장음표시 사용
511쪽
Respondetur moderatum calorem collectissim interitis eureuerentiali timore, aut ex gaudii, in fruuione amoris cum spiritus omnes coassuunt ad sua principia Melnpe vitales ad cor , an iurales vero ad cerebrum, citare quidem magia virtutem sentiendi metius, inpiis remque illam redde e. vi iuxta Opportum latena ut elle tui subministret . Et si e non defuere, nec desunt qui nunquom tam copiose, Ἀμdinate loquuntur, quam cum Magnatibus, ac viris celeber ximis agunt Etiam nulla facta proruentione conceptuum, aut industria prius ad bibita Magis enim animus nititur
extii ruitionem sibi comparare ab ijs, quos ragnopere Ver
a-Retharis. rum tur , Ut patet ex Aristotele . Et tunc maxinae casu libenter
se audiri cognouerit, Vt Eschuai Coloci didi apud Plistippuni
Lib. . δε- ia Macedone in legationem agenti satigisse irarrat Eliatius.
- ' Immoderatum tamen caloreui, ut qui ex vellementi passione timoris aut amoi is circa cor a cerebrum in solito spirituum accursu ac diicia inexcitat tiri tui bare, impedire absque dubio via acu in phantasinatibus cunctas operationes cognosciti uas . Nam ex corde ad cerebrum fit caloris, fluesus; cerebrum autem sua dispositione frigidum , ac ir suis operatio ilibus naturaliter sedatum niale patitur exuberantem impatientem calorem , freqnentiamque nimiam spirituum irruentium , qui vel a more, ct immodiha laetitia dispertiuntur, e timore constipantur, ac suffocantur usiare sensationes uternas tunc ibi elicitas circa verborum prolationem , interrupta serie prodire nec est est, aliastiue ab ali)s impediri, non secus ac plurimos magna vi ab iostio simul exire conantes. Ex quo ortasse ac die
Demosthenem coram eodem Philippo Rege a Tulla, i in te, ut sistebat, proferentem, quandoque voce ac sensu d fecisse, si ur,4 Theopli rastussire Inim Athenis in Areop gQ , Ut idem Elianus, ac Plinius reserunt. Omnino enim, Ut si in D, mulacra interius, quemadmodum aiebat D. Augustinu ,ςv - faciliter, atque imperturbata serie sicut poscuntur, ingς
rantur, J cedant praecedentia consequentibus . cede0 qcondantur , iterum cum voluerimus processuri mag0δ qui litur
512쪽
tittitur subiecti, spirituumq animalium sed alio, quae cumriimia paluone laetitiae Vel timoris nullo imodo potet con 'sistere . Vnde nimia appetitione animus innaminatus i
,ndo adeptus est id, quod ei fuerat concupitum tum
Tura lacritate, ait Cicero vin i coiistet quod agat. et
Conueniunt autem huiusmodi paruones in causation c. orae dicta, quatenus ab utraque nascitur vehemens lanius Lerio iis intellect is applicatio , cerebri, Operationum . turbatio discrepant vero, quatenus reuerentia , ac linor spiritus omnes constipat,in constipando, per unionem interiora instrumenta in parte calefacit, imaginesq. in cerebro asseruatas exagitat Ex parte vero eosdem spiritus lustocat, ac reu ringula, non secus ac opercillum lumen candelae vi ex opta, inopia aliquando procedat . Exultans autent Restiens a laetitia, tanquam effussio animi, spiritus um dispertit, viresq. cunctas inordinate dissolvit ita ut omnia simul dicere, ac proferre quis velit sicque conceptus cateruatim se proruunt, ut dum aliud petitur Quaeritur aliud prosiliat in medium, nec suggeratur, aut exprimaturo uod conuenit Unde Virgilius de Didone amante cecinit . . Incipit fari mediaq in voce reclusis. Et seneca tragicus. Sed ora coeptis transitum verb; negavi.
Item Ouidius in persona Phoedrar. et eriscum mala loqui, ter intitilis basii liqua ier in primo desiit ore fi s
Vt adolescentes patriam relinquentes , finitimas pene Ciuitates incolentes,ubi sermone parum dissi initi communiter utuntur; sacilius natiuam loquelam obliuiscuntur quam qui ad alienas prouincias, remotiora loca se conserunt, ubi diuerso omnino
idiumve loquuntur. Quo enim formae inter se ita dif-
513쪽
serunt, eo magis sibi aduersantur , ac mutuo se solant ei pellere di potius igitur simulacra verborum in adolescente, qui verbi gratia, Romae natus fuerit, deleri obliterari de
berent per impressionem aliorum omnmo discrepantium ., ut Graecorum, vel Γbeutonicorum, quam per impressione niparum dissidentioni , ut alterius Ciuitatis italae; aalnen
Respondetur, simulacra verborum, siue similium, siue dissimilium Momnino discrepantium , nullatenus inter se pugnare , nec vicissim se a subiecto extrudere, cum nullata dati postsit in illis vera ae propria contrarieras sed tennpore dumtaxat, ac disse et udine aboleri, vel certe climalijs con fit se recondi. Vnde multi sunt , qui plures, ac distantiis mas linguas , diomataque callentes , ac in singulis
exercitati, nunquam partatim sermonem obliuiscuntur: vi
de Mithridate riue, qui dilabus, liguati linguis loque
batur, iuxta munei uia natio satam, qui bres imperitabat, pro-pta . . . piis non Oblitus' ac de Themistocle Atheniensi qui berinloquebatur patrie, melius autem Persices C ago, qtri in Asiani profectiis , quinque ibi linguas diruit , non oblitu Romanae; si de alis s fieri tamen quandoque, ut una IOolii ela in alteram permutetur, ob totalem dissuetudiueri unius, consuetudinem alterius diuturnam. quod ani-Tri viainiri , maduertetas Ouidius longo exilio detentus de se ait. 7 Iamen Auseniae perdam mmercia lingua Ei a patris vοχ mea tuta Aono, Ipse siquor mecum, desuetaq. verba re racto,
Verum tunc facilius, ac citius haec permutatio coeperis tur, cum loquutiones ipsar, assinitate quadam conuincta nota nisi circa inflexiones quasdam verborum, accentus, aut
syllabatum, litterarumque transpositionen), nemo ut detractionem inter se dissident. Quonian i ii-mili ua imite facilior est trainctus; id ita ut parua disterilastia difficilius discernuntur, ita facilius e memoria duabuΠ-itu; secus cmiora distrinuni, quae euidentitus percipi, '
514쪽
ac diutius retinentur ut patet in vultu homimim, ac si utorum, quorum imagines si quid singuare contI- icilius memoria tenuntur , es a pictoribus apris mur. Cumque tam consuetudo ad imprimendas nouas , quam dissuetudo ad veteres minendI,'oo tanda , in js maximὶ valeat, qui molliorem denti lam ebri substant m. hince it praesertim in pueri ad G - eiu bu communiter ita dispositis , hoc operiri dixe
rimus; ut scilicet facilius patrium seruio rem conuertant insiti item . Alio aut inicis notum quam disti culter ad alii diro oriam linguam, pro nunc rationemque etiam ex uadultria
Verii haut uis et silmilem aliam adipisci cora a - Na. Theophrastus Lesbius cum Athenis ageret, Ponti meque Attice loqueretur, ab anicula illa in foro a ua hiabes fuit a pellatus. Et Eplicat laeus ille, qxu ut Galaara
Sei oleth pronunciaret, quod interpretatur pὶca littera spicam e cime in non
opini ei iugulatus peri j tun pio Iorda ni re situ , ut refert historia. Quod enim prorum bio
hiandum erat per litteram o Scin pronunciauit per Iamech.
Vo pacto contingere potest,ut lactitantes aut pleraque memoriter ad verbum recitantes sicut fidibus artificiosi sim pulsantes ssimul,& canentes idipsum quandoque quod agunt, non omninis attendant; sed aliud longe diuer- nim alterum absque tensus interioris & intellectus coope inne valet obiri, nec simul utrumque sensus ipse aut in- 4 ius notest compla cuin omne Voces cantantium ν
515쪽
ut a motu anima per propria instrumenta pulsantur , praeula sensus, Minicillabus directione. NuIIaque creata coonitio ad plura sumat, ut plura sunt, se possit extendere quem ad vis, a Q. inodua est Mirin D. Tlioma , ct colligi videtur ex Asia
π' stotele, plane : Contingit, inquit plura sciri non au
ω. tem cogitari: cmper enim , ut alibi ait, maior motus mi
norem depellit propter quod delata sub oculis non sentiunt qui fuerint vehementer in aliquid intendentes, vel io mentes, ve audientes multum sonum haec ille. PIuribu ergo , ac inter se disparatis, simul, non omnimodo intentis , quomodo erit ad singula sensus Relpondetur neque in testectum humanu In neque angelicum posse simul plura per modum plurium; absque aliquo ordine inter se plene ac perfecte attendere , sicut cum singula per e seorsum , aut sub commum aliqua se malitate intellictus ipse consa derat ridque ex propria limitatione creatae potentiaris posse tamen in testectum humanum in unus quidem omnino, ac perspicue aciem figere una alia vero saltem eA parte ac vesuti obscure intendere ad omnia simul interiolem sensum ministrare phanta Lmata Constat enim quidpiam nobis quandoque dete ininate cogitantibus , plura ac valde diuersa simu it
mentem venire, ac etiam nolentes eorum cognitione almotiis quosdam naturales appetitus impesti. Nam plura contingit simul phantasmata excirari, cum multa ex diuersis sensibus uno ictu quandoque soleant intus conflue re Hac eodem modis postea in memoriami rc uocari . Om-
imo enim quemadmodum in rc bus ipsis, ait Aristotcles
plures sorma simul reperiuntur in eodem subiccto, item que 4niim numero est album in dia I et ita dein anima, qtaar propterea plura sentiet simus, eodem uno, scilicet sensu comi nunt. Nihil enim prohibet sensum intelio Hlem ij iiii diuersis conceptibus sorinalibus , seu im as ' i' iis e prosis eod ear rotas ore in sol mari , cum non Msint oriana contraria' inter se me excedant vires potent
sensititiae, qui ita ut uiueribrum species impressat simul My
516쪽
'cinere, xconseruare , ita expressas simul valet elicere , Minid ab ipsis informari; quod est plura agere posse sicut pati. Quare sic potest intellectus post applicationem
die primam directionem naturalium instrumentorum cunia,
hantasia, alia diuersa omnii odo meditari, ut simul ad iidem directionem continuatione quadam habitualis 1 tutis concurrat. Nam aptus natura est hi motus fieri post hunc, inquit Aristotides Mea quae ex habitu ac si 'si 2 2 '
ciuntur phantasmata, vel simulacra, facile ordinate mouentur, quamuis vel minima adhibita mentis attent1One
aut reflexione. Et quia operatio, cui minus intenditur
mimo valde procedit hinc est ut Obsctus admodum, ac tenues promantur imaginationes, per quas naturalia instrumenta suo tiam adiuuante habitu diriguntur ac propte rea, vel facile mentem praetereant, vel raro percipiantur: .uamuis animus aliud intendens se praepediri sentiat a tein in consum, cum alia ex habitu facere, aut proterre contin it ita ut formaliter mens ipsa is tantum videatur cumbere, quibus praecipue per maiorem conatum intendit
Quo spectat illud Lucreti :cu igitur uisim est animus caetera perdit Fraterquam quibus es in rebus deditui ipse IDixerat enim paulo superius,
Nonne miris , omos Hiam cum tenuia, qua tuus cernere caeperavi contenderis atque parare:
N seri posse, cernamus acutὰξ Multa 1taque sensu siue memoria obscure leuiterque diactante, linoua profert multaque artifidiosa manus , intest eius,ae phantas ae directione ex habitu concurrente mouet, ovibus nec mens, nec phantasia circa diuersa eslicacius occupata videtur attendere. Nec aliud sensit Aristoteles mdoctrina allegatari nam solum ait, non contingere ita nos comitare plura,ssicut contingit scires; nam tam multabae v tia cimus, ut nullo modo simul valeamus cogitare Scire cnim denotat habitum cogitare vero eum cogiurionis
517쪽
sed non semper ita contingit , quia non semper est tam e hemens applicatio mentis ad unum, ut alterius motum omnino possit depellere. Unde in sine eiusdem cap. concedit plui posse simul sentiri . Quod absit uti nemo potest nega re, sicut Rc plures res deceὶ minata silmil posse intelligi cum aliqua imperfectione, ut diximas, si1 disparatae sint, vel
certe in pila iter si sint connexae, ut plures ter inim, ac propositiones obiectivae quae sin a ab omnibus admittuntus formaliter concurrere ad constituemium syllogismum in Aintella,stu. Et hoc sensu explicari etiam potest doci rina ammi, M , S. Thomae mamin de Caesare Augusto tradit ut quod ea μυι- re si inui,d scribere, ct audit e dictare solitus erat, epistolas de rebus mos imis quaternas aliis dictando , ipse manu propria quintam scribebat, aut si nihil aliud ageret semptenas di et ibat. Quamuis haec magi a X parte tam simultanea coguiti orat,4 attentioni, tram velocitati, ac volubilitati promptissimi ingent; Mamplissimae, firmissiι- maeq. memoriae mereantur adscribi
VI Dpe netemoria, quae olim multo tempore prius recondidit, modo facilius reddit, quan qua postea nuper appraeliendi, Nonne vetustiora potius idola, seu spectra consueucrunt excidere,ced Lint l. pluora subsequentibus iuxta temporis differentiam, ae decursum aetatis, quo tandem omnia evanesciust Quare igitur contra accidit Quod
., certe de Propriana emoria Annarus Seneea obseruauit. Nam m - in qu sta quae v cpie apud Illam , aut pue aut iuuenis deposui, quas iecentia, di modo audita, sine cime atione a
profert. At si qua illi iura pro ciuios annos cotia missi, sic perdidit, Mamuisit, vi etiam si cepi in ingerantur toti caea inquam noua audiam.
Respondetur, non tam vel iustatem, aut nouitatem magi num iuxta est porum differentias , quibus illa fuerunt ira
518쪽
ou Tim eis caciam impressioni s illarum in retentione,
bi th si memorabilium esse considerandam. Nam quae
siue puer, siue senex leuiter appraehendit, ominis parualetustas obruet acileque delebit obliuio Contra vero minuones ac prosintd non autem pei inae in pret-zones sunt in cerebro, omnia tanquam noua, ac recente ''esta seruantur, nec unquam inici prunt vetustatem em sere verbis docet Plato in Theaeteto fiunt autem huiusmodi impressiones inii es, vel tenues tum ob disersam cerebri temperiem,magis minusue aptam in uno,quamn alio tempore, vel aetate dum ob tranquillitatem, vel perturbationem animi. Siquidem volubilitate cogitationum,
varijsq. discursionibus phantasmatum ita quandoque i ctat 1 animus ex vehementi aliquo affectu. cura, et an C-tate , ut etiam si nonnullas diuersas imagines tunc fer pro ecipiat, parum tamen, aut reuite obiectis attene sed per modum transietium, ac superficie tenus , omasi in
aliud p operans, illa percipiat quae propterea ocyti eua ζcscunt non secus ac in decurrente flumine ' reuibus fluctuante, vel in humido, si quis vehementer moueat, simulam, ut inquit Aristoteles . Contra F i vero cum animus tua tranquillitate potitur, ac naturali 1- .stitur quiete, ut docet idem Philosophus, vel si cum Vol δ' .i, ptate attendit, tunc sensus, intelligentia hominis proprio Iungitur ossicies, insigne iam pressiones fir lacrorum ad
mittit , ac diuturnam consequenter firmat memoriam .
Vnde est illud Critias, qui .de se olim puero apud Pi tonem in Timaeo multa enarrans, ait Cum vo- iuptate, doco audiebam cum lene ille me doceret. Quapropter quasi quindam litterarum inusta indelebiliter notae, ea mihi omnia infixa memoriae sese manserimi
519쪽
mittit in humana consuetudine parui pludentes e frequentius, qui in speculi
bilibus multum pio ficiunt, in moralibus &agilibus magnas parte defici Postulat
ne sensus diuersas dispositiones in cerebro ad capesselidas imagines rerutra moralium , ac iudicandum de illis, quam postulet ad attingendas obiector ulti veritates in uniuersum, in qua bus agibilia, speculabilia includuntur An ecsola ordinatione cognitionis ad praxim aliquid e funditia in obiectitis, ac ratione illius constituitur diuersa capacitas cognoscentisa trat unaque enini intellectivarum partium, opus nimirum activae 4 speculatiuae γε mis. ι.ε. veritas est, ait Aristotes , solaq. ordinatio veritatis a pra xim non addit, nisi tendentiam appetitus incillud, cuius causa ipsa cognitio veritatis elicitur , ac talis denominati tri nempe practica, aut activa, ut ex codem nidosopho id aperte colligitur Respondetur, intellectum activum non nisi sine aspecu-Gθ 3 φη m latiuo differre, ut docet Aristoteles, ac pro dedi omnibus quidem obiectis veritatem itaquhere, situ e speculabilia tantum ita stat, siue etiam agibiliari verum non eodem pacto veritatem psam in cunctis attingere, aut eodem modo erga alteriitrum genus obiecto um versari. Nam circa me te speculabilia, per abstractionem uniuersalium, ac demonstrationes fere semper procedit,cid quod paucioribus indiget imaginibus, ut passim propolitione a ternar veritatis eisi'ciat, screntiainque de illis obtineat mirca vero agibilia , licet nonnullas rationes formaIes praescindat freqtrentitis tamen non nisi experientiain obseruando rationes particum lares considerat, vel uniuersales cum singulatibus circum stantiis, ct conditionibus consert, in quibus pene tota PQ sitae sunt, diu sub actionera caedunt pluribus e propto
520쪽
aere et magularium contingent in imagin ac phanc rei in ut omnibus perspectis, quae agenda sunt, apte et eu experti magis id quod mendunt, consequi a I ut, quam illi, qui lationem ue perientia tenent es perientia, singulari uim ars autem, muer alium Vitio in Ideoque hactenus prudentiam, di Xit non a Vniuersalium tantum , sed opus eis ' si licta an , tuostat, cum se activa , actioque circa particular αλ r. Et consequenter adiecit , quod ille , quiae ionibus versatur tinmobilium terminorum,' primori her qui in activis consistit illi mi. eius, quod eueti e si ei, toti aliter potest . Quo fit cum desingu- 'on detur scientia , nec determinata verita de Oni V infest Mus opinion aut conice , magis ouatae motara bili, ducat tr. Quam uri, ut recte admoner aeno D ilolori totum hostimum, di seniorum , seu prudentum ue 'ionibus. opinionibus absque demonstratione,
es ad monstrationibus attendendum si
h . um ex ipsa experienti avitum habent, ac principia
tuentur isti Ar ex uno capite propter agilitarem , raminem senius perscctionemq. phantasmatum, αq
ipsa secunduin distinctas rationes elucent
It ς habitu instituti, vi facile pera irata Ionem x:ὰ otio circa obiecta versentui scienciamque
Lit, an eu principi s certis, Leuidentibus comparate paruit habent operientiae in obieruat IO- , est bilia, Tinoi alia, ut ad consequenda muli
misarem familiarem,molienda nego
ves ab aliis discere ob incertitudinem sitionis opinat nam nam cum iratura perfectiora super