장음표시 사용
181쪽
tia in Themane 3 periitne consilium a prudentibus p corruptane est eorum sapientia 3. Fugite. Aversi sunt, in humiliora loca se demiserunt Dedaniue , ut ea incolerent: exilium enim Hesavo immisi, ct prope es tempus, quo de eo poenas exigam. '. Si vindemiatorcs venisicnt ad te, annon racemationem reliquissent λ si fures noctumi, a non corrupissent quod satis sibi esset y At ego denudavi Hesevum, retexi ejus abdita, neque cclari quidquam poterit; devastati sunt ejus posteri, fratresque di vicini, at ipse nullus eth. Relinque orphanos tuos, ego vivos servabo , & viduae tuae mihi confident. Sic enim dixit Jehova: cn iis, qui damnati non erant bibendo calice. eum bibent, tune ergo impune ferrest non ferres, sed omnino bibes ; quia per me juravi, ait Jehova, fore ut Boista fieret solitudo, opprobrium, vastitas atque exsecraiatio, omnelque ejus urbes perpetua deserta. Rumorem accepi a Jehova , legatum missum ad Gentes esse, qui diceret iis: convenite, vadite in eam terram, & consurgite ad pugnam ineundam. . MOX enim, inquit, faciam ut parvus sis inter Gentes, & contemtus , inter homines. Deceperunt te terriculamenta tua , atque animi tui superbia, o tu qui habitas in cavernis rupis, quique cacumen collis tenes, si, instar aqui-1ae , nidum tuum extulisses ; te illinc dejicerem, ait Iehova. r. Convertetur Idumaea in solitudinem, quisquis per eam transibit, stupebit, omnesque ejus plagas sibilo proloquetur . Ut in subverso Sodomae, Gomorrhae,& vicinarum urisbium solo, ait Jehova, nemo habitat, nec quisquam diversorium quaerit: ita nee in Ie. '. Sicut enim leo, ob tumorem Jordanis, adscendit in habitationes munitas: ita ct ho issis in Idumaeam, nam commovebo eum, di cursim ab co recedere curabo quem vero juυenem ei rei praeficiam 3 ) quis enim est instar mei Z quis mihi condicet ξ quis est pastor. quis sici contra me Z Quare audite consilium Jchovae , quod cepit de Idumaea & molitiones, quas molitur in Themanis incolas. Ne vivere dicar, nisi eos trahant minutae pecudes, nisi super iis habitationem corum hostis devasitet. r. Sonitu eorum ruinae commovcbitur terra , iis sonitus, uesar clamoris, audietur in mari al-
areeti consilia non recusinantur configentibus Zου. Fugite. Avcrsi sunt & in humiliora loca sederunt. Dedanitae . ut ea incolerent; exitium enim Helavo immisi, & tempus, clito exigam de eo poenas. 9. Si vindemiatores venissent ad te sine dubio racemationem reliquissent; si vero lares nocturni, annon reliquissent, quod satis sibi esse judicassent ro. Sed denudavi Hel avi polleros, nudos eos reliqui, nec quidquam ab iis occultum 1uperest; denudavi eos, ita ut nihil ab iis celati possit: denudavi ejus posteros, fratresque & vicinos, sed ipse Helavus prorsus nihil sibi servavit.
Ir. Relinque orbos aequo animo, Hesave , ego eo rum vitam servabo, & erit cur viduae tuae mihi confidant. I 2. Sic enim ego Creator dico : en ii, qui non fuerant damnati bibendo calice , eum haurient. Tune ergo impune ferres Nequaquam impune feres, sed omnino hunc calicem hauries; I3. quia per me juravi sore ut Botira in sol:tudinem conis verteretur, opprobrio maelaretur. & omnes viciis nae urbis perpetuae essent lolitudines. I 4. Rumor ad me venit a Creatore, quo sore accepi ut mitteretur legatus ad Gemes, qui iis diceret conveniendum e se , in eam regionem . 5c pugnandum cum incolis. Is . MOx enim effecturum esse
11. Bibeno calice I Hoc est, serenda cala
mitate lingulari. Vide Ihon . Gathaheri Ad. versaria Lib. I. c. 3. & in Advertariis miscellaniis C. V. Impune feres J ripan ripa naIo thinnalia, innocens contuberis..i3. Boora J Eusebius in Onomastico: nostia,
Deum ut populus ille minueretur, & contemnerer ur inter Gentes. I 6. Deceptum hunc iri, te riculamentis sit:s & superbia sua, quia sedem suam in cavernis cepit , aut Cacumen collis tenet; si instar aquilae in editis locis nidum iuuin posuisset, te illinc detraherem, ait Creator. tr. Mutabitur Idumaea in solitudinem, de quisquis per eam transibit obitu pescet, ac ubique eam sibilo prosequetur , quod in eremis solet fieri. 8. Quemadmodum in subverso Sodomae , Gomorrhae & vicinarum urbium solo, ait Creator, nemo habitat, & ne quidem diversorium quaerit; ita nec in te in Idumaea quaeret. I9. Quem ad modum leo . intumescente Iordane . ad altiora loca eonfugit: sic faciet hostis confugiens in Idumaeam, nam eum commovebo, & ut cursim illine fugiat curabo quem vero juvenem ei rei praeficiam quis enim est mihi par quis 'mihi condicet Z quis pastor mihi adversabitur pχo. Quare audite consilium Creatoris , quod cepit de Idumaea , eorumque molitiones , quas molitur in Themanis incolas. Ne vivere dicarnisi eos trahant minutae pecudes , & nisi hostis sedes eorum devastet. 2I. Sonitu eorum videbitur moveri terra, cum sonitus rusnarum audiendus λιγων' τιο is ro- . παραγροήμεν ἐκ E'iam , ἐρύ μου
l ἰminiω, αὐαοῦ --: Interprete Hieronymo. Boor in deserto trans Iordanem, quae cecidit in sortem Tribus Ruben , ad Orientalem maeam Hierinuntis civitas Sacerdotalis G fugitivorum. ILee est Bostra Metropolis Arabiae. Adpellatur etiam ct atia Bosr civitas Ibau, in montibus Idum.eae, cullus I Dias recordatur dieres uis
es Vie qui venit de Edom , fulvida vestimenta
I . Sibilo prosequetur J Videtur fuisse tunc
senum irrisionis. Vide infra Cap. L, I 3. IS. Ita
182쪽
gae. . En hostis instar aquilae adscendet, advolabit, atque alas suas supra Boisiram ex tendet, eritque animus sortium Idumaeae virorum , instar animi mulieris in angustiis
zb. De Damaseo. Pudore adsectae sunt Chamatha & Arphada; quia rumorein malum audiverunt, tabefactae sunt; nec magis quiescere potuerunt, quam qui in mari anxii sunt Debilitata Damascus se convertit in fugam, tremor eam adprebendit, anxietas & dolores tenuerunt, ut parturientem. Quomodo non relidia est urbs laudis meae, urbs gaudii mei Z Ideo cadent ejus juvenes in plateis ejus, & omnes viri militares caedentur, die illo, ait Jehova Deus exercituum. '. Ignem injiciam muro Damasci dc Ben-hadadi AEdcs absumet. p. De Κedarenis ec regnis Chat forensium, quae vicit Ncbuchad retiar, Rex Babylonis. Surgite, adscendite ad Kedarenos, atque Orientales vastate. '. Tcntoria eorum, & minutum pecus capient; cortinas, omnia vasa dccamelos eorum sibi sument, ac formidinem undecumque in eos vocabunt. 3'. Fugite, vagamini late longc
que, in humiliora loca, quae habitarent, se demiserunt incolae Chat soris ait Iehova;
consilium enim contra vos capit Nebuchadretiar, Babylonis Rex & molitioncs in vos molitur. λι. Surgite, adscondite in gentem tranquillam, habitantem siccure, ait Ieho va, gentem, cui non sunt valvae, nec vcctis, & quae sola habitat . , . Erunt cameli corum praedae, dc multitudo pecudum direptioni , dispergam eos in omnem ventum inuibus anguli caesaries sunt adtonsi , atque ex omnibus lateribus corum exitium adducam, ait Je-
dus sit in Mari Algae. 22. Hostis eorum advola- 28. De Κedarenis & regnis Chal forensium , hit instat Aquilae. & alas suas supra Boistam ex- quae subegit Nebuchad rellar Rex Babyloniorum ;tendet, atque animus sortium Idumaeorum erit, surgite, adscendite ad Kedarenos , atque Orien- instar animi in angustia parientis. tales vastate. 29. Tentoria eorum de minutum 13. Ad Damascenos quod adtinet, pudore Ch. pecus capient; cortinas, omnia vasa & camelos matha & Arphada sunt ii affusae, quia quod ad ex- eorum sibi sument, ac undecumque eos terrebunt. teros pervenit rumor . . nec magis quiescere po- 3Q. Fugam capessite . vagamini longe lateque .
tuerunt, quam qui in mari agitato anxii sunt. in humiliora loca, quae habitarent, se demise-χή. Damasceni debilitati fugam capessiverunt, tre- runt incolae Charsoris ait Creator ; consilium mor eos adprehendit , eosque invast anxietas enim contra vos cepit Nebuchadretur Babyloni & dolor , ut parturientem. 2s. Quomὁdo rum Rex .& aliquid contra vos molitur. 3I. Suris non relicta est urbs mihi laudata , & Quae mihi gite, adscendite in Gentem tranquillam. & see gaudium creabat 26. Propterea cadent gladio , in re agros colentem , ait Creator. gentem cui non plateis, omnes viri militares eo tempore, ait Crea' sunt Valvae , nec vectes, & quae in solo habitat. tor. idemque Deus exercituum. 27. ignem injiciam 32. Facile ab ea abigere poteritis camelos & a- parietibus Damasci, atque flamma Ben hadadi ΛΕ- lios greges. Dispergam eos ad omnes plagas caedes absumet. li. lis sunt anguli caesariet adtonsi, atque exitium in
I S. Ita nee in te J Propter terrae vastita- tein, quamvis non sutura tanta , quanta suit
in Sodoma & Gomorrha.1ς. Adscendit in habitationes J Quia non po- tolt manere in locis, in quibus exundantia 1luvii terram texit 3 quia in locis aridis lustra habere solen23. Chamatha J Eusebius, in eodem otiomastico: Αἰμαο s vitiose habent Codices λι-
ronymus sic vertit. Amatb urbs quae cecidit in sortem Ruben. Sed O nune Amathus viva dicitur trans yordanem, tu vicesimo primo militaris Peliae ad meridiem. I, 9 altera vilia miscinia Gadare nomine Amatis, ubi mi rumpunt. In Re orum quoque librisIcribitur ab introitu Emath, nyque ad mare Araba, hoc est deserti, quod es mare mortuum. Ego autem investieans reperi Ematb urbem Caeles Briae avi pellar/; qua nunc , Graco Iermove , Epiphania dicitur. 23. De Damasio J Damascus orat extra limites Judae verius Septemtrionem & Orientem, inter Iordanem, & Hermonem 'Montem. Chamatha J nun Hismato. Haec urbs censebatur ad Damascenam pertinere. Sunt qui Chamatham dixerint postea Antiochiam dictam,
sed eos bene confutavit Sam. Bochartus ;cum constet Septemtrionales terminos Chananaeae numquam eo usque pertigisse . ubi Antiochia condita fuit. Eum vive Phalegi Lib. IV. cap. 37. Postea Chamatha dicta est E
24. Debilitia Damasius J Ites ostendit de
Damnascenis haec intelligenda. 13. Urbs laudis mea J Quam laudaveram, non tantum propter litum , ted & propter aedificia. Duo haec praecipuli laudantur in urbibus . . In Onomastico ita de hac urbe loqui
vero habet Hieronymus mutatis Molis verbis:
183쪽
hova. 33. Fiet Chalsor habitatio draconum, ct solitudo in perpetuum; nemo illic habitabit . nec ullus ibi diversiabitur.3 . Verba Iehovae, de Helamo, ad Ieremiam Prophetam facta , initio regni Sed hiae, Regis Iudae, in hanc sententiam: Sic dixit Iehova. Deus exercituum, mox
Helamitarum arcum, qui est potissimum eorum robur, confringam. ε. Immittam H Iamitis quatuor ventos, e quatuor eriremitatibus coeli, dispergamque eos in omnes ventos, nec erit gens, ad quam non pervenient expulsi Helamitae. Terrebo Helamitas, coram hostibus eorum, & coram iis, qui eorum vitae inlidiabuntur . atque adducam in eos calamitatem, cum ira mea, donec eos absumsero. , . Ponam solium meum in Helam itide, indeque Regem & proceres perdam , ait Iehova. 3'. Posteris tamen temporibus, faciam ut redeant captivi Helaumae, ait Iehova. Vari
in eos mittam ex omnibus plagis coeli , ait Creator. 33. Chattor habitaculum draconum , & solitudo in perpetuum; nemo erit in ta illius tractus, imb qui diversari illic velit. 34. Verba Creatoris, de Helamitide. ad Ieremiam, initio regni Sedehiae, Regis Iudae. in hane sententiam : 3s. Sic dixit Creator, Himque Deus Exercituum a mox Helamitarum sagittas , ouae sunt eorum potissima arma. confringam. 36. Immittam procellas e quatuor cordinalibus ventis, nee Damascus, nobilis urbs Phoenices. Eodem autem vocabulo O Μ ech ancilia Abrahamistius adpellatus es. Porrb Maseu , quid sibi velit non adsequor. Addit etiam hic Hieronymus Porro Malech, quid sibi velit pleniiss in Libris. Hebraicarum uuaestionum dissutavi. Hic tantisin Interpretis Ium functus osticio, non qubd anciLIam Abrahae Mask nuncupatam probem. 23. De Ledarenis J Eusebius :-, o
sone Hieroomi r CEDAR. in Ezechiel , Principes Cedar, sed Estaias, ct Hieremias, invisione Arabia , hujus vocabuti recordantur. Est autem regio, in eremo Saracenorum a stio hisaelis Cedaritae cognominata. Non erat Hieronymus felix, in Elymologiis verborum; multo felicior fuit, ut & doctior, in orientalibus Linguis, Sam. Bochartus; quod probh lciunt harum rerum periti. Optimε ostendit in suo Phalego Lib. IV. c. a. deducendum nomen Ledarenorum 1 verbo ' sp adar, obtenebrari.& colorem nigrum a Sole contrahere. Vide de Canticum Salomonis C. I, s. Regnis Chasorentium J 'im Marsor, de quo loco Eusebius, in Onomastico : A... , πελιε
rondimo: Assor, civitas regni Iabim, quam Io 'Iam incendit 'esus 3 quia Metropolis erat omnium regnorum Philistbiim. Es ct alia villa , inque hodie Gor , in suibus Aycalonis contra Orientem ejus , qua cecuit in fortem Tritas Iuda, cous O Scriptura meminit, adpellanseam ad distinctionem veteris Ayor no m. 34. De Helamo J Eusebius in Onomasticor
Elam, legimus vialem Ela O Theodotiis in-
ulla erit Gens , ad quam non perveniant Helaismitae. 37. Timorem iis injiciam, Coram eorum hostibus, εe insidiatoribus, ac calamitatibus premam , donec eos iis iratus exstinguero. 38. Ponam thronum meum in Helam itide. ut judicem de ea Gente . atque Regem & Proceres , propter eorum scelera , perdam , ait Creator. 39. Auamen revocabo postea captivos, ut oepti. vos Helamitas, ait Creator.
PAR Risterpretatur vallem quertas. In hanc sementiam J Dicendo, Iemor. 36. Immittam Helamitis quaruor ventos lHoc est, hostes, qui d quatuor lateribus eos adgredientur. quali a quatuor ventis venissent. Eusebius in onomastico : Αἰλαμ ἐν-ε ὶ,
Iam i non Ailath in extremis snibus Priasinae, juncta meridianae solitudini ct mari rubro ε, unde ex ri rapto in Indiam, ad Mutum navigatur. Sedet autem ibi Legio Romana cognomento Decima; ct olim qmdem Ailat iabeteribus, nunc vero adpellatur Ada. Sed OElamitarum quondam natio fuit cui impermvis modorlaomor; cujus in Actibus quoque Apostolorum mentio m , , in Regnorum libris urbs quaedam Palaesinae Abum scribitur.3 3. Ponam solium meum in Helamistri JHaec spectant Monarchiam Persicam, quae diu maxima suit in oriente ; led eversa est a Macedonibus. De Helamitide vide Sam. Bochar ii Phalegi Lib. II. c. 2. Regem O proceres perdam J Impleta est haec inhetia ab Alexandro, cum Darium vicit,sque regnum, amplissimum licet, sibi de Macedonum primoribus.adquisivit. 39. Faciam us redeant captivi Helam. J R vera Lagidae, & Seleucidae, qui postea in AEgypto, oc in Alia regiiarunt nova Imperia condiderunt , quae sibi suam potentiam seorsim habuerent. Quomodo Asiatici rursus regnarunt ; neque enim Macedones alias habuere copias labentibus laeculis, quam Asiaticorum, aut .EgyptiOmul, nec potestatem regnandi Macedonibus accepere.
184쪽
Vaticinium contra Babylonios. I. v KRBA- proloquutus est Jehova, de Babylone, deque terra Chaldaeorum; C suetv per Jeremiam Prophetam, in hanc sententiam : '. Nunciate rem Gentibus, L. facite ut audiant, & tollite vexillum; facite ut audiant, nec rem celate ; dicite: capta est Babylon, pudore adsectus est Belus, fractus est Merodachus, pudefacta sunt ejus smulacra, fractique stercoret Dii. s. Venit enim in eam Gens a Septemtrione, quae convertet terram ejus in solitudinem, nec quisquam cam incolet, ab hominibus ad bru-
Isracliue ipsi, & posteri Judae simul ; flentes jugiter ibunt, quaerentqueJehovam Deum suum. . Sion interrogabit de via itinerum peritos, huc conversa erit ejus facies , dc venite, inquiet, jungite vos Iehovae, foedere pcrpetuo, & quod oblivioni non trad
, Iur. 6. Oves pereuntes fuerunt populus meus , pastorcs earum secerunt ut crrarent per montes, abegerunt eas, eque monte in collem abierunt, ac loci in quo recubabant oblitae erant. 7. Quicumque in eas incidebant, comedebant eas, earumque hostes se peccare ea in re negabant; eo quod deliquerant Israelitae in Iehovam, habitationemque justutiae & spem Majorum suorum Iehovam. φ. Fugite e Babylonia, cque terra Chaldaeorum exite; estote instar arietum, ante minutas pecudes. Nam brevi excitabo dc adducam adversus Babylonem turbam gentium magnarum, e terra septemtrionali, quae
Babylone, deque ditione Chaldaeorum , per
Ieremiam, his verbis: χ. Nunciate haec Gentibus vicinis, ita ut intelligant. δc tollite vexillum , ut omnes rem intelligant. Dicite aperih captam esse Babylonem. a Cyro , dc pudore suffusum esse Belum Babyloniorum Deum; fracta esse simulacra Merodachi , aliorumque stercoreorum Deorum. 3. venisse enim Gentem , Septemtrione , quae est agros ejus in solitudinem conversura , quae agrum Babylonicum incolis spc abit, 3c pecudum greges abiget, ita ut Veteres incolae fugere cogendi sint. 4. Eo tempore Tribules Judae&alii IIrae- tuae, non sine lacrimis abibunt, atque iterum Maiorum suorum Deum solum colent. s. Qui olim circa Sionem sedes habebant , tam Judae Tribules, quam aliarum Tribuum homines , quaerεnt qua via Ierosolimam eundum , de eo simul flentes ibunt; ae Creatorem solum colent. 8c se se mutuo hortabuntur ad foedus perpetuum cum Deo Israelis pangendum , quod numquam violaretur. 6. Populus meus fuit ut grex ovium lethali morbo laborantium, quae non sunt satis diligenter a palloribus curatae, adeo ut solae erraverint inter collium amframis, Be soliti stabuli sui oblitae sint. 7. Quicumque in eos incidebat, eos occidebat dc comedebat, nec volebat videri, ea in re, peccare, in tam gravi delicto, quia Israelitae peccaverant in Creat rem. 8. Fugite ex Babylonia, eque terra Chal. daeorum exite; estote instar arietum, qui sunt v luti duces minutarum pecudum. 9. Nam brevi excitabo εt ducam contra Babylonem turbam magnam Gentium numerosarum, e terra Septemtri nati; quae aciem contra eam instruent, de Babylonem capient. Sagittae, ab ejusmodi exercitu emiseis, erunt, quales sunt sagittae viri fortis de peri-
I. MI riate Gentibus t Aperiat promulgate quid sit de Deo credendum , &docendum, ut sequentia ostendunt. Testite vexillum J m nes dicitur vexillum aut aliud ejusmodi signum, quo populus monebatur alicujus periculi; aut etiam quo auxilii , quod ex foederibus debebatur mitti a foederatis ad foederatos. Vide Esaiae V,
larum Rege, ut docet Xenophon, in vita Cyri, de alii. Pudore adfectus est Belus J ba e am bobi M. Bes. Sic vertunt Conjugationem Hiphil, hoc est, activam , in passivam. Possent in hujusmodi vocibus esse menda Librariorum , po-rius quam anomaliae'. ba Bel videtur esse probra habui ι sive sic loqui solerent Babylonii, omisso ν, sive ea littera exciderit. Graeci v cant hoc numen Babylonicum ΒῆλM. Merodachus J Turu mrodach. Nomen est N minis alicuius Babyloniorum, de quo nihil ad nos pervenit. Jo . Selianus in opere do Diis Bris pauca habet Synnagm. II. C. I 2. ubi fatetur quis fuerit Mero , vel Merodach nondum compertum sibi esse a sed observat nominibus addi Regum, in Evilmerodach, mrdore ad & similibus nominibus , & Maraoce ad , apud Ptolomeum , in Mathematica Constructione, esse eum , qui Merodach Baladan Esaiae XXXI, I. adpelletur. Plura nesciuntur, de hoc Babyloniorum Deo.
Syriam iverunt, ad Septemtriones Iudaeae , atque illinc contra Iudaeam, quae erat ad Meridiem, unde contra Judaeam, quae erat ad Meridiem, amem Convertit, contra Judaeos de AEgyptios, qui Iudaeos tamen non Potuere defendere.
9. Turbam gentium, e terra Septemtrionati JE Syria, quae erat ad Septemtrionem Chananaeae. Relpiciuntur Chaldaei Boreales, qui Qqq a mini
185쪽
aciem in eam struent, deinde capietur. Sagittae ejus exercisos, ut viri sortis & periti. non revenentur in cassum. Erit Chaldaea praedae, omnes eam ad satietatem spoliabunt,
ait Iehova; quia laeti suistis, o Galdai; quia exsultastis, possessionem meam diripientes 1 quia obesi facti estis, instar juventae, quae herbula alitur, atque hinniistis, in
star sonium equorum. Adficietur pudore mater vestra, valde rubescet genitrix vestra, ensem est postrema gentium, delerium, solum aridum & solitudo. 3. Prorter iram Jehovae non habitabitur, tota erit vastitas, dc quisquis transibit per Babylonem obstupescet, sibi loque omnes ejus plagas prosequetur. s. Struite aciem, Contra Babylonem, circumquaque omnes qui arcum tenditis ; in eum jaculamini, nec parcite sagittis, quia in Jehovam peccavit. . Vociferamini in eam undequaque, manum dabit, cadent fundamenta eius, dc diruentur moenia ; haec enim est ultio Jehoetae, ulciscamini eam 3 sicut fecit aliis , illi facite. - . Exscindite sementem facientem e Babylonia & tenentem falcem, tempore messis , propter grassantem gladium; quisque operarius ad populum suum se convertet ,&quisque ad terram suam sugiet. I. Ut pecus dispersum est Israel, leones id expulerunt; prior id devoravit Reκ Assyriae, posterior exossavit Nebuchadrectar, Rex Babyloniae. - . Propterea sic dixit Iehora, Deus exercituum, o Deus Israelis: mox supplicium sumam de Rege Babyloniorum, doque ejus terra, quemadmodum Regem Assyriorum punivi. Sed Israelemii , quae non redeunt in cassum , nemine vulnerato. Io. Erit Chaldaea praedae, omnes eam spoliabunt, ad satietatem, inquit Creator; II. quia exspoliata 1 vobis laeti estis, o Chaldaei; quod e sultatis, dum mea rapiebatis; unde obesi facti estis, instar juvencae . quae tenui herba alitur : & hinni istis, instar sortium equorum. G. Mater V stra pudore suffundetur. En evasit contemtissima Gentium, solitudo arida, & fine incolis. I 3. Prointer iram Creatoris, non incoletur, erit mera vastitas, & quisquis transibit per Babylonem in ruderared aetatu . Obstupescet , & pro more sibilis omnes ejus plagas prosequetur. t . Struite aciem contra Babylonem , circum. quaque sagittarii, quotquot eliis, & sagittas jaculamini in ejus muros, quia in Creatorem peccavit. s. Vociferamini circa rius moenia circum quaque, & se dedet. quasi eversa essent fundamenta ejus moenium; nec parcite sagittis, quia in Creatorem peccavit, idololatria sua re flagitiosa vita. Quod fecit aliis, facite ut ipse etiam patiatur. I 6. Occidite omnes , qui sementem faciunt in Babylonio agro, Sc qui tempore messis falcem lenent: propter grassantem Babyloniorum gladium, quisque operarius ad suos revertatur. II. Israel fult instar pecoris dispersi, dum fugit leones; prior eum devoravit Rex Assyriae , posterior exossavit Nebuchadretur Babyloniorum Rex. 18. Qua propter ita loquutus est Creator, exercituum Deus Israelis: mox mihὲ poenas dabit Rex Babyloniorum, ut Ze ii qui ei parent, quemadmodum Rex Assyriorum. I9. Israelitas vero in suam caule in
minimd pendebant 1 Chaldaeis meridianis. I 2. Mater vestra J Ea pars Chaldaeae aut Babyloniae, unde etiam auxilia se conjunxere cum Cyro, & Persis, ut Syria 3 quam defendebant Chaldaei Boreales, cum aliis populis. Vide
16. Exscindite sementem facientem e Babia Ionia J V ide rationem, qua Cyrus cepit Babylonem , apud Herodotum Lib. I. c. 19 I. Oseqq. Adde & Cyro diae Xenophonteae Lib.
E thesauris 3 Hoc est , ex ea parte coeli,
unde vapores S aer mittuntur; non quod lint in certis locis inclusi, e quibus aer dc vapores emittuntur , apertis quibusdam repagulis ι sed quia Deus emittit vapores &exhalationes in alias aeris partes , prout illi videtur sive ipse omnipotentia sua hoc efficiat , sive pcr spirituales Potestates Aeris
I . Ut meus dispersum J A divisione prolis
Iacobi in duo regna, quorum unum dicebatur Iudae, alterum Israelis; & quae saepe erant inimica, inter se , adeoque injuriis ianitimorum obnoxia, quod liquet ex Sacra Historia.
Lemes id expulerunt i Ut AEgyptii , Syri,
Babylonii, aliique; nam omnes populi vic, ni eis infesti fuerant, & praeterum postremi.
Rex Asoriae J Vide i. Regum Cap. XVI.
9 seqq. de Chr. Cellarium in Geographiae Antiquae Lib. III. Cap. 17. neque enim adgra diemur hic digressiones Geographicas conlcri
I 7. Pascetque in Garmelo &c. J Recuperaabit partes fertilissimas suae pristinae ditionis.1o. Diebus illis O tempore illo I Mirum
Hebraicam Linguam, quae alioqui multitudine verborum non gaudet, interdum abundare, ut hic; ubi legimus verbolenus: in diebus istis, O in tempore illa ι ait Creator, inquis tur in iniquitatem Israelis, nec ulla eris, O in peccata Dda, ct non invenientur. 23. Totius terrae matieus I His verbis intelligitur Babylon & ejus ager , quibus vicini coacti fuerant par8re, ut potentioribus: quemadmodum corpora teneriora & leviora cedunt durioribus & gravioribus. 24. Laqueos posui tibi &c. J Revera Babylon capta ante erat a Cyro Rege , ut narrant Herodotus & Xenophon; cum non putabat se captum iri, quasi in laqueos hostium incilia
uuia 'ebovae litem moveras J Quia non Cr debant Babylonii esse ullum exercitum a quo posset capi; ne quidem a populis, qui verum Deum colebant, ut Iudaei. Si historiam ple
186쪽
lem in caulem suam reducam, pastetque in Charmelo, & in Basanitide , & ejus adpetentia in montanis Ephraimi, dc Gaiahaditis explebitur. Diebus illis & tempore illo, ait Iehova, quaeretur iniquitas Israelis; nec ulla erit; di peccata J udae, nec inve
nientur; nam isnoscam iis, quos reliquos decerim. D. Vade in terram rebellem, ramisque & incolas nus punito, devastationi, & internecioni eos devoveto, ait Ichova; omnia quae tibi mandavi exsequitor . Sonitus belli & clinis magna: est in terra. 3. Quomodo excisus est & confractus totius terrae malleus 3 quomodo Babylonia, inter Gentes vastitas facta est 3 R'. Laqueos posui tibi, di Capta es, o Babylon, cum tu nescires; inventa es & deprehensa, quia Iehovae litem moveras. φ . Aperuit Jehova apothecam suam , deprom sitque irae tuae instrumenta, quia o Ras iis erat Domino Ieh vae, Dra exercituum, in terra Chaldaeorum. δ'. Tandem in illam veniae , d bostra, caltate eam, instar acervorum ruderum; eam internecioni devovete, ne quis ei superiit. 7. Gladio occidite omnes ejus juvencos, descendant ad mactationem ; vae illis, quia venit eorum dies & supplicii eorum tempust φ . Vox auditur fugientium atque eorum, qui evaserunt e terra Babylonica; ut nuncient in Sione ultionem Dei nostri Jellovae, ultioncmque Templi ejus. '. Facite ut jaculatores, omnes tendentes arcum audiat Babylon, castra ponite ad eam undequaque, ne sint qui evadant; rependite ei, pro ejus
lactis; pro omnibus quae aliis secit, ei facite; quia erga Jehovam, erga lanctum Israclis
reducam, pasceturque in monte suo Charmelo, atque in Basanitide; ejusque adpetentia explebitur. o. Eo tempore , ait Creator, Israelitae mihi ita parebunt ut 3c Judae Tribules, ut nihil iis possit exprobrari ; εc iis quos servavero ignoscam. xi. Vade in rebellem terram Babylonicam , di eam Angelo meo, qui ei praeest , eamque & imcolas ejus hoc supplicio, punito. Vastato agros rebellium Ze incolas male mulctato , ita ut agri nihil proserant, atque ipsi ad internecionem redi gantur, ait Creator; omnia, quae tibi in mandatis dedi, exsequere. 22. Sonitus belli, in Babylonia, magnus est. 13. Quomodo excisus est, aut stactus totius terrae malleus Z Quomodo Babylonia. inter alias regiones, vastata est 14. Laqueos tibi tetendi. quibus illaqueata es, clim non scires,niorem haberemus eius pariis Asiae , in quaerat Babylon, ει bellorum quae gessit 1 hne dubio melius intelligeremus quae narrat de iis Scriptura Sacra. bed incuria Iudaeorum &Christianorum factum est , ut amiserimus , quae scripta fuerant de fato antiquissima: Ur
24. Linqueos posui tibi &c. J Sic omnino factum, hoc est, ita occaecatos Babylonios, ut suerunt prius capti, quam scirent; quod ebunt Herodotus de Xenophon in Historia rationis, qua capta est Babylon, a Cyro. Ib. Uuia 'imvis titem miserast Postquam Babylonii acceperant Babyloniam a Cyro occupatum iri, a Persis, eo duce, non credi- dctant. Attamen jam potuit iis hoc innotuisse, ex prophetia Esaiae , de qua diximus ad Esaiam eap. XLV, O seqq. & ubi res videtur potius narrari, ut facta, quam praedici. 23. Aperuis Rhova apothecam suam J Est 'Im othsaro, quod proprie theDurum significat; sed hic sumi videtur pro loco, in quo arma servantur , qui a Gallis dicitur Arcenal, de Latinh armamentariIm. 27. Venis eorum dies 3 Sic loquutus est Cornelius Severus in fragmento, quod servant M. Ann. us Seneca Suasoria Il. Edita in ρο- serum diem pugna, epulantes inducit ct ait :-- stratique per herbam. Me meus
quid tibi fieret ρ Deprehensa vero es, quia Crea
tori velut iram moveras. 1s. Aperuit ille arma.
mentarium suum, e quo irae suae arma deprompsit, quia eis illi opus erat, in agris Chaldaeorum.16. Tandem in eos venite , 6 hostes , calcate, suasi acervos ruderum, regionem Chaldaeorum ἶincolas intemecioni devovete, ne quis eorum superlit. 17. Gladio occidite omnes ejus juvenes, descendant ex altioribus locis, ut mactentur. Vae illisi quia venit dies, quo poenas eos dare Oportet. L8. Iam auditur vox sugientium , eorumque Qui evaserunt ex agro Babyloniorum, ut nuncient Ierosolimae ultionem Dei nostri Creatoris, de quomodo Templum suum ultus sit. 19. Faciant ut Babylon audiat sagittarum sibila. Circa eam ponentur castra, nequis ex ea evadat. Rependantur ei quae
es, dixere Hes; eleganti is quidem adfectum
animorum, incerta Iorte pendensium. V ide &comma 3I.
28. Vox auditur fugientium J Eorum qui satis videbant Babyloni instare excidium; quales ii qui viderant Perias eam obsidentes, nec diu postea eius dominos esse factos, ut Hero
3I. O Iuperbe J ira etadon. Alii nomen hoc
esse nomen substantivum volunt & vertunt δsuperbiami Veteres Intcrpretes volunt signisicari hac voce prolemum de Ibperbum ὁπε--ν, sed hic est nomen substantivum , Cum deberet esse adjectivum. Attamen Hebraei etiam utuntur substantivo pro adjectivo, ad augendam ἔρυφανο , ut hoc commate & sequente. Vide Dan. Cocceium ad hanc vocem, in maiore Lexi O. 3I. Dies tuas J Hoc est, emortualis , quo genere loquendi Latini etiam utuntur.39. Silvestres feles J ΡΨ isbim, quam V
cem Isreestres feles interpretatus est Sam. B chartus. Hieromici Lib. III. c. I 4. quem sequuti sumus, cum nihil aequi probabile prolatum sit, quod quidem viderim. Cum TMibus J 'κ nκ et, bim. Eumdem vide Lib. III. c. I 2. Husdem operis , nam, agi de animalibus, in Europa ignotis , Osten- ait vir eruditissimus.
187쪽
lis, superbe se gessit. Propterea cadent ejus juvenes, in plateis ejus, omnesque uiri militares, die illo, caedentur , ait Iehova. 3 . En dico tibi, o superbe, ait Dominus Jehova, Deus exercituum; venit dies tuus. Ec supplicii tui tempus. Impinget superbus & det, nec ei erit, qui eum erigat . igne incendam omnes ejus urbes, qui & quaecumque circa sunt absumet. 33. Sic dixit Iehova, Deus exercituuri' oppressi sunt posteri Judae. & posteri Israelis pariter, nec
ullus eorum, qui captivos ceperunt, eos dimittere vult. 3'. Sed vindex eorum, qui potens cst,& cui Iehovae, Deo exercituum, nomen est, causam eorum suscipit, ut, sicut
quies terrae Uraeliticae per i it, ita trepidationem incolis Babylonis injiciat. Gladius strid-getur in Chaldaeos, ait Iehova, inque incolas Babylonis , procercsque & sapientes ejus. 3β. Gladius siringetur in mendaces ta ad insaniam adigentur; gladius stringetur in sortes ejus vios, dc consternabuntur. , Τ. Gladius sis esur in equos ejus dc currus , inque promiscuum vulgus, quod in ea est, & quod mulierum instar fiet; gladius stringetur in
ejus thesauros & diripientur. 3 . Siccitas incumbet ejus aquis , atque erarescent, quia terra est sculptilium Deorum, & iis terriculamentis Chaldaei gloriantur. Propterea habitabunt illic silvestres seles cum thoibus, di struthionibus; numquam rursus ea urbs incoletur, neque in aetates futuras habitabitur: ''. quemadmodum ex quo Deus sub vertit Sodomam & Gomorrham, di vicinas urbes, ait Jehova, nemo illic habitabit, neque ullus homo diversabitur.' . En populus venit a septemtrione, gens magna & Reges multi e lateribus ternuconcitantur. φ . Arcum & peltam gerunt, crudcles sunt , nec misericordia tangi si lent; strepitus eorum est instar maris frementis, cquis vehentur ; instruentur , ut Vir unus, ad praelium tecum committendum, o filia Babylonis. ' . Audiet Rex Babylonis eorum famam, manusque ejus debiles fient; angor eum adprehendet, & dolor quasi parturientis. '. Sicut leo, ob tumorem Jordanis, adscendit in habitationes munitas; ita ct hostis Bablonem; nam commovebo eam, di cursim ab ea recedere curabo quem vero juvenem ei praefi-
quae aliis fecit; quia erga Creatorem Deum Israelitarum superbe se gessit. 3o. Propterea
ejus Iuventus mortua in plateis cernatur. Omnesque viri militares eo die caedantur, ait Creator.
3t. En dico vobis , o superbi Babylonii , ait
Dominus Creator , idemque Deus exercituum ;adest nunc ultimus vester dies, & tempus, quo poenas dabitis. 32. Superbi homines impingent,& cadent. nec erit qui eos erigat. Incendam omnes vestras urbes, quae &absument circumquaque quidquid uri poterit. 33. Sic dixit Creator, exercituum Deus: oppressi sunt ab iis posteri Judae , aliique qui 1sraele orti sunt. nec ullus eorum qui cepit eos, dimittere eos vult. 34. Verum eorum ultor , qui est omnipotens . & cui nomen est Creatori; & Deo Exercituum, causam corum defendet, adeo ut quies terrae Israeliticae periit, sic trepidationem Babyloniis injiciet. 3s. Gladius stringetur in Chaldaeos mendaces, ait Creator , inque Babylonios, proceresque Ee sapientes ejus. 36. Idem
fiet erga mendaces vates , qui ad insaniam adi- Tentur, cum videbunt ea quae praedixerunt nequaquam fieri, viri sortes terrebuntur, elim vigebunt strictos hostium gladios. 37. Quin & gladius stringetur in equos N aurigas, inque promiscuum vulgus Babylonis, quod muliebri terrore timebit. Strictis gladiis quaerentur & diripienturAI. Populus venit a Septemtrione J Videntur fuisse Chaldaei, Armeniorum vicini &bellicosi populi & de quibus multa habet Xenophon Libro III. ex quibus liquet sortes &hellicosos fuisse, quemadmodum etiam ex Je
. χωρη χρwατα σχουσα r bellicosis i ct pauperes esse dicuntur - es enim regio illis montana, exiguas opes habens. Itaque latrocinia exer- occulti thesauri. 38. Copiosa aqua, quae cire
Babylonem esse solet, ex liccabitur, propter cui tum fictilium Deorum, quorum visuntur simulacra, quibus gloriantur Chaldaei. 39. Tanta erit illic solitudo, ut aliud nihil futurum sit , praeter silvestres feles, cum thoebus & struthionibus; nec umquam ab hominibus incoletur: 4o. ut ex quo Deus subvertit Sodomam & Gomorrham vieinasque urbes, nemo fuit illi e incola. 4 I. Mox veniet populus a Septemtrionibus, gens numerosa, & Reges multi ex aliis oris vicinis
commovebuntur. 42. Arcu & pelia armati erunt, crudeles sunt, nec misericordia tangi solent. str puere instar maris frementis, equitatu abundabunt.
Celeriter instruentur, quasi pauci essent ad pugnam tecum committendam , o turba Babyloniorum. 43. Eorum fama perveniet ad aures Regis Ba byloniorum, cujus prae metu debiles fient manus cangore laborabit, & dolore angetur simili dolori parturientis. 44. Quemadmodum leo . cujus lustrum erat ad ripas Euphratis, exundantibus fluvii aquis, ab ejus ripis recedit in loca altiora et sic fugiet hostis istaelitarum Babylonem . nam eum
terrebo. & procul ab ea fugabo quem vero ducem juvenem ei praeficiam. nisi Cyrum Numquis mibi par est Quis mihi condicet Quisve est pastor populi, qui contra me consistere sustin
bit rcebant. Quae observamus ne septemtrionales illi Chaldaei confundantur cum iis Chaldaeis, qui Magi & Astrologi erant, & futurum audebanti dicere. Hi ad meridiem Babylonis sedes
abebant. & potius vates erant Babyloniorum , quam milites.
Reges multi λ lateribus J Persae & alii , qui
Babyloniis fuere hostes; quod cliam ex iis siqui Persis favebant.
188쪽
eiam ) nam quisnam est instar mei, quis mihi condicet, ec quisnam est iste pastor, qui coram me consistat Z 'L Propterea audite consilium Jehovae, quod cepit de Babylone,
di molitiones, quas molitur in terram Chaldaeorum. Ne vivere emtir, nisi vos trahant minutat pecudes, nisi super iis habitationem eorum vastent. 'M. Sonitu captae Babylonis, commovebitur terra dc clamor apud Gentes audieturi
Pergit Propheta clades. Babyloniorum praedicere, deque iis mandata dat ad Pudaeos captivos iu Babylonia.
i. IC dixit Jehovat mox ego excitabo contra Babylonem, & contra eos qui habi-O tant inter eos, qui in me insurgunt, ventum noxium. A. Mittam in Babylonem ventilator , qui eam ventilabunt atque erit nanient ejus ternam, quia ei undequaque adversabuntur , dic malo. M. i tendit arcum suum, ne tendat a qui se induit loricii, ne se induat; nec parcite ejus juvenibus , internecioni devovete ejus exercitum. . Cadant intersecti in terra Chaldaeorum, dc confossi in ejus plateis. . Nam non est orbatus Juda, aut Israel, Deo suo, Jehova Deo exercituum; sed terra eorum plena est poena immissa a Sancto Ilraelis. q. Fugite ergo Babrione, dc quisque vitam suam perivulo eripiat; ne exscindam Ini,. propter iniquitatem Bus: hoc enim tempus est ultionis Jellovae, mercedem ipse rependit. 7. Calix aureus Babylonis es in manu Iehovae, caciae quo illa inebriat totam terram; e vino ejus biberunt gentes, proptereaque gentes in-lane se gesserunt. . . Subito cecidit Babylon & confracta est, ululate ejus caula de sumite resinam dolori ejus, si sorte posset sanari. Curavimus Babylonem, inquiunt , sed non est sinata; relinquite eam ἡ & quisque in terram nostram ab mus ; nam pertingit. Coelumbit 8 4s. Audite vero consilium meum de Baby- 46. Quando audietur Babylon esse capta , om-lone, & consilia mea de agris Chaldaeorum. Nevi- nes finitimi populi ejus calamitate commovebunis vere credar, nisi eorum hostes alliciant minutae tur, dc clamores apud omnes populos vicinos a pecudes , proptereaque eorum agros Vastenti di tur.
1. CIC dixit Creator: mdx ego procellam eon- na est poenis a Deo Israelis immissis. 6. Fugiteo tra Babylonem excitabo , non exceptis iis, ergo Babylone & quisque vitam suam periculo eri- qui illuc se contulerunt ex aliis Gentibus. 2. Mit- pietὲ ne deleamini, propter iniquitatem Babyl tam in Babylonem hostes qui ventilabunt & expl- niorum, hoe est enim tempus, quo Creator ipse labunt Babyloniorum agros et nam undequaque ei, et mercedem rependet. 7. Calix aureus Babyl tempore calamitatis, qua premetur, eripient quid- niorum est in ejus manu, ealix quo illi inebriant quid apud eam invenient. 3. Qui apud Babylo- Omnes suos vicinos , & e quo biberunt genteanios arcubus & sagittis erunt instructi; ne iis utan- vicinae, quo factum est, ut similiter insaniverint. tur: ne parcite juventuti Babylonicae , sed inter- 8. Subito ergo cecidit Babylon ,&diruta est; ululate necioni devovete ejus exercitum. 4. Cadant inter- ejus causa, & sumite relinam curando dolori ejus.secti in Chaldaea, & confossi insepulti jaceant in si sorte possit sanari. v. Curavimus vero, inquiunt. plateis. s. Non sunt deserti tribules Judae , aut Babylonem, si sorth posset sanari, sed non est qui pertinebant ad alias Tribus . auxilio Dei sui curata; illam relinquite, ut quisque in patriam Creatoris de Dei Exercituum ι sed eorum terra ple.' redeat. Nam poena Rus pertinet ad Caelum. O. Protulit
1 U. de Expeditione Cyri p. 223. de Chal-l hastas. Corpus tegebant cratibus longis declarorum armis sic habet: δ εἶχον γέρρα --l hastis vulnerabant hostes. ρα νς λόγκm, arma habebant crates longas o l
7. Alex aureus dec. J Nempe, spes sibi fac- ta divitiarum comparandarum, si R gis Babyloniorum partem inplecterentur. Ca- Iis est aequδ rerum malarum & secundarum: ut, nempe , est vinum generosum &gratum, ut acidum & nequam. Exempla eiusmodi loquendi generis multa in Concordantiis , de vel in Phrasibus Hebraicis Rob. Steph vi, invenire est Inebriat toeam terram J Tota quidem terea
non est hic intelligenda de toto orbe terrarum; sed tamen de sat magna earum terrarum, 'uM parebant Babyloniis, parte , quibus adjiciendae eae, quae fuerant Periarum, qui Babylonem subegerant, & aliis gentibus vicinis. Haec autem eo spectant, ut lectores intelligant, quae postea contigerunt in Asia. in eversione Babylonici Imperii, quod transiit ad Persas, sine
189쪽
coelum ejus p na, atque ad aetherem sublata est. '. Protulit in Inrem Jehova justa facta nostra, venite, in Sione narremus opus Ichovae, Dei nostri. i'. Tergite sagittas, arripite scuta; excitavit Jehova spiritum Regum Medorum, nam contra Babylonem cogitationem versant, ut eam deleant, quia haec est ultio Jehovae & ultio Templi fugri. Ad muros Babylonis tollite vexillum, firmate excubias, statuite vigiles , parato inlidiatores, quia etiam rem molitus est Iehovae, & perficiet quoque quod dixit, de Laby Ionis incolis. O tu, quae habitas ad multas aquas, quae multos hah thesauros. venit tuus fi nis, ct modus lucro tuo imponetur. ' Juravit Jehova Deus exercituum per se ipsum.
venite in Sionem, atque illiC narremus opus Creatoris , Dei nostri. 3I. Tergite sagittas sanguinolentas, atque adprehendite clipeos. Creator excitavit animos Regum Medorum . qui contra Babylonem animo versa it, quomodo deleri possit; quia est ultio Creatoris, ob eversum suum Templum. Ιχ. Ad moenia Babylonis tollite vexillum. frequentes & copiolas admovete ei excubias; quia
singulari Providentia Dei non contigisse.
ria calamitatis antiquissimae & florentillimae urbis, qliae Ilistoria legi potest non tantum in Sacris Libris; sed etiam 4n Xenophonte & Herodoto in descriptionibus cius cladis. Hinc I Iistoriae Sacrae ejus temporis confirmari po
Resinam J x fori, quod alii vertunt opobabismum, ut LXX. Init. Alii rursus resinam, quia resina miliretur emplastris , quae imponuntur vulneribus. Sed rationes non sunt ejus ponderis, ut elevari nequeant. Vide Eam. stinum qui putat este opobalbamum, sed linefatis gravi ratione. Certe pretiosum medicamentum , ut inobabamum , non Poterat adhiberi 1 tanta plebe, quanta fuit Babylonica. Sed res est exigui momenti , & nimis ince
9. Inquiunt J Necessario vocula haec subintelligenda fuit, ob Dialogismum.
Pertinivit coelum evus poena J V idetur Pro-Plicta velle, tam gravi poena affectam Babylonem , ut divinitus ei immissam esse satis liqueret. Revera Propheta noster cam praedi-Xerat, Cap. L. ab initio.
Ad aetherem Iublata i Hoc cst, Deus ad se
pertinere intelligit, qui non est propterea Judaeis usus ad poenas de Babyloniis sumendas, sed Cyro & Persis , longe fi Judaeis rem a. tis, suntque ii adhibiti ad babiloniorum luper-hiam retundendam, & fuerunt etiam auctores Judaeae instaurandae Jcros blimae. io. 'sta nostra facta J u'nu 1 Gidioth nou, nostras justitias, ut Draua bouroth , pro Io tibus facitis Ps. CL, 2. & smilia. Vide funilia apud GrammaticOS. II. Regum Medoruw. J Ex Historiis mireritio Xenophoniis petenda Historia Curi, ad quam rei picit Jeremias. Hinc licet colligere Cyrum futile nepotem Medorum Regis, cui postea 1uccessit, & victorias reportavit de Babyloniis, & aliis vieinis Gentibus. Loquitur autem hic plurali numero de Regibus Medorum, quia Astyages avus Cyri hostiliter se gestit c0ntra Babylonios. Vide Xenophontem
rei favet Creator, & perficiet minas, quas protulit contra Babylonios. . t 3. Ο tu Babylon, qui sita es ad multas aquas non tantiim Euphratis, sed etiam uliginosi soli quod te cingit: o urbs, quae thesauros, intra moenia, servas; aderit mox finis divitiis, quas adcumulasti, Fc lucris tuis. I 4. Iuravit Creator, qui exercitibus praeeli, per se ipsum , & dixit di ne videar vivere vobis, nisi implero te viris , quasi bruchis
Lib. I. de Institutione Cyri. . Regum Nodorum J Astyagis , ili succetao
11. Ad muros Babylonis Sc. J Haec exseis quuti sunt Medi & persae, qui Babylonem ce
13. Ad multas aqvas J Nempe , Euphratis& paludum, quae Cingebant Babylonem. De hoc confluendus Xenophon & Herodotus. Pauia cis atque erudite haec ex iis & Scriptura inter se collatis , exposuit Vir Remerendismus& Domsianus Petrus Danies metius, in Propositione M. Demonstratrimis Evangelii. I . Ne vivam, inquit ' Aratuit Creator. &Deus Creator, per animum Iisum.
Ne vivam, inquit J IJormula haec jurandi est elliptica, ade6que pauca quaedam addidi' ut pollet intelligi, ab hominibus, quibus Deus
se ad temperavit. Nec ego mihi ipse latisfacio, uti nec puto alios interpretes sibi ipsis potuisse. Pro ne vivam, posset Paraphrasi hac
exprimi 3 nec credar Nivere, nam non parum ludarunt Interpretes ut satis decora ex preme rent. Sebas. Munserus vertit 'buravit Dominus Exere thum, per animam Iisam. Sebas. verc, cistellis Dras armipotens TMova, per Ie i sum fore, ut repleat hominibus De tamquam bructu, qui contra celeuma recinant. Tigurinii in vortunt, ut nescias an omiserint , an aliter legerint, nihil enim similis iententiae, aue quod possit supplere adlata verba ; quasi defuerint in i piorum Codicibus, quod vix quisquam sibi pcrsuaserit. Tremellius de munius habenti mravit 'bova exercituum , per IeiHum, nisi te impleam hominibus , quasi me tolonchis quι eananι de te celeuma. Pucator qui voluit ea in Translationem emendare 'nis verbis: Iuravit is , qui fecit terram potentia sua , is qui subriit orbem habita-b lem , sapientia Iba qui intelligentia Ihί extemst coelum. modatus , in versio ne Italio: II Signore draui eserciti ha eiurato per se aerendo: Ie non ti re is d'luomini. me H bructi, ω Ie est nou danno grida Pan mar contra' a te. In Italica ita loquitur , .sed sic exponere postea voluit mentem sitam', in
190쪽
in ne vivere, inquit, videar vobis, nisi te implevero hominibus, quasi bruchis, qui s
contra te clamoribus cohortabuntur. Fecit ille ternam potentia ina , paravit orbem sapientia, dc pro identia coelos extendit. Cum vocem mittit, Oritur lonitus aquaiarum in coelo, evehit vapores ab extrema terra, fulgura cum pluvia creat, atque E thesauris suis vcntum emittit. 7. Omnis homo stultior fit sua scientia , pudore adficitur omnis conflator, ptopter. sculptilia, nam conflata signa fallacia sunt, neque spiritus iis incit. Φ. Sunt mera inanitas, opusque errorum, dc die, quo homines poenas dant, η mul Dii pereunt. '. Musmodi non cli pars Jacobi, sed omnia Deus sormavit, IsraeI-que est sceptrum quod possidet. . Malleus tu mihi cs & arina, spargam per te gentes, & regna per te destruam. . Spargam per Ie equum dc equitem, spargam per ae currum & aurigam. M. Spargam per te virum&uXorem, spargam per te senem dc puerum, spargam per te juvenem dc virginem. ,. Spargam
bruchis, qui te in vicem cohortabuntur contra te. IS. Creavit terram, potentia sua; Orbem .paravitii, colis hominibus, sapientia sua, & coelos pio- videntia sua extendit. I 6. Cum tonitru ejus auditur . aquarum eoetellium lonitus excitatur , evehuntur vapores ex ultima terra ; fulgura cum pluvia creantur. atque venti e variis caeli plagis sentiuntur. 37. omnes homines stultiores fiunt, dum de sua scientia nimis superbe sentiunt. Qui vis conflator pudore luit unditur , propter 1t tuas quas tacit; quia omnia simulacra fallacia sunt, nec anima praedita, ut preces , sibi Oblatas au-
Gallica: PEternet Dieu des armera a jure pars --we, A se ne te rem is ori omnes , comme de re illes. Nihil videtur similiuS vero, quam Deum voluiste hoc intelligi a Propheta, se poenas rcpetiturum de Babyloniis, ob injurias ab iis acceptas ; qui pollent iii te colligere Populum Judaeum etiamnum Deo gratum esse. Haec paucis de Interpretationibus Scriptorum, qui nos, ante Postrema tempora, antecelleruiit. Multa peccarunt, non Certi Omnes suu negligentia, sed plures judicii penuria , de ignorantia ; quod co tempore nondum satis citent excultae eae litterae, quibus clarior facta est Scriptura Sacra. Nunc ad Commentarium nostrum redibimus.
nus loculi ar, de quo scripsit Sam. Bochartus Hieroroici P. 2. Lib. li, C. 2. quem Consul C. Videtur Propheta designare milites, qui multitudine atque importunitate, vol crudelitate erga victos, futuri client sormidolosi. Clamore cobortabuntur J 'Tri Thy um vesanouhalaico hedad. Intelliguntur adhortationes mutuae militum, ad sortiter officio suo defungendum , seu in terrestri, seu in mari- ltimo praelio. Itaque minatur Deus se Oppo- lliturum superbiae Babyloniorum ingentes CG- , pias, quae se mutuis ictibus Confoderent. I . Ille potentia huc terram fecit &c. J Deo ldebcbatur creatio Omnium, quae circa nos vide- lmus. Ea Ornavit tua sapientia, & providen- tia tua cimos extendit supra Toram. 16. Cum vocem Iisam veluti emittit J Id est, loriuntur lonitus pluviarum in coelo , post- 'quam vapores ex ultimis terris colligit , unde prodeunt sulgura & pluviae smulque ventos e latchris omittit.
I7. Omnis homo si sultior dec. J Quisquis inter homines quaerit unde oriantur, inter sta- Perdiant. 38. Nihil est iis inanius, quae sunt caula errorum, quorum homines, qui eos invocant, insecti sunt, & quorum causa poenas dant. I9. Ta libus non credunt Israelitae, quae omnia cite norunt inania & fieta . cum Deus sit eorum Rex. χo. Mallei inllar mihi es , o Babylon , & instrumentum , quo spargo gentes, de regna destruo. 2 l. In iugam do . tua Opera, equum δc equitem , parucrque Curriti in & aurigam. 22. Spargam per te viros & uxores, senes & pueros, juvenes & virgines. 23. Spargam pallores &greges, agricolas de boves , denique duces dc proceres. 24. Rependam
tuarum cultores, sit stultior sua inani de fallaci capientia ; statuarum artifices pudore sustianis tumir, cum Deos conflant ; dc 1ictitia simulacra adoranda proponunt, quae spei eorum nequaquam respondent, cum nulla mens iis inst. IS. Sunt mera inanitas dec. J Fallacia sunt simulacra de graviter plectuntur corum cultores stulti, eo ipsu diu , quo staturae inanium Deorum evertuntur, dant graves poenas Deo
D. Sunt mera inavitas deo. J Credebant coe- ei Ethnici vera esse, quae a Majoribus, aut amendacibus Deorum siclitiorum Sacerdotibus acceperant ; stultε quidem, lud tamen furor Ethnicorum non erae tantis poenis dignus ;quam Judaeorum, qui contraria Omnia a Prophetis didicerant, veraque elle intelligebant, ex antiquis miraculis , vcraque in sue con- confirmabantur , implementis Pro Plaetiarum
I9. Ousmodi non est pars Iacobi J. Eiusmodi non cit Deiis Israejis, quippe qui cst aeternus, nec pendet ab imagine ulla. Omnia suxit J mn , n 'ixi' 'a qimdfictor omnium ille; cum imaginum Deorum Ethnicorum nulla elici potentia, quippe quae client meraestatuae, δ materia inerte. Misceptrum J Rex Iiraelis, seu Deus Omnia Providentia sua regit; cum simulacrorum
nec Cognitio, nec potentia ulla sit. 2o. Malleus tu mihi dec. J Tu mihi es instar armorum. Nam hostes meos , qui mihi lustinent resistere,veluti malleo ferreo confringam ;quod fuit olim inter arma, ut loquuntur, ostensiva, quae ante pauca saecula erant etiam in ulu, &cernuntur etiamnum hodie. in armamentariis. Maiores nostri vocabant Gallice : une Massed Armes. Rer 27. Regna