Veteris Testamenti Prophetæ, ab Esaia ad Malachiam usque, ex translatione Johannis Clerici; cum ejusdem commentario philologico et paraphrasi in Esaiam, Jeremiam, ejus Lamentationes et Abdiam; dissertatione Joh. Smith De prophetia et ipsius auctoris

발행: 1731년

분량: 370페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

4s8 COMMENTARIUS

eo omnia verba, quae tibi dixi de Israele, de Iuda, deque omnibus gentibus, a die

quo te primism adloquutus sum, a temporibus Iosiae , ad hunc usquc dic m. b. Foriecism audiet domus J udae omne malum, quo eam adficere cogito, propita ea redibit auos cium quisque, a via sua prava, eorumque iniquitati, ac pectatis placabor. . Vocavit ergo Ieremias Baruchum, Nenjae filium, scripsitque Baruchus, ex ore Jeremiae, omnia verba Jellovae, quae ei dixerat, in volumine. F. Pol tea Jeremias mandata dedit Baructio, his verbis: Ego hic clausus teneor, nec AEdein dehovae ingredi pos

sum; at tu ingreditor , legeque , in hoc Volumine, quae scripsi sex ore meo , verba Jehovae, audiente hoc populo, in aede IehOVae, die jejunii, aud nicque etiam toto Ju

da, cum ex urbibus suis buc conveniet ; i. si sorte fundatur eorum deprecatio , coram

Iehova, & quisque redeat ad bonam fretem , eX sua via mala ; quia magna est ira atque excandescentia, qu i loquutus est Jehova, de hoc populo. Fecit vero Biruchus, Nerhae filius, per omnia quae ei mandarat Jcremias Propheta,

de lectione libri verborum Jchovae, in ichovae AEde. Contisit enim, anno quinto Jehoja-kimi, Josiae, Regis Judae filii, mense nono promulgari jqunium, coram Ichova, omni populo Jerosolimitano, eique, qui Jerosolimam, ex urbibus Judae, venicbat. δ'. Legit autem Baruchus, in libro, verba Jeremiae, in Atate Jellovae ; in conclavi Gemassae , Saphanis filii, Scribae, in atrio superiore, ad ingressum novae portae domus Iehovae ,

audiente toto populo.

. Audiit inter alios Michaeas, Gemaq u filius, Saphanis nepos , omnia verba IN hovae e libro, ivitque illinc in Regiam, in conclave Scribae , ubi sedebant omnes

proceres , quibuscum iis suit aliquid negotii, ad hunc usque 8. Baruchus, Nerijac filius, fecit per omnia, quae

diem. 3. Fortasse cum Iudae Tribus audiverit mandavit Propheta Jeremias de lectione sacrorum ii poenas, quas ei paro. ad suum ossicium redibit brosum Creatoris, in ejus jΕde. 9. Contigit enim. ne exsequar minas hasce meas, atque pinn s pec anno quinyo Jehq akimi, Iosiae Regis filii, bc quidem.

calorum et remittam. mei se nano, promulgari jejunium , coram Crea-

. Vocavit. lus auditis, Ieremias Baruchum tore, Omai populo Ierosolimitano , eoque qui Neiijae filium, discipulum suum; qui ex ore ejus undiquaque ex urbinus Judae concurrerat. Io. Le-1etipiit omnia Dei verba, quae Ieremias audivesλt, git vero Baruchus, quae legi voluerat Ieremias, in in Wolumine. s. Deinde Propheta mandata haeu AEde Creatoris, Se quidem in conclavi Gemassae . Barucho dedit: Ego quidem hic clausus sum. nec Saphanis filii, Scribae, in atrio superiore ad nonidem Creatoris ingredi polIum: 6. at tu eam ingre- Vam portam domus Creatoris. audbnte toto poditor, atque ibi lege quae ex ore meo scripsisti, au- puto. diente populo, die jeJunii, & deinde toto Juda, cum II. Audiit, inter alios, Michaeas, Gemassae ex urbibus suis huc convenerit: T. ut videat an pre- filius, & Saphanis nepos, E libro, II. ivitque ilia cibus suis de meorum mutatione ac reditu ad bonam line in Regiam. Saphanis nepos, in conclave Seriis frugem ex malis moribus ad meliores Deus fleetere bae; ubi sedebant Omnes proceres: Elisanis Scriba:

ssit; quia iis vehementer iratus est . atque non Del a , Sem ae filius: Elnathan , Hachbotis fi- sive magna indignatione de iis loquutus est. lius; Gemada, Saphanis filius; Sedehias, Chanan-

litos Veteres volvere Pergamenam , interius scriptam , exterius icripturae expertem ἔ de sui e revolvendam Pergamenam, ur legercturquod scriptum in ea erat. Quod etiam hodie si in Synagogis Judaeorum. 3. Forte cisin audiet domus Iucce J Cum Tri-hui Judae legentur vaticinia , sortasse s ' moulai j ea a Deo esse intelliget. Quamvis .i

Deus, cui futura sunt nota, non iecus , ac lpraetentia & praeterita ; homines adloquitur , t quemadmodum i olent ipsi inter se ; quia eos lnon spoliat libertate parendi ipsi, aut minitas lparendi. Deus, nimirum, qui penitus novit suas Creaturas, scit an ei pariturae sint , an vero Oblequium negaturae. nec secius vetat, aut imperat. Parentes sibi, aut obedientiam

negantcs sic habet , prout iustitia postulat,

quia Prievisio futuri, in actionibus hominum, llibertate cos non spoliat, abique qua esset , lnec cui ct Virtus, nec Vitium; nec quidquam imperari, aut vetari posset; nec qui negasset pardre, poenas esset luiturus, nec dicto ob ciens praemium referret; quia fatali quadam necessitate impellerentur, quae esset vera causa eorum, quae fierent, non hominum voIuntate, ita evolutione fati, ut sic loquar. Agerent, instar corporum, nescio qua necessitate, sine facultate aliter se gerendi.

Si quis quaerat quomodo pollini 1 Deo praecognosci, quae natura sua postulat fieri de non sieri; latis fieri sibi patiatur a respondentibus

de re constare, quamvis nesciamus quo modo fiat, quod constat de aliis Dei actionibus , licet non videamus, quomodo fiant. Si omnia negaremuS, quae nos fugiunt quomodo fiant; n aremus innumera , quae quotidie fiunt. Exemplo hoc videmus, de quo non potest ulla in nobis nasci dubitatio. Nascuntur infinita animalia majora dc insccta, quod quomodo fiat nescimus, nec tamen Possumus negare , sine dementia. Idem dicere licet de plantis Omnis generis, quae ornant superficiem hujus nostrae nabitationis, atque innumera nobis copiose suppeditant , quemadmodum videmus; quamvis rationem,qua hoc fiat, nemo mortalium

possit dicere. Imo vero hujus nostrae Telluris , circa Solem, motus squem motum nemo

Physicus hodie negati ea rapiditate est,quae intellectim

152쪽

proceres. Elisama, scriba; Delsa, Sem ae filius, Elnathan I Hatheboris filius : G

massa, Saphanis filius; Sedehias, Chanaria: filius, & ceteri omnes proceres. . Nun clavit vero illis Micliaeas omnia verba, quae audiverat, cum Baruchus e libro legeret,

'. Miserunt ergo omnes principes Iehudin, filium Natha ae, filii Sela ae , filii

Chusis ad Baruchum, qui ei dicerent: volumen. quod legisti, audiente populo, sume in manum tuam, atque huc veni. Sumsit ergo Baruchus . Nerthae filius, id volumen in manum suam, atque ad eos ivit. . Illi vero, data illi sede . inquiunt; ec lege hoc volumen, nobis audientibus; itaque audientibus illis, legit Baruchus. . Cum autem audii Unt haec omnia verba, pavidi alios alii respiciebant, & Barucho, haec, in uiunt, verba Regi nunciabimus. Tum Baruchum rogarunt, in hanc sententiam:

oce nos quomodo scripseris haec omnia verba, ex ejus ore. . Baruchus vero: ore

suo, inquit, mihi pronunciabat omnia haec verba, ego vero atramento in libro scribebam. '. At proceres Barucho, abito, inquiunt, icque & Jercmiam abdito, nec quis quam sciat ubἰ sitis. . '. Deinde iverunt ad Regem, in atrium, volumenque deposuerunt in conclavi Elisamae Scribae, di verba omnia, audiente Rege, retulerunt. Misit vero Rex Iehu din ad sumendum volumen, quod adtulit e conclavi Elisamae Scribae, idque legit, Rege audiente, atque omnibus proceribus, qui juxta Regem stabant. . Sedebat autem Rex, in conclavi hiberno, mense nono, eratque ante eum socus ardens. - . Cum

vero legisset Iehudis, tres, quatuorve paginas, scidit illud cultello Scribae, atque inje-

jae filius; Zc ceteri omnes proceres. I 3. Nuncia vit vero Llichaeas omnia verba , quae audiverat; cum Baruchus e libro legeret, audiente populo. I 4. Miserunt, hoc audito , omnes Principes ,

Iehudin, filium Nathanae, filii Selamae, filii Chusis , ad Baruchum, qui ei dicerent . adserendum esse volumen, quod legerat audiente populo , EcBaruchus, id volumen adtulit. I s. illi vero ju serunt sedere & legere volumen; quod adtulerat, se audientibus; quod fecit Baruchus. I F. Data ei sede. jugerunt eum legere volumen, se audientibus: quod fecit illico. I 6. Cum vero audisient, pavidi alii alios adspiciebant, & haec Regi nunciaturos se promiserunt. II. Dein Baruchum rogarunt quomodo haec verba scripsisset ex ore Ieremiae. ι8. Λt Baruchus. Isremias, inquit, pronunciabat haec omnia verba,

lectum nostriam longε superat, & tamen demonstratus est. Scd tam procul a nobis non est quaerendum ipsius hominis sormatio, sormati omnes facultates, & Conjunctio Mentis cum Corpore, aeque superant C gnitionem humanam, ac sunt indubitatiae. Ergo non est hominis lapientis negare aliquid , mi constat, tantum quia nescit quomodo sat, nec scire polIit. Idem dixeris , de praecognitione futurorum contingentium , ut loquuntur Philosophi; quae non magis potest negari Deo , quamvis intellectum nostrum tutaret, 'uam ea, quae quatidie videmus. Hanc digressionem philoiophicam, eamque brevem ignolcent sacile nobis, ut speramus, aequi L tores ; quos disquisitiones grammaticae plus satis detinuerunt. Nunc ad anterpretationem redibimus.

3. Redibit ad invium J Hebraei redirefctois mutari in melius dicunt, & namn r.esichoubab reditum in meliorem vitam dicunt , ut ostendit Se durus. Vide hic vers. 7. Die jejunii J Quem indixerat Rex , li foris vcniam peccatorum impetrare a Deo posset, nec esset populus Babyloniis subactus.

. Si forte fundetur J Si Deus habeat gra-

ego vero scribebam. I9. Primores autem eum a bire jusserunt, seque & Ieremiam alicubi abdere, ita ut nemo sciret ubi essent.1o. Quod cimi dixissent, iuerunt ad Regem in Atrium, volumenque vaticiniorum Ieremiae de posuerunt in conclavi Elisamae Scribae regii de verba ejus omnia ; audiente Rege , retulerunt. χr. Misit vero Rex Iehudin, ad sumendum voluismen ; quod adtulit e conclavi Elisamae Scribae, idque , aures praebentibus Rege ι N Proceribus, qui circa Regem stabant, legit. i2. Sedebat autem Rex in hiberno conclavi, mente nono . erat- ue ante eunt lacus ardens. 23 cum vero legaset, Iehudis tres, quatuorve paginas, scidit hoc volumen cultello Scribae, atque injecit in ignem. qui erat in foco, donec totum Volumen esset ab.

sumtum

tam orationem, quae ad cum fundatur. Est Hebraice: mnam bun ouisi thipphot th hhinatham. Si forte cadat oratio eorum , hoc est, non reiiciantur preces a Deo, sed ei sint acceptae, ut sequentia ostendunt. I 2. In conclme Scribae J Nempe , Regis, in cujus conclave solebant Regis Ministri con

I9. Teque , Ieremiam &c. J Proceres, ut hinc liquet, multo immaniores erant & prudentiores, quam Rex, atque intimae admissionis aulici; qua re saepe contigit ut ipsi Regi h. populo praeterrentur ι & pluris etiam fierent

apud potestates Viei S. . . .

21. Iehudin J JAudi quod utrum norimen familiae sit, ut significetur fuisse hominem a Juda ortum; an vero significetur Religio , mihi non constat. Sed prius verisimilius videtur. Gratius sic hunc versiculum interpretatur et Hominem Regi similem, esque ei india viduum ; quae conjectura quibus rationibus nitatur , fateor me non adsequi.

23. Cum vero legisset Iebussis tres. quatuorve paginas J Hebra ich e ramo nanesi erio seriisse. delathotb Marbaab. Munserus interpretatur tres januas ; quod videlicet, ut ait, folia libri, Mnam χ sil

153쪽

cit in ignem, qui erat in foco, donec eo totum volumen esset absumtum. . Nec temriti sunt; nec vestes suas lacerarunt Rex aut ullus ejus ministrorum, qui omnia illa verba audiverant. . Attamen Elnathan, Del a , &Gomada deprecati sunt Regem. ne volumen combureretur , sed iis non cst obsequutus. φρ. I'um jussit Jcrachmeelem,

Regis filium; Ser am , Haetriclis filium, & Selemam Habdeelis filium adprehende

re Baruchum Scritiam & Jeremiam Prophetam, verum eos abdidit Jelaova. 7. Verba vero Jehovae ad Jeremiam facta sunt, postquam Rex combulsisset volumen, dc verba quae ex ore Ieremiae scripserat Baruchus, in hanc sententiam. . Iterum sumito tibi ivolumen alterum, scribcque in eo omnia priora verba, quae erant in

priore volumine, quod combussit Jehojahimus Rex Iudae; dcque Jeho,akimo Rege Iudae dicito: sic ait Jehova: tu combussisti volumen hoc, cum diceres: quare scripsisti in eo, in hanc sententiam : veniet Rex Babylonis, terram hanc vastabit, facicique ut desinant in ea esse homines & pecudes. 3'. Propterea sic dixit Jchova , de Jehoja-kimo Rege Judae : non erit ei qui post eum sedeat in solio Davidis, cadaverque ejus projectum erit ad aestum diurnum dc gelu nocturnum. Plectam in eo, in posterisque dc servis ejus eorum iniquitatem, immittamque in eos, inque incolas Ierosolimae,& viros Tritas Judae, omnia mala, quae iis tum minatus 3 dc quibus auditis, mihi non

auscultarunt. .

3 . Jeremias vero cepit alterum volumen, idque Barucho, Nerhae filio, scribae, dedit; qui in eo scripsit, ex orc Jeremiae, omnia verba libri, quem igne ablumserat Je-hέλkimus, Rex Judae, praetereaque multa alia similia verba addidit. Sedellassumtum. 24. Nee territi sunt,nec vestes suas sciderunt Rex, nec ullus ministrorum ejus, qui omnia verba audiverant. 2s. Λttamen Elnathan , Del a ,& Gemassa deprecati sunt Regem , ne volumen combureretur, .sed iis non adsensit. 26. Tum jussit

Ierichmeelem, Regis filium; Serajam Haetrielis filium . N Selemiam. Habdeelis filium . ad Drehendere Baruchum Scribam, & Ieremiam Prophetam;

verum eos abdidit Creator. 27. Idem Deus adloauutus est Ieremiam , postquam Rex Iudae combussisset volumen & verba. quae Barucho dixerat Ieremias , in hanc sententiam: χ8. Sumito tibi alterum volumen , inque eo scribito omnia ante dicta, in eo quod est combustum 1 Iehojahimo Rege Iudae. 19. deque Ieho-jrkimo. Rege Iudae dicito r sic ait Creator: tu combustisti volumen hoc, cum diceres: quare scrip sstis in eo venturum Regem Babyloniorum , qui

hanc terram vallaturus ei let, facturus ut in ea neque homines, neque pecudes invenirentur. 3o. Qua

re, dixit Creator, se non passurum Iehq akuno, Tribus Iudae Re i, nasci succelliorem filium, qui sedeat in folio Davidis; sed & ejus cadaver projectum iri aestui diumo aestate, & hieme frigori nocturno. 3r. Psinas exigam de ipso. deque posteris, & serviet ejus, propter delicta ab iis commissa; immittamque in Ierosolimitanos, & tribules Iudae mala omnia, quae iis minatus sum . N quibus auditis non tamen mihi sunt dicto au

dientes.

32. Ieremias vero paruit Deo, & alterum volumen , quod ceperat, dedit B.rucho , Nersiae filio. Scribae; qui in eo scripsit ex ore Ieremi quidquid in priore fuerat, multaque alia addidit. PARR- ut Uulgo vocant, aperiantur i, claudantur, μcut Ianua quae cardinibus actaret. At Vatiatus

ait Scriptorem Sacrum improprie loquutum . nullas enim fuisse pagellas in volumine a id est, quantum tres, aut quatuor paginae Continere possunt; & pagellas dici nuum delathoth, quod claudantur & aperiantur, ut fores. Nos Credimus paginas dictas, quod esset materia libri distincta in membra,in Charta, aut Pergam na, quae legebantur seorsim, ut nostrae Paginae, ut facilius legerenti

24. Nec territi sunt dec. J Quasi Ieremias esset Pseudopropheta, quod sperarent fore ut

Babylonicae copiae repellerentur, quia munitiores erant muri, dc fortiores defensores V bis, quam ut vi posset ad deditionem cogi. Qua in re decepti sunt, ut sequentia nos docent. Res ipsa ostendit graviter eos erratie cum copiae Babylonicae essent sortiores Iudaicis , praeter quam quod essent numero longo superiores. Itaque Rex Iudae temeritatis graves Poenas deciit. 24. Nec territi sunt dec. J Quamobrem inferiores habuerunt copias de numero de sortitudine.

2s. Iis non es obsequutus J Quia , ut opinor , copias Babylonicas Contemnebat , ob

auxilium quod ab AEgyptiis sibi fore sperabat, de quod tamen parum eum juvit.

154쪽

Sede ias frustra a Peremia preces poscit, quibus placetur sibi Deus , nec

aliud responsum accipit, nisi de victoria Chaldaeorum. Peremias per portam Benuaminis in agrum ejus Tribys egressurus, comprehenditur is Praefecto portae, atque in carcerem male habitus truditur, e quo evocatus S dehiae quaerenti vaticinium calamitatem praedicit, in que in atrio custodiae detinetur, ubi quotidie placentam pauis accipit, qua utitur. 1. H EGNAVIT Sedelitas Rex, Iosiae filius, loco Claoniae . Ichriahimi filii, CAPUT

L . cumque Ninuchadnctiar, Rex Babylonis, Regem in terra Judae constituit. XXXVII. 2. At ille non auscultavit , neque scrvi ejus , ncque terrae populus Verbis Creatoris ; quae per Jeremiam Prophctam proloquutus erat. 3. Misit tamen Rex Scdchias Jchuchalem, Sclcm hae filium, dc I sepha am , Maharqae filium, Sacci do-lcm ad Jeremiam Prophetam, qui ei dicerent: ora, quaeso, pro nobis I cho vam Deum noli rum. '. Tum Jcremias ingredictatur, & egoedictatur pcr medium populum,

nec dum conjecerant eum in carcerc.

s. Exercitus Pliarationis inressus erat tum ex AEgypto; quem rumorem cum audissent Chaldaei, qui Icroseliniam obsidebant, ab urbe recellerunt. Tunc verba Ieho-vae ad Jerem vana facta sunt, in hanc sententiam: 7. Sic dixit Jehova, Deus Israelis: ita dicetis Regi Judae, qui vos misit ad me, ut me interrogaretis: exercitus Pharationis , qui egrcssus crat, ut vobis auxilium serret, jam cst reversus in terram suam , in AE-

igne consument. '. Sic dixit Jchova: ne vosmet ipsi decipiatis dicentcs: a nobis abierunt Chaldaei, cum nondum venerint. δ'. Si enim concidissutis totum exercitum Chaldaeorum' qui bellum vobiscum gerunt, remansi sciatque cX iis tantum vulnerati, quisque in tentorio suo; surgerent tamen, atque hanc urbem igne absumercnt.

PARA PHRASIS.

v. EGNAVIT deinde Sedehias, Iosiae filius. nem solverunt. 6. Tum verb Deus Ieremiam sic loco Choniae . JehHahimi filii. accepitque adloquutus est et T. Ita loquutus cst Creator . regnum a Nebuchadnetiare, Rege Babyloniorum. Deuς Israclitarum: dicite Regi , qui vos ad me Σ. At Sedelitas, ut qui praecesserant ejusque asse- misit, ut me interrogaretis, exercitum Regis AEgyp-clae, & reliquus populus . non magis paruerunt ii, qui venire ad vos videbatur, ut auxilium vo- Creatori. ut praedixerat Ieremias Propheta. 3. Ni- his ferret, rediisse in regnum suum. 8. Chaldaeihilo minus Rex Sedekias Iehuchalem, Selennjaesi- vcro, converso ad vos agmine, hanc urbem op-lium, & Tsepha am, Maharriae filium , Sacer- , pugnabunt, di comburent. 9. Haec dixit Crea- dote ni misit ad Jerentiam Prophetam, qui ei dice- tor: ne vos ipsi decipiatis, dum dicitis abiisse ex Ictu se optare ut orares Crestitem suum pro ipsis. Judaea Chaldaeos, cum nondum ad vos Venerint. 4. Eo tempore Ieremias libere versabatur cum ple- Io. Quamvis enim concidissetis totum Oialdaeo-be, nam nondum in carcerem conjectus fuerat. rum exercitum . . quibuscum habetis nunc bel-s. Eo tempore, Rex IEgypti , egressus erat , tum, nee esset superstes ullus plaeter vulneratos . Regno suo, cum exercitu; quod cum audissent qui ε tentoriis non exilent . Iurgerent Iamen MChaldaei, qui obsidebaut Jerosolimam , obsidio- serosoliniani incendio delerent.

In Caput XX XUII.

1. D Eoaetis Sede ias Rex &c. J Anno ante Cliristum DXCIX. ex calculo Iacobi. perii, regnavit BbHachimus , qui & Go- lnias , dici iis cst , tribus mensibus & decem ldiebus Jerosolima regnavit , secitque quod idii plicere Deo probe noverat, quemadmindum secerat ejus pater. Vide de hisce eiusdem Chronologiam Sacrani, Parte posteriori. I S. Domum foveae J Haec crat pars Carceris, ubi erant putei aut foveae prosundiores , quo mileros captivos demittebant , quamvis

luto pleius, et ex hoc loco liquet. verum erga Ieremiam insignem Prophctam , dcbuc-

rant postremi Reges Iero limae, aliter se gerere. Sed hi Reges eo niagis vituperandi , cum iustitiae & humanitatis immemoreS erant do melius norant ejusmodi Principes Deo ipt. Max. esse ingratissimos. I9, Prophetae vestri J Nempe , Pleudopro- Phetae, qui praedicebant quint ii cupiebant sibi contingere , qui eos consulebant. Si forte contingeret quod Promiserant, non aliter eis φratias agebat, ac si revera eventus iis fuit et a Deo revelatus 3 s vero lacus res haberet, facile iis erat dicere nimia esse populi P Cata , quam ut Deus iis ignos crct.2I . In atrio cumri a J mnuri Tma babhasar Minna 3 h--

155쪽

46L COMMENTARIUS

r. Cum autem abiisset exercitus Chaldaeorum Ierosolima, propter exercitum Pharahonis. . egredi voluit Jeremias Ierosolima, ut iret in terram Benjaminis , utque

ibi ctiam erat praesectus praesidii , cui nomen erat Jirhae, filius Selemae, Chana ae filii,

qui Ieremiam Prophetam adprehendit, ei dicens: ad Chaldaeos transfugis. '. Mend cium vero hoc est, inquit Ieremias , ad Chaldaeos non transfugio. At nequaquam audivit eum Jirha, sed comprehensium ad proceres duxit. . Irati vero proceres Jeremiae jusserunt eum caedi, detruseruntque quasi in carcerem . domum Ionathanis Scribae . ea enim carcerem secerant. M. Cum autem eo ingressus esset Ieremias, dc quidem domum fovear, in captivorum habitationet, mansit illic, per multos dies. ir. Postea eum Rex Sedehias accersiit, interrogavitque clam in regia, & , verbane sunt, inquit. a Jehova nomullat Sunt ait Ieremias ; in manum Regis Babylonis traderis. J. Dixit praeterea Sedehiae Regi, quid deliqui in te, aut in servos tuos, aut in populum hunc, ut me conjiceretis in carcerem ξ '. Ubi sunt Prophetae vestri, qui vaticinabantur u his, non venturum Regem Babylonis, contra vos & contra hanc terram p δ'. Nunc vero, quaeso, Domine Rex, audiatur a te supplicatio mea; nec jubeas me redire do mum Ionathanis Scribae, nec moriar illic. Mandavit ergo Rex, ut relinquerent Ieremiam in atrio custodiae, utque darent ei in diem placentam e platea pistorum , donec deficeret omnis panis in urbe; mansitque Ieremias in atrio custodiae.

CAPUT

XXXVIII Demittitur yeremias in foveam Iutulentam, e quapostea extrahitur Jussu Sede se, cui futuras dicit Propheta. i. AUDIVERANT Sephassa, Matthanis filius, Gedahah Phasthuris filius.. Juclial

Ir. Cum autem Chaldaeorum exercitus recessisset ex agro Ierosolimitano , propter metum gypti Regis, qui auxilium laturus dicebatur Ierololimae; in. egredi voluit ea urbe Ieremias, ut iret in agros Benjaminicos, in quos se elapsurum sperabat . in media populi turba. I 3. Cum ergo esset in portam Benjaminicam iturus, ut illac exiret in Tribus illius agros, in media populi turba, raesectus praesidii, cui viro nomen erat Iirhae .lio Selemae , Chanariae filii. Is vero cum vidit Ieremiam, eum adprehendit, eum ad Chaldaeos deficere velle dictitans. I 4. Negavit verbIeremias, rem non cogitaret de transfugiendo ad Chaldaeos : sed eum non audivit Iiri ja . sed eaptum ad Proceres duxit. Is . Hi vero ei irati quasi proditori jusserunt eum verberari, & detruis serunt, quasi patriae proditorem, domum Ionathanis Scribae, quam voluerant esse quasi careerem. 6. Cum vero Ieremias eam domum ingressus esset se quidem in locum ubi erat fovea , illic permultos dies, quasi proditor patriae, mansit longo

tempore.

II. Tandem Sedehias Rex eum accersivit, seorissimque intenogavit, in regia, petiitque ab eo seo sim numquid haberet, nomine Dei . sibi dicendum, relponditque; fore ut incideret in manus Babyloniorum Regis. I 8. Praeterea dixit Regi se non intelligere , quid in eum deliquisset , aut in ejus Ministros, aut in Populum, ut in carcerem conjiceretur. I9. Ubi sunt, addebat audiente R ge, Prophetae vestri , qui praedixerant Chaldae rum Regem vos non adgressurum , nec quae sunt vestrae ditionis in Palaestina. χo. Nunc vero, Dinmine Rex, audi meas preces, nec me jubeas re dire domum Ionathanis Scribae , ne illic moriar. 2I. Quibus auditis. Jussit Rex non dimitti Jeremiam , ut aequum erat, sed transferri in atrium custodiae, darique ei quotidie 'nem . donec in urbe inveniri posset. Ergo Ieremias mansit in atrio custodiae, quasi captivus.

i. AUDIVERANT Sephassa. Matthanis F. lius & Phaschur Malchssae filius, verba quae ha-Gedalia Phasthuris F. Iucns, Saleiriae N buerat Ieremias, apud totum populum, quorum

haec

hammataris, in atrio carceris i hoc est , investibulo, in quo meliore aere poterat frui, quam in puteis, & ubi erat custodia carce

ras.

E platea pisorum I Erat, ut videtur , Platea publica, ad quam erant ossietnae Pistorum, ε quibus Rex volebat peti panem quo aleretuc

Ieremias.

COMMENTARIUS

In Casu et XXXVIII.

r. T N hane sententiam J 'dis Iemor , dicen- l bis agebatur , sed de summa eorum, quae di-λ do, quod perinde est ac quod dicunt i cebantur. Quod non repetenam. Latini, in hanc sententiam a non enim de veris t

156쪽

IN IEREMIAE CAp. XXXVIII. 63Juchal Salesiae filius & Phaschur , Malchijce filius . verba , quae Ieremias so

cerat apud totum populum, in hanc sententiam. 2. Sic dixit Jchova : manens in hac urbe gladio interibit, aut fame, vel peste ; qui vero cxierit ad Chaldaeos vivet , eritque ci ejus vita spolii instar, & vivus abibit. F. Sic dixit Jchova : tradetur haec urbs in manum exercitus Regis Babylonis, qui eam capiet. '. Dixerunt vero proceres Rogi: morte adficiatur hic vir, quandoquidem debilitat manus militarium virorum, qui1upersunt in hac urbe & manus totius populi, dum eos his verbis adloquitur. Neque enim vir ille populum hunc incolumem optat, sed calamitosum. Rex vero Sede-kias, en, inquit, reseth in manibus vcstris, nam ne Rex quidem contra vos quidquam potest. q. Itaque Giptum Jeremiam demiserunt funibus in cilternam Malch hae, Regis filii, quae erat in atrio custodiae; in qua nulla crat aqua, sed tantum lutum , in quod est demersus Jeremias. 7. Audivit autem Hebed-melechus Chusita is erat in Regia Eunuchus γ Jeremiam demissum esse in cisternam, dum Rex ad Portam Bcnjaminis sederet. M. Egressus v ro est e Regia Hebed-meleChus, Regemque sic est adloquutus. '. Domine Rex, te seccrunt viri illi, in omnibus iis, quae secerunt Jeremiae Prophetae; quem demiserunt in cisternam, ubi fame morietur, nullus est enim panis amplius in urbe. Mandata ergo dedit Rex Hebcd-melecho Chusitae, his verbis: sume tecum hinc triginta viros , educitoque Jere- .miam e cisterna, antequam moriatur. Adsumsit ergo Hebed-melechus viros secum, atque ingressus est Regiam, sub thetauro, indcque abitulit veteres pannos raptatos & contritos, quos funibus demisit ad scremiam in cisternam. . Dixit vero Hebed-melechus Chusita Jeremiae: suppone, quaeso, veteres pannos raptatos & detritos axillis brachiorum tuorum, supra lanes; & sic quidem secit. . Extraxerunt deinde Jeremiam funibus, cumque e cisterna eduxerunt, di mansit Jeremias in atrio custodiae. Postea

haec sententia erat: χ. Sic dixit Creator e quis- Portam Benjamiticam sederet. 8. I gremis E Requis manebit in hac urbe gladio occidetur , aut gia , ad Regem se contulit, eumque ita est adloqu peste. Qui vero exierit ad Chaldaeos vivet, erit- tus. 9. Male fecerunt , qui male habuerunt ter rue vita ejus spoliun . & Vivus evadet. 3. Sic natam, demiteruntque eum in puteum , ubi tameixit Creator: tradetur haec urbs in manus exer- morietur . nullus enim est panis venalis in urbe.cillis Regis Babyloniae, qui eam capiet. 4. Pro- Io. Quibus auditis , Habed-melechum jussit, triceres vero auctores fuerunt Regi, plectendi capite ginta viris sibi adjunctis, educere Ieremiam 8 cia Ieremiae . quandoquidem dabat operam ut mili- sterna, antequam in ea moreretur. II. Paruit tum caderent animi. quotquot supererant in ur- Hebed melechus, hominibus, qui se adjunge- M. dum eos ita adloquebatur. Neque enim Vir rent ipsi, ad Ieremiam e puteo liberandum , sub ille populum hunc incolumen esse optat, sed mi- thesauro Regio sito , veteribus vestibus brachiis serum. s. At Rex Sede ira, res, inquit, in pO- ejus subjectis, in fundo putei, ne Prophetam la testate vestra est, nam ne ego quidem quidquam, derent, dum eum traherent e puteo. Hebed m uobis invitis, possum facere. 6. Itaque captum techus monuit Ieremiam, Ix. qui deberet uti v Ieremiam demiserunt funibus in ei sternam Mal- stibus demissis. & brachiis suis submissis. I 3. Quas chbae. Regis filii, quae erat in atrio culto diae; in clim sibi aptasset e cliterna, sine incommodo . est qua cisterna nulla est aqua, sed lutum tantum in extractus, sed in priore carcere atrii custodia r quod est demissus Ieremias. lictus, unde colligere licet Regem sibi etiamnum . Interim his auditis , Hebed-melechus, Ma- metuisse a Propheta, quem tanta injuria adfec dianita. qui erat Regiae Eunuchus, accepit Iere- rat. miam demissum esse in cisternam , dum Rex ad I . Postea

2. Manens in hac urbe J Jerosolimae, quam urbem quasi rebellionis ducem habebant Babylonii; & qua capta , non salio se totius Judam dominos fore putabant. Quam ob rem Deus erat auctor ejus delerendae, quod optimum fuisse res ipsa ostendit.

Erit ei vita spolii instar J I Ioc est, debebit

vitam suam pro spolio , aut praeda habere , lchm cetera abstulerint Chaldaei , qui potuis- lsent etiam ipsum occidero; quamobren vitam debebit habere quasi spolium pretiosissimum , t quod sibi servaverat, & aequo animo cetera '

amittere.

4. Morte ad latur &c. J Cum Ieremias esset vir inculpatae vitae, oc qui non tunc pri-mhm praediceret calamitates popularibus tuis, debuisset interrogari, de posterioribus praedictionibus; sic preces publicae institui , quibus Dei imploraretur misericordia. Sed Rex Judae hic ita se gessit, quasi nihili faceret Jer miae monita, & Prophetam hominem sediti nis amantem, qui Babyloniis faveret. Ouamobrem a Deo gravissimis poenis Sedehias est adfectus. Attamen Aulici non ausi sunt emedio tollere Prophetam, metu, ut Videtur, populi, qui ci, partim saltem, fidem habebat. Debilitat manus J Deterret Ierosolimitanos

ne arma capiant , 5c se strenuh tueantur contra Chaldaeos, qui victoriam , volente Deo, essent reportaturi. s. Nam ne Rex dec. J Hinc liquet Reges non fuisse, apud JudaeOS, ανυπε AH, cum invito Consilio suo non auderent quidquam magni momenti facere.

6. In atrio cusoriae J In quo excubias faci bant aliquot Regin Custodiae milites. Dirum

erat

157쪽

' Postea accersivit ad se Ieremiam Prophetam Sede hias Rex, in tertium introitum AEdis Jellovae, dixitque Jeremiae : de re quapiam interrogabo te, nec quidquam muc laveris. Si tibi indicavero, inquit Jeremias, annon me occides; aut, si quid co filii tibi dedero, audire renues ξ δ . Jusjurandum vero dedit clam Rex Sedehias Ieremiae, his verbis ne vivat Jehova, qui nobis hanc vitam dedit, si te occidero. aut si te tradider, hisce hominibus, qui vitae tuae insidiantur. 7. Jeremias vero Sedehiae , sic, inquit, dixit Jehova, Deus exercituum, & Deus Israelis: si exi veris ad proceres Regis

Babylonis, vita tua incolumis erit, neque haec urbs igne absumetur, vives tu, & familia tua. Sin vero non exiveris ad proceres Regis Babylonis, Urbs haec in manum Chaldaeorum tradetur , qui eam igne comburent , nec tu eorum manui eripieris. '. Tum Sedehias Ieremiae, ego, inquit, anXius sum, Judaeorum causa, qui tran fugerunt ad Chaldaeos, ne me tradant in eorum manum, ncve mihi illudant. '. Non tradent, inquit, Ieremias, ausculta modo voci Jellovae, cujus causa te ad loquor dc ti-hi bene erit , vitamque tuam servabis. Si vero nolueris exire ; hoc est , quod mihi ostendit Iehova: Omnes mulieres, quae supersunt in Regia Iudae, convoce tur ad proceres Regis Babyloniorum & dicent eae, viros, qui parate tecum vivebant, incitasse re & supcriores suisse, demersosque in coenum pedes tuos , & retrorsum csse conversos. 3. Omnes uxores tuas & filios tuos educent ad Chaldaeos, neque tu cripieris eorum manui; sed manu Regis Babylonis capieris, atque hanc urbem igne combures '. Tum Sedehias Ieremiae, ne quisquam, inquit. sciat haec verba; ' neque moricris. r. Si vero audierint proceres me tecum esse colloquutum, te convenient, de tibi dicent; indica nobis quid dixeris Regi, neque nos celato; ncc te interfici mus; tum

etiam quid tibi dixerit Rex; '. iis diccs: supplicationem meam Regi obtuli, ne me ju-

,ret reduci domum Dinathanis, ut illic morerer. 7. Postea

4. Postea vocavit ad se Prophetam ad tertium Templi aditum, ubi sibi dixit est e, de quo euininterrogare cuperet. & cui ab eo sine dissimulatio, ne respondere eum volebat. Is . Si ergo tibi indicavero, reposuit Ieremias, annon me occides

aut si quid consilii dederim , me audire noles I 6. Iusjurandum vero clam dedit Ieremiae , his

emis: ne credatur vivere Deus, qui hanc vitam dedit, si te occidendum permittam hisce hominibus, qui vitae tuae insidias struent. II. At Ieremias Sedehiae, ne vivat, inquit, Creator, Deus exercituum, idemque Deus Israel: si urbe exi veris ad Proceres Babylonios, Regis Babyloniorum Aulicos, non erit quod vitae tuae timeas : neque haec urbs conflagrahit , vivesque tu & familia.

8. Sin vero urbe exire verearis ad Proceres Bahy

lonios; urbs haec Babyloniis dedetur , qui ignem ei

subiicient, nec tu eorum manus effugies. I9. Tum vero Sedehias Ieremiae, ego, inquit, in magna sum anxietate, eorum Iudaeorum causa , qui transfu- runt ad Babylonios, ne me iis tradant , ne V

mihi illudant. xo. Atqui te non tradent illis, audi tantiam vocem Dei; cujus causa re adloquor , M propter quem tibi bene erit . di vita lua inc

lumis erit. 1 r. Sin vero ad eos egredi nolis, hoc mjhi revelavit Creator, hoc futurum ostendit. 12. Ut

omnes mulieres, quae sunt adhuc in Regia Regum Judae, educantur. in gratiam Procerum Babyloniorum, iisque dicant viros, qui pacem imum colebant, te incitasse, & impetrasse a te. ut pedes tuos veluti in coenum immitteres, atque alio

te converteres. 23. Jam omnes uxores tuas . M

liberos tuos abducant Chaldaei in Babyloniam, ut illic serviant, nec eos redimere poteris , sed ipse abduceris a Rege Babyloniorum, un1 cum tuis,& una cum iis ignem huic urbi subjicietis. 24. Tum vero Sedehias, Jeremiae, cave ne cuiquam , in quit , dixeris , & incolumis eris. 2s. Si vero resciverint me haec tibi dixisse, te convenient. &postulabunt quid dixeris Regi, nec sibi celandum quid sit, quod si diceres a se te non occisum iri; tum etiam quid responderit Rex; χ6. iis dices te ei supplicationem obtulisse, ne te juberet reduci domum Ionathanis, ut illic occideres. 27. Tum

erat genus carceris cisterna lutosa, in qua vivere non licebat, sine maximis incommodis.

. Gusta J 'oon hacchousui. Hoc est ,

Madianita, non AEthiops , ut ostendit Sam. Bochartur Phalegi Lib IU. c. 2. Uir magnus re Gratius, ad hunc locum, ita habet: iam tum eminus ostendere voluit Deus, quam justas caussas habereι gentes extraneas ad salutem -- candi. Servat AEthiops Prophetam, quem Judaei opprimebant. Gemes m Chrisum eredidere, quem Judaei cruci erant. Primum errat Vir Magnus in patria fervi, quae non fuit usque aduo remota, ut certissimh probavit Bochar

tus.

Ad Portam Benjaminis J Extra eam Portam habebat praedium, aut agellum Propheta , ut

lupra vidimus.

iurandi , cujus sunt haec ipsa verba : Vivus Creator s mP m hhai Juo θ qui prius estnκ quod destitutum est punctis , quia MassOl rethae judicarunt delendum esse nobis hanc

vitam dedit. Primum negativa particula Omisetitur,. ne videatur negare esse Creatorem ,

contra quem sentiebat 3 deinde simplicius loquitur.

II. Dixit Iebova Deusdec. J Promiserat Deus Jeremiae, ut hic habet, Sedekiam , si prodiret ad Duces Babylonios, incolumem reditu

rum.

22. Gui pacate tecum vivebant J Hoc est, amici tui, aut qui eiusmodi esse videntur. Demeυbsque in coenum &c. J Hoc est , in difficultates immerios, quibus se non ex dituri

158쪽

7. Postea omnes proceres Ieremiam convenerunt, atque interrogarunt; quibus respondit, iisdem verbis, quae praesicripserat Rex. Itaque taciti ab eo abierunt, nam res a nemine audita fuerat. . Manlii deinde Ieremias, in atrio custodiae, ad diem usque, quo capta cst Jerosolima.

Capitur Pepsolima, Sedellas madere covatus retrahitur 2 fuga , unde ducitur ad Regem Babyloniorum; qui sttios ejus coram eo occidit, ut o proceres Pudae, denique eum excaecat, catenis vinctum abduxit. Reliqui etiam transferuntur Babylonin. Nebuchahelsar mandata de Peremia, vit que ὰ Propheta Hebei melicho permissa. CV M vero capta esset Ierosostima r. anno autem Sedehiae, Regis Iudae, nono A CAPUT

decimo quidem mense, venerat Nebuchadretsar, Rex Babylonis, & omnis exem XXXIX. citus ejus Jerosolimam, quam obsederant; '. anno vero Sedehiae undecimo, mense quarto, nona mensis die, perrupta suerat urbs ) 3. ingressi sunt proceres omnes Regis Babylonis, sedet untque in porta media Nergal-saretiar, Samgar-nebus, Sarsochimus . Rabsaris, Nergal-saretiar praesectus Magorum, & ceteri omnes Regis Babylonis principes viri. . Cum autem eos vidit Sedehias, Rex Iudae, dc omnes viri militares, aufugerunt, egressi nocte ex urbe, via horti regii, per poriam, quae erat inter duos muros, ct viam deserti iniverunt: F. sed eos Persequutus est exercitus Chaldaeorum, & adsequutus Sede-hiam, in campestribus Ierichuntis, cumque captum abduxit ad Nebuchadnetarem , Regem

27. Tum omnes proceres convenerunt Iere- aliarent . res enim a nemine alio audita fuerat. miam. quibus reposuit iisdem verbis , quae Rex 28. Deinde Ieremias mansit in atrio custodiae, ad ei praetcitplerat. Quo factum o ut taciti ab eo diem, quo capta est Ierosolima.

i. POSTQUAM fuisset Ierosolima capta ceteri omnes Regis Babyloniorum principes via anno Regni Sederiae Regis nono . ri.

atque ajus anni mense decimo venerat Nebuchad- 4. Cum vero eos vidissent sedekias, Rex Iudae retiar. Rex Babyloniorum , cum toto exercitu rum , 8c militares viri, ex urbe noetu aufugerunt, via Ierosolimam , quam Obsederant; 2. N quidem hortorum regiorum , per portam, quae erat inter duos Sedecae anno undecimo, nono vero mensis die, muros , & viam deserti capessiverunt; s. sed eos perrupta fuerant moenia 3. ingressi sunt omnes persequutus test exercitus Chaldaeorum , & ads aulici Regis Babyloniorum , sederuntque in medio quutus est in campestribus Ierichuntis, captumque Irtae Nargal-saretur, Samgar-nebus, Sarsocinlinus. duxit ad Nebuchadnetarem . Regem Babylonio-absaris, Nergat. saretiar, praestinis Magorum,& rum, qui erat Ribiae, in agro Chamatheri , ubi sententiam

dituri essent. Metaphora ducla, ut videtur, i Ieremiam , reosque alios in usum revoca ex more, quem paullo antea vidimus contra tum.

COMMENTARIUS

In C Ap υτ XXXIX. I. Ehuchad resis J Est idem nomen ac

Nebuebatilaresar, & Nabuchodonoetor , nisi ' s criptum sit pro I. Ceterum notasParentheseos hic omnino addendas iudicavimus, quamvis Hebraei nullas habeant ejusmodi notas; quas Anagnostae legendo supplebant. 2. Perrupta fuerat urbs J Vm rippari hob e- has Myrr. Prima vox significat proprid quod dicas Gallich: . on avolt i ait une bracte. De voce postrema si plura cupis, adi Origines Lim a GaIlicae Menagianas. Vox Latina, qua ruptura muri significatur an ad nos pervenerit nescio. Nomen Gallicum Breve videtur Ortum a verbo Teutonico, brachen, frangere.

3. In porta media I Non tantum ut possessionem Urbis sibi vindicarent & lervarent, sed ut illic iudicarent , pro more orientalium . de quo diximus ad Historiam Ruthae. 4. Rex ct omnes viri militares &c. J Cum

viderent se non posse armis expellere Babylonios, voluerunt abire in AEgyptum; ut coniunctim, cum exercitu AEgyptio , cogerent Babylonios redire eo unde venerant; sed paullo post viderunt copias duas Babyloniis pares non elan. σs. Ribiam J Hieronymus in locis habet: REBLA in terra Emath, unde victor Pharao adductum Baebas transititit in lautum. At intextu Graeco Eusebii est: P. 'ε νῆ Λ a. ,

ἔνθα et κἀ- πινέσησεν 'Ιωαχαζ. Sed ad locum

consulendus Bonfrerius , in Onomastico, di quae illic diximus. Νnn Iu

159쪽

66 COMMENTARIUS

Restem Babylonis Ribum , tu agro Chamathensi , Gi sententiam ei pronunciavit. 4. iugulavit Rex Babylonis omnes filios Sedehiae Ribiae , ipso inspectante , pariterque

omnes illumes Judaeos trucidavit. 7. Tum Stachia: OculOS exca cavit, vinxitque eum duabus carenis aeneis, Babylonem abducendum. . Abis inter Regiam Sc domos populi igne combusserunt Claaldaei , murosque Ierosolimae diruerunt. Neburaradan vero Satellitum Proesectus reliquias populi, quimurbe manserat, eosque qui ad eum desecerant, dc ceteros omnes e populo Babylonem transtulit; '. at tenuissimos quosque e plebe, quibus nihil erat, reliquit in terra Iudae, eosque vineis & agris, eo tempore, donavit. Verum mandata dederat Nebuchadhellar, Rin Babylonis, de Ieremia, Neburaradant, P secto Satellitum, in hanc sententiam: cum capito curam cjus gerito, nec quidquam mali et is cito; sed erga eum, prout ipse tibi dicet, te gerito. 3. Misit ergo Neburaradan, Praefectus Satellitum, Nabuseradanem, Praesectum Eunuchorum, Nergal Sareiserem, Praesectum Magorum, & Omnes proceres Regis Babyloniae; miserunt inquam, di accersiverunt Iercmiam, eX atrio custodiae, tradideruntque Gedahae , Achi hami filio, qui Saphanis filius suit, ut deduceret cum domum, habitarcique Ieremias, in medio populo. . F. Jeremiae vero facta fuerant verba a Iehova , cum etiamnum detineretur, in atrio custodiae, in hanc sententiam: M. Ito & dicito Hebed-melecho Chusitae: sic dixit Je hova Deus exercituum, re Deus Israelis: mox immittam in hanc urbem quae dixi, in calamitatem, non in utilitatem ejus, eruntque eo die coram te ι sed ii rabo te, tunc

sententiam ei pronunciavit. 6. Occidi etiam ause sit idem Rex omnes filios Sederiae . ipis inspeetante. de ceteros omnes illustres viros Iudaeorum. 7. Tum excaecavit Sedekiam . vinxitque catenis duabus aeneis , 8c sic vinctam Babylonem obduci

S. Interea Ierosolimae Regiam , & privatorum aedes combusserunt Chaldaei, atque moenia urbis solo aequarunt. 9. Nebmaradan vero, Satellitum praefectus, reliquias populi Ierosolimitant , quae remanserant, eosque . qui ad eum defecerant. &alios . e populo Babylonem transtulit. Io. Tenuissimos tanthm h plebe; quibus nullae erant di . vitiae, reliquit in agris Tribus Iudae , eosque agris & vinetis donavit eo tempore. H. At Chaldaeorum Rex in mandatis dederat Nebuetaradani , Praesecto Satellitum, de Ieremia Propheta. Ιχ. eum ad se vocare , dc curam ejus gerere, nec mali quidquam ei facere, sed id quod peteret gratificari. I 3. Misit igitur Nebura radanraefectus praesidio Chaldaeorum , NabuZaradanem Praesectum Eunuchis, Nergal-Sarriserem Praese tum Magis, Sc quisquis aderat procerum Regis

Babyloniae; I4. miserunt M aras, qui arcesserent Ieremiam ex atrio cultodiae, eumque commenis

darent Getissae , filio Achikami, qui Saphanis filius fuit; ut eum comitarentur domum. Habitabat autem in medio populo I s. Jeremiae vero fuerat revelatio divina facta a Creatore, tam vates ille etiamnum carcere detineretur, hane in sententiam e I 6. ito ad He-hed-melechum Madianitam, eique dicit.: Sic loquutus est Creator , idemque Deus exemeituum & Israelis et mox immittam huic urbitatamitates, non quae sint ei utiles, atque eas eo tempore videbis; I7. Sed iis tune te liberabo, neque

In agro Chamasbense J Hanc Chamatb oporteti suisse AEgypto vicinam, nam Sedelitas AEgyytio exercitui obviam iverat. Habet quidem Euje-

interprete Hierondimo Emaia terminus Allopb-

gio Allopistorum. Porro juxta Hieremiam . civitas Damasii. oportuisset dicere Damasienae, quo nomine regio tota vocatur. Bonfre-rius etiam hic ostendit varia Peccasse Eusebium & Hieronymum , quamvis uterque in Palaestina vixerit. Sed , in hac re , neglienter , ut in multis aliis, se ut&que ges- Riblam J Esserunt stane vocem Rebla , aut Reblasba. Sed nobis praeserenda auctoritas Exemplarium Hebraicorugi, quae a Graeculis Corrumpi non Porierunt; ut Graeca, ubi sunt innumera Ceteriis Rebla &Reblatha , sunt unum nomen. Negligenter, in prolatione hujus vocis, se gesserunt Euqebius &Hierondimus , & miscuerunt quae distinguere debebant. Vide hic Bosterium. Ribiam non satis notam fuisse Eusebio verὲ observat , sed sorth loci minus adcurati debentur imperitis Librariis aut Criticis; inter quos Gyebium numerat, qui reverit, in multis, peccavit. Habet , inter alia: ιν νῆ Λειμυρώτεροσιν-3 quod vertit Hieronγmus Rebla is terra Emath r tinde Pharao adductum

Bactra transtulit in AEGyptum. P'ιβλαρα Pro Λει Ma debuit etiam scribi δει- 1 o. Tenuissimos J Nisi non tantum eripienda fuisset Judaeis omnis auctoritas, ted& studium rerum novarum; non opus fuisset paullo ditiores in Babyloniam extulatum mittere ; sed cum facith intelligerent invitissimos pati Judaeos alius Gentis iugum, quod excutere posisent quam primum s ditimmos quosque ad Euphratem abduxit, ceteris ad agros colendos relictis. II. Verilm mandata &c. J Verisimile est quod Gratius hic habet, Regem Babyloniorum monitum fuisse, Ieremiam semper favisse Babyloniis, cum auctor fuisset aperiendae iis Ierosolime , qua de causa a Babyloniis bene habitu.

160쪽

IN JERIMIAE C A P. XXXIX. ET XL. 467 .

temporis, neque traderis in manum eorum, a quibus tibi metuebas; . nam te iis eri

piam, nec gladio cades, sed erit tibi vita tua, spolii instar; quia fiduciam in me posuisti, qit Jehova.

minanita: Nebuzaradauis, erga Ieremiam, cui offert offeram suam aut agros in Iudaea, douatumque remisit ad Gedasiam , praefectum Iudaeaea Babyloniis, cujus graefecturae initia traduntur.

I. ERBA, quae facta sunt Ieremiae a Jehova, postquam dimiserat eum Ne - C justu raradan, Praefectus Satellitum Rama; cum captus fuisset & catenis vinctus,

inter ceteros omnes migraturos Ierosolima, eque Iuda, ut in Babyloniam transferrentur. '. Tum enim sumsit Praesectim militum Ieremiam, eique dixit: Jehova, Deus tuus, minatus erat hanc calamitatem huic loco, 3. quam ei immisit, sucstque, quemadmodum dixerat, quia peccastis in Jehovam, neque voci ejus auscultastis; quare quod dixerat id vobis contigit. '. Nunc vero hodie solvi catenas, quae manibus tuis imp sitae erant. Si venire mecum tibi videatur, veni mecum Babylonem, veni; tui curam geram: sin vero non placeat tibi mecum Babylonem venire , ne facias , circumspice toram terram, quae est in conspectu tuo, quocumque bonum & rectum tibi ire videbitur, mito. . Aut quamvis nondum redierit, redito ad Gedaham, Achi hami filium,

Saphanis nepotem, quem Rex Babylonis urbibus Judae praefecit, dc cum eo habita, in medioque traderis in manus eorum , a quibus tibi time- sed vitam tuam spolii instar incolumem auferes ibas; I8. nam iis te liberabo, nec gladio cades , quia fiduciam tuam in me posuisti, ait Creator.

PARA PHRASIS.

I. ITER B A Creatoris, ad Ieremiam a Creat impositae fuerint. Si venire mecum vobis placeat. re. postquam Prophetam dimiserat Nebu- venite mecum Babylonem, atque illic curam v raradan , Prae laetus Satellitum, Rama; ctim Pro. stri geram. Quod si vobis non videatur, ne is . era captus fuisset & catenis vinctus . inter omnes cite; circumspicite agros, quos potestis videre , eos, qui migrare jussi erant, ut irent in Babylo- atque eo quo videbitur ite. s. Potestis etiam ireniam. 2. Tunc enim Prae ctus copiis Chaldaicis ad Gedaham, Achihami filium , Saphanis nepo- vocavit Ieremiam , eumque fic adloquutus est : tem . quem Babylohiorum Rex urbibus Iudae Creator. Deus tuus, calamitatem Iudaeis, 3. quam praefecit. & sub eius patrocinio vivite, in medio vobis immisit, ut minatus erat, quia in eum pec- vestro populo, vel quoeumque videbitur ite. Tum caveratis , neque ei dicto audientes fueratis; quam- Praefectus Satellitum populum donavit viatico ti brem id, quod minatus erat , vobis contigit. muneribus, quo facto populum illum dimisit, ut 4. Hodie vero solvi catenas, quae manibus vestris quo vellet se conferret.

6. Ivit habitus suit; quamvis hisce nequaquam faveret in perniciem patriae suae, in qua erat Templum Dei, quod Babylonii solo aequarunt. Sed erat Prophetae Dei mandata probare, quae ipsi

dabantur. Praefecto Satellitum J mmdi an rab labbab-him, quod verterunt LXX. ἀρχιμ ε . B

chartus Phalegi Lib. I. C. I p. optimε conjicit non tam culinae praefectum, sic proprih dictum, quam qui animalia occidebat.

I s. Erit tibi uita tua, 'lii instar J Inc lumitas tua erit tibi quas spolium hostibus

ereptum.

COMMENTARIUS

In Capuae XL

I. o Antia i Fuit Tribus Benjaminis ut monuit Eusebius in locis, ubi haec legunt:

uuae vertit Hieroumus verbolenus. Bonfre-raus adnotat Ramam hane ad septemtrionem

Ierosolimae fuisse colligi h Iudicum XIX, 12,

I 3. nam ut iretur Ierosolima Ramam , Oportuisse ad septemtrionem eius urbis Ramam ire. Vide cetera, quae habet eodem loco, quae non sunt tanti.

2. Iuma Deus tuus J Idololatrae, quamvis haberent sua peculiaria Numina, non rejiciebant alios Deos vicinorum; seu crederent es se re vera Deos, seu ut ne finitimos suos nimis offenderent, nisi loquerentur, instar e rum, de Numinibus quae Idololatrae colebant. Hinc fit ut Praesectus Exercitus Babylonici, cum verba secerit,ium dixerit :yra a Deus tuus,& calamitatem' dudaeorum tribuerit Iehovae indignationi. Babyloniorum vero vocatur Be-hel, isa, ut pronunciabat, unde Graeci s cerunt nomen Beli, quasi Dei peculiaris Ba

a Diuiuaso Goosls

SEARCH

MENU NAVIGATION