장음표시 사용
171쪽
conscendite res, equites, sistite vos galeatos, tersite lanceas, induite loricas V. Curcos vidi territos, & se retrorsum converientes ξ fortes corum viri contriti sunt , fugam Capessiverunt, nec respeXerunt, pavor undique iis instabat, ait Jehova. q. Ne fugiat levis, neque evadat fortis. Septemtrionem versus, ad ripam Euphratis fluvii impegerunt & ceciderunt. 7. Quis cst ille, qui instar rivi caelicit, & cujus aquae, fluviorum instar, commoventur λ AEgyptius instar rivi crescit, & aquae ejus commoventur, instar fluviorum, aitque crescam, tegam terram, perdam urbes earumque incolas. '. Conscendite equos, vosque currus fugite. Egrediantur viri sortes, Chusaei & Libyes adprehendentes clipeum, & vos AEthiopes adprehendentes & tendentes arcum. Hic sies est Domini Jehovae, Dei exercituum, dies ultionis, ut ulciscatur hostes suos. Ab sumet eos gladius, fatiabitur atque inebriabitur, corum sanguine; nam sacra fiunt D mino Jehovae, Deo exercituum, in terra septemtrionali, ad fluvium Euphratem. δ . Adia
stende in montem Gaiahadum & sume illinc balsamum, o virgo filia AEgypti, sed fru
stra multa remedia adhiberes, vulnus enim tibi non coalescet. Gentes audiverunt tuam
ignominiam, & clamor tuus terram replevit, vir fortis in fortem impegit & ambo pariter conciderunt.
ς. Cur vero eos vidi territos, & terga vertentes Fortissimi quique viri contriti sunt, fugam capessiverunt, nec retpexerunt hostes eos sequentes, pavor undequaque iis inllabat . ait Creator. 6. Ne fugiat levis, neque sortitudine sua evadat strenuus. deptemtrionem versus, ad ripam Euphratis , impegerunt & ceciderunt. 7. 9uis est iste , qui crescit instar rivi pluvia turgidi. & cujus aqua , instar fluviorum, commovetur Est , nimirum, AEgyptius, qui instar fluvii aqua tumentis crescit, di culus aqua intumescit & praeter modum crescit; quamobrem sibi ipse blanditur, aitque se auetum iri. se tecturum terras vicinas, ac exitio futurum urbibus, ac earum incolis. 9. Conscendite vero equos, vosque currus fugam capessite. Eeredian. tur viri sortes Arabes ti Libyes, qui clipeis utuntur, idemque faciant AEthiopes arcubus armati. ε
. Ivis es ille, qui instar rivi crescit I Pro
pheta respicit ad augmenta aquae Nili , quae maximδ co tempore augetur , Cum pluviae sub AEquatore sunt maximae , in superiore AEthiopia . Quod demum innotuit non ita pridem , ut docebit Lud. Lud fus, in Historia AEthiopi a. Io. Deo exercituum J Addidimus Deo quia Iebova non est in statu constructo.
II. O virgo flia rivisti J Apostrophe ad
virgines AEgyptias . patres suos curaturas, se 1 frustra, etiam adhibito balsames 14. Magdoli J Eusebius, in Locis: Μαγα
o Πι. Interprete Hieronymo: Magdolus , ad quam Filiis orael, cum exissent de AEgypto, stervenerunt, antequam transrent Mare Rubrum.
Legimus Ezechiel, de Magdolo ri usque Syenen. Poria Ieremias Judaeos. qui secum ju- erant , ct Babloniorum impetum declinarunt,m hae urbe A vii habitasse refert. D. - θι J Eusebrus Μωαμ, ἐν Ω-ὲ, -
vitas Eunii cujus inee o Ezechi I ct Hieremias recordantur. Sed O Iudaei, qui cum Hieremia de Hierosobmis profugi exierante ha-
Io. Hoc est tempus, quo Creator, Deus exercituum . statuit de hostibus suis ultionem sumere , immissis iis poenis, quas commeriti sunt. Absumet eos gladius. eorumque sanguine imbuetur, nam sacra fient Domino Creatori, eidemque exercituum Deo , ad septemtrionales partes Euphratis. H. Adscendite, virgines AEgyptiae . in montem Gaiahadum, atque inde colligite balsamum, quod vulneribus vestris imponatis; sed frustra uteremini eo remedio, nam vulnera propterea non coalescerent. I 2. Gentes vicinae audiverunt vestram ignominiam , & clamoribus vestris vicinae r giones resonuerunt, quia res vobis fuit cum laristibus hostibus, pariter cum iis cecidistis. I 3. UERBA, quae protulit Creator audiente Ieremia Propheta, cum Ne chadretiar, Babyloniorum Rex, veniret ad male habendam AEgyptum;
bitarunt in Memphis. Pro venoph Iegisse videntur 'mi vemopb quare vertunt Memphin ut liquet ex Libro de Locis , ubi legimus e
D. aevben es J mmm bibathphano hes. Si antiquiuimae Linguae AEgyptiorum Ieritiores essemus , possemus aliquid Gicere deis Nominibus AEgyptiis, de quibus praestat
tacere, quam hariolationes proferre. IS. Thabor inter montes J Eusebius de hoc monte :--ιον , ἔτι δὲ τὲ σε - ό, ηε
φρα Interprete Hieronymo: Thabor terminus Zabulon; es autem mons in medis G- .ea, mira rotunditate, a Diocaesarea decem multa contra orientiam plagam, qui con ium
tuoque iter tribuum Issagebar se re bibaLm fuit.
line liquet quid sibi velit adfirmatio quae se- qttitur, & quam certh exlequutioni mandanda esset. I9. Instrumenta migrationis J mu 'ba chlemia, hoe est omnia ad migrationem necessaria, & quae manentibus ex is uo usui sunt. Soli tui habitatrix &c. I Quia antea AEgyptii non coacti fuerant suis agris migrare , ut locum facerent novis incolis, mittendis, hBabyloniis. Non potuit hoc fieri, sine maximo
172쪽
Babylonis, ut AEgyptum male habereti M. Nunciato in AEgypto, facito ut hae a diantur Magdoli, Memphi & Thubnephams, ac dicito: Siste te, & para te, quia circa te gladius absumet. . Quare prostrati sunt sortes tui, nec constiterunt Quia Ist
va eos impulit. ιε. Multos habuit qui impingerent, quin etiam alii in alios exciderunt, dc dixerunt: age revertamur ad populum nostrum, in solum nostrum natale pro cul a gladio grassatoris. yy. Clamarunt illic: o Pharaho, Rex AEgypti, tumultus fecit, ut statum tempus praeteriret. ι . Vivo ego, ait Rex , Cui nomen est Iehovat Deo exemcituum, quemadmodum est Thabor inter montes, & sicut Charmelus in mare ex reis, νυ continget. Instrumenta migrationis fac tibi, seli tui habitatrix , filia . Egypti ;Memphis enim convertetur in solitudinem, & ita vastabitur, ut nulli suturi sint in ea incolae. Vitula est formosia AEgyptus, at ei excidium a Septemtrione venit. taliam mercenarii ejus milites fuerunt instar vitulorum saginatorum , nam etiam ipsi comversi fugerunt simul, nec constiterunt, quia dies eorum exitii venerat Sc tempus e rum supplicii. ' . Vox ejus populi suit, quasi serpentis, abiit, quia es cum exercitu venerant, Cum securibus in eam iverant: eorum instar, qui ligna caedunt 3. Ceciderunt silvam ejus, ait Jehova, quia non inquirebatur; plures enim erant locusta , di sine numero. ' Ρudore adsecta est filia AEgypti, tradita est in manus populi Septemtrionalis. Mox poenas sumam , ait Jehova, Deus exercituum s Deus Israelis,
tum: r. Nuncia haee per totam AEgyptum, & tea ipsi ejus mercenarii erant milites , sed facti
fac ut audiantur praesertim Magdoli, Memphi, sunt instar vitulorum saginatorum : nam ipsi etiam Thachnephanesi, ac dicito; parate vos AEgyptii, ab hoste in fugam sunt acti, nec usquam constite. nam glagius circa vos multos absumet. I s. Mi- runt; quia exiItalas eorum dies aderat, quo poenas rabuntur hoc vicini,& quaerent, Quomodo sortes delictorum luere debebant. χχ. Vox eius popu- tui in aete non constiterint cui quaestioni responde- li fuit instar sibili serpentis, & fugae se dedit, quia re non poterunt, nisi quia Iudaeorum Deus eos pro- hostibus erat exercitus securibus instructus, quemis straviti r6. Multos sume,qui impingerent & invicem admodum qui ligna in sylvis caedunt. 13. Cecide- occiderent alii alios, ae dicerent, redeundum esse in runt hostes eam sylvam AEgyptiam , quia non innatale solum procul a gladio grassatoris. II. Clama- quirebant AEgyptii, quomodo se te defendere pose hunt illie, apud Pharahonem; 6 AEgyptiorum Rex, sent; cum et ent hostes ingenti numero, cum tumultus fecit, ut statum tempustrantierit, propter securibus similibus iis . quibus sylvae caeduntur tuniuitum. i8. At Rex, cui nomen est Creatori, 23. Hostes ergo eas ceciderunt, ait Creator, quia dixit rem laturam, quemadmodum verum erat erant latebrae, in quas nondum erat inquisitum. ipsum vivere, qui vocabatur Deus exercituum ; quia erant in iis locustae sine numero. χα Pudo. Thaborem esse montem , sicut Charmelus in re sunt adsectae puellae AEgyptiae , cum tradi. mare excurrit, res contingeti 19. Instrumenta mis tae sunt Babyloniis, Qui veniebant Eregionibus
grationis facito, soli tui habitatrix, filia AEgyp- septemtrionalibus. 2s. Μox sumam poenas, aitti, Memphis enim convertetur in latitudinem , Creatori, de Amone Thebano de Rege AEgypti M ita vastabitur, ut incolis caritura sit AEgyptus; Ium . de AEgypto, de ejus Diis, de Regibus iis at illi exitium h Septemtrione venit omnino. 9ui illis fidunt. 26. Tradam eis, qui vitae eorum M. Est quidem nunc instar formosae vitulae ; at insidias struunt, qualis est Nebuchadnetur . Rex excidium . imminet ei a Septemtrioae. II. Λn- Babyloximo abeuntium dolore, & iactura summa. Memphis enim contertetur in soliturinem JVide Marshamum ad Saeculum XVIII. pag.
3 3. O seqq. Sta & postea instaurata est,
quamvis i plendorem tuum non recuperaverit.
2o. Excidium a Septemtrione J Chaldaei,
qui suere causa exitii AEgyptiorum, non habuere sedes multum ad Septemtriones . ΕΠ ti; sed exercitus non semper recta iter Ca Llunt, sed qua pabulum equis & victus hominibus suppetunt, ac utrisque potus; quapropter sequuntur fluviorum ripas. Babyloniensesiti AEgyptum ituri coacti sunt ripas primum Euphratis legere a Chaldaea in Sqriam, a Meridie ad Septemtrionem ; deinde a fontibus Iordanis agmen convertere, juxta ejus ripas, ad Meridiem, per Iudaeam quam lubegerant Chaldaei, ad Austrum 2Egyptum versus. Alioqui si par copia pabuli equis suisset, per Α- rabiam ab ortu in Occidentem ivissent Babylonii, recta via, quod fieri non poterat. Sic Se alibi hostes Judaeorum per Syriam ad eos
2I. Mercenarii ejus milites I reus magam schchimali, etia. I mercenariι ejus. Qui proinde miniis sortiter urbem contra Chaldaeos defenderunt; cum aliena nemo defendat quasi sua. Veriim clim in hisce nulla nobis praeeat list ria plenior, nemo Prophetam satis intellexerit.
Instar vitulorum &c. J Pinguedine , non fortitudine; insignes, ac proinde hostibus suis
22. Vox ejus fuit , quasi serpentii J Vide
Sam. Boebarti 1 Iiermo icon Lib. III. c. 6.
24. Ponti Septemtrionalis 3 Populi Babylonii , quia ε Septemtrione ventcbat contra AEgyptios; non quod Babylonia esset septemtrionis plaga, Collata cum aEgypto; sed pro ter rationes adlatas, quibus tactum est ut Babylonii iverint prilis ad Septemtrionem, quam
recta in AEgyptios signa converterent.
2s. De Amone Thebano J Mu luare Amon e , quae suit antiquissima Urbs & nobilissima in AEgypto, de qua Consulendus Joan. -υ- hamus in Chronico Canone AEgyptiaco. Vil de inter Veteres, qui de . eo egerunt, Eusebium i in Preparatione Evangelica Lib. I. c. Io. ubi
habet locum Philonis oblis, depromptum ex
173쪽
de Amone Thebano, de Pharisone, deque iis, qui ei fidunt. Tradam eos in ma
num eorum, qui eorum vitae insidiantur, in manum Nebuchadret staris Regis Babylonis atque in manum servorum ejus. Pollea tamen habitabitur , ut dichus antiquis. 7. Tu vero, ne timeas, mi serve Iacobe, neque terrearis, o Israel ue jam enim te liberabo a longinquo exsilio, posterosque tuos e terra, in qua captivi sunt; redibit Iac hus, requiescet, pacatuS erit, nec erit qui eum terreat. - . Tu ne metuas , mi serve Jacobe ait Jehova, quia tibi ego adsum; nam absumam quidem omnes gentes, per quas te disjeci, sed te non absumam castigabo te intra modum, quamvis innocentem non habeam.
Vaticinia adver js Philisthaeos.
t. v TERBA Jellovae, quae lacta sunt ad Ieremiam Prophetam, antequam Pharaho CAPUΤ V Galam expugnasset. . Sic dixit Jehova: en aqua intumescit a Septemtrione, XL V Ii sitique torrens exundans, qui inundabit terram & quidquid eam implet , urbesque di
earum incolas ; clamabunt homines atque ululabunt omnes, qui terram incolunt. 3. Propia ter sonitum impactarum solo ungularum sortium ejus equorum , propter strepitum curiamum Babyloniorum, ejusque subditi; altamen postea assigyptus colonis iterum abundabit ut luperiori
23. Ne tamen timete Israelitae. Vos enim liberabo a longinquo exsilio . 8c posteros revocabo
e locis, in quae captivi abducti sunt. Redibit Iacobi posteritas. pace fruetur neque ab ullo hosteterrebitur. 28. Nihil timeas, mei cultor Israel. ait Creator, elim tibi adsim; nam ad internecionem redigam omnes gentes, per quas te di mersi. sed te non absumam. Intra modum te plectam . quamvis innocentem nequaquam habeam.
1 1r E R J A Creatoris quae saeia sunt ad Iere-V miam Prophetam , antequam AEgypti
rum Rex GaZam urbem expugnallel. 2. Sic loquutus est Creator: en intumescunt torrentes a Se temtrione, qui inundabunt hanc terram , & quid. quid in ea est, nec urbes tantum . sed etiam eo rum incolas. Ululabunt omnes qui haec loca inhabitant. 3. Propter tumultum & strepitum, quos emcitaverit holiis, curribus suis & equis, usque adeo terrebuntur homines , ut parentes nullam curam
gestu antiquis AETyptiorum Libris a Sanchaniathone in lucem. Los vocat Α'πι-ὼ-γρα-τα, quia erant scripta deprompta ex Am - , ubi tervabantur, quae dicebatur etiam Theba , aut Thebae, ut ostendit Marabamus, ad quem Le
staurabitur, & incolis iterum implebitur. 27. A longo exsilio J Addidimus exsilio, quia
incolas Amonismo , iterum patriam redituros esse constabat. Vide Ezech. XXX, Is, 16. unde liquet suisse incolas Amonis-No revidituros in patriam instauratam.
1. O Azam J Eusebius in locis: τῶs
Interprete Plieronymo . Gazo, civitas Maeorum, in qua habitavere Cappadoces, pristinis cultoribus interfectis. Apud Veteres amem erat terminus Chananaeorum, juxta AEnptum, cecidique in sortem Tribus Judae , sed ea tenere n- Potuit: quia Ena im, id es, Gigantes forti βω ΑΠΟ- phylorum restiterunt , est seseque hodie insignucivitas Palaestinae. Ouaeritur autem quomodo mquodam Propheta dicetur Gaza futura in tumulum sempiternum. Uuod Iolvitur ita, antiquae civitatis locum, vix fundamentorum praebcrevestigia ri hanc autem, qua nunc cernitur alio loco , pro illa , qua corruit, adimaram. At Pomponius Mela, de situ orbis Lib. I. c. II. In Pausina, inquit, es ingens 9 munita iam
dum , Gaza. Sic Perse aerarium vocant, ct inde nomen es, qubd cum Cambetes armis A gratum peteret, huc belli O opes, O pecuniam intulerant. Sed haec urbs vocabatur Gaza, ab incolis & vicinis, diu antequam Persicum Iinperium esset, ut hic locus & alii ostendunt. 2. Aqua tumescit a Septemtrione &c. J Exer- Citus, nimirum, qui Cum torrente tacite confertur , primism missus erat ad Septemtrionem Judaxe, in Syriam, ut jam dixi; ex quo loco iter convertit meridiem vers iis, ubi omnia vastat. Torrens exundans J Subita calamitas, quam creavit hostilis exercitus, dum ab Septemtri ne Judaeae ad meridiem transit. Saepe rorrens pro quavis Calamitate, praelertim subita sumitur. Vide, si opus est, Schindurum, in v ce bru nabhal , aut quasvis Concordantias. Revera Babylonici exercitus, omnia
174쪽
ruum ejus & tumultum rotarum parentes fugientes non respicient liberos , ob remissionem manuum s '. dc propter diem, qui mox aderit, ad vastandos omnes Philisthaeos ad caedendos omnes superstites auxiliarios Tyro & Sidoni s mox enim vastabit Jehova Philisthaeos, reliquias insulae Chaphthoris. s. Venit calvitium Garam, excisa est Astalon,
quiesces p reconditor in vaginam tuam, quiesce& sile. Quomodo vero quiesceret, cum Jehova ei mandata descrit, de Ascalone atque ad portum maris, qui ibi est , ei condi-Xerit p
x. E Moabo vero sic dixit Jehora, Deus exercituum idcmque Deus Israelis: Vae CAPUTI I Nebuntii quia vastata est; pudore adsecta est, capta est urbs Κidath im, XLVIII
rum s gesturi sint suorum liberorum . & in fugam se da. pertas Garam, periit Ascalon . quae sola erat in turi. q. Adventante mox die , paullo post inva- eorum valle. Quo usque incides te 8 6. Eheu lsionem hostium , convertent se ad diripiendos o ensis Creatoris , quo usque moveberis Imo omnes Philisthaeos, & ad caedendos omnes super- vero reconditor denuo in vaginam, & quiesce linestites auxiliarios Tyriis, & Sidoniis; mox etiam strepitu. Quomodo vero ille quiesceret , cum vastaturo Creatore Philisthaeos, qui sunt reliquiae Creator ei mandata dederit de delendo Alcalone , insulae, quae Chaphthoris dicitur. s. Venit pau- εe ei condixerit ad portum maris. qui illic est.
i. E Moabitis sic loquutus est Creator, Deus vi exercituum, idemque Deus Israclitarum tcumquaque invasit , & torrentis instar vicina quaeque prostravit. 3. Propter Ionitum &c. J Quod vertitur hic sonitus ridya', nusquam alibi Occurrit, nec ita vertitur, nisi quia videtur agi de sonitu , quem edunt ungulae equorum , cum inccdunt, aut currunt. Sed cum etiamnum Radix sit in usu apud Arabas, apud quos significat stemutare, Luae Cappellus interpretatur dcrivatam vocem muchum, aut hInnitum. Sed ut hoc constat, voce significari certum/-itum; sc quoque vertimus; quia nihil certius occurrebat, cum temo sit de unguibus equo
ortium ejus equorum J Est tantum imar abiro, fortium , sed hic Epithetum Equorum sumitur pro ipsis animalibus, ut ostendit Sum. Bocit artus Hieroz. Lib. I l. C. 6. ob remissionem manuum J Hoc cst, quod
brachiis non utantur, propter metum.
4. Ad vasimilos omnes Philisthaeos. J omnes Veteres crediderunt Philisthaeos habitas te prius partum Cappadociae; unde postea venerint in Palaellinam, de quidem in oram meridianam , ubi quinque Urbes condidorint, quas diutissi,mε tenuerint; sed tandem, a Judaeis coacti eas
In CAPUTI. TH: Nebunti J De hac Moabitarum ur-V be, quae fuit ad ortum Jordanis , sic habet Eusebius, in Unomallico: Nαβαῖ .
σεριδε E p,s-δ-μαs. Interprete Hieronymo: Vae Nebuntii quandoquidem est vastata, pudore suffusa di capta urbs Κisath imorum : pudefacta est deseruerint. Hinc colligimus etiam foedus suis te inter philisthaeos, Sidonios & Tyrios. Reliquias insulae Chaphtiaris quo nomine intelligitur Cappadocia lita in Asia Minore Orientem verius , unde coloniam miserint in meridianam partem Judaeae , IE Ptum Versus ; ubi multa incommoda Israelitis crearunt, donec a Persis subacti lunt. Insulae civbiboris. J Non intellexerim hoc nomine totam Cappadociam, sed partem maxim di orientalem meridiem versiis.
dem, qua ca Urbs adsecta. cum Persae sunt in iis locis domini facti. Calvitium erat signum luci sis , Ob iacturam propinquorum , apud Ethni OS. Ascalon J Nomen omissum in Onomastico Eu bii , quam omissionem lupplebit aliquomodo, Samonis Index Geographicus. Erat in valle Gam. Sed plura haset Stephanus Byzantinus , ad nomen 'Aσκαλ- , ac post cum Lucas Holyenius. Dcodes te J Quamdiu detonis eris, dum oppidanos tuos lugebis, qui niagna copia sunt occisi, & occidi praeterea poterunt. Vide , de m re, etiam Lucam Hoblenium.
Naisu, quod Hebraice dicitur Nebo, Mons D-ρra imo ultra Iordanem, eontra Hierictum in terra Moab. ubi mortuus es Moses 9 hodie in sexto militari urbis tabus, ad occidentalem plagam; imo ad Orientalem , nam numquam Moses transiit ad Occidentem Jordanis.
175쪽
rum, pudefacta est Misgab & territa est. '. Non amplius audietur laus Moabitarum, Chesbone, nam mala sunt contra eam urbem hostes machinati ; atque agite , dixerunt, exscindamus eam egente; & tu, Madmena , exscinderis , nam te sequetur gladius. 3. Clamor audietur Choronfimis, de Vastitate dc clade magna. q. Fracta est Moabitis terra, dc parvi ejus pueri clamorem ediderunt; L nam clivus Luchithi in lacrimis est, atque augetur fletus, quia in descensu Choron imorum hostes clamorem passorum audiverunt. β. Fugite, eripite hosti vitam vestram , eritiisque instar myricae in deserto. 7. Quia fiduciam posuisti in factis tuis, capieris etiam, cum thcsauris tuis; egredietumque in captivitatem Chamosus, Sacerdotesque dc proceres ejus simul. h. Veniet vastator ad omnes urbes, neque ulla urbs ei eripietur, peribunt valles dc campi diripientur, quia sic dixit Jchova. Date alas Moabo, dc avolabit, dum urbes ejus fient solitudines, quod incolis sint cariturae'. '. Diris devoveatur, qui faciet opus Iehovae dot
se, dc qui cohibebit gladium suum a languinei ' . Tranquillus fuit a pueritia sua Moa-
est etiam Misgaba & territa. I. Non amplius auis dientur laudes Moabitarum, Chesbone; nam hostes machinati sunt mala, contra eam urbem, Idixerantque; ex gente esse exterpninandam , idem que faciendum erga Madmenam , quia gladius hostilis eam est sequuturus. 3. Audietur etiam clamor Choron imis, propter vastitatem di cladem, quam ea urbs patietur. 4. Fracta est Moabitis terra, cujus pueri tenelli clamores ediderunt; s. quia clivus Luchithi lacrimas sudit, & augetur eorum fletus, quia in clivo Choron imorum hostes audiverunt clamorem hominum cladem passdrum. 6. Aufugite, Moabitae, vitaeque vestrae consulite;& eritis mltar myricae deserti , quam nemo colligit. I. Sed quia fiduciam posuillis in fortibus Sed hic liber vitiosissimδ exscriptus ad manus noli ras venit; nis velis Hieron motribuere, non satis adtento. Urbs Libatbabimorum J 'n'V, quod nomen , cum sit dualis numeri , indicare videtur suille duo oppida coniuncta ; quae erant in agris Moabitarum , ad ortum Asphalti
, Itygis. J Iazn de qua nihil notum, praeter nomen urbis Moabiticae, ex quo nomine Colligunt nonnulli in edito fuisse litam. LXX. Init.
in Onomastico , ut nec alia multa oppida, sorte quod nulla eorum superessent vestigia. Madmena J Nec est urbis NII madmen alia mentio, ut nec aliarum, quas praeteribimus , quod Eusebii aevo ignotae ellent ; quas etiam praeteribimus.
s. Clivus Gnithi J Est in Onomastico:
δουλε : interprete Hieron*mo e Luith ,huyus meminis E AH O es 36que hodie victis inter Areopolim ct Garam nomine Luitha. Locus est apud Ela iam c. XV, 3. de Ieremiam XLVIII, s. Sed brevibus verbis res exprimitur, ut vix scire liceat quid huc faciat.
Clamorem cladem passorum i Ex quo loci hac lae intellexerunt cladem , quam pasti e
I. Instar myrica in degerio J 'Inda rari pachaharoher semidiar. Nomen huius herbae , quous iis est Vulgatus Indi qui LXX. sequutus
vestris laetis, capiemini, cum omnibus thesauris, quos collegistis; auferetur a vobis statua vestri Chamosi , si imitque captivi abducentur Sacerdotes ejus de proceres gentis. 8. Venient vastatores in omnes urbes, neque una iis eripietur, etiam campi N valles spoliabuntur, quia sic dixit Creator. 9. Si dentur alae Moabitis & avolabunt dum urbes eorum desertae erunt, quod fugerint incolae. Io. Diris devoveatur, quisquis Opus Creatoris dolose eludet, & parcet sanguini. II. Tranquilli fuerunt ab initio, in sua fece , neque in aliam regionem sunt translati, aut in riptivitatem abducti. Quare iidem mansere, ut liquor qui mansu quietus una cum suis fecibus , nec cli in aliud vas transfusus. In captivitatem nequaquam migrarunt,
est Inti. qui habent αγρι μυὼη, sequuti sumus, Galli vocant, de la brutere fauet age , vel is tamaris. Vide Plinii H. N. Lib. XXII. c. 26. Herba est vilis & quae in solitudinibus
7. Chamosis J Pauca habet de hoe fictilio
Deo Ian. Selianus de Diis Syris Syntagna. I. Cap. V. col. 33. 9jeqq. in nupera Editione Majore. Exstat idem nomen Num XXI,
ii. In suis feribus J Hoc est, in stultis opinionibus, de Deo Chamoso, a quibus non est
rationibus revocatus. Feces merito vocantur
opiniones pravae. Ut hic opiniones nulla clara ratione nixas vocat feres. Vide Ps. LXXV, 9. & Sophon. I, I 2.
ib. A pueritia sua J Hoc cst , a tempore
quo coepit in Rempublicam coire, unamque societatem sormare. Nec rarum cst ab Historicis conserri durationem populi, in plures aetates distincti, cum unius hominis 'aetatibus. Vide Prooemium Historiae Pop. Romani a L. Annaeo Floro Icriptae, ubi haec leguntur: Si quis Populum Romanum , quasi hominem consideret, totumque Uus aetatem percen Ieat, ut coeperit, utque adoleveris, ut quasi ad quemdam Iuventa sorem perveverit , ut hostea vetat mauerit, quatuor grudus , processuq eous inveniet. Prima aetas sib Regibus prope ducentos quinquaginta per annos, quibus circum ipsam matrem siιam cum finitimis luctatus est Haec erat Ous infantia. Sequens a Bruto, Coia latinύque Consul, s . H Appium Claudium , uinctum Pristium consiles ducentos annos states r quibus Italiam Iub Tit. Hoc fuit tempus viris armisque inc;tatismum. Ideo quis Adolesem
176쪽
bus, quievit in suis secibus, neque e vase in vas aliud inusus ; neque in captivitatem migravit , ideoque constitit in eo sapor ejus , neque odor est mutatus. . Quare brevi aderunt dies , ait Jehova , quibus ad euin mittam homines festinantes, qui eum festinanter egredi cogent . qui vase ejus exhaurient , ut resque dii pergent. 3. Pudore auiicietur Moabus, Chemosi causas quemadmodum pudore adsecta est domus liraclis, propter Mih-elem, in qua fiduciam suam collocarat. Quomodo dicitis fortes vos esse viros & strenuos in praeliis Z Riqui vastatus est Moabus , urbe que ejus in quas adicendebat; deIecti juvenes ejus descenderunt ut mactarentur, ait ReX, Cui Jchovae, Deo exercituum, nomen est. q. E propinquo venit exitium Moabi, calamitas ejus valde festinabit. 7. Dolorem vestrum, ejus causP, ostendite omnes finitimi ejus, & quotquot nomen ejus nostis dicite : quomodo fracti sunt virga dura , &baculus decorus p Descende c tua gloria, & sede sitiens . habitatrix soli tui , filia Dibonis, nam vastator Moabi adscendit contra te, & munitiones tuas diruit. ' Ad viam ita, & speculare, habitatrix Haroheri, interroga fugientem atque elapsum , dic
εἰ mores suos ideo servarunt, neque mutati sunt. Ιχ. Quamobrem brevi veniet tempus , ait Creator , quo mittam ad eum viros , qui eum propere egredi cogent, qui vasa ejus exhaurient, utresque dispergent. I 3. Pudore perfundetur MOabus. quod nullum auxiliuiu acceperit a numine suo Chemoso : quemadmodum Iiraelitae pudore perfusi sunt a Deo qui colebatur Bethele , & cui fidebant, sed in ultra. I 4. Quomodo jactare poteritis veliram follitudinem in praeliis e r s. Atqui ab hostibus vallata est Moabitis , ad urbes usque altius sitas; nam dclecti juvenes descenderunt. ut occiderentur, ait Rex , qui vocatur Creator, Deus
Iesentiam dixerit. Dehinc , ad Caesarem Au. gustum, ducenti anni, quibus totum orbem pacavit. Haec jam isto Iuventa Imperii, ει quaedam quasi missa maturitas. A C are Au gusto, In Iaeculum. nostrum, haud multo minus amni ducenti; quibus inertia Caesarum quasi conjenuit, atque decoxit; nisi quod Ibb Tra no moetis lacertos, ct praeter Dem omnium , senectus Imperii, quas recolita Iuventute revireueis. Quae
non difficulter AIoabitis adplicari possent, si
opus esset. Ιχ. Brevi aderunt dies dec. J Ecce venien
13. Gemosi cin J Cum, nempe, iis Constabit Climosum esse commentum. Sunt qui velint hoc Numen fialitiunt dici et da coe--yra , dictuin mille , quasi palpabile quod vim sit palpabile elle. Sect cuin alibi nihil de
eo dictatur , praestat conjecturas missas face
Propter Beth-elem J Notum est Belb-H, significare Domum Dei, sed quia oppidum ita vocatum est etiam ab Idololatris commenticiorum Deorum, eadem urbs Beth-aven, domus iniquitatis, a veri Dei cultoribus vocabatur. Vid. Hoseae C. IV, Is . V, 2. X, S. Ad hoc nomen Bethelis pauca leguntur in columna Graeca Eusebii, qui habet: Βαιιώλ, - νῖν δ ι κώπιν
xeris quid liaec significare possint. Sed nec quisquis intelligat quae leguntur quasi a Latino Hierondimo, ii credere fas est, prosecta . BETH E L, virus in duodecimo ab Hia lapide ad dexteram euntibus Neapolis, quae primum L ea, ides, Amχgdalum, vocabatur, Θ μ-
Exercituum. I 6. E propinquo loco venit exitium Moabi, di calamitas ejus nequaquam differetur. II. Dolorem vestrum, ob ejus calamitatem , O stendite omnes ejus vicini, & quotquot nomen ejus non ignoratis. Dicite: quomodo si acti sunt virga dura , & baculus decorus. I 8. Descende e falligio gloriae tuae, & sede sitiens. tu quae inc lis agros tuos, o tu, quae habitas Dibonem , qui enim vallavit Moabitidem, adscendet contra teia munitiones tuas diruet. ly. Juxta viam sta. Ecspeculare quid in vicinia fiat, tu qui habitas Haroherum, interroga eum, qui fugit & elapsus est ,
quidnam eidit in fortem Tribus Benjamin, juxta Bethanct Gat, quam expugnavit Ieras , Rege illius interfecto. Porro Dod pusant, secuntam errorem Graecorum Voluminum Vesuum Ias anstiqvitus nuncupatum, vehementer errant. Ve
bum quippe Hebraeum, , nomen ipsius civit tutae pariter misuerunt , clim talam signi et prius, id es, πρότι ν; Luza vero Amgdalum, M M sensus: vocabatur autem Bethes prists Luza. Nec non, di hoc quod Bethaven aliud oppidum Hspicantur. Hebraei putant eamdem esse Bethel. Sed ab eo tempore , quo ibi ab Hieroboam, filio Nabat, vituli aurei fabricati sunt, se is decem Tribubus adorati vocatam esse Bethaven, id cst, Domum idoli, quae ante vocabatur , Domus Dei. Sed di Iuper hoc, mLibris Hebraicarum Uuaesionum pleni iss dixi
18. Filia Dibonis J Ensebius in Onomasti
terprete Hieroumo: Debon, quae ct Dibon , in Iolitudine, ea a filorum Israelis. Ese etiam ct alia Dibon, villa pernandis, juxta Arnovem, qua cum prius fuisseι stiorum Moab, Ostos eam Seon, Rex Amorrhaeorum, jure belli
tenuisset, is stiis Brael capta asque pobsessa in
partem venit Tritas Gad. Mem nit hujus Hieremias, O RDiar in visione contra Moab. Io. Habitatrix Haroheri j 'νην nam μυ--bet, harare. Eusebius de ea urbe ita habet:
177쪽
ei: quidnam contigit Pud actus est Moabus, quia expavit; ululate, clamate, dc nunciate, ad Arnonem, vastatum esse Moabuin. '. Judicium pervenit ad campestrem tractum, Cholonem, Jahilam, & Mephahatham; . tum etiam Dibonem . Nebun tem, & domum Diblathajimorum, Kidathajimos, Beth aniatum, & Bet mchoncm; M. Kerhothas, Boistam, & omnes urbes Grrae Moabitidis, remotas & propi quas. Σ . Abscisium est cornu Moabo , & brachium ejus fractum, ait Ichova. In briate eum, quia magnifice se se contra Jchovam extulit . volutet etiam se in vomitu suo, sitque ille quoque ludibrio. Annon Israel tibi ludibrio, d Moabiti. fuit λ An inter iures cras deprehcnsus, cum , ex quo de eo loquebaris, commovcreri,3 Deserite urbes, habitate in rupibus, o incolae Moabitidis, estote instar columbarum, quae nidificant in lateribus ostii cavernae. λ'. Audivimus superbia in Moabi, valde cnim superbus est ejus elationem, fastum, tumorem, di animi aurogantiam. , . Ego noram, ait Iehova, iram ejus, quae nihil habebat firmi, ct mendacia ejus, quae nihil firmi Persecerunt. Propterea Moabi causa fulabo , propter totam Moabitidem clama-
quidnam contigerit. χo. Puduit Moabum . quia paVOre correptus est; ululate. clamorem tollite Mnuntiate ad Arnonein, vastatam esse Moabitidem. ai. Judicium Dei pol rectum est ad campestres agros , Cholonem . Jahrsam, de Mephaliatham a . praeteresque Dibonem , Nebuntem . dc domum Diblathaimorum , 13. tum etiam Κi iath imos di Bethdamulum . 8c Beth-me-honam ; 24 Kethothas, Boistam & Omnes urbes Moabitidis remotas & propinquas. 1s. Abscissum eli cornu Moabo . di brachium ejus est fractum, ait Creator. 26. Inebriate eum . quia superbε extulit se se eontra Creatorem ; Volutet etiam se in suo vomitu, sitque ille quoque ludibrio. 27. Annon Isiaelis populus tibi ludibrio fuit, o Moabita e An inter fures deprehensias erat, eum , ex quo de eo loquebaris , commovereris. χ8. Deserite urbes , habitate in rupium antris, o ineolae Moabitidis; imitamini columbas. quae nidificent in lateribus ostii cavernae. 29. Αudivimus , quae sit iuverbia Moabi s summopere enim superbus est quae ejus elatio, qui fastus , 'uis tumor animi , quaeve adrogantia. sci. Probe etiam norain quae esset ira ejus . quae nihil habebat firmi , & mendacia , quae Moabitarum mutabilitatem ostendebant. 3I. Ea de causa, Moabi causa, culabo , propter to-am Moabitidem clamores edam , & propter incolas
Interprete Hieronymo: Aroer, oppidum Mo
bisarum , quod situm es super ripam Torrentis Arnon, possessum olim a Gente veterrima Omnim t aut potius omnia ex Deut. II, Io. ct postea retentum a filiis Lot, id es , Moabitis, clim priores accolas j ubvertissent, O openditur inque hodie in vertice istius montis.19. Ad Amonem J De hac rupe sic Eus
Arnon rupes quaedam in sublime porrecta , in finibus Amorrhaeorum inter Moab , Amo rhaeos, Moab vero Arabia civitas est, quae nunc Areopolis nominatur ; osendunt regionis illius accola Deum vestis in praerupta demersa satis horribilem O periculogum, qui usque nunc a plerisque Arnanas adpellatur; extenditάrque ad Septemtrionem Areopoleos; in quo O militum ex omni parte plenum Iavtimis O formidinis, te- santur ingressum. Hinc quondam Moabitarum fuit O posea Sebon Rex Amorrhaeorum jure ML
ti eum obtinuit; sed di terra stiorum Urias
trans Iordanem incipiens ab Arnone usique ad montes Hermon ct Libanum extenditur.
2I. Diurium pervenit ad eampsrem J I Ioeest, incolas humiliorum agrorum poenas Deo dedisIe. Golonem. J Bonferius putat suisse eam urbem quae vocatur alibi in Uulgato interpreteolon vel Holon Jos XV, s I. XXXI, II. Nec
intercedo.' ieium J Idem in campestribus locis ac in montanis locis, qui dee facilisis invadenda erant quam montana. Nomina singularia quaerenda in onomastico, saepius laudato. Cornu J Hoc fgnificat auctoritatem & potentiam , metaphora h bestiis cornutis, quae
tum demum vires habent, cum Cornua earum
pervenerunt ad iustam magnitudinem. Vide Phrases Hebraicas Rob. Sephoi & quae diximus ad I. Sam. II, I. Brachium ejus fractum J Hoc est, accisam esse potentiam. Αdi eumdem, advocem bractium
M. Se se contra Iehovam existit J Noluere, ut par erat, colere 3 quod erat non vir
rum sobriorum ,& prudentium, sed stolida superba, ut ita loquar, ebriorum. . Volutet se m vomitu suo J Cum nihil sit turpius , quam quod facit ebrius homo , qui nimium vinum haustum vomit, atque in illo ipso vomitu se se volutat : sic nihil foediusquam in impietate, impietatem, impia dicta &facti iterare; quale est in ebrietate nimia animi non rarum. Vide & Habbah. II, I 6. Sie quicumque semel impiis sermonibus, & facis norosis
178쪽
bo, & ob viros Κir-charesi animus meus gemet. Ob fictum Jahrari flebo tui cauda, o vitis Sibmae; propagines tuae transierant mare, ad mare usque JahZeri pertige
rant; in aestivos tuos fructus, ac in tuam vindi in iam vastator incidit. Rccondita esh laetitia atque exsultatio e Ciraruὶclo, eque terra Moabitide; seci ut vinum e torcularibus deficeret. Qui racemos calcat, non calcavit eum celeui mate; celcusina non 'It Ce-Ieus ma. 3'. Propter clamorcm Chebbonis, ad Ethalcn, ad Jahat sim, voccm sustu Ierunt a Tsoliare ad Choronii mos , instar vitulae triennis; nam etiam aquae Nimrimorum converta sunt in desolationes. Faciam ut desinat elle MoabO , ait Jehova , adscendens in excelsium & iustitum Diis ejus offerens. Quare animus meus, Moa hi causa, tibiarum instar perstrepet; animus meus ad viros Κi cheresi, fistulatum instar, resonabit, quia quod reliquum factum erat periit. Nam omne caput calvi tium occupabit, omnis barba reIecabitur, omnibus brachiis inerunt incisiones, & cun iis lumbis imponetur saccus. y In omnibus tectis Moabitidis, in cunctis plateis ejus est ubique luctus, quia fregi Moabum instar vasis , quo nemo dclectat , ait Jehova. 3'. Quomodo consternati sunt atque Hulant Moabitae Z Quomodo Moabus torquet cervicem sineolas Ri charesi ex animo gemam. 31. ob lacrimas Jaheterensium flebo, & propter te , 6
vitis Sibmae, propagines tuae trans mare utque Iahzeri, pertigerant; in aestivos tuos fructus, ac in tuas vites vallator incidit. 33. Recondita est hilaritas quae e Charmelo, eque Moabitide oriri solebat, ciun vindemiae tenues fuerint, nec laetae voces vindemiatoris. 34 Propter penuriam aquae, multae voci serationes in pluribus urbibus sunt auditae, & penuria luit is. Faciam. ait Deus, ut apud Madianitas delint qui faciant sacra Diis, in
norosis factis, idem in impia dicta non dissicii iter relabitur, sibique calamitates novas a
a. S. Habitate in rupibus J Quasi diceret :bene facitis, quod in cavernas vos abdideritis, non vero urbem, aedificiis constantem, colueritis, sed instar avium egrediamini cavernis v siris, atque in mas redeatis Quod faciebant xevera Moabitae, qui habitabant rupium ca- ernas, praesertim cum pauci erant, & impetus hostium fugere volebant, Eusebius in O
In versione vero Hieronymi: Ab uno Fliorum Lot, qui vocabatur Moab, civitas Arabiae, qua mune Areopolis dicitur. Sic vocata es, cuyus Osupra meminimus. Vocatur autem Moab ex m.
mine urbis, O regio. Porro ina civitas , quasi proprium vocabulum, pose et Rabbath Moab, id es, grandis Moab ; quod est , magna urbs Moabitidis, aut Metropolis, seu maxima urbium ad eam pertinentium. 29. Superbiam Moabi, elationem, sium , tumorem, adrogantiam. J Haec quae omnia superbiam significant , faciunt ad descriptionem superbiae maximae. Nam sic Synonyma repetita intendunt vim orationis, apud Scri tores Sacros , & quandoque apud Scriptores Graecos & Latinos , etiam tersssimh l quentes; qualis est iple Cisero. Vide usum Hebraeorum apud Pluales Hebraeorum Rob. Stephani, ubi agit de Repet tione. 3I. Viros λι chares J Sunt hic nomina Urbium Moabiticarum, quarum praeter hoc nihil movimus. Quare de iis tacebimus.
locis editis, prout fieri solebat. 36. Nullae voces hilares audientur in Moabitide, neque in vicinia, pIOpler penuriam. 37. PIopter luctum publicum, omnium capilli & barbae tondebuntur, Incidentur brachia, dc pro solitis vellibus induentur homines sacc;s. 38 In omnibus aedibus erit luctus , qui in plateis etiam cernetur, propter publicum tu tum : ia contemtum Moabitarum; qui , ut testae fractae, spernentur. 39. Quomodo culant, atque eonllet nati sunt Moabitae e Cur torquent cervicem , prae pudore, ec ludibrio. aut terrori omnibus
32. Propagines &c. J ob fletum Iabzari cursevcrit Propheta ignotum est. Maria tamen quae hic memorantur possumus quidem adfirmare fuisse lacus non magNOS. 3 3. Gi racemos calcat J Haec omnino videntur iupplenda, quae, pro Hebraica breviloquentia, Omittuntur , scd Latin non pin
Cism celeumate J Cum adhortatione ad recinte faciendum quod iubentur ι qualis est adhortatio , ad faciendum id quod par est fieri& oportet, sine cujusquam injuria. 34. Propter clamorem Chesbonis dec. J Haec omnia pertinent ad calamitates Moabitarum , quarum Historia ad sequentia faecula non perinvenit; quia, sine dubio, ad ea non pertinebat
3 7. Omne capuι calvitium occupabit &c. I Sententia loci est, calamitate Moabitarum, ingentem luctum ei genti creatum iri . qui describitur memoratis potissimis indiciis luctus, quae ostendebant magnum esse luctum iis qui
38. In omnibus tectis J Describitur hic Iuctus publicus, in magnis calamitatibus. 39. Moabita J Perspicuitatis causa , addidimus nomen populi ad quem haec perti
o. Subito hostis ejus &c. J Si Historia Sacra rem narrasset, facilius haec intelliFeremus, nunc lola summa rerum nobis tantum innotuit, nec historiam vicinorum Ilraelis plenitis scire necesse nos erat.
I. Instar animi mulieris in angustiis partus versantis 3 matu nσR Iu chleb lichah metierah. ut cor mutieris angustata. Quod cum Hiero-
179쪽
vicem, pudore adfectus; fuitque ludibrio ec terrori omnibus finitimis suis '. quia sic dicit Jehova, subito hostis ous instar Aquilae advolavit atque extendit alas ad Moa-bum. Captae sunt urbes & munita loca occupata , animusque sortium virorum Moabi suit, die illo, instar animi mulieris, in angustiis parιίs versantis. 'M Deletus cst Moabus , ita ut ne sit amplias populus , eo quod contra Ichovain se se extulit.' . Pavor, fovea & laqueus circa te sunt, si incola Moabitidis, ait Iehova. '' Qui prae metu sugiebat, incidit in foveam, & qui egrestias erat e fovea, laquco captus est ;adduxi enim in Moabitidem annum ejus supplicii , ait Jehova. ' In umbra hesb nis constiterant, vim fugientes , sed egressus est ignis Chesbone, dc flamma e Sichone, absumsitque angulum Moabi , dc vcrticem hominum strepentium 'M. Vae tibi , o Moabe; periit populus Chemosi, comprehensi enim sunt filii tui, dc filiae quae , ut in captivitatem abducerentur. 4'. Reducam tamen, posteris temporibus, ait Jchova Et hactenus quidem supplicium erit Moabi.
Vaticiis hus vicinis populis sunt 4o. Quia, ait Creator, subito hostes eos invaserunt, instar aquilarum. 4 I. Quia subito eorum loca munita sunt ab .hostibus capta , animique virorum sortium, ad angultias redacti , quales sunt mulieris parturientis. 42. Deleta est sens Moabitarum . ut non possit inter populos ha- heii , quia contra Creatorem se se extollere aula est. 43. Pavor. fovea, & laqueus te cingunt.
6 incola Moabitidis, ait Creator. 44. Qui praemetu fugiebat incidit in fossam, Zc qui ex ea exierat, laqueo captus est; adduxi enim in Moabiti-nymo intelligendum putavimus , de angustiis in quibus veriatur mulier in doloribus partus. Sic LXX. Initi habent: ἀνει κἀμία πιφή, & Hieronymus: sicut mulieris parturientis.
2. Ut non fit amplias populus J Ut formam
pristini regiminis, ut antea, non servet. Quod si quando Monarchia, quae erat antea, EVer
43. Pavor , fomea &c. I Metus hostium
tuorum erit instar foveae, quae te Cinget, aut instar laquei quo irretieris.
4s. In umbra Gesbonis J Sic Eusebius de
ἀαδ σαγώ- κ τῶ I'ερμανου am γίνονι φνλει Τουβὶν dem annum quo debebat poenas dare , ait Creator. 4s. In umbra Chesbonis constiterant, ne vis eis inferretur, sed Chesbone erupit ignis & flamma ε Sichone, absumsitque partem Moabitidis &Verticem hominum strepentium. 46. Vae tibi , ct Moabe, periit populus. qui colebat Chemosum lcapti enim viri & foeminae . ut abducerentur in captivitatem. 47. Eos tamen pollea in patriam reducam, ait Creator. Hactenus poenas mihi dabit Moabus. ΡΛRΑ- Λευίτα ς ἀφωρισμM. Meroomo interprete; E- Iebon , civitas Sehon Amorrh.eorum in terra
Galaad. quae cum fuisset ante Moabitarum, ab A rrha Is, helii Iure , possessa es. Meminis bullus uteremias . Haias quoque, in 'isione Moab. Porri nune vocatur Esbus urbs infignis Arabiae in montibus , a Iordane , millibus distans. Fuit autem in Tribu Ruben Ie rasa Levitis. 46. Populus Gemini. J Vide de Chemo quae habemus ad Num. XXI, 28. Ioan Seld nus de Diis Syris Syntam. I. c. 8. putat . Ichemosch esse compositum. Phila Iudaeus Aia
C H A M Ο Σ sonas ut contrectatio, Du ut palpatio, quae coecis poene propria. Certh mumosta est contrectare, aut palpare, & elementum , mapb servile ... interpretatur. Malim voculam reaea esse simplicem, cujus ignota sit significatio.
180쪽
Vaticinia adversiis Hammonitas, Idumaeos, Damascenos, ali que Syros, Redarenos, Chatforenses atque EIymaeos.
1. E Hammonitis sic dixit Iehova: nulline sunt filii Israeli Z an nullus est ei C. , . . I in heres Z Cur ergo eorum Rex hereditate accepit agros Gadi, & populus Ham- x Lix
moniticus ejus urbes liabitat Itaque brevi dies aderunt, cum faciam ut audiatur Rabbae Hammonitarum clamor praelii, fiatque ea acervus ruderum, urbesque dus ditionis igne incendantur, hereditatisque jure possideat Israel eos , qui sequuti ejus h rcdcs gcrcbant. F. Ulula Chesbon, quia vastata est Hais, clamorem tollite urbes ditionis Rabbae, accingite vos saccis, plangite dc vagamini inter macerias , quia Rex vester transmigrans abiit, Sacerdotclque & proceres ejus simul. 4. Quid gloriabaris ν vallibus tuis p vallis tua defluxit, o filia contumax, & fidens thesauris tuis, cam dico res: quis ad me veniet Z . MOX ego tibi immittam pavorem , ait Dominus Jchova, Deus exercituum, ab omnibus finitimis, atque expellemini quisque e regione sui, nec
revertantur, ait Ichova. 7. De Idumaeis vero, sic dixit Jehova, Deus exercituum: nullane est amplius sapientia
I. C l C loquutus est Creator de Hammonitis rQ nulline sunt Israelis posteri, qui ei successuri sint Si sint. cur Rex Hammonitarum pDDsidet agros Tribus Gadi , & populus Hammoniticus ejus urbest 2. Ego vero, ait Deus , brevi faciam ut in Metropoli Hammonitarum audiatur clamor pugnantium. & cernantur rudera , loco urbis, urbesque aliae ejus ditionis comburantur,& deinde hereditario jure possidendae tradantur Israelitis. 3 Ulula vero Chesbon , quia vallata est Hais, clamorem tollite urbes Rabbae , vestite vos saccis, plangite, & vagabimini inter macerias, quia Rex vester alio migravit, eumque Sacerdotes& Proceres comitati sunt. 4. Cur vallibus tuis gloriabaris valles tuae spretae sunt, o gens contumax & nimis freta divitiis tuis, cum superbiens dictitares: quis ad me irrumpere poterit s. Mox te terre . ait Dominus Creator, idemque Deus exercituum, irritatis omnibus vicinis , dc Omnes expellemini e regione sui, nec erit qui in unum vos cogat, ut hostibus facilitis resistatis. 6. Postea tamen faciam, ait Creator, ut captivi Hammon nitarum redeant. . De Idumaeis vero haec dixit Creator , H qua Deus exercituum r nullane est amplius sapientia apud Themanem periitne prudentia, qua recta
I. TU, Hammonitis J I p 'aa, Mne Hammon. Hic , non est nota Vativi, sed signiscat DE, quod multis exemplis ostendit Ab illas de Particulis. De Hammonitis sc Eu- Iebiνm scribentem legimus: A, ν , ἡ ἀν
Prete: A an, quae nuuc Philade*bia , urbs Arabiae nobilis, in qua habitaveranι olim Re-pbatfu gens antiqva , quam interfecerunt stii Gib hahitantes pro tis ιn Ammau.
mo r I baemon regio principum Edom, in terra Gesulitica i hoc est, montana a Thama lis Eliphaz stio Ehau sortita vocabulum. Sed Crusque boiae es villa nomine P haeman , distans ab urbe Petra quinque millibus, ubi ct Romanorum militum praefidium Ddet; de quo loco fuit
Hiphaz Rex Ibemavorum. Unus quoque stiorum IRMA adpellabatur amau. Sciendum autem quod omnis ausi alis regio Hebraeis TM- man dicitur. Sequitur , in eodem Onomasti-
loco exigua lux Ieremiae Oritur. S. Dedanitae J Im 'a boscheis Dedan , habitantes Dedan. Eusebius in Onomastico: -- δαν, ιν γῆ F ιδ , ωs-: Dadan, in regione Ledar, ut Ieremias. Bonfrerius in notis ad Ononiasticum observat nomen Dedan non inveniri inter nomina urbium Tribus Judae, nec in Versione LXX. Interpretum ; unde colligit hic suppositum Dedan pro Delean, quae est urbs tribus Judae, Jos. XU, 38. Sed duplex
videtur suisse urbs Dedan ; quarum una ostestatuitur in Iduniaea , altera vero in Arabia erat apud Iccdarenos Arabas. De quibus innotulis nostris ad Onomasticum , quas vide . si opus est ; led in nomina propria facile potuerunt irrepere menda, longitate temporis. Vide &quod habet Bon erius in notis, quas adjecit Onomastico. m. ς-