장음표시 사용
331쪽
bilitate ni alicti ius momenti, non desunt qui sensum interio reminoi itibus animalibus collocadu in existimauerint tinia quam in subtiliori parte cerebri, quae citissensorijs caeteris, ac sensibus externis, quibus vim tribuit sentiendi, coimiris nucat; in qua species inniusta senstibilium intus inuecta a
principio in prununtur, ac momento agitantur iuxta opportunitatem interius sentientis. Cui sententia fauere videtur de D. Damascenus a de fide cum loquendo de cogitatione, de memoria, Earum inquit sedem, Morganum, es e medium,4 posteriorem ventriculum , spitit umq animales , , I, iat qui in eis includitur. Item D. Nemesius in lib. de iratu ni . De hominis ibi ait , inviumenta sensus interioris esse anteito res cerebri ventriculos, siqui in eis anuriae spiritus continetur Sed hi a iacti Patres per organum, siue instrument tim,
non intelligunt idem omnino, quod per sedem ac sub lactum ubi faculias inhaereat; sed compositum ex proprio subiecto,& adminiculis ad opus sensationis exercendum . Nam idcis co Dalnascentis copulati ueloquendo, ait, sedem organuma referendo scilicet sedem ad blum ventriculum in o ganum, seu instrumentum ad undem ventrictilum sumptum cum spiritu, qui in illo includitur,4 adiunctiones illius deseruit. Qia' sensu Nemessius enumerat etiam inter piaefata institimenta neruos illos, qui ex ventriculi si scuntur , animo spiritu madefactos. sensibis sedium struetur ana Obstat prae terea huic sententior, quod spiritus ani males non vivunt, silcut nec sanguis cuius tentii firmae ac defcccatae sunt particulae , nam caeteris partibus anima Iis minime sunt continuatae, ut sub unius sermς viventis Lib. a. d. par unitate cum illis valeant coalescere hista doctrinam Aristo-l telis . Continentur enim in cerebro, nertiis, de aliis sensO--H- eq. a.ις. is tanquam conceptacula quibusdam de Valculis, a qui
bus proindeis a reliquis partibus viventibus sunt natura seiuncti facultates autem sentientes non nisi tu viventibus organis debent locari. Alii in meningibus hanc facultatem Iocari opinabantur,
eo quod sensu pia polleant exquisitissimo, medulla vero
332쪽
suae incisione. morborum euentis de praemetriuin esse Galano testat nesFernelius 'Quae tamen sententia, nec δεα δε
is modo potest consistere. Nam si s sus in letior in me et imi
rii, stibus resideret, vel secum in ei pariter morarentur, ac pomi δε s. δε
reciperentur obiectorum in agines, vel ipso existente in m ningibus , iliae in spiritibus, aut cerebri medulla subiectat entur orsum quorum primum naturaliter est impossibile cum inerritiges immobiles per se sint , species autem eruinmotu agitentur assiduo, nuc detur transitus accidentis a subiecto in subiectum, aut ab una parte ilibus ita alteram. Posterius vero falsum comperiturinam species in eodem hi quo potentia residet subiecto debent locari, ut ipsis scecunde tur,ditatur ad eliciendas sensationes. Deinde impiobatur eadem sententia, quoniam a vulnere aliquo inuolucra illa incidantur, vel etia in omnino sol est incia e&cidantur i, nec sensis, nec motu animal orbatur, ut
docet Galemis. Non enim prius inquit sensum, in Aiun J Lia dammittit animal, quam ad aliquem ventriculum vulnus penetrauerti. Et rursus adiungit cerebro etiam utrisque on . membrasais, quibus obuoluitur denudato, nullium inde ani 't i mal passurum nocumentia in quod scilicet statim acc1datinam quod per contagionem, temporis processu postea squatur, nihil refert. Potius itaque illae meninges a natura e videntur ad continendam cerebri substantiam , quam ad imagines rerum excipienda , sensumque,d motum a terissa tibus impertiendum, prout pIoprio competit sensorio se nitus intemi.
Statuendum igitur est de eiusdem Galeni, ac pracipuorum Philosophorum sententia, sensum interiore in nonnisi in cerebri medulla locari, nec in aliquo tantum eius ventri culo, sed in tota ipsa adaequa te prout pluribus in sinibus continetur. Prior pars huius conclusionis probatur obseruatione Galeni d. aliorum, qua constat, cerebri medulla violata, vel alterata sensius intimas operationes praepediri, auti inmutari ut in vulnere accepto, plὶrcia itide, aut aethargo de
333쪽
kν. anime quibus alias loquuti sumus. Rursus, quia ut Fernelius mali quam plurum obseruant, cereb I corpus, seu substantia, motu perpetuo cietur &agitatur secundum parte , non , sectis ac omne corpus fluidum, cuius tenuissimiae particulae aliquando astidae Ioc permutantur,4 in diuersa rapiuntur , nunc inter se adlin entes, nunc vero ab inuicem se se
parantes Vt peripicuum est in athomis aere selis radij pei fuso, aut in aqvit seruenti. At necesse est rerum simulacra non aliter inter se copulari, ac disiungi cum partibus iubiecti quibus reperiuntur in ullae Elgo inclicium est ad hoc talein substantitam apte molitam fit iste naturam, ac non in alio su biecto sensum interioren clun suis imaginibus , seu spectris
Quod ii talis stibstantia sensu laetus omnino depriae hendi tu expers, hoc ipsum ad rem magis conducit quia non debet peculiari aliquo sensia pollere tibi ectum, quod communi sensu destinatur Et sicut in pupilla seu in humore cinystallino nullus debet esse color, ut de coloribus pq tentia ibi residens , iudicius promata ita in sensorio sensus communis, nullus particularis sensus debet inesse ad hoc ut a sensu communi de omhibui iudidetur. Nec propterea sequitur,
substantiam illain non vivete, eo quod tactu careat, Vt non-ntilli autumant , quamuis tactus communis si caueris fere omnibus partibus viventibus e nam eodem modo secluere
tur, senirium visus, o)factus non vivere quod est fessu ui. t r. rdine Si quidem nec chrystalloides ubi Aristoteles constituit po- III. . at tentiam visivam, tactu aliquo viget, nec carunculae mam hi ta a M. miliares, quae ut notat huer es, eiusdem si in substantiae'. . ,...trba cum cerebro S in quibus perficitur olfactu aliquo modo h Ai, tactii sentiunt. Q uod adhuc maiorem vim habet in senten- ,. d. - .m Meni, qui Oltactum constituit in inseriori parte an- ρ.σ ct in M.teriori cerebri, cui etiam sententia aliquando fauet Ari, qui hc Posterior vero pars conclusionis probatur. Nam cum
adaequatus potentiae locus esse debeat , in quo omnia illius requisita instrumenta reperiuntur saltem connexas princ
334쪽
i m neniorum, a quos sensis interior spiritus u-
se ii tit ad sensu externos , non nisi per totam cerebrim uita iuueniamur dissilis; imo partim per Pinalemo ultim ibi cerebello, iungui manifeste sequatur,
tam im sentiendi interiorem, non iri mensagibus , nec Iab quo tantum ventriculo , sed in Moew- M otali uru dulla, ex qua nerui omne propagantur, sedem habe . Adde, quod cum tota crebri subitantia homogene tu haud quaquam videturi non vero sectu dum se totam interni sensus proprium organum se con
Vna tamen ii superest difficulta. nam cum piritus anx males certum sit elaborari in cerebri medulla , ex qua ipli per neruos develluntur ad corpus uniuersum, non I- clara quomodo eadem virumque in unus possit obire , seu quoinodo utrius rite orsanum accommodatum se possit prae stare: maxime cum usus, produi tioque phantasmatum , longe requiratur alie ite cibi epitus concoctione et spirituum animal ham, qui prout materialis nax urar magis participes, velut in quadam virtute pri in aru In qualitatum . claborantur . Verum 1 res aliquantulus expendatur de dis ultas vi originem in nere videtur inde pariter sutilem esse comperietur. Cum enim unica sit potentia , quaed rerum 11 militii sines, quo bus utitur ad phantasmata elicienda, a iensibus externis cognoscat acceptas, de eisdetua operandiun per spiritus ani in alas virtutem impertiat. idem congruebat esse specierum receptaculum,d spirituum animalium sontem ibi unica ipsa facultas commoraretur , quae cle utrisque disponere pro arbitrio posset. Nec plane consentane anus uisset, sensum internum ali des, quam ex proprio organo , primaria sensitivarum operationum instrmenta desumeres, quemadmodum sunt spiritus animales:
aut alibi esse principium motus , alibi vero spiritus quibus
motus exercetur, progigni. Neque demum est, tantam esse cerebri commotionern
in generationet liuiusmodi spirituum, ut cum phantasmatum
335쪽
tum productione cohaerere non possit in artati is enim in 1 telia ii ex qua primo sipiritus animales conii iuntur, ut in subtilissimam eorum s abstantiam ultim co: asotan tu , ex quisitas pomi let dispositiones qualitatu in plerasq; substra tiales transimitationes id nihilominus non unico temporis momento absoluitur, nec solius cerebri virtute sine alteriit, instru in enti coopera tion e aut praeparation e . Et enim ut re-
,-πVt o Galenus explicauit, sicut vitalis spiritus, in arterijs,
in corde gignitur, materia generationis ex inspiratione, immorum exhalatione sinapia; ita animalis ex vitali perfectius concocto oritur; quippe cum oporteat, ipsum ex uisitissimarn omni uiri immutationem adipisci. Nam ii natura, semen δε lac, cum velit eκacte conficere quamuis animali spiritu sint potestate longe inferiora diuturnam illis in instrumentis concoctionis moram machinata est atq; idcirco semini testibus annexum anfractum lacti v brum ad mammas tendentium Ionginquitatern praeparauit merito etiam hic cuin in cerebro e vitali spiritu , animalem e cere studeat reticularem contextum seu plexum reti forme moquasi varium quemdam labyrinthum iuxta cerebrum fabricauit. Cum igitur tot praecedant spirituum animalium .
concoctiones, totque tantisq. instrilinentis praeparentur antequam perueniant ad cerebrum, explo ratum certe relinquitur, eos perquam facili negotio in cerebrum introductosperiai,4 absolui; nulla interueniente vehementia alterationis, quae cumphantasmatum productione censeri
336쪽
mode histor animal docet, omitia animan attici sangui ne pree dita, cerebrium oblita e re Ecis . A A caeteris vero iamdum sere, nisi per proportionem ut Polypus,in quae speciali nomine , mollia mincupatur .Et paulo inserius loco primo cit. loquendo te effectibus, qui oriuntur ex cerebro sol naum etia , , ait, a cerebro proflaisci iis , quae eam obtinent parteam animalibus quae autem carent, ij proportionale suppetere . Galenus autem loquendo de crancris, ali; molli cru- sta intectis , quae με in Griaeci nominant , ait , caput quidem illis non inesse, particulam tamen , quae sensuum id uicit, ac motus voluntari; omnino certe illic in thorace esse locatam, ubi omnia ipsi s insunt sensuum instrumenta . Idemq. postea docet de Balamis,&alijs plerisque consimili imbri ea . . bus , qua vel omnino caput non habent, vel rudem tantam eius delineationem, de adumbrationem Contendit i contra Aristotelem , particulam illam, non tam proportionalem cerebro, quam cerebrum omnis to esse appellandam . Quandoqt iidem instrumenta oannia, quae eandem habent actionem, idem etiam par est, nomen habeant. Sicut quibus virudent animalia instrumentis , ea tametsi in particularibus si-garis varient , ac discrepent aequum tam eri est oculos nominare i quibus vero audiunt, ea dein rati re aures; quibus olfaciunt . nares Sed quidquid sit delia quiestione nominis respectu animalitiantiqvie omnino distinc tum praeseserunt organum, seu instrumentum addi reetionem sensuum, is Otuum pro arbitrio, quam suis in capite illud proprie locatum non sit: Utrum scilicet cerebruat,an vero proportionale cerebro debeat appestari latificultas est respectu aliorum adhuc imper
337쪽
fectiorum animantium, in quibus nullum apparet elusino diota an una di sit actum. Dicendunt tamen si , in unoquoque animali etia inuti persectissimae speciei partem aliquam dari tanquam coni mune sensorium, ubi regimen ipsius animalis administi elut
sensu sca internus Tesideat quamuis haec palam in omnibi non discerna Ir propter imperfectionem instrumenti , latitLA. δε μανυ. ipsius animalis. Ita docet Artitoteles cum aliis in locis, h et lim expresse lib. q. de partib animal ubi cum dixi Mespa tes ad cibum accommodatas omnibus inel se an uiralibus, a s dith sed la abeant certe illud quoque oportet quod ei parsi proportionetur, cui sentiendi principatus in s inguineo genere mandatus est, hoc enim in omnibus animalibus inesse necesse est . Deinde flatim hamiusmodi organum aflignat, iam in mollium, quam in crustator uin, ac testatorum,d ii sectorum genere; nam inquit, mollibus id esse membranam quandarit una idam in corpulentam a gula in ventrem ttar dentem, ac dors quas admotam , quae proprio vocabula Mutis a nonnullis vocat M. Crustatis vero tale quid alterismii militer Mutis appellatum. In testatis etiam eodem nod sentiendi plincipatum se habere ' licet in his minus: teat , attames in medio semper'imendum hoc principium cile ait aut scilicet inter partes, qua cibum recipiunt,
iqua eXcrementula emi manes, si fina degunt aut inter de
teram partem, dimitram, si incellilia sunt. Tandem in insectis huiusmodi partem inter caput, alueum este inquit quae si magna ex parte simple est, istinen nonnullis multuplex et, ut Iulis,d similibus vermibus praelongis quo fit ut praecisa vivere possint. Haec igitur Aristoteles, quanquam ipse partem aut usinodi ubi sentiendi principium in his alii
mantibus constituimus , cordi potius, quam cerebro proportionari dixerit ratione situs, biem obtinet scilicet in is medio animalis. Vnde non recte sentiunt qui putant sen--mni ira interiorem in imperfectis animantibus nullum obtinere locum, aut sedem determinatam, sed una cum tactu, ap-rcii tu per totum corpus esse diffusum si hac ratione colligant ,
338쪽
rii illa ex ipssis secta, incisa, etiam mer
fictilia a gustabilibus discernere,nec apte actu ipso iudicare posset haec potent1acon ui 166 ue seiuncta pectiliari domicilio alioquin s
isi iis in confundi posset cum
'seu dehique Aristoteles pro organo ac subiecto sensus
interioris membranam huiusmodi animalibus nignavit cum membrana eandem, qua in neruus, aut persimilem sO tiatur naturali nerui autem instrumenta sint omnium en sationum, ac lationum speciei iam intentionalium ac praeci ouum sensorium tactus, a quo non longe distat sensus inte- fior ulliis animantibus ob sui imperfectionem , cum inter ustum tantum &tactum debeat iudicare qu1 etiam co-
miti sues sensus Unde gustus quodammodita uis ab A M.
stotes censetur pluribus in locis,ut supra et ui adnotauimuS- uod si nec talia, nec similia initiumenta conspiciantur Lin mimantibus quibusdam adeo imperfectis, ut plantae ne Α- an vera animalia sint , ambigat fere Aristoteles. Non pro tvi ..pterea deneganda est illis aliqua pars, quae huiusmodi mu T OG.nus iubeat absque distinctlari accidentium apparatu. Nam ut hactatus dicebamus in Delphinos,in alios pisces sa tem habere auditui Moli ciui accomnio datam necesse est, cum audiant, Molfaciant, utpote, ait Plinius, cum plausu Izzz congregati feras ad cibum consuetudine in quibusdam vitiari s spectetur in piscinis Caesaris, Oenera piscium ad nom en venire quo sidam in gu los. t ain etsi nullam talem partem in anifesta in praeseserant sp cciiij, ut Philoso phus obseruat. Omniurn enim partes ommunes animalium, eli easdem csse,&diuersias, nihil
prohibet inquit et lain ipso. sa . '
aut specie, aut excestu,aut prOportione aut situ talia tu ut
339쪽
De varietate accidentium, ac dispositi Onuna quae in organo sensi is interioris reperiuntur.
ET EI IN AT iam organo sensit in . te inoris sequit ut in uestigan dum de varijs diaspositi ovibus illius , ut non tantum constet, qtiod min illud sit in unoquoque animal verum etiam quale sit , quasque disseientias accidentales secundum totam suam latitudianem patiatur in eodem, vel diuerso indiuiduo . Loquemur autem praecipue de dispositionibus cerebri , tanqua de certiori ac principaliori organes; nam consequenter magna ex parte similes in proportionali illius subintelligere quisquam Poterit, in quantum animalium varietas potest admittere
Enumerantur accidentia, ac maria dispositiones cerebri in diuersa genera dictribuumvir. Cap. I. TSI in uniuersi corporis antinalis organi Zatione, p cipuo membro illius internarunita sensationum proprium instrumentum, quale paulo ante celebrum esse descripsimus, admirabilem se innitio natura praestiterit non mi nus tamen in diuersitate accidentium,daspos 1lion a J inubtiplici apparatu, quibus eandem structuram seruando ipsum cerebiu diuersimode communiuit, ineffabilem plane se contemplantibus declarauit. In circu scripta enim fere est vari tas accidentium, que ad constitutionem illitis concili ritnt,ac
Pieterea multiplex dii bositio ex illis resultas, inexplicabilis
340쪽
n , a natura simili substantia δε quantitate eisdemq. imitatibus tam diuersas effingL combinacione ν imperamenta, vin dispares ac d 1screpantes apti
in aes conditiones. Quae tamen omni ad certa veluti ritia seu genera non incongrua ratione primo hic reducenda existimavimus, ut commodius de illis in particulatu se sisti latim postea o queremur. Dispositiones igitur uniueriri libidiuersimode cerebrum solant uicere, aliae sivit intrinsecae, nempe ipsi is propriae ipsi ci in heterentes basiae vero extrinsecae quae potius reliquod iobri , vel nonnullis aliis eius partibus insunt ter coris eti-
sum tamen, ut medici loquuntur, te per communicatio nem, ipsum cerebrum aliquo pacto assicumt,ac per accidens immutant, simodificant. ConfluYio em una, ait Hippo LHi 6 Fcrates, conspirat 1 una consent Ientia Orema. Intrinseca autem dispositiones sunt magia itudo lubstantiae cerebri eiusq. inuolucri capacitas, quae non semper nec
in omnibus est aequalis Figura illius, in qua saepe homi 'es
ob maiorem et minorem temporum premonem, aut cauitatensi totiusq. capitis tunditatem dit serunt Subtilitas, seu - exilitas, vel cras mulo partium eiusdem substantia cerebri nec non spirituum, meningium, Venarum, aliorum q. corpusculorum ad cerebri compositionem spectantium Iempe manentum p rimarum qua litatum , quod varium, Malterabile nimis esse blet iugia diuersas combinationes ipsarum qualitatum gradus illarum inc tandemsecundae qualibtates quamplurimae quare primis nascuntur, ut adimentia, illicossitas partium, pinguedo, vel gracilitas, raritas ac densitas, similia, quae iuxta opportunitatem sermonis explicabuntur. Exti inseca vero dispositiones cerebri sint varii emperies complexiones q. totius corporis animalis, quartoum inum quatuor esse Plenti nimirum calida, humida calis
da,4 sicca, frigida, tumida , frigida , Icca ratem in aequales magnitudines corporis Diuersa dispositiones , ac Proportiones membrorum pariter se figurat, aliam similia