vehementerhetor,&tori Protestantium ecclesse hoc nomine gratulor. Ad imini
mum enim iiihil sequius vel asperius statui si quini docuit
78쪽
Doc TRINAE REFORMATORUM. Augustinus n quum numero Y enin verbo Evanges, et Mater seris S Meia a Deo, qui ommi salutem velit, οῦ, vocari asserat, b absoluto Ausestini decreto resedit. Giloam - Nam cum eo ac seria omnium vocatio, nec voluntas ori mnes servandi consistere potest . sicut pridem est ostem sum. Quid igitur in hoc ctrinae capite perseel ani conmeordiam magnopere remoretur, non video. Minlinunt
mutuae persectae Christiana caritati de tolerantiae, si quia sorte dissidij adhuc reliquum sit. nihil obstat. Quod si autem nonnulli amore quodam aseluti de creti teneantur, ut penitus illud missum sacere nolint, in eoumi eorum gratiam, quomodo nihilominus in praedestinatione abs utum aliquod decretum occurrat, ostendi facile e. zz. potest. Nempe sine dubio infinitae divinae sapientiae plures in aeternitate occurrerunt modi, quibus servari potuister enus humanum, quam per obsequium Evangelio praeitum; sive plures & alias potuisset a parte hominum requirere contationes, a quarum interventu humana salus penderet, quam hanc ipsam in Christum fidem. Potuisset addere persectam exagissimamque legis observationem , eique praestandae idoneam gratiam &racultatem imperi, : potuisset jungere observationem legis Mosaicae cere monialis,vel alterius similis: potuisset statuere, ut Israeli rarum, quorum fuit adoptio, S gloria, ae pacta, s co , Icum 3 tutio. se cultus, s promissones, ου Patres ex quiliu est Christo ipse, quod ad carram attinet, peculicuus prae caeteris populis, quod participandam salutem attinet, habita suisset Latio. Quod quia factum non sit, & nullam prae gentibus praerogativam habeant. dolent & conqueruntiir Iudaei Roman. I x. Quibus respondet Apostolus Sicut Deus in conserenda temporaria praeeminentia non habuerit ra
79쪽
tionein primogeniti Es iis qua primo eniti, Ob iis scilicet ejus polliros sub ieeret &lsuge inseriores
posteris securidogeniti Iacobi, ita quo in consereno lasute aeterna noti habete Exte histina dignita tum, vel cujusquam alteriukiei, nisi ejus, quam ipse jita suum beneplacitum eonsequendae salutis mediunt homi
ROM. 3 iι nibus ordinaVerit. Igitur non est hominis volentis, ueri mreulis, sive satagentis asste atque alia' ratione, quam mis, ricors Deus constituit est misere tu Dei. Modo igitu & ordini, juxta quem ex mera misericordia homines set ore ab aeterno considui obtemperandum est. Qui es, ,- is temperare non vult quemadmodum Iudaei , qui nil in Distitiam adi ses crestitu re jontis Des no- fur rari s Rom 1 is. servari non potest.Nam Deus cujus vult,m retur, quemetuit induras, id est, obtemperantem fu Enim viilla lisses,r0 misericor ita prosequitur, pertinaceni vero& res racta xium, etiamsi alias caus is, propter quas sui rationeni ha ri velit, alleget, in cordis duritie & dam attonis statu teli, Resp.quare quit. si itaque quaeratur , cur Deus aliud nullum medium, homines serventur, ordinaverit, quam 'sidem inta esuri Christum, sive obsequium Evangelio praestandunt: nulla quamper sane ratio. praeter absolutum beneplacitum reddi poterit. ι ς ' i' Ita D o visum suit ab aeterno atque ita placuit & decretum est, ut qui Evangelio obtemperat& credit in Christum se Vetur: qui non obtemperat & non credit, pereat. Nempe hoc est mysterium voluntatis divi e , socio rem ire placi revisum, quo propesvitisse: hoc est propositume,s,qui'mina agit juxta coest tam voluntatas sum, secun in quod in ortem ad citii nec natissemus in Christo, Ephes & 1 o. Hoc ita que decretum si capiatur generaliter de onDiibus creden tibus & talvandis, absiluturii est, Sc meri beneylaciti divini Nec
80쪽
nocet Ret NAE RETORMATORUM . 6s Nec aliter se habet alterum' huic annexum de omnibus infidelibus it Lmnandis. Si vero de sngulis agatur, ex hoc ipso generali redditur ratio, quare hic, ille, iste in tem
pore serventui;& quare ab aeterno ut serventur sint ele-
citi: nempe in tempore servantur, quia idipsum, quod ala prehendendae dc habendae salutis medium esse Deus prosio beneplacito decrevit, adhibent, virtute scilicet grat aesibi divinitus collatae; & proinde ab aeterno sunt clecti quia quod in tempore adhibituri essent, praescivit Deus. Contra quia alij non adhibent, ideo in tempore pereunt, & ab xterno reprobati sunt, quippe praeiciti, quod adhibituri non essenti Non igitur illi servantur, hi pereunt, quod absoluta voluntate & decreto quodam lingulos seorsinconcernente Deus illos servari. velit, hos perire; sed quia generali illi de salvandis decreto illi se conformant dc morem gerunt, hi honitem. Ita ex generali isto & quidem absoluto, ex spera tamen gratia& misericordia profecto decreto singulis applicato, sive singulis ad illud collatis ueccxaminatis intelligi potest di ratio reddi, quare aliqui siit He li& silventur, alij reprohati &damnentur. Decreta igitur electio is&reprobationis sngulorum non sunt at siluta, sed respiciunt conditionem vel habitudinem inlingulis deprehensam: quae tamen ut respiciatur sve locum
aliovem habeat, a generali illo absoluto quidem, sed phil.
anthropiae & misericordiae innixo decreto pendet iso' obstante igitur ejus co ditionis respectu totum cl*ctionis de salvationis nostrae negotium est & manet, mere gratuitum, & in mera Dei misericordia sumlatum. Nempe quod L at geli habita sde, &pra a itum obsequium respicitur,sve locum conditionis cujusdam invenit , ab illo est decreri
