장음표시 사용
121쪽
7. Dices autem iis: sic dixit Iehova, Deus exercituum, es Deus Israelis : bibite
inebriamini, vomite, cadite, nec resurgite propter gladium, quem missurus sum inter vos. Si vero recusarint accipere calicem e manu tua, ad bibendum, dices iis : se, dixit Iehova, Deus exercituum: omnino bibetis; '. nam ab urbe, quae de nomi ne meo vocata est, coepi malefacere ; Vosne autem poenae immunes essetist Non eritis immunes, nam vocavi gladium in omnes terrae incolas, ait Iehova, Deus cXercituum. 3 . Tu vero haec omnia iis vaticinaberis, & dices: Jehova eX alto rugiet, ex habitatione lanctitatis suae vocem mittet, rugiet contra AEdem suam, & celeulmatis instar uvas calcaniatium, respondebit omnibus terrae gentibus. - . Pcrveniet senitus ad extremam terram, quia lis est Jellovae cum Gentibus; judicium seret ille de omni carne, improbosque gladio objiciet, ait Iehova. 3 . Sic dixit Jehova, Deus exercituum : moX malum egenia te ad gentem egredietur S magna procella a lateribus terrae OricIurs M. eruntque caesi a Jehova die illo, ab cxtremitate terrae ad alteram; non plangentur, ncque tollentur, neque sepelientur, sed instar stercoris in superficie terrae erunt. '. Rulate, pastores,& clamate, conspergite vos pulvere, Vos illustriores pecudum , exacti sunt enim dies vestri, quibus mactemini , aut dispergamini , cadatisque ut Vasa quae expetuntur. Perierit perfugium pastoribus, atque erasio illustrioribus gregis. , M. Sonitus cla moris pastorum, fulatusque insigniorum gregis tum audietur 3 nam vastaverit Jehova eorum pascua. Exscindentur caulae pacatae, propter servorem irae Jellovae. ι . Deseruit, instar pulli leonis lustrum suum, quia terra eorum in vastitatem conversa est, prae excatadescentia gladii vastatoris, & prae servore irae ejus.
27. Sic autem adloqueris eos: sic ait Creator, Deus exercituum, & Deus Israelis: bibite . inebriemini, vomite, cadite, nec resurgite, propter gladium , quem missurus sum inter vos. 28. Sive. O sint . qui recusent calicem a te capere, iis dicito : Sic ait Creator, idemque Deus exercituum ; omnino bibetis; 2'. nam cum ab urbe , quae mea dicitur , coeperim plagas mittere in eos, qui in me peccarunt; vosne poenarum essetis expertes Θ Non eritis, nam mihi dari jussi gladium , in peccatores, terrae, ait Creator, id in que Deus exercituum. 3 o. Tu vero, Ieremia, omnia haec iis praenunciabis, nee dissimulabis, me ex alta sede mea tonitruum fragores excitaturum re fulmina demissurum, etiam in .ssidem meam ,& veluti celeus mate, quale est eorum, qui uvas calcant , omnibus terrae incolis veluti responsurum. 3I. Perveniet vero sonitus ejus ad ultimas terras, quia lis est Creatori cum Onin ibus Gentibus.
judiciumque de quibusvis mortalibus feret, & pessimos quosque gladio exponet, ut ipse dixit. 32. Non
denum de Diis Syris Synt. II, C. II. Post eos bibet J Factum, hoc est , tempore Chi, qui Babylonicum Imperium plandovcrtit.1 ' Bibite dec. J Pro significatione sinisteriore
Vocis, calix, pro gravi calamitate, eum bibere, inebriari. vomere, cadere, lunt docriptio extremi exscidii. Nomo, ut puto , non intelliget omnia haec non tollim mendata inviso, sed etiam facta fuisse. 18. Si veris recusarint &c. J Haec ostendunt cos Populos, quos memoravit, quidquid moliantur ut perniciem vitent, numquam evasuros suisse. 29. Vo e primae immunes essetis J pan ripari hinniae thinna ou, innocentos essetis; hoc est, poenae immunes essetis , quasi innocentia vestra a vobis supplicium amoliretur. Sic Exod. XX, 7. innocentem non habebit perinde est ac puniet. Ubi vide notata. 3o. Ex alto rugiet J aste' uranti mimmaram
bisebail; hoc est, δ coelo iram suam ostendet Celeusmatis instar &c. J Celeuma es 'ruri hed, qui est clamor inconditus sese ad lab
rem excitantium & cohortantium. Vide infra XLVIII, 33. 32. E lateribus terrae J Ni pa n mi arch-
Adbor- dissimulavit calamitatem ab una gente ad aliam perventuram , quasi procellam , quae undequaque iis incumberet. 33. Cadent manu Creatoris, ab extremis terrae finibus ad oppositos, nec quisquam eorum interitum pl2nget, aut tot et eos, ut sepeliat, sed inllar fumi in superficie terrae jacebunt insepulti. 34. Rulate Reges di proceres . past res populorum , & coni persa sint capita vestra pulvere, vos o plebis nobiliores; advenerunt enimii dies, quibus ab hostibus mactabimini, aut exispellemini in varias terras; non sunt e caeli dies. post quos vos mactari Oportet , aut in varias terras spargi, ut cadatis, ut vasa testacea , quantivis pretii. 34. Nullum est perfugium primori-hus populorum, qui eos regunt. 36. Tum audientur eorum clamoles, atque culatus insignio. rum gregis, quia Creator eorum ditiones vaItaverit. 3T. Exlcindentur caulae, antea pacatae; quia provocata fuerit Justitia Divina , , palloribus ;38. quae eos deseruerit, . instar pulli leonum lustra tua fugiunt, quando venatores eos expellunt.
PAR Α- the areis; hoc est, δ remotis oris. Vide C. VI, 22. & veri uni qui hunc scquitur.3 3. Ain plangentur dcc. J Tanto numero cadent, ut nemo sit funeris Curam gesturus.
34. Conspergite vos pulvere J up ann Huphallesebou. Subaudi: sna b pher , in puia vere quod exerimitur C. VI, 26. LXX. inst.
Illustriores pecudum J lκm addire batialson. Ut pastores sunt populorum rectores,&illustriores pecudum, sunt illustriores civium.
Sic Homerus saepe Reges vocat λαων.
Ouibus mactemini J Ad mactandum. Abi dispergamisi i Et dispersionum vestrarum. Vasa quae expetuntur J mdri 'baa chichii hh-dab, ut vas cupiditatis. Ut vasa fragilia, sed
quae propter elegantiam expetuntur, ut murrhina, aut crystallina vasa. 3 7. Caula pacataeJ om nim neotb basibalom. Caulae pacis, regna quae antea pace fruebantur.
38. I astatoris i Supplevimus am Meris , gladii, quod exprimitur Cap. XLVI, t6. L.
19. Est nainbovis quod columbam sonat, unde Hieronymus: a facie columba, absurd), nam
122쪽
Adhortationes ad Judaeos , ut meliores Gant, quas repudiant, morimque Peremiae mivantur, cui intercedunt Iudae proceres.
I remiae a Jes ova, dicentc : sic dixit Jehova, sla in atrio AEdis Iehovae dc adlo- XX UI.
quere incolas Oininium urbium Judae, qui veniunt, adorandi causa , in .ssidem Jeho-vae, neque ex omnibus verbis, quae te jubeo iis proloqui, quidquam detrahas. 3 Fortasse audient , dc quisque redibit a via sua prava; ita ut me poeniteat mali, quod cogi to iis facere, propter studiorum illorum nequitiam '. . Dices autem iis: sic dixit Jeho va: nili auscultaveritis mihi, ita ut incedatis in Lege, quam vobis proposui, . utque audiatis verbal ervorum nacorum Prophetarum, quos mitto ad vos, mane surgens dc perpetuo mutent nec tamen iis aures praebetis; redigam hanc AEdem tu eumdem pa- tum, quo cit Silo , urbcmque hanc maledictis omnium gentium terrae exponam. 7. Audicbant autem Sacerdotes , dc Prophetae ac totus populus Jeremiam verba haec proserentem, in YEde Jellovae.' '. Cumque absolvisset proloqui, quaecumque ci ma darat Ichova, diccnda omni populo; adprehenderunt cum Sacerdotes, Propheta: at . que univcrius populus, dictitante4: moriaris, '. quare enim vaticinatus es , nomine Jehovae, dicens biluniis inllar sore hanc AEdem , urbcmque hanc desolatum iri, ita ut nemo eam habitct. Convenit vero universus populus contra Jeremiam , in Edein Jehovae. Haec cun audissent primores Judae , e Regia adscenderunt in aedem Jchovae dc consederunt ad introitum portae novae Jehova . - . Tum Sacerdotes dc Prophetae primoribus dc toti populo, reus cst mortis, inquiunt, vir iste , cum vaticinatus sit contra urbem hanc, ut auribus voliris audivistis. Α . Dixit vero Jeremias
A lii, a Creatore haec verba facta sunt , audiente Jeremia: χ. Sta in atrio Templi mei, ibi-ue adloquere incolas omnes urbium Tribus Juae, qui eo veniunt, ut me colant; nec quidquam omitte eorum , de quibus mandata tibi' dabo. 3. Posset fieri, ut te audirent, dc quisque a pravis suis factis revocetur; ego vero nequaquam faciam id, quod statui facere, propter eorum nequitiam. a Dices vero iis : sic dixit Creator , nisi me audiveritis, ut Legi meae pareatis; s. ut autem praebeatis servis meis Prophetis, quos mitto ali vos, singulis dichus , sine intermissione ;6. redigam hanc Ihdem ad ea nulcm solitudinem, qua reliqui Silunium, urbemque maledictis om
nium gentium terrarum exponam.
T. Audierunt vero Sacerdotes & qui se Pr phetas dicebant, quae dicebat Jeremias, in AEde Creatoris. 8. Cumque conticuisset , omnibus, quae proferri a Deo jussus erat, dictis , praesente omni populo, sacerdotes, & qui Prophetas se dicebant , adprehenserunt eum, plaudente toto p puto. M mortem ei minitati sunt, dictitantes eam esse meritum : '. quare enim, inquiebant, prophetatus es Templum Ierctolimitanum redaetum iri in eumdem statum, ac Siluntinum , dudum desertum . atque ipsam urbem Jerosolimam dirutam fore, ita ut a nemine habitetur. Convenit vero & totus populus in AEdem Jellovae, contra Prophetam. io. Hoc clim esset delatum ad primores Tribus Judae e Regia, quo coacti sunt, venerunt in Templum, & consederunt ad portam novam Je- hovae. II. illis cum capita contulissent , visum est. Jeremiam mortis esse reum; clim vaticinatus esset contra urbem Ierosolimam , quemadmodum audiverant. Ιχ. Reposuit vero Ieremias omnibus Principibus atque omni populo adllanti ; ia Creator , inquit , milit me ad vos, ut sortem fuis
intelliguntur incolae, quos solos adloqui potuit Propheta; nec Latine dixerit: adloqui
hou. Deus eventum quidem Cerid norat, sed te adtemperat Prophetae, qui rom nesciebat; aut auditoribus, qui mirati cssent Prophetam ad se mitti, qui diceret nomine Dei, eos nequaquam vocem ejus audituros.
tiam, ut antea jam vidimus, signiscat. 6. Redgam hanc HS dem occ. t Dabo AEdem hanc, ut Schilis. Vide C. VII, I a. Io. Portae novae J A Jothamo aedificatae. a. Reπ. XV, 3 I. 2. Par. XXXVII, 3. Reus es mortis J iudicium mortis viro huic, hoc cst, non potust non damnari morte. II. Eumque paenitebit mali, quod dec. J Quamvis enim statuisset Deus Ierosolimam perdere; in ejus exscidio multa , nutare Poterat, quae cam calamitatem minuissent, si qui ab his
123쪽
omnibus pristipibus & toti populo, ec, Iehova, inquit, misit me ad vatici irandum
de hac 2Ede, deque hac urbe , pro omnibus Verbis, quae audistis. Nunc vero . emendate vias vestras & studia vestra, atque audite vocem Iehovae Dei vestri, eumque poenitebit mali, quod vobis minatus est. '. Ego quidem sum nunc in manibus vestris, facite mihi quod vobis bonum & rectum videbitur.. Attamen scitote, si me interseceritis, vos, hanc urbem & incolas ejus reos sore sanguinis innoxii effusi ; vere enim Jehosta me misit ad vos, ut vobis audientibus haec verba proferrem. Dixerunt tum proceres & omnis populus Sacerdotibus ec Prophetis: hic vir non est reus mortis, quia nomine Iehovae Dei nostri nos est adloquutus. surrexerunt etiam viri e senioribus terrae, qui toti coetui populi dixerunt: Michaeam Morasthitam,
qui vaticinabatur tempore Herahiae. Regis Judae, & qui universo populo Iudae , licdixit, inquit, Jehova Deus exercituum: Sion instar agri arabitur, Jerosolima in acer
vos 'rumarum, mons vero AEdis in collem silvestrem mutabuntur , an interfecerunt
Herahias, Rex Judae, & totus Judap Imis vetis timuit metesias Jehovam , Husque inam deprecatus est; poenituitque Iehovam mali, quod illi minatus erat. Et nos tanto scelere nos ipsi obitringeremus l '. Fuit etiam vir, qui vaticinatus est, nomine Iehovae Urha, Sem ae filius, Rimyth-jeharimis & contra hanc urbem, & hanc terram. prophetiam protulit, iisdem omnibus verbis, quibus Jeremias. M. Quae cum audivissct Rex Jehojahimus, otiincique potentes & proceres ejus. quaesivit Rex rationem ejus occidendi ; quo audito , Urha
timuli, turam hujus Templi praedicerem . hujusque Urbis . quemadmodum audistis. I 3. Nunc autem vos quidem mutate mores vestros, & morem gente Creatori Deo vestro; qui non exsequetur malum . quod vobis minatus est. Is Sum equidem in potestate vestra , potestisque me habere , ut vobis videbitur. Is. Nolim tamen vos ignorare. si me occideritis, hujus urbis incolas reos fore estuli sanguinis innoxii; verὰ enim missus sum ad vos a Deo, ut vobis audientibus haec, quae dixi, proferrem. I 6. Tum vero non tantum Proceres Jerosolimitant , sed & Populus dixerunt Sacerdotibus 8c Prophetis , Ieremiain non esse reum mortis , quandoquidem eos nomine Creatotis . Dei Populi Iudaei. esset adloquutus. II. Fuerunt & alii viri e Proceribus Tribus Judae, qui , cum consurrexissent, monuerunt populum , qui convenerat, fui sie , tempore Hezehiae, Regis Iudae , i 8. Michaeam Morasthitam , Prophetam, qui mo- temporibus vixero ad diem , quo capta est, mores suos emcndastret.
Duod vobis n. inatus es J Iuod dixit contra
I . Facite mihi J Hoc est, potastis me habere, ut vobis videbitur ; neque Cnim EOS O-rat, ut indulgeant irae, quam contra se Conceperant 3 quasi mori mallet, quam vivere.
Uuod vobis bonum Boc. J Ut bonum, O ut retum in oculis vesris. I s. Reos fore anguinis dec. J Uuod sanguinem innocentem vos datis super vos in his vobis audientibus J Ut dicerem in auribus vegris haec occ. I . E senioribus terrae J Hic aetas respicitur, non dignitas, soli enim lenes poterant haec
IS. Insar agri J mν Ichadri , pro rmachychad , ut nassim.. D colum sive em J naedi, Damoth δε-har, in excelso silvae. I9. Pa nituitque Iehream dec. J Eatenus poenitu ille vilas , quod eorum tempore remnuerat totum Populum in hanc sententiam : Sionem aratum iri , instar agri , & totam Jerololimam conversum iri in acervos ruderum. N Montem, ubi fuerat Templum , futurum esse instar collis sivestrem; I9. nec tamen occisum hominem esse ab Hezehia, Rege Iudae ; ia populo aimo Hraehiam, prae timore, Divinam iram deprecatum esse, ne fieret quod illa minabatur. Ideoque ipsos non fas esse eju,modi supplicio Ieremiam obstringere. 1o. Fuit, etiam Vir, qui praedixit , nomine Creatoris, Urij a. Semnae filius, Kiqath-jeharimis, bc contra Jerosolimam , terrasque sinitimas, iis omnibus verbis, quibus Jeremias usus erat. χl. Hoc cum accepissent Rex dehojahimus, & omnes ejus Procereri quaesivere rationem, qui eum e mO dio tollerent; quo accepto , Ursa sibi timuit . ideoque aufugit , atque in n. gyytum abiit. χι. Misit vero Jeliora Lamus illuc Elnathanem , Hachboris filium , di nonnullos una viros ς22 qii non est exicquutus, nam dccreto nequaquam revocando a temporibus Heres iae , Oe Joiiae constituta fuerat , noe corum Regum conliante Pictate averruncari Potuerat ; nedum ut a deterioribus multo vitari poster. Aos tanto Icelere dc . J Et nos facientes malum magnum contra animas nostras.
Rhosiim viros in Agyptum. Facta haec videndar, postquam proceres Judae eripuerant Jeremium surori Sacerdotum & Pleiadi prophetarum, invito Rege; qui Urhain 1ibi eripi non pallus est , ne populum haberet minus oblequentem, in rebellione contra Babylonios , quam moliebatur Rex improbus ocperfidu .
13. Lui illinc eduxerunt i Consentiente, sine dubio, Pharatione Nechones a quo Jeli a-kimus Judais Rex datus erat, deturbato E solio Jehoachazo a populo Rege salutato. Vide χ. Reg. XXII l, 34. Gladio in eum animadvertis J Percussis es in gladio. In
124쪽
timuit, fugitque, atque AEgyptum ingressus est. φ . Misit vero Rex Ieh*ahimus in AEgyptum Elnathanem, Hachboris filium, dc viros cum eo: 3. qui illinc eduxerunt Uri)am, adduxeruntque cum ad Rebem Jchojakimum, qui gladio in eum animadvertit, cadauci que ejus in sepulcra plebis abjecit. Φ. Verum Achi hamus, Saphanis filius, favit Ieremiae, impediitque, ne traderetur in
manus populi, ut interficerctur.
Jeremias jubetur hortari Reges Idumaeoram, Moasitarum , Hammovit rum, Tyriorum, Sidoniorum, ut Babyloniorum Regi pareant; miti que mandata ad Sede iam Ssopulum Jerosolimitanum, Sacem dotesque S Prophetas accipit. 1: Ner Io regni Ieh*ahimi, Iosiae, Regis Iudae, filii, haec verba a Jebova ad C Ατυ V
I Jeremiam facta sunt. . Sic dixit mihi Iehova: fac tibi lora &juga, eaque collo XXVII.
tuo impone Tum mittes ta ad Regem Idumaeorum, ad Regem Moabitarum, ad Regem Hammonitarum, ad Regem Tyri, atque ad Regem Sidonis; per legatos, qui veniunt Ierosolimam, ad Sedehiam, Regem Iudae. '. Mandata eis dabis ad Dominos suos, in hanc sententiam: sic dixit Jehova Deus exercituum, Deus Israelis; ita dicetis Dominis vestris. s. Ego, inquit Deus Israelis, feci terram, hominesque dc bruta, magna mea potentia dc brachio exserto ; dedique eam cuicumque mihi visum est... Nunc
22. qui illine adduxerunt eum ad Regem Ieh*a- 24. sed Achihamus Saphanis filius, favens kimum; qui gladio in eum animadvertit, cada- Ieremiae, obstitit ne traderetur plebi ut occidereo verque ejus in sepulcra plebeia abjici jussit. tur.
r. P OST QU Abi regnare coepisset Ierosolimae Ierosolimam ad Sedelliam, Regem Iudae. 4 Fis ,
Jehoiakimus, Josiae filius, haec verba a Deo mandata dalns ad eos, quae referent, in hanc sen- . Deia sunt ad Ieremiam. 2. Sic mihi dixit Crea- tentiam: sic dixit Creator, Deus exercituum. Betor: fac tibi Iora & juga . eaque collo tuo impo praesertim Israelis, haec, meo nomine, Dominisne. 2. Quo facto, initte ea juga ad Reges Idua vestris: s. Ego, inquit Deus Israelis , feci ter- Inaeorum, Moabitarum, Hammonitarum , Ty- ram , homines & bruta, magna mea potentia &tiorum, re Sidoniorum, per legatos, qui veniunt hrachio exserto, eaque donavi eos ,. quos eo
In Iepulcra plebis J In sepulcra fliorum p honoratioribus monumentis. puli. Hinc intelligere licet' Prophetas non et . Favit Ieremiae J Manus rubi ami fuit solitos sepeliri in plebeculae πιλο-hisis, sed in i cum Jeremia,
1. TNitio regni Tebbahimi J Vereor ne hinc
exciderint irae voces m irrim ut scripserit Prophetar initio regni Sede iae, fratris δε-hbalio &c. Certe te luciatia suadent haec facta romante Sedelita. Vive vers. 3. & 12.
sgnificatio eorum, quae diccbat, qua magis acifici poterant Judaei. quam solis verbis. Symbolicorum ejusmodi factorum usum frequentem , apud Hebraeos saepius animadvertimus. Vide ad i. Reg. XX, 37. 3. Itim mistes ea &c. J Haec in visio non solum mandata sed etiam impleta videntur, intra propheticae phantasiae scenam , prout virido ti sudicarunt; neque enim credibile est i gatos euasmodi contumeliola mandata Pr pheta judaeo volutile accipere , de apud Reges suos exsequi.
Ad Sta iam si gem Iudae J Initio regni Ie-h ahimi, quod fuit annorum XI. vix a ne vix quidem potuit Sedehias vocari Itex , vix ctiam ad cum privatum mitti Symbolum subjectionis, quo adduceretur ad jugum Babyloniorum fulcipiendum ; neque enim res cratrius arbitrii. Quare suspicabamur antea eX-cidisse versu I. Sedetiae fratris, ut diximus ;quod si minus placeat, hic pro Sedelia nomine, Iesua imi substituatur nomen opo
Scio esse, qui haec verba , quibus hoc Caput inchoatur: Initio regni Bbois imi, Iosiae, Regis Iudae. fui, hae verba a Phorea, ad I
remiam facta sunt; reserunt ad antecedens Caput XXVI. Verum thitio ejus Capitis similia leguntur , nec solent Prophetae iisdem verbis ad initium & ad calcem vaticinit uti. Itaque eo propendet animus, .quamvis nihil adfirmare sustineam , r6mque peritiorum im
dicio subjiciam, ut credam se hoc Caput in-eboatum
125쪽
.. Nunc vero omnes hasce terras tradidi in manum Nebuchadnetiaris, Babylonis Regis servi mei, quin etiam agrestibus feris eum donavi, ut ei serviant. L Servient omnes gentes ipsi , ejusque filio, & nepoti, doneC vcnerit etiam tempus ejus terrae; servient ei interim gentes multa: dc magni Reges '. Gentem autem & regnum, quae non se vierint illi, Nebuchadnet fari, inquam, Regi Babylonis, quaeque non subjecerint collum
jugo Regis Babylonis, mulctabo gladio, fame dc peste, ait Jehova, donec ea per eum
absumsero. . Vos vero ne audiatis vates vestros, divinos, somniatores, augures, ariolos, qui vobis dicunt: Babylonis Regi non scrv ictis; mendacia enim praedicunt vobis, ut vos amoveant e velim terna, eXpellamque, & pereatis. Genlcm vero, quae suta
jecerit collum suum jugo Regis Babylonis, eique servierit, curabo relinqui in sua te ra, ait Jehova, eamque colet & habitabit. . Sede hiae ctiam , Regi Judae seorsim similia prorsus dixi: colla vestra su jicite jugo Regis Babylonis, eique & populo ejus servite ac vivetis. b. Cur more remini tu, populuique tuus gladio, fame ac pelle, quemadmodum pr.vdixit Jehova genti , quae
Regi Babyloniorum non servierit λ '. Ne ausculictis verbis Prophetarum dicentium vobis: nequaquam servietis Regi Babylonis, mendacium enim praedicant vobis. Neque enim eos misi, ait Jchova , dc falla vaticinantur nomine meo , ut vo expellam . pereatisque
munere donare volui. 6. Nunc vero mihi visum est dare omnes halce terras Nebuchadne: sari, Babyloniorum Regi, cujus minillerio . ad castigandum Judam utor. Uuin et lana seras agrestes ei dedi, ut iis . quemadmodum vellet , uteretur. 7. Servient et , filioque ejus & nepoli : donec venerit tempus , quo ejus ditio poenas etiam det. Sed interim servient ei multae gentes , & magni etiam Reges. 8. Naitonzm . aut Regnum , quae noluerint lubire jugum Regis Babyl niae, muleta. ho gladio. vel fame . vel pestilentia. a:t Creator, donee ea flagella eas gentes absumserint. . Vos vero, Jerosolimitani, caveatis ne fidem habeatis vatibus vestris. divinis, somniatoribus , auguribus, ariolis, qui negant vos Babylonis Regi servituros. Io. Mendaciis enim vos pascunt, ut vos expe lant E patria vestra, utque vos ea fiaciant, & cxtra eam pereatis. II. At ego curabo gentes, quae collum subjicient Babylonio Regi .eique parebunt. relino ui in patrio solo, ait Creator, idque habitare, α tranquille colere.
I 2. Sedehiae quoque, Regi Iudae, seorsim similia dixi. Colla, inquam . subjicite jugo Babyloniorum Regi. eique parete, 6c subditis ejus , &vitae velliae consulite. I 3. Non est cur moriaris tuque Ec populus tuus, gladio, fame & peste: quae praedixit L .reator gentibus. quae ei se morigeras non praebuerint. I 4. Ne pareatis Prophetis dicentibus, ire ut ei non subliciamini, mendacia enim vera ea verba sunt; Is . nam eos non misi ad vos, ait Creator; mendacia sunt , quae nomine meo vaticinantur. IS Sacer
choatum fuisset Initio regni sis iis , fratrisy offa imi, Jo e , Regis Iudae, siti. Legatos vero ad Sede iam venisse a vicinis Regibus crediderim congratulatum ei regnum, quo donatus ii Nebuchadneis are fuerat ; qu3 o casione jussus est Jeremias uti ad Sedekiam &vicinos omnes moncndos nihil magis ad omnium illorum tractuum incolumitatem facere, quam si Babyloniorum Regum iugum aequo animo serrent. Quam admonitionem chm sprevissent. graves contumaciae suae poenas postea
6. Omnes hasce terras I Magnam Orientis
partem cis & trans Euphratem, quam Occupaverat.
Servi mei J Non cultoris , sed quo veluti
instrumento usus sum, ad supplicia de gentibus multis sumenda.
Quin etiam agresibus feris 3 Est hyperboli
cum loquendi genus , quo significatur amplisIimum atque ἀνυmisHM, apua homines, imperium. Simili ratione loquutus est Dion Gm fomus, Orat. I. de regno, ubi de Rege muneribus regiis, prout par est, langen
mirantur, e/que obsequuntur, sed O ames v Iantes O fera in montibus , non minys quam bomines, ei concedunt O mandata Oxsequuntur.
Vide de C. XXVIII, I 4. . Dusque suo O nepoti J ira D nm in m
eth bno veetb ben beno, filio ejus , & filio filii ejus. Filius Nobucliadnetiaris fuit EULmerodara, qui filium non reliquit, sed fuit ei
soror, cujus vir regnavit: & nost eum Lab ro archodar Nebuchadnetlaris e filia nepos, ita ut ultra secundam aetatem proles Nebuchadneis aris non regnarit. Testantur hoc Berosu, apud Josephum contra Apionem Lib. I. & apud Eus bium Demon lirat. Evangelicae Lib. IX. c. 4. &Mega enes apud eumdem. Ibid. c. 4 I. Sic Be
rus postquam incepi.set murum s Babylonis
praedictum, incidens in morbum vitam cum moriste commutavit . cὰm re asset annos XLLILRegni vero dominus fuit stius Gus Evilmar ditibus. Is cum rebus praefuisset injuste O Iibidinose per insidias a Neriglis,ooro, qui sor
rem ejus babebat, occissus es. ΜVasthenes vero:
126쪽
pereatisque vos Zc Prophetae, qui vobis vaticinantur. M. Sacerdotes vero & omnem hunc populum adloquutus sum, his verbis r sic dixit Iehova: ne aurem praebcatis verbis Prophetarum vestrorum , vaticinantium Vobis , in hanc sententiam: vase AEdis Jehovae brevi Babylone jam referentur mendacium enim vobis praedicunt. Ne audiatis eos, sed servite Babylonis Regi & vivite: cur fieret haec urbs vastitas λ . Si Prophetae sunt, sique apud eos est verbum Iehovae , intercedant nunc, apud Ichovam, Deum exercituum, ne cant Babylonem Vala reliqua in AEde Jellovae, in Regia ludae dc Ierosolimae. '. Sic enim dixit Jchova, Deus mercituum, de columnis, de mari, de basibus, deque reliquis vasibus in hac urbe relictis: φ. quae non abstulit Nebuchadnetiar, Babylonis Rex, cum migrare curavit Iechoniam,
Jehojakimi, Regis Iudae, filium Ierosolima Babylonem dc omnes illustres viros Iudae ec Jerosolimae ; ' . sic, inquam, dixit Iehora, Deus exercituum, Deus Israelis, de
' vasi- 6. Saeerdotes enim ves)ros . univeriumque tercedant apud Creatorem eumdεmqtie Deum ezer hunc populum sic sum adloquutus: sic loquutus est cituum, ne reliqua vasa Templi Ierosolimitani Creator: ne morigeri estote iis Prophetis , qui Regiae & Urbis avehantur Babylonem. l9. sic praedicunt fore ut brevi vasa AEdis meae Jerolo- enim dixit Creator, idemque Deus exercituum, limam reserantur; falsa est haec praedictio. rh. Nec de Columnis, de Mariaeneo, de ejus bast . r 1is facile credite, sed vos subiicite Babyloniorum liquisque vasibus, in hac urbe reliquis; 2O. quae Regi, eique die O audientes elle; cur vero ei occa- non curavit auferri Nebuchadnetiar, Babylonio sonem suppeditaretis Ierosolimae solo aequanis rum Rex. eum abduxit Iechoniam, Ieh akimi, daei 18. Si illi homines veri Prophetae sunt, in. Regis Judae, filium Ierosolima Babylonem, cet rosque ασκοι r Nabucodroserus quidem vaticinatus evanuit. Filius vero,qui ei erat lima ructus regnavit, hunc verosororis ejus vir Nerigligares malim vis , O reliquit suum Labassoarsebum. Hunc L horo Darchodum, vocat Beroyses in sequentibus,
quem urerque Historicus violciata morte Perilite prodidit, & regnanse Nasennido, aut Na-honmdocho , qui nusia ait finitate Nebuchadne-tsaris familiam attingebat , Babylonem a Cyro captarii. . v ide Bau. Marshamum ad laeculum XVIII. AEgyptiacum p. 3S . O seqq.
Ed. Londinensis. Donec venerit etiam tempus ejus terrae J Rcliante Nabonnido, qui fuit ultimus Baby-oniorum Rex.
S. Mulctabo I Uisitabo. Non sunt autem haec univeri capienda, quas Medorum etiam Reges Nebuchadnetiari paruissent; 1ed adfinitate, quam Babylonius contraxit cum filia Medorum Regis, factum est, ut Medorum regnum ab co intactum fuerit. Vide Ullerium au annum A. C. N. DCXXV I. 9. Ne audiatis vates vestros c. J Videntur haec dici Iudaeis, Picudo-prophetis suis aures Praebentibus, populitque vicinis, ut Hammonitis, de Moabitis, aliisque, qui ariolos constuc bant; a quibus responsa cipiebant, qualia cupiebant; nempe, numquam fore ut fla-b 'loniorum jugum lutcipere cogerentur; quamvis Jeremias aliique veri Prophetae contraria praedixissent, monuissentque non esse cur de coexcutiendo lauorarent, cum Deus ita futurum
statuitiet, nili quiescerent. II. Curabo relinqui in fila terra I by ror intinx hinnachthiv hal admatho, quiescere eum faciam, in sua terra. Rebellium cnim populorum multitudinem in alias terras translaturus erat Nebuchadnesar, trans Euphratem aut Tigrin, ne sibi relicti res novas iterum molirentur; quod plus semel lacerant Iudaei ab eo victi, dc vectigales facti , ut intelligere licet ex 2. Reg. C. XXIV. antequam Babyloniorum Rex Jurosolinum caperet, dc tertia vice udaeos captivos in Babyloniam abduceret. Ba-ylonii, eo tempore, non norant artem, quae a victoribus prudentioribus adhibita est, ut populos lubactos in ossicio continerent; praesidiorum, nempe, in munitioribus locis relinquendorum , exarmandorumque populorum, ne arma capere pollent. Fortδ non latis abundabant Babylonii ducibus oc militibus, quibus certo fidere auderent.
Ad Judaeos quod adtinet, non ita sunt haee intelligenda, suasi Deus mutaturus fu isset consilium de exscidio Iudaeae de Ierosolimae , si poenitentiam inissent, ut jam aliquoties diximus; sed tantam vastitatem non passus esset seri, ita ut relicti essent coloni, variis in locis, qui reduces olim Iudaeos exciperent a qui adjuvarent, ad Templi de Urbis instaurationem, quod fieri postea , exhausta prorsus Judaea, Ron Potuit.
I 3. Similia prorsus dixi J Loquutus sum δε
Ae vivetis J Et vivite. Imperativus pro Futuro, ut saepe notavimus. Magnam Certi caedem praevertissent Iudaei , si aequo animo paruissent Babyloniis, nec causia fuissent, Cui agri prorsus inculti relinquerentur. Quod ex re ipla de consiliis a Jeremia eorum reliquiis datis patet Cap. XLII. . . . Is . Fama vaticinantur J 'p., m ma niueim lusebaler , prophetant ad mendacium , aut mendariter, ut babet Latinus. . in vos expellam J Non eo consilio mentiebantur , sed Deus eis tribuit consilium verbis dc factis eorum consentaneum; quia sic se gerebant , quasi aliud nihil spectassent. Similia
antea non semel notavimus.16. Brevi J Noe ninnoter. I . Vastitas J riam hhorbia; hoc est, tanta
Vastitas, quanta erit si rebelletis. Vastitatem enim omnino futuram saepius, non minaciter , sed ex vero praedictum cum ab aliis, tum auhoe ipso Propheta fuerat.
127쪽
uasibus reliquis, in .sside Iehovae, domi Regis Iudae & Ierosolimae : . Babylonem avehentur, atque ibi erunt ad tempus usque, quo eos invisam, ait Iehova, di quo eos venire & reveni curabo in hunc locum.
Contendit Chanan Pseudosropheta, cum Ieremia, qui mortem et Irri
nunciat, quam eodem anno obiit.
t. ODEM anno, initio regni Sedehiae, Regis Iudae, anno quario, mense quinisn to, mihi dixit Chana a , Haeteturis filius Propheta, Gaiahonensis, in AEdeIehovae, coram Sacerdotibus & omni populo: '. sic dixit Iehova; Deus exercituum , α Deus Israelis: confringam jugum Regis Babylonis. 3. Intra biennium faciam ego, ut redeant in hunc locum omnia vasis . Edis Jehovae, quae abstulit Nebuchadnetiar . Babylonis Rex, ex hoc loco, dc Babylonem avexit; '.simulque Iechoniam, Iehojahimi. Regis Iudae, filium, & omnes captivos Iudae, qui ingressi sunt Babylonem, curabo reverti ad hunc locum; nam Babyloniorum Regis jugum confringam. . Verum dixit Chanariae Propnetae Ieremias Propheta, coram Sacerdodibus atque univeris populo, qui in AEde Je vae stiliant : M. dixit, inquam, Ieremias Propheta:
Amen, sic faxit Jehova, rataque habeat verba tua, quibus es vaticinatus; ita ut curet reiadire vasa 2Edis suae, & omnes captivos Babylone in hunc locum. 7. Verum tamen audi haec verba, quae ego prosero , te audiente, ut dc toto populo : Prophetae, qui a longo tempore, ante me di te fuerunt, 'praedixerunt de multis terris , & magnis Re
r6sque illustres Iudae N Ierosolimae; χI. Sietin- Q. Babylonem avehentur, ubi erunt ad tempus .anam Creator . idemque Deus exercituum, & quo Iudaeorum rationem habebo, eosque in hane 1sraelis, de reliquis valibus Isidis Creatoris, in ejus urbem redire curabo. Templo, in Regia Monarchae Iudae & Ierosolimae;
I. FODEM anno. cum Sedehias coepisset re- rabo huc redire; nam Regis Babyloniorum jugnare Ierosolimae , anno quarto . 8r mense gum frangam. quinto, mihi dixit Chananja. Haχχuris filius va- s. Sed respondit Ieremias Propheta. coram Sates . Gabahonensis. in Templo. coram Sacerdo' cerdotibus re toto populo, qui in AEde stabant ;tibus atmie universo populo; χ. sic dixit . per respondit, inquam, Ieremias: Amen , sie fixit eum, Creator, Deus Israelis: rumpam jugum 1 Creator ι rataque habeat quae dixisti, ut curet re- Rege Babyloniorum vobis impositum. 3. Faciam, ferri vasa Ridis suae, atque omnes captivos Baby- intra biennium. ut reserantur huc omnia vasa 2Ε- lone in hunc locum. 7. Sed audito haec verba. quae dis Creatoris, quae abstulit Nebuchadnetur , Ea- te audiente di toto populo, prosero; Prophetae qui hyloniorum Rex: simulque Iechoniam. Jeh diu ante me. N ante totum populum fuerunt, Jahimi. Regia Iudae, filium & omnes/raptivos e praedixerunt de multis terris, & magnis Regnis . Tribu Iudae, qui Babylonem ingressi sunt, & eu- fore ut bello ι calamitate . & peste vexarentur. 8. Sed
18. In regia Iudae J Domi regis Iudae. lius Hieronymus: optimates a neque enim talxo. IIIustres viros Iudae J r π 'm h re I flos servos reliquerat. Hudis. vertit Theodotiori r mus me-
r. v Odem anno &e. His verbis confirmatur quod diximus ad C. XXVII, I. de Capitis illius inscriptione. 3. Intra biennium J In adsue duobus annis
7. Fore ut bello J mrem, Iam uhamis. Sic & sequentibus verbis , praefigitur, quod habet hie futuri significationem. s. Reum J iuri bammotis. LXX. Init. με- quod significat machinam ligneam cui caput et pedes nocentium inserebantur. Hieronymus Vertit catenam, vas, furcam ι qua imbriaia, inquit, dicitur MUTO TH. Sed idem vox Hebraica significat quod vox ri bes, id est, Iugum, quemadmodum usus tus & res ipsa ostendent. Erat enim Symb lum subjectionis, qua Ieremias cupiebat Iudaeos ali6sque populos antevertere extremum exitium, quod eos manebat, nisi Babyloniis dicto audientes essent. Vide Cap. XAUII,
Io. Ita fravam &c. Famam Symbolicum. ut id , quod tecerat Ieremias. 11. nam suam Gressus es J Abiit ad uiam
128쪽
IN IEREMIAE C A p. XXVIII. ET XXIX. 3s
gnis; fore ut bello, calamitate, dc peste premerentur. y. At Propheta, qui praediXerit pacem suturam, prophetia, inquam, ille innotescet, quasi Propheta, quem vere miserit Icti ova, cum res contingct.'. Tum sumsit Chanania Propheta jugum c collo Ieremiae Prophetae , idque con-srcgit, ''. dixitque idem Chana a, coram omni populo: sic dixit Jchova : ita fransam Nebuchadneis aris, Babyloniorum Regis, jugum, intra biennium, detractum collo omivum Pntium. At Jeremias viam suam ingressiss est. . Factum eli deinde vcrbum Jellovae, ad Jcremiam, postquam Chana a Propheta jugum collo ejus detractum rupisset: ' . lto & dicito Chana ae : juga lignea confregi sti , nunc facito serrea , eorum loco; '. quia sic dixit Iehova , Deus exercituum, cr Deus Israelis: jugum ferreum collo omnium gentium illarum imposui, ut serviant Nebuchadnetiari, Babylonis Regi, praetereaque feram agrestcm ei dedi. Ad haec dixit tercinius Propheta: audi, quaelo, Chanaria, non te misit Jehova , sed fecisti ut populus hic mendacio confideret. Quare sic ait Iehova: jam te dimittam o superficie terra , hoc anno morieris, quia desectionem contra Deum suasisti. Mortuus est Chanai a Prophcta, eo ipso anno, mense septimo.
Epistola Ieremiae ad eos, qui Babylonem captisi abducti erant, castigatio
nesque eorum, qui ei adversabantur. i. T TMC sunt verba Epistolae, quam misit Jercmias Propheta Ierosolima, ad reo liquos Seniorum transmigrationis, ad Sacerdotes, ad Prophetas, universumque populum , quem transtulerat Nebuchadnet lar Jerosolima Babylonem; '. postquam
egressi essent Jechonias Rex, dc Regina, & Eunuchi. 8c principes Judae dc Jerololimae, fabrique, & mercatores , . Alissa autem es Epistola , per Ethalam , Saphanis filium, & Gemassam, Chilhqae filium, quos Babylonem misit Sedchias, Rex Judae, ad
Ne-8. Sed Propheta, qui vaticinatus sit de multis pa- rupit, debere eum serrea sacere, I 4. quia sic dixit cem iis futuram: Propheta, inquam , ille inno- Creator, ulemque Deus exercituum, atque Israelis: te .cet, quasi verus Vates quem Creator miserit; jugum ferreum collo vicinarum gentium imposui, ut cum id , quod praedixerit, continget. in polierum serviant Nebuchadneilari, Babyloniorum 9. Tu in vero sum sit Chana a Prophetajugum e Genti, praetereaque feras agrestes subjeci; is . ad quae coiio Jeremiae. 3c con tegit , io. dixitque , au. Propheta Jeremias sic Chanandam compellavit: A diente toto populo : sic dixit Creator : Sie rum- dito , quaelo, Chana tria, tu scito te nequaquam misepam Nebucharinetiaris, Babyloniorum Regis , ju- sum a Creatore, sed fecisti, ut populus confiderit gum , intra biennium , dei radium collo omnium mendacio. i6. Quamobrem , sic ait Creator: nongentium. fit Jeremias viam suam ingre rus est. amplius terram calcabis, sed hoc anno morieris, quiRI 2. Deinde Creator ac loquutus est Ieremiam . populo Judaeo auctor fuisti rebellionis in me. I . R postquam Chanaria vates jugo ejus collo detrac- ipsa, mortuus eit eo anno Chanaria, di quidemto . id rupisset, in hanc sententiam : 13. ito ad mense septim O.
Chanai jam, eique dicito , quoniam juga lignea CAPUT
I. I I OC tempore, litteras dedit Ieremias, Ie- Ierosolimae praesertim , quos sequuti sunt sabri , rosolima ad reliquias Israelitarum . quae de mercatores, qui quasi novi coloni in Babylo- abductae fuerant in captivitat m. Sacerdotes, Pro- niam abducti suerant. 3. Missa autum est ea Ephetas totumque populum , quem Nebuchadne- pistola. per Ethalam . Saphanis filium , & Ge-tsar abduxerat in captivitatem Babylonem : χ. post- massam , Chilhhae filium, quos Babylonem misequam egressi essent Iechonias Rex , & Regina,& rat Sedelitas, Rex Iudae, ad Nebuchadnet sarein Eunuchi eorum, una cum primoribus Judae , EM Babyloniorum Regem, his verbis conceptam: 4. Stesiam; hoc est, ad sua negotia rediit, re illa
baretes. Hieronymus in Commentar. vertit:
O facies, sive faciam, quia LXX. Init. ha bent ποιέω, quasi legissent 'Iue p. Quam lectionem si sequeremur, vellet hoc Deus : lefacturum, ut gravius esset Nebuchadneis aris
jugum. Sin minus, me και lxωι hoc dicetur a
Deo Chananiae, qui monebitur molius facturum fuisse, si juga serrea fieri curasset, quarnquod secerat lignea fracta. 14. Feram agrestem J Hoc loquendi genere amplitudinem imperii significari diximus ad C. XXVII, 6.
In C Ap UT XXIX. P Lot te hortos &c. J Decepti multi ex horibus instruere : quod nollent eos sumtus
captivis Judaeis . falsis vaticiniis , quaei& labores in gratiam aliorum luscipere. MO- celerem reditum in patriam pollicebantur , net eos Ieremias satis temporis futurum iis, negligebant praedia sibi comparare , eaque ar- i iisque & nepotibus, ut iis seuerentur. I ii 1 7.
129쪽
Nebuchadnetarem, Babylonis Reym, his verbis: SlC dixit Iehova , Deus exercituum, &Deus lsraelis. omni trivis grationi , quam Ierosolima migrare curavi Babylonem : Laedita cate domos, casque habitate, hortos, dc comedite eorum fructus ; ducite uxores, dc generate filios. & filias; accipite filiis vestri s uxores, siliasque vestras nuptui date viris, & pariant filiosti filias ; crescite illic, neque minuamini. 7. Quaerite pacem urbis, in quam seci uti migrarctis,
Deus exercituum & Deus Israelis: ne fallant vos Prophetae vestri, qui sunt apud vos, Ecdivini ucstri; ne auscultetis somniis vestris, quae habetis. '. Fallo enim illi, nomine meo, vaticinantur vobis; non misi eos, ait Jehova. '. Sic enim dixit Jehoo : cum exacti fuerint septuaginta anni, Babylone invisam vos , & ratum faciam promissum meum, de reducendis vobis in hunc locum. Nam novi ego quid cogitem de vobis, ait Jchova; sunt cogitationes pacatae, non quae ad calamitatem vobis inferendam te disiit ; ut vobis dem posteros dc spem. '. Invocabitis me & abibitis ; orabitis me, vosque exaudiam. 3. Quaeretis me, & invenietis, Cum me toto animo quaesiveritis. Φ Inveniar vobis ait Iehova, dc reducam captivos vestros, collibam vos ex .omnibus gcntibus omnibusque locis, in quae vos eXpuli, ait Iehova; faciamque ut revertamini in locum,c quo effeci ut migraretis; quia dixi itis: excitavit nobis Iehova Prophetas, qui praedicerent nos ituros Babylonem. M. Sic enim dixit Jehova de Rege, sedente in solio Davidis, omnique populo hanc urbem incolente, fratribus vestris, qui non egressi sunt vobiscum in captivitatem: r. sic , inquam, ait Jehova Deus exercituum:
mox 4. SIC dixit Creator. Deus Exercituum atque Israelis, Gmnibus iis qui a me sedekia sunt missi Jerololima Babylonem a s. aed .fidate in Babylonia doinos, eatque habitate . plantate hortos , eorumque comedite fructus; ducite illic uxores liberosque illi e suscipite. Collocate filios veliros uxoribus; dc filias viris, quibus etiam pariant filios & filias. Multiplicamini illic. non vero mi.
nuamini numero. T. Pacem urbis, in quam v lvi vos migrare, qUaerite, & preces, pro ea, ad me fundite , quia in ejus pace & tranquillitate continetur etiam vestra felicitas. 8. Veluit enim Deus exercituum atque Israclis, ne credatis Prophetis vestris: qui contraria suadent , nec vestris somniis. 9. Divini enim salso nomine meo ut untur . nec a me missi sunt. IO. Postquam enim manseritis per septuaginta annos in Babylonia, vos invisam; & promitium hoc meum exsequar, de
date operam, quoad Mus fieri poterit, ut Babylon pace fruatur atque incolumis sit ; quia calamitatum Mus participes elletis , cum suptuaginta annos vos illic manere, apud Deum, sit constituturn. Pax, hic ut Nilim, incolumitatem , & rerum omnium copiam significat.
s. Sommis vobis &c. J Quibus Onirocritae, quo hominum genere Babylon abunda-hat, signiscari dicebant proximum reditum in Judaeain, blandientes stultis , qui gaudebant id sibi responderi, quod ipsi cupiebant , non
Io. Promissum meum J Verbum meum bonum , quae est . promissis-nis, quam vocem una exprimere non poterant i libraei. Certe nulla in V. T. invenitur. II. Iuid cogitem J Cogitationes , quas ego cogito &C. Pacata J Paris. Posteros i ru'm abbarisb. Sumitur propolieris Pl. ClX, 13. & insta C. XXXI, I7. Septuaginta omiserunt hac verba, ut & multa alia in hoc libro, in quo sunt corruptissima. mercinγmus incommode snem vertit. vobis in hunc locum reducendis. II. Neque enim pronii sit obliviscar; nec de vobis mutabo sententiam , ita ut novas calamitates vobis immittam , sed ut spem vobis faciam spem posteritatis. ιχ. Me invocabilis & e Babylonia egrediemini. preces
que vestras exaudiam. I 3. Non frustra me invocetis , cum me ex animo O a Veritis. Iq. Me
exorabilem experiemini, & reducam captivos Judaeos ex omnibus gentibus, & omnibus locis, in quos expelli passus sum; is. quia dixeritis. a me excitatos , qui praedixerint vos ituros fuisse Babylonem. I 6. Ita enim, loquutus Deus, de Rege in throno Davidis sedente, totoque populo, qui Jerosolimae degit, qui est e numero fratrum vestrorum , qui non est vobiscum in captivitatem abductus; IT. sic, inquam, ait Creator , idem-ue Deus exercituum : mox mittam in eos gi tum hostilem , famem & pellem. habeboque eos ut
II. Toto animo J In me solo spe reposita,
eaque firma, nec vacillante. Alioquin animus , spem inter k metum divisus, totus Deo adtentiri. dici nequit. I . Hvrniar vobis J Qui nolunt alii opem ferre, interdum curant negari se elle domi, Cum ab eo quaeruntur ; ide6que inveniri est auxilium ferre. LXX. Init. . recte, nam Sικ ἐπιφ-ῆι Graecis est Deus favens , ut praejens apud Latinos. Colligam vos J Si modo velitis; nam initio pauciores , edicto Cyri promulgato , redierunt, sed plures postea , numquam tamen omnes; nam ab his temporibus, ad ultima, permulti fuerunt Babylonientcs Judaei, ut nos
docci I pbus, & Pandectae Babylonici juris
Iaciam ut revertamini J Aut ceres ut possitis redire, si velitis. I s. Oui praedicerent nos ituros Bah onem JEst tantum Hebraicd ri,M Babelis, quo significatur motus ad locum quod ostendit praecessiste, aut subaudiendum ma ra murem , qui dicerent nos ituros, aut imile quiddam. Male verterat Theodotion: h βολῶνι & Uulga
130쪽
mox in eos mittam gladium, famem dc pestem, habeboque eos. ut ficus acerbas, quae comedi nequeunt, quia sunt malae. . Peisequar eos gladio fame & peste . faciamque, ut errcnt per omnia terrae regna ; utque sint exsccrationi, stupori, exsibilationi, apud omnes gentes, ad quas eos e X pulero. Quia non auscultarunt verbis meis ,
ait lchova, qui misi ad cos servos meos Prophetas ; dum mane surgo , & perpetuo
mitto: nec tamen audiverunt, ait Jeliora. '. Vos vero audite verbum Iehovae , tota
migratio, quam Jerosolima Babylonem misi. - . Sic dixit Jehova, Deus exercituum, Deus Israelis, de Achabo, Kolsae filio, deque Stachia, Mahasidae filio, qui vobis vaticinantur falsa, nomine meo; mox tradam eos in manum Ncbuchad retiaris , Regis Babylonis , occidetque cos , coram vobis. . Desumetur ex illis male precandi sormula toti transmigrationi Judae , quae venit Labylone, his verbis: redigat te Jehova, in statum Sedehiae dc Achabi, quos igne
torruit Rex Babylonis; ' . quia nefas admiserant in Isracle, cum moechati ellent cum uxoribus proximorum suorum, ec proloquuti, meo nomine, verba falsa, quae iis non mandaram. Ego rem novi & testor, ait Jehova.
'. Sem ae vero Nechelamitae dices: sic dixit Jehova, Deus exercituum, crDeus Israelis : quia tu misisti, nomine tuo, litteras ad totum populum , qui est Jerosolimae atque ad I sentia am, Mahaldae filium, Sacerdotem, ec ad omnes Sacerdotes, his verbis: β. Iehova te Sacerdotem, loco Iehojadae Sacerdotis, constituit, ut essent praefecti AEdi Jehovae; ad coercendum virum fumosum,& prophetantem, ut eum mitteres in
ut ficus acerbas . quae nondum possunt comedi, quasi bonae. I 8. In eos immittam caedes , famem dc pestem, praetereaque faciam ut vagentur per omnia terrarum regna; utque omnes gentes eos exsecrentur, eos non sine stupore videant; exsibilenturque apud Omnes populos , ad quos ,. in erroribus suis, perveniant, ad quos eos expellam. I9. Haec faciam, quia mandatis meis au- Iem nequaquam praebuerint; suam vis ad eos frustra misi servos meos Prophetas mature , & quidem perpetuo. 2o. Vos vero praebete aures Creatori , qui in Babyloniam abducti estis . quotquot
estis.1 r. Sic vero loquutus est de iis Creator , 8e Deus exercituum, idemque Deus istaclis, de Λ-chabo, Eolaiae filio, deque Sedehia Mahaleiae filio, qui salsa vaticinia vobis procudunt , nomine
meo: mox tradam in manum Nebuchadretiaris,
tus, in Bahlone. Iloc autem laudat Deus, apud Prophetam , quia hinc intelligere est, eos credidisse Ieremiae aliisque Proplictis, geminas captivitates in Babyloniam , quae jam
Contigerant, vaticinatis.16. Sis enim dixit Rhova dcc. I De dehia,
nempe, & iis qui remanserant in Ddm. seus acerbas J m yem ' ro chrithrenim haechobarim. Hieronymus in Comment. quas Geodotio interpretatus es suarim , Aquilae s eunda pessimas, Symmachus novissimas. sua
Hebraice adpellentur S V A RIM, Ied Scr*torum vitio , pro media syllaba, sis littera Alpha , Graecum Deltha inolevit, ut prst S V ARIM legatuν S V D R I M. Sic est legendus
Iocus partim ex codicibus partim ex conuectura ; nam Editor Hieronymi nuperus turpiter his te tasserat. Hieronymus: malas ian)m σπschisarauris, ab cadem Radice rem abominandam, & horrendam sonat Cap. U, io. de rvmam schaharurith. C. XVIII, 7.
IS. Faciam ut erreni J nam, ramna nibatbim Izamebis, dabo eos in terrorem. Sic in textu sed in ma*ine rem, tetahavab. Quod idem , ut puto, sonat, cita sit utrumque a Tt zo b,
Babyloniorum Regis, oecidetque eos coram VO bis. m. Desumetur, ex illis hominibus , sormula male precandi omnibus. qui transgressi sunt Babylone , hisce aut similibus verbis : redigat te Creator in eumdem statum ae Sedehiam , dc R-chabum, quos vivos combussit Rex Babylonio-urum; Σ3. quia nefas commiserant, inter Israelitas, cum adulteria commiserant eum uxoribus proximorum suorum, & recitarant falsas revel tiones , quales non habuerant, nec ego iis manda ram. Quod prout novi testor, ait Creator. 24. Semajam vero Nechelamitam sic adloqueris : χs. Sic dixit Creator . Deus exercituum,d: Israelis: quia misisti tu, nomine tuo , litterasaa totum populum, qui est Ierosolimae, atque ad Tlaphairiam, Mahaseiae filium , Sacerdotem a que ad omnes ejusdem ordinis homines , hisce
verbis: 16. Creator te constituit Sacerdotem, loco
moveri. LXX. haec de alia omiserunt in Codd. Romano dc Alexand. nec erat in Codd. Hi ronymi , nili sub asteriscis, desunt etiam in
Ed. Aldina; in Complutens vero ,
quod commentum esse puto doctorum vir rum , qui ei editioni praefuerunt. Theodotion habebat : εις , Hierondimus r in vexati
Utque sint exsecrationi dcc. J quia tertia
vice, licet moniti exemplis Iehoiahimi de Jechoniae, qui graves poenas perfiuiae suae dederant , tertia, inquam, vice fidem per nomen Dei datam Babrioniis fregerant, oc consilia
omnia Jeremiae 1 preverant. I9. Nec tamen audiverunt i m medi vlo scis bibem, de non audistis eos , mutata subito tertia persona in secundam , veluti κατ' ἀπου νουν ad eos , de quibus sermo est; quod Latine loquenti troii licuit, quamvis Latinus Int. sne necessitate ita verterit. Nebuebaret aris i mi Ua qui solet vocarim Ia Ne nefar.
22. Male precandi formula J 3ν Halab imprecatio. Vide ad Gen. XLVII l, eto. Redigat te in suum J Ponat te sicut.