장음표시 사용
481쪽
dictante cognitione. Insuper quod diuersa quasi mens hi
impulsus unicuique , prout opus suerit, Voluntas .seu ap petitus impetitatur, ac tantum pro tempote , quo simul
concurrerit, continitate , aut discontinuat C. Cusn enunta
virtus motiva pro arbitrio una cum sensu a cerebro peineruos , ac musculos in tot corpori membra di Itiibua tur; non aliunde prouenit, ut unum membrum quiescen
tibus alijs , moueatur, nisi quod sola virtus ibi resilans applicetur per actuale imperium voluntatisci nec ex alio motus dextrorsum potaus tendit, v cubi gratia , quam siniastrorsum , nisi quod in parte illuc versus spectata te more
potentia adhibeatur . Similiter , nec lente , aut e Xe, tarde, aut velociter, continue, aut interposite pars aliqua si animali pro arbitrio mouetur nisi quia magis , aut minus . ilicacius , aut remissus, assidue, vel interposite eadem potestas ad motum evequendum ab imperante Dapplicatur. Vbi valde notanda est diuersitas non modo totalium instrumentor una , sed ' particulatum, quae sit-cut ex tam varijs neruis, & arterijs, tendonibus, ac ligamentis, musculis ex illis consatis constituuntur ita uper variam virtutem in illis in 11dentem varie possunt imoueri ad matur appetitus, ac voluntatis. His aut elu ita constitutis, in suscepta quaestione dicimus , directionem cognitionis respectu potentia motiuae consistere in ioc, quod est eise causam varietati ipsarunt Garbitrariarum motionum mediante appetitu aut voluntate, quae quidem sicut semper operatur ductu cognitio. nis, ita non applicat potentiam motivam , nisi secundum illam partem, modum , quo imaginatio vel intellectus iudicauerit expedire. Ac propterea dicitur ab Aristotele, motum voluntarium separari non posse Lognitione, iensium at eadem parte este animalibus, a qua motus, quia scilicet 11cut non datur motus volii utarius sine voluntate, seu appetitu cita non datur appetitus sine cognition .
rid in au concludit Aristoteles , capti illo qui odet motu inimali viii saepe citato , nempe is strum
482쪽
L. artes scilicet cum potentia motrici passioni- arari, seu impelli passiones autem procedere tanquam actus ab appetitae appetitum vero moueri ab a Dgination .
ARENTVM validam, ac firmam im ginationem circa rem aliquam inter concipiendum callis obiectam , iusdem rei militudinem quoad colorem figmam in foetum inducere, quamulcerarandam ora a peregrinam exploratum semper fuit omnibus Philosophis, i aque quotidiana eκpericorobatur. Proindeque Empedocles , referente Plutarchotata iis, philosephorum: Visu, inquit sub conceptum talem sorinari, Et Plato lib. 7. -us m pre
snon sum. sponsam in concubitu invicem se attende ,
, Eoi similitudo in m ijs elucesceret, ne illi viderentur
Aeoeneralle Aristoteles autem quaerens, cur proles caeterio. ρα rorum animantium magis quam hominis suis parentibus . a similem erat naturam , ait, quod homo ago, Varioque plurimum animo m coitu es, prout autem pater, mater que in conceptu affecti fuerint , ita partus uariant Vbi Aristoteles non negat coeteris quoque ammantibus nonnunquam dipium contingere sed tantum lupportit homnibus id ma is competere , ac frequentilis accidere. Nam
sicut Hippocrates lita a cap. 19 Pax olan a . cap. I. narrat, Principem quandam mulierem albam ex mari o pariter albo, prolem aethiopis initar gram ce pille, quod concubens, Aethiopis imaginem depictam oculis fortiter , assidue obibruantem animo con rael1endis set me contra Heliodoriri in principio sitae Aethiopicae historice refert, Persinam Aethiopia Reginam ex Hydaspemarito pariter Aethiope, filiam Chare am albam ge-Go mune,
483쪽
eluisse quod sub meridiem aestiuo tempore concipiendo laoppositam pulchrae Andromatae imaginem fiXis oculis id tcntoque animo se conirenisset. Et da servus lib. deali: riaca ad Pisonem ait mulierem intuitu pulcherrima pictist rae pula herrisum infantem ex deformi parente concepisset aliaque simillia , cinnumera exempla ex vari s Auctori bus possent afferri . Quod autem in caeteris quoque ani
3 - viantibus lilii sutia veri uetur, patet primo Ex sacra Hi storia ubi legiruas , quod cum Iacob acceptum esset in mercedem a Laban scelus varie catos, deconicatas vir gas gregi proponebat , ut taIes foetiis nascerentur . Deinde
ex Diuo Augustino , qui lib. 18 de Ciuitate Dei capit. s. assent, bouem Aegyptium, qui Apis dicitur, maculi a , bis fieri ob imaginem ei obhata in Et quotidie experimu
albos patrones nasci ex parentibus non albis in dealbatis undique ornicilijs coeuntibus : equosque in canes e scolores , ac maculoso tegmine vi guttat δε ac scutum latos , iuxta colores , ac tiguras ritia ante oculos parentum in eodena actu conceptionis homines de industria
Vcrum quo pacto color, aut figura oculis Aposita imaginatione concepta, simile in figuram, aut colorem .valaa in prolam concipientis inducere ratificile admodum es explicatu , varias' ire proinde in sententias traxit
Nonnulli enim opinantur, inaginationem ibi a conceptae per se posse qualitatem aliquam producere . coIoxena, figmamque foetus determinare. Idque probant ptimo auctoritate Diui Augustini 1 I de Trinit.cap. a. ubi sic ait. Voluntas circa imaginem sensui impressam, tantam Vim habet, ut si admodum violenta sit, ubi non resistit durior pigriorque materies , vis 1 bilam speciem , coloremque commutet . Quare idem Augustinus lib. 3. cap. 7. eius' dem peris, exponens quomodo oues Iacob ex contuitu Virgarum, quibus cortices adempta fuerant, vel si colo res sectas parerent, dixeratis Vt de varietate virgarum
484쪽
celet, seclino am sorinsecus intui
otum conceptorum color aliquid ducere
es V iis taplicant, vi mingo impressa in sim M. fib, hi ficus ad concepti ab
so matricem semini inhae rentem hina modificet: ' silmilem Duram ut foetu prostrat, qualem illa mam
' es, at Deinde piobanta nam sicut si ρη uel uaccidentis substantiam gignit, ita anu perm- sociis e dumbiatum esse rei, quale est speciei min itandoque in subiecto apto , ut est mater a Cetus,
ini 2 eisi hi esse producere, ne PQ colorIS
in semen taucinam inmunae it V m iu
tyrminando virtutem formatricem
rota ellicientia necie consisti m repraesentatiOm , t Inurum i sit se te expressa in repraesentatione Ormali su
repraesentati, nec tanquain causa pin cipali: nec a 'quam
instrumentum, ut scilicet speciς quia nullam habet, pes '' Um
Gate attin endum, sicut trabent nonnulla accidentia in pro Tonesorimae substantialis, quatenus sunt di posciones materiae primae, xvimites agentis Libstantiali . S Thomas docet, imaginationem, nullam producernualitatem , sed eatenus alterare , quatenu humo
485쪽
oriatur. Nam eadem alteratio, commotio spiritus, a sanguinis Nim tunc fit in illis, prodire potest ex diuersata imaginatione alterius obieeti. Quandoquidem eodem ino do illa itur animal et iis l. spiritus alterantur per imagina tionem unius, atque asterius obiecti aeque conuenientis, aut disconuenientis licet absimilis figurae, aut coloris. Et si e non esset inaior ratio, cirrtalis alteratio talem Πguram, aut colorem potius quam alium causaret Iino est quodlibet
obiectum variam e illaia motionem , variumque proinde te ira perametatum reddat in semineri nulla tamen alterii causa, cur ex tali varietate, vel te ira peramento inducto,talis
figura , talisque color resultate debeat in scutu, qualis in obiecto cognito reperitur. Quod ut commodius in exactius explicetur notandum
in primis est, quod licet semen genitale undique ex diuersis
partibus corporis tanquam excrementum alti enti sanguinei, quod ultimum in membra digeritur, secernatur ut con- . des/ηην. ni stat ex Aristotele sedes tamen cerebri magisne omnium lo- Q corum corporis ad excit non e in iaculationem illius concurrit propter naturam genitivae qua similis cerebro reb
irem lebet, ut ait idem Aristoteles. Quia nimirtim spirit uossiss- ' mam substantiam quam obtinet, inde semen parti ipare γ' m debet, vo i spiritus elaborantur . Quapropter , ut alibi docet, spadones multum cerebri obtinent, eo quod rem veneream non agunt Semen quippei ait labi per spinam e cerebro videtur. Quo fit, ut maxima communicatio, comsensus inter cerebrum, ac testes hirno vasa spermatica in-t Tcedat quae proptet ea qualibet cogitatione venereas cillime ala erantur, titillationemque pariunt pudendorum IRE At , . Et ut notat Aristoteles, tunc etiam fit, ut immodico usu rei pri venerea oculi aperte langueant, subsedeant, eorum lupsedes manifeste immutetur quod scilicet spiritus consueto a celibi ola ticipare nequeant, quos magna ex parte ani uial confiimpsit in coitu G1 L Deinde notandum est ex eodem Aristotele de motu am oratiuia alaonationem I intellectionem rerum habet
486쪽
487쪽
nem, tanquam ad compos tum c eorum redundanti e crementitis sq. partibus, qua supererant ex utili alimento: hin 11t, ut tale, ipsum semen in expulsione sortiatur tempe ramentum , quale spiritus, ac sanguis tunc immediate ad plus fuerat ex alteratione facta per Vehementem imagina
tione in . Quoniam vero virtus sermativa semper consequutur temperamentum, ac secunda Ornnes qualitates , uti
lor, figi ira nascuntur e primis; ex ioc ulterius fit, ut talis prodeat efformatio prolis,qualem temperamentum illud requirit, quod non nisi similem estigiem &colorem potest exigere cum re, cuius imaginatio fuit principium nrotus, sicut ipsum cin peramentum si minis tunc adeptum Iuni lecit temperamento rei per vehementem illam imaginationem oppi aliensiae in articulo generationis. Quandoquidem proportionali debet cum lcmperamento spis ituum Rhoc cum illo, quod si rei cxcogitatae quia scilicet talis est nat vialis cimexio intei primas,&secundas qualitates ut advehementissimam imaginationem, vel gratia, talis coloris , insur a non aliae quidem prima qualitates in organu excitent tu, nisi quales congruunt cui a illo colore, figlira, quibus nascitur talis color, figura, cum caeteris concomitanti bris . Et hoc est quod nota trimus ex Aristo tete imaginationem, intellectionem rerum habere vi miserem . solatiam intellaciam, talem csse, qualis est res na-qvixque iacmpc quoad ficcium , quem causat in organo ;riam imaginatio febris ciet, em inducit. Et quoad hoc etiam potest veris cali illud eiusdem Plutosophi, Intelligentem , si eii rem cognitam Letenim idolum intus e rinando, se ipsam anssoluat natura cognosccntis, in quibus potest. O .il in Od idem docet uicenna dicens, spiritus alterari per inor. v. i. tri imaginationem tanquam facile susceptiuos, spectes colo' ' ris esse uniuersaliter colore aestiuas, sicut species rubedinis virtualiter rubefactivas propter similem dispositioncmi, quam inducunt, ex qua nascitur talis color. Adepto igit uxsimili temperamento in spiritibus, hoc ipsunt in siem in
transi inditur, es ex similitudine pii marum qualitatii Πῆ scitur
488쪽
A i similitudo secundarum; sic prolas , Xcogitatae et, entum conarestu, colorem 'magmem restia,
im t. cillim an ut inerationis Irituum,
zm i ta diius, quidquid si de concursi lammta
sit et ementissime aliquid cogitando cupianis par taque sui corporis in illo articulo tangant vllo
lam in partem maculis, variisq. notis uasecto Pallant, Aristoteles obseruauit cum dsAit Es yici m -
rite comederit, pigerulu. Voni unimales
su liteio te athciunt atque simul a terum
hici mulieri: acta, per spiros, ac sanguineo
tauentem alterata coninimicat parti
489쪽
teraticinem , ac disp*ssitionem, ma mediante , impressionem colo iis,' figurae, quam ob sui duritiem non potest feeipere in ipsam similem patieni scelus analogia quadam transfundit. Siquidem pars parti communica simili, ou ab ipsa nascitur si usui e enim partes cetus a singulis,ai tibiis parentum oriuntur, remo te scilicet, & in potenti fota nde ut docet Aristoteles semen manus, aut faciei, aut tatius animalis est manus indefinita, aut facies, aut anima totum inde itum do hinc colinit filios parentibus simile nasci; nam &eicatrices,4 ni utilationes, libositaten ., claudicationem, rimilia videmus a parentibus, imo sauis, ac proauis in prolem transfundi, ut praeclare dei Philosophus prosequitur. Quod totum conismari citan .Lὰν 3. his i. ὸ potest e in uicenna, qui hanc rem dissertissime tractat.
optim aut in hoc iter non solum ob ingentem appetia ta et tum rei noti assecutae sed etiam nimium horrorem, te odium
retinuita eum valde illam respuit voluntas, ac fortiter, defixe imaginatur. Nam similiter assicitur interne sanguis vi imaginatricis appetentis ac odientis, abhorrentis aliquam rem, ut signa illius foetibus appareant infixa. Vnde mulierem quandam puerum ranina facie protulisse narrat Langius, eo quod pe ranam, quam illi quandoque alligauerarat cum lior re intuita esset, ac postea uente reuolueret. Et aliam praegnantem audiuisse maritum in pectore imi vulneratum, ac postmodum similiter aifecto pectu cu-lo pNIem genuine. Et Ioannes Colle in suo eruditissimo Coimitore narrat hac tempeitate castrod manti accidit se, ut mulier grauida filium duorum annorum in gremio custodiens dum barbitonsor ire urbituIas scari,ficata puelli dorso affigebat infantem in utero hismet incisionibus circa sp, tutas suis se obsignatum , ut postea patuit , niXa parent L. De
490쪽
RODUCTIONEM specierum intestigi-bithun,quibus intellectuς humanus foecundatu constititatur vltimo in actu primo ad intelli endum hoc , vel illud obiectum, naturalite consequi operationem, seu actus, Oholaiones potentiae interius sensitivae, quae dicuntur pha
od uidentiationabiliter potest negare. EtEmm la enii esse . Vt inquit Diiuus Augustinus de l. . AT
iam biis aliquo pacto desumi praesertim iuxta O Uriam Aristo elis, ubi ex eo colligit , quod qui non sentit .am nihil iique addiscet, nec is, Giget: n rn ima ibis a quin minus abstracta, ac si in .n forum sen- statis continentur, in oporte antes gentem ullis i eculari. Quare phantasmata subningit se habere ad in Ibin sensibile ad las . itaque sicut ad et senium obiecti sensibilis consequitur emanacio ac productio cierum intentionalium . ' reo priuatur in sensu ; ita ad -- positionem , seu Xistentiam seniati Om interna ,
V sicili phantasma consequitur producti
intellio ibilium tuae recipiuntur in intellectu ad cunda tionem, ac determinationem illius circa eadem, vel 1 lia' vesimi quo pacto se habeat phantasma in huiusmodi pro
ductione, seu quomodo concurrat ad illam, non satis O stat in sesiolis, in quibus iuxta VariaS doctrina S, variae traduntur opiniones Nonnulli enim aiunt phantasmata tan
: conclusere per praesentiam X trinsece , ω Imaliter, repraesentando obiecta, quorum species intestig:biles confluuntur similitudine. Lnpresse , ita ut hae totaliter, deeste ctive procedant a solo intellecta sente , praesciatibus t