장음표시 사용
81쪽
66 : Co N sit, sic Arain Hiem Evangelio fides haberi lcobsequium praestim pote' atque adeo praestatur, itidem est donum divinum mere. gratuitum, & a gratia seculiari divina praeveniente, ex
tante, comitante, subsequente, ope nin& cooperant f mu lia uti pridem expositum suit, pendet. Neque vero qui statis 'soluth ele- unt, quhd Deus humanum genus in perniciem prolapsum.
.sic in itus at uos absoluto decreto eligat, & c dapnatione.
y a , ' eripiat ; eflugere possunt quin itidem statuant, Deum reli quos absoluto decreto reprobare δc in damnatione relin, quere. Dices ,Deum cos, qui in exitio relinquuntur, in exitium non priecipitasse , Ted sua culpa prolapsos de prie terea peccatis multis obnoxios & immersos in. statu . iii . quo deprehendit. relinquere. Respondeo, si haec est cri&adaequata ratio, ob quam relinquuntiar & reprobantu non minus illos quam istos relin tu i & reprobari oporteret Hactenus enim utrique pares. Nisi igitur aliud quidis te veniat & respiciatur, sicut illi ex ab holuto quota n bene placito eliguntur. ita similiter isti reprobantur.
6-ia Magna est dissicultas de hs, quibus & majoribusips
Ameriei utpote Americanis, per aliquot secula voluntas cinis A verbum divinum praedicato Evangelio non fuit annum ciatum; annon hos ipsos Deus absoluto quodam beneplacito reprobaverit. Respondeo autem, nullam esse genteia cujus majores non habuerint patefactum Dei verbum Qui amiserunt & intercidere pani sunt, thesaurum tam tum perdiderunt sua culpa, nullo Dei decreto perdiderunt non sibi tantum sed posteris suis. Majores enhai& progenitores cum posteris unum aliquod sinit mor, liter acceptum. Luunt itaque posteri culpam' majorum, praesertim quoad poenas privativas, sive privationem bineficiorurn concernentes: ἐκ vel imprimisjuste, .si non
82쪽
mota majori suorum delicta insitoria & nova - rhisenti Dixi neminem esse, cibus majores non sumniit L cti phreicipes revelationis divinae per verbum pate Ohines sane a Noacho ejusque filijs & nepotibus Mescendunt quibus id ipsum innotuerati Quum eo per culpini&negligenti uti multisemetipsos priscissent,
in poenam , quam commeritae erant, at μ' - , fissas it ηι--& tempora illisu θη πη- Act.11.1..
- ulisit i tandem autem sub initium Novi a istamenti jussit Apostolos ire is modum uni mersum M , Osriae aere mangelium omni creatu . Atque issi profecti μ
edi Aerist astrue. Per illos Deus Aemo ria it e milus Aa i ,3'. Ministilus ut remisereret. Imo vero in omnem te octo, it' Gni is, sotis eorum, S infines orbis terrarum vellaeon. m. 'Evangelium igitiir eo modo pereenit in universum ni l. ιέ.
dum: non quidem quod in quibusvis obscuris latebris &anolis prae,catilia,suisse sit verosimile, sed quod praedicatum fuerit in quibiisvis maxime celabribus locis totius is is habitati. e quibus Dei Ama ejus ad alia vicina unde aliaque di undi, ic ubique innotescere potuerit. Inte- Exe. Um, dices in Ameriesipraedicatum non sulci Respondeo. fp Non est probabile Americam tum habitatam suisse. Qui ἐκ hae contanente in alteram transverunt, post praedicatum in nostro orbe Evangelium transverunt. Non adeo est remotaIslandia sicut est America. In eam tamen e No ivegia ante annos sexceritos vel circiter primum transitus est laetiis; dc inde porro in Groniandiam. Quod certius, quam ego ex memoria nunc narro, cognosci poterit ex . historia Ist indica, quam scripsit Anigrinus Jonas Isiandus. Nullum monumentum vel stru iura in America inventa fuit, quae tot seculorum aetatem Praese serret. Quum I L . Cuscani
83쪽
, Coris Q UR UT Io e .. Cuscani & Flexioni rectilis, prorum, constitutam habuerint f pubscana, & memori majorum suorum quamvis nullis literis, alijs tamen' dis satis ingetliosis conservarint; seςula tamen non nisi
admodum pauca numerarunt. Non memorab', scribe. Lib. ,ς, 6. re Iohannem Laelium,apud Vucat enses luctilenta suille
deprehensa vestigia baptismi; de Iosephuni Acostam, apud
Mex iratios ritum usurpatum suin saltistae Lucharisaeae . nem: talia enim ad aemulationem Satanae, qui Dei .simiam tinnior assere Studet, reserri possunt. Id certum est, Americanosii plerosque imo omia , quantum nassai quidem licuit indix ud Λὶ ire, immortali tem animae,&qMod post discessuma com cari,s -- pore supersit,& bene vel male habeat, agnovistri Vix est ' quod ad merum naturae lumen ea cognitio possit referri, Eoaghiἰ quum demonstratio inaniortalitatis animae non sit cuivis in promptu, dc gentes issic lumen naturae parum admodum . excoluerint. Nonnulli etiam de resurrectione corporum
persuasi fuerunt. Alijs de diluvio aliquid innotuin son
pertum suit.Per niDeum,quem summum habuerunt croatorem esse falli sunt, & inde Viracocham appellarunt.. Haec&aba, quae nunc omnia non occurrunt, haut improbabiliter arguunt, Americanos ab ijs originem trahere, quibbus revelatio divina aliquando innotuerit; & non admo . dum multis seculis terrana, in qua nunc degunt, incoluisse. De immortalitate animae passim apud ipsos credita paulo ante monuimus t diximus etiam habuisse regna, qualia praecipue Mexicanum Peruanum, non male com fuituta. Haec arguunt usum rationis sic satisapud eos sim, perstitem, & lumen naturae non fuisse plane exstinctian . .
Videmus igitur ipsis aptari quoque posse, quod de prisci gentibus dixit Apostolus: Deus serit eos imo sanguine .
84쪽
Deo derelicti suerint. Nempe detinuerunt et talem, ex re, Illustratiu bus creatis perceptrun, quam Deus de se manifestavit hoc locu Rom.
ipso, quod hominibus opera sua ob oculos p uit, & naen, si , his usumque rationis dedit, in injustitia , imo hanc ipsam D.um s averitatem tra mutariori insalptatem, S noluerist Deum in tu retinere. Hinc itaque sactum, ut Deus eos permitte
reti uis ipsorum vijs incedere, Ac traderetis reprolums sum, eirium. sive mentemierversam udicij cxpertem, destitutos vi-dhicet ulterioribus & majoribus auxilijs, quod ijs, quae in promptu haberent, non uterentur. quidem non e- i e genere supernatundium auxiliorum i interim si recte illis sui litusti Deus de ulterioribus externis auxilijs' benigne prospexisset; di si his etiam recte, porro alia majo- ra ivpp itinet, donec tandem ad annunciationem Evan- g j perventum esset per quam demum interna spiritualis L supernaturalis gratia consertetur. Ex quo enim Evangelium promulgatum est & per homines passim annuociatur& praeditatur; non est. aliquid supernaturale,s ad auditum& notitiam ejus homoperveniat. Nec est supernaturale vel vire naturae excedit, si homo intelligat animam suam esh inmortalem, & propterea separatam a eo ore superseret. ει quidem a pertiit attonubus, quales commercium cor- 'Poris attulit, exemtam , dc immediate Deo subjectam, iii . I a quam
85쪽
quam praeter ipsius innum nemo aliquid fore ari. xem ei bene vel male. ne siderium igitur hoc quoque naturale suerit, ut quisque malit animae suae post discessit ii corpore bene potius esse quam male; & propi ea selli citudine aliqua de stituto animae suae statu tangatur & assi- .
ciatur. Haec omnia per naturae vires, si annitantur &inten- -
dantur, praestari poste certum est. viiii id etiam stiri pol est, idololatriam pugnare cum recta ratione, &princ hs luminis naturae adversari,&propterea fugiendam tirejici- , endam est idi Qui jam sis auxilijs, quamvis meta naturali- Abus, uti negligitiquod ulterioribus non adjuvatur sed a Deo potita deis ityr sibi imputet, ' ad absolutum alia od Dei decretum non reserat. Si homines geniales ux ham periem fugian ad extrema terrarum curr*nt per Aare,ser saxa, per ignes; cur ijdem, quuiis deprehendant se erro- neam religionem liactenus ample in & sectari, parem dili senti m jnyestiae idae verae non impendunt nam nullam . in orbe er m en religionem,bonitati & providentiae dii nae adversari idem rationis lumen facile persuadet. Qi dit quo gentes yeritatem, qua de Deo ex operibus f sper lumen naturae cognosci poterat, insuper hient& negligqnt&violenter quasi suffocant; hinc insere Apostolusis ci fallos eqst ; nempe quod majoribus non adjuvatitur auxilius, & in viam salutis noli deduculatur, nec coelestis beatitudinis reddunturparticipes, hiis calamitatissuae sam non possunt in alios derivare, sed ipsi in culpa suri exqusari nequeunt. Quod si autem aliter segererent..en
pe lumine naturae recte usi veritatem nec injus E deti. - ' rent nec in falsitatem commutarent,& Deum,quemadmo- Θi dum nossent, ita quoque colerent & glorificarent, tum .
excusatales essent, id est, si salute exciderent, dici posseti
86쪽
s nulla sita cula, di negligentia excidere. Quis gitur
cesilandus λ rium Deus Z nam auxilia in hoc casu neces, tria solo Deo expectari poterunt. Fit argumentum: o Quando homo lumine naturae recte usus praestat quod potest, tum si silute excidit,aut ipse sui interi. riistus causa erit, atque eo nonasne accusari poterit; aut Deusin causa eri quod nolit auxilia, quae solus poti est, suppeditare, atque adeo nolit hominem servari. Sed secundum Apbstolum in tali casu homo excit. sabilis foret. Neque tamen Deus se accusari patie- turriui clare testatus est, se velle omnium hominum se iis silutem. Praestabit igitur, quae suarum fuerint pami , cum, & quae ab alio nullo sperari poterunt, nec ho- .... inem deseret, sed ulterioribus auxilijs, per quae ihorro ad veritatem saluti necessariam propius acce-
C. Hicjam exoritur dissicultas, quod haec nonnullis pe- obj de Pselagianismo inlaesievideantur. Sed nego hic quidquam eta Pe ianum. Quippe viribus naturae praestari, quod vires naturales non superet, nihil est absurdi. Pelagius au tem ad actus, qui suo genere supernaturales sunt, praestandos naturae vires gratia destitutas susscere dictitabat. Deinde auxilium ulterius, quo Deum ejusmodi hominem prosequi diximus, intra limites naturae adhuc subsistit, &Proiniae ad communem quoque providcntiam referri poteriti Praeterea inter ea quae ab homine fiunt,& qux a uia ueco Deo conseruntur uberiora auxilia, non est nexus alicujus cuirentes meriti vel debiti, sed habent se illa humana tamquam occasio, quam Deus acceptat & quas arripit, ut re suiu α& beninaltatem suam exerceat. Nam si Deus tanti bene- nisi occasio
volentia genus humani inlapsu jam perditu est prosequii
87쪽
tus, ut ipsum nihilominus servati voluerit, ita uel im situm unigenituni miserit; itidem non poterit videri absurdum, si hominibus non renatis, sed lumine naturiri quod ipse indidit reste usis catenus bene velit, ut in orade ulterius ducentia externa media impertiat. Sicut itaque non sequitur , Deus hominum peccato & exitio immers, rum misertus est, & Filium redemptorem misit; Ergo in
ritisuerunt, ut misereretur& mitteret: sic etiam non se
quitur, Deus hominibus peccatoribus dc extra statum gra riae positis, juxta ductum tamen luminis naturae Deum agnoscentibus & de anima sua sollicitis largitur uberiora media; Ergo meriti sunt ut largiatur. Totum libridio tali aut vasori talis sollicituduiis, sed divime misericor quae occasioni hominem ulterius ducendi deesse non vi imputandum. Nam si deesse vellet, id cum ejus& voluntate servandi omnes homines, quam diserte contemtus eo , conciliari non posset. Unde porro est btur, nemini adulto extra gratiam in conua uni ab Adamo derivata sorte constituto deesse Deum, nisi ille negligat: gere quaesecundum istius status conditionem posset agere, imodo nervos virium adhuc reliquarum intenderet,& committat, quae posset omittere. ἀi- Fatendum nihilominus est, magnis haec dissicultati ἡ .ctibiis bus involvi e quibus sese expedire non sit promptum civi M impulsi' vis. Videri enim pq iant non nemini actus, qui naturae si Mes cui ales non excedunt, supernaturales esse. Et etiamsi noni et sure , nisi naturales sint, non satis apparet, qua ratione cum ijs ulteriora divina auxilia conjungantur; & haec ipsa cujus sint ordinis . num naturalis vel supernaturalis. Nec desunt, ut hominibus non modo juxta ductum luminis natur
88쪽
ssi icitis & meliora meditantibus, sed etiam quibusvis: vis, qu mvis ad uditum & notitiam Evangeli j nondum dedit: his cogitationes quas Gna&impulsus, quibus adcu- '
ram salutis suae habend in excitentur, livinitus dc superia, auraliter immitti statvant. Quales ab Evangelio separari an tutum sit, Sc verosimile reddi possit, nescio. Ordinarie sἡh - proiecto gratia intern sve intrinsecus operans, quae vere caltari es ex se supernaturalis sic, non nisi cum Evangelio & pG Evangelium consertur. Hinc Augustana consessio dammi Arite. c. . , ras, senti ori ritu sanctum contingere ne verti externo per ipso m priae rationes Sopera. . Illa tamen sollicitudo, cujus paulo ante facta mem tio. 6ce 'gitationes a solo naturali lumine prosectae cum si- enonita aristς connectuntur,&rUMotius absunt, quis, ut ad eam dispositio vel ejus initium haberi debeant. Notum enim est Massilienses, ii iter quorum praecipuossuit Johan- . i s Cassianus & sorte etiam Vincentius Lerinenss, dein iceps Faustus Regiensis & Gennadius) eo nomine repre-
hendi , quod viribus naturae antequam gratia praeveniantur & excitentur, competere posse ais averint invocationemDei, siderium regenerationis&sidet,sve ut Arau- sicani loquuntur, credulitatis fectu atque adeosdei quod- dam initium. Videntur ad ea , quae paulo ante de podibili- bus per vires naturae & Deo hominem auxilijs non dest, . tuente d ximus, respexisse. Semipelagianos vocant non- . nulli recentiores; nescio quis, bene. Necessitatem sane
gratiaeadmiserunt, absque ea videlicet nemineinjustifiearii vel servari posse. Unde de eis Augustinus libro de Praedo ,. ι iuc
. sinatione sanctorum cap. I; Munia ista, in quae periven i rurari, Vimum eos a Pelagiano errore d cernunt. Nec Araiis. canaesec undae modi Patres, quando doctrimun opinioni, . . . K bu,
89쪽
bus eorum oppositam exponulit, anathemata sub ast is nec ipsi conamunione catholicae ecclesiae uia iram runt. Necessitatem it lue gratior quum agnoveritat, dedo qu'oheretur,& voluntatena sive praeveniati iv se ii tur, cumque ea concurrat &jungatur, variarunt. A rque utinam homines de partibus suis e peragendis di osiicis . iaciend', ut Evangelio obtemperent nec λtiam scit stren '. tur vel incassum acceperint, magis essent italicit quam lemodo, quo agat vel concurrat divina gratia, scrutasido Negari non potest occurrere dissicultates, quibus isseisi quantumvis magna, succumbere iri hil sit mirum. Qui a I decretum absolutum & gratiam deteri in intena versunt id agunt ut gratiae necenitatem dc dignitatem exto lati nec humanis viribus nimium tribuant atque adeo hom non sibimetipsi sed uni Deodalutrem suam serat ac reptam Qui vero plusculum Miribushumanis concedere videntur metuunt, ne si aliter statuant, culpam exiiij humani ii, Deum derivent, & contradicant expressis di disertis Scit Pturae testimonijs, quae Deum nolle neminem perire assii 'mant. Si alicubi vel illi vel isti , dum quisque in scopular, quem ob oculos sibi posuit, servidius tintur, exorbitatar, ignoscat eis benignus & misericors Dominus nobis qui que, si sorte rem acu non semper Letigerimus. . Hoc maneat Certum & perpetuum , ex mera misertia cordia Deum misereri, quorumcunque miseretur, nullo, ab ipsis praebita causa propter quam illle misereri tene tur, vel ipsi misericordia sint digni: econtra vero,neminent
de adultis loquor a Deo deseri& reprobari. nisi causi iii praebuerit, id essi propter culpam aliquam suam, communi illi culpae & peccandi sorti, cui obnoxij vivunt mortales omnes, quam, si divina misericordia non interv A nisset.
90쪽
nis et, perire omnes oporteret, superadditam. Omnibus hominibus supersunt aliquae naturales notitiae, & aliquae inteae rus ac voluntatis vires, quae sunt quaedam auxilia communia,& limites naturae non excedunt: nonnullis hoc. etiam datur,ut Evangelij praedicatio ab ipsis non admodum isse remota , quemadmodum sere omnibus nostram hanc continentem incolentibus: alijs praeterem, ut valde propinqua sit&propemodum ingeratur ac olleratur, utpote Judaeis & urcis medios inter Christianos versantibus, ut nunc non dicam, num Deus aliquando si ulorum corda
intrinsecus pulset,&ad curam salutis suae habendam excitet : ijs vero, quibus reapse praedicatur Evangelium, quique actu illud audiunt confertur interna Spiritus sancti gratia, praebensi acultatem adsentiendi atque ea omnia pricitandi, quae ad salutem necessariaptaescribit & requirit Evangmnum. Dico itaque, neminem a Deo deseri & ulterioribus auxiliis privari, nisi auxilium, cujusjam particeps sit, adiusum transferre neglexerit, illiuste detinuerit vel excusserit. Ititerim in divina ulteriorum mediorum dispensatione ea occurrere, quorum ratio ad inscrutabilia Dei judicia& im
pers utabiles vias reserri debeat, & a nemine mortalium reddi possit, certum est. Verbi gratia, Praedicari aliquando facit Evangelium his , dc non illis, quum tamen hi non suerint auxiliis suis prioribus rectius usi, quam illi; imo noli- Nunquam minus &negligentius, quam illi. Saepe videlicet paribus inaequalia, imparibus vero aequalia, & aliquando deterioribus majora suppeditat dona & auxilia. Servator ipse in C, canin eclisaida multas edidit virtutes exi mo incolarum prosectu : quae sedi suisient Tyri & Si done in sacco& esnere e sient poenitentiam. Exchamat igitur Apostolus admi abundus: & nos cum ρο una: Opro