장음표시 사용
201쪽
rco Tractat Ι. Disput. II. Artlc. II. Quaest. II.
non enim sola es gya nominis Trinitas, Mesulsantia Personarum, flevi fabrilia et Mere. 1wi 'utarunt. Patre qui tenuit simplex est , G, Filius qui genitus est pariter simplex ', cs, Me est illiu , is quo genitus . ses ideo simplex dicitur, qu iam quos babet , Me est,
exeepto quod relativi quaeque Persena ad ri teram duitM. Nam utique Parer babet Filium, nee tamen ipse est Filiu , O, Filius habet Patrem, nec tamen ip e Pater. In ero ad seipsum dicitur non ad alterum,
es, quod Mist; Mut ad stipsum dieitum
Vrvens, bisInda utique vitam, eadem vita ipsse est Pro er Γω ι itaque natura disitur Amplex, cui non fit aliquid babere, quia vumst amittere, vel ait ud β babens aliud quod
habet et Sisus vas aliquem liquorem, aut corpus euorem, aut aer lucem si e str rem , aut anima sapientiam 3 nibil enim borum est , quod babet. neque enim vas liquor est, ingens Tiam de . Hoc ipso quo Essentia Divina asseritur ut sormaliter ab attribu . tis distincta , eo ipso etiam asseritur ut
actuabilis, & persectibilis ab illis: Ergo ad
illa comparatur ut potentia ad actum, dc ut persectibile ad perfectivum I ac proinde si ab illis formaliter dis inguatur, vexam eum illis compositionem efformabit , licui gradus generis, & disserentiae sorma. Iiter invicem distincti, veram compoisionem efficiunt. Distinuo antecedens . Essentia Divina est actuabilis, dc persectibilis ab attri. hutis per m uum potentiae determinandae , actuandae , de distinguendae , sicut materia per formam , aut genus per dis. serentiam , nego: sicut actus actualissi. mus perficiendus per alterum actum sibi identificatum realiter, eoncedo: Essentia enim Divina est actus purissimus omnem rationem potentiae , determinationis aut constitutionis excludens. Ac proinde scutnon dicitur in potentia respectu relatio. num divinarum, quae tibi identificantur ;ita nec respectu attributorum , quae cum illa idem sunt realiter, sed Brmaliter distincta. subsumunt: Atqui attributa verh habent rationem sormae respectu Essentiae Divi. nae: Ergo nulla solutio . Probant antecedens. . idquid denominat formaliter, esssorma: sed attributa denominant Essentiam Divinam formaliter Deus enim sermali.
ter est justus, sapiens, &e. Ergo justitia, sapientia, de caetera attributa, si distinguantur actu ab Eisentia Divina, slint si
Nego sublumptum , de maiorem illius probationis distinguo cum Doctore in I. d.
liter per modum Infirmantis , est forma , concedor quidquid denominat per modum Osituentis, aut Per entis, est serma proprih dicta, nego. Corpus enim Verbi graistia dicitur Ammatam denominativh, Pro. prih, de formaliter: quia anima est ejus forma; homo autem , inquit Dinor, di .citur animatus , non denominati vh Dro.
prih , sed essentialiter, quia anima est de ejus essentia physica : Ergo non omne quod denominat se aliter, est promth sor-ma ι anima enim denominat totum Cominpositum animatum, dc tamen non dicitur sorma informans compositum, sed mare. riam . Unde concludit Doctor quM li aliqua sunt magis idem alteri quam anima , v. g. est idem toti animato, illa identitas suffcit, ut illud a res, identificata denoa minetur: at attributa intime identificantur Eslentiae Divinae: Ergo haec ab illis propter illam identificationem poterit denominari. I ant. Simplicitas, dc Unitas divina , sunt persectiones sim eliciter simplices; ac proinde in Deo admitti debent secundlim maximum gradum simplicitatis, de unitatis excogitabilem 3 sia gradus ille maximus is est, qui omnem compositionem, multiplicitatem , de diversitatem nedum realem, sed etiam formalem excludit. Res enim quae nullam in se patitur distinctionem, etiam formalem, multb limplicior est, δc magis una, quam quae pluralitatem χrmalitatum involvito summa nam que simplicitas excludit omnem compositi nem 3 summa Unitas omnem pluralitatem ἔde summa Identitas omnem prorsus distinctionem: Eso unitas, dc simplicitas divina , clim sit maxima, omnem promsus sermalitatum distinctionem debet excludere.
Distinguo majorem. Debent admitti secundiun maximum gradum simplicitatis. dc unitatis commisibilem cum Essentia Diavina, concedot secus, nego non m maximus gradus simplicitatis, dc unitatis , -- bis excisitandae , compo: sibilis est cum Eia sentia Divinar liquidem ubi unica est Perissona, de unicum principium illius conclututivum, ibi est major simplicitas, dc uni tas, quam ubi 'sunt tres Petibnae, ec tala
202쪽
incipia illorum constitutiva; attamen haec unitas, & simplicitas non eii compossibilis
cum Deitate, in ea namque sunt tres Per. sonae, & tria principia seu relationes ea.
rum constitutivae. Idem dicendum de sim.plicitate excludente omnem krmalitatem uetite enim non est conlpossibilis eum Essentia Divina, propter evidentes contradictiones exinde sequendas, ut supra diximus. Deinde arguo ad hominem : Simplicitas quae excludit omnem distinctionem tam sun. damentalem, quam rationis, major est ea, quae talem distinctionem secum patitur: sed Thomissae, eum simplicitate divina, admit. iunt in Deo distinctionem iundamentalem,& rationis : Ergo non tribuunt Deo omnem prorsus simplicitatem 1 nobis excogi.randam, proindeque nos impugnanteS, in te militant.
Obseiunt a. Quae distinguntur inferiori. bus, adunantur in superioribus, & fiunt
una de eadem res simplex, ut patet exemplo virtutis dissicativae, & liquefactivae ,
quae cum distinguantur formaliter in sublunaribus, quia una non est altera, tamen in
Sole non ita discrepant; siquidem Sol per
unam omnino simplicem virtutem lutum
indurat, & ceram liquefacit: Ergo a pari
omnes perfectiones, quae in creaturis, si . ve realiter, sive formaliter distinguuntur, is Deo formaliter adunantur. Pro tin consequentia ἔ Non magis adunantur virtutes
qualitatum inferiorum in luce Solis, quam persectiones in Deo : sed illae adunantur formaliter: Ergo di hae taliter debent adu
ων eo equentiam, similiter, & Paris
tem3 aliter enim attributa Deo conveniunt,
quam virtus indurativa, deliquefactiva Soli I illa namque Deo conveniunt sormali.
ter, haec vero tantum eminenter, & virtualiter Soli congruit; quia Sol non est sor. aliter liquidus nec sccus, sed emittit ra. Qios qui caulant siceitatem, de liquefacti nem. Deus autem est sol maliter Sapiens; di primum suppositum divinum est tor-Iiter Patre, secundum sormaliter Filius , eertium formaliter Spiritus sanctus, per re-
ationes Personales, quae sor maliter constituunt in esse talis Personae . Ulule non eodem modo attributa, de relationes debent adunari in Deo, quomodo virtutes
. Ratio autem cur Hrtvtet insertorum ma-
gis adunantur in superioribus, quam eorum Formalitates , est quia virtus, qub major est, magis adunatur 3 quia in plura test exequi: Eadem enim Omnipotentia divina cum sit infinita, essentias varias producit O ac proinde non mirum, si virtus limitata, & divisa in inferioribus, in superioribus ad unetur, quia major, & per se ctior est in superioribus, quam in inferioritibus. Secus autem est de sol malitate, seu persectione sormali, haec enim cum perficiat tantum in determinata quadam ratio. ne v. g. sapientia in ratione cognitionis cerotae; non sequitur eam plura, ct varia praestare posse in superioribus, quam in inserioribus o non enim sapientia retest Deo tribuere persectionem , quia sapientia, dc justitia sunt diversae formalitates , diversim E afficientes, dc perficientes . Unde sequitur eam quidem esse magis perfectam in Deo, non autem magis adu
Ob ieiuni q. rationem, qua utebatur λBernardus contra Gilbertum Serm. 8. incant. Si Iapientia v. g. ex natura rei, dcante omnem mentis operam a divina e n-tia distingueretur, vel esset quid illa superius, vel aequale, vel inferius. Non primum, quia nihil superius Essentia Divina esse , nec concipi Iratest: Non etiam secundum ιquia daretur aliquid a parte rei, quod non esset Deus, dc tamen tantae esset persectiunis, ac Essentia Divina: Nee etiam tertium , quia quod inserius Et sentia Divina , creatum est, dc sic Deus esset sapiens per aliquod creatum , quod falsum est: Ergo lapientia nullatenus ab Euentia Divina distinguitur. Distivuo re equos: Id sequeretur, si divina sapientia ab essentia distingueretur
tanquam res 1 re, concedo: tanquam sor--litas ab entitate, nego: S. Bernardus
autem putabat Gilbertum distingitere a tributa divina, sicut distinguebat divinas relationes ab Euentia Divina , tanquam rem a te; ita quM nulla inter eas esset identitas realis: Unde illius ratio valebat quidem, dc urgebat Gilbertum; sed nullatenus in nos militat, quippe qui astruamus summam identitatem interessentiam,& attributa, de sollim formalitatum distinctionem admittamuS:
Objiciunt s. Si essentia Divina distingueretur a parte rei a suis attributis, dc illa
inter se pariter citcreparcnt, neut Ium e L Iam
203쪽
rum esset infinitum 3 imb nec Deus adaequa te sumptus infinitus esset. Edemia quidem non esses infinita, quia in suo conceptu non includeret omnem persectionem limplici. ter 3 non enim illam perfectionem include. ret, a qua diceretur a parte rei dili inguit Nee pariter attributa forem infesta , quia
unum non includeret persectionem illius aquoso aliter discreparer . Non etiam Drusia aequath sumptus, quia ex pluribus non infinitis, sed limitatis, non fit unum infinitum : Ergo vel attributa non distinguuntur sormaliter vel Deus non est in. finitus a Nera ea6equentiam , quodlibet enim e rum infinitum est in suo genere. Mentia quidem in ratione essentiae, secundlim quam includit formaliter omnem persectionem essentialem, similiter Sapientia est infinita in
ratione sapientiae, & lic de caeteris : omnia autem simul sumpta constitu uiit rem
simplicissimam realiter , quae est infinita simpliciter. Lic t enim Ens Infinitum coalescere non pollit ex pluribus persectionibus finitis, potest tamen ex pluribus insinitis sermaliter ecundtim divertam rationem. Cujus ratio est, sui subtilitet observat noster Smisit n. gus tris. 2. dist. I. nrran. 66. qu persectio finita semper aliquam meliorem sectionem excludit a re cuius est persectio, ut disserentia corporis, persectionem spiri. tus 3 differentia inanimati , animam: at persectio infinita non excludit re cuius est, sed postulat in illa per identitatem , omnem perfectionem, quae es melior quam alia, secum incompossibilis. Quo fit utilla persectio ex natura sua concurrat ad constituendum unum ens simpliciter infinitum, quod in se realiter, & per summam identitatem involvit omnem sersectionem simpliciter, de ratione cujus summae iden. titatis quaelibet divina persectio realiter
Instabis, Divina Essentia ut lar liter di. stinguitur I sapientia v. g. non includit illam sermaliter: Ergo non est infinith persecta. Probatur re siluentia. Illud non ea infinith perfectum sermaliter , quod non includit lsor maliter omnem periectionem simpliciter simplicem: sed Essentia Divina ut praescin- ldens a sapientia, non includeret formaliter lomnem persectionem simpliciter simplicem, isquidem saetentiam non involveret: Ergo non esset infinith perina .
RespMaera cum Doctore. suo. I. prolui. bd eum Essentia Divina dici possit infinith perfecta larmaliter, duobus modis 3 Primὸ quidem ter Ioritatem radisolem ,
qua ab ea quali emanant, de est uunt om . nes divinae persectiones, & quae est earum radix, ct oceanus; Deoia per Infinitatem formalem, quae eit modus Essentiam Diviam circumstans, Ac eam la aliter assiis ciens, sicut de omnes alias ejus persecti nes: inde fit quod praecita suis attribuistis semper remaneat infinith persecta; nimirum per infinitatem radicalem; quaesibi identificat omnem omnino persectionem 5c etiam per infinitatem formalem , quia dum essentia praescindit ab attributis, non propterea censetur a luis modis praesci dere; ac propterea dum praescindit a la. pientia, tamen potest adhuc concipi cum infinitate Drmali. Respondeo secundh; ex distinctione forma. li non sequi aliquid non esse tale, sed tant lim non esse conceptibile ut tale. Unde
verum quidem est qubd dum Essentia Divina praetcindit a sapientia, non concipitur quidem ut sapiens, sed non sequitur eam non esse sapientem, ex conceptibilitate enim rei sine sua per ione, non uitur eam esse sine sua persestione sibi iden.tificata.
Urgebis. Dum Disina Essentia praescindita sapientiae attributo, vel Deus concipitur ut sapiens, vel ut insipiens, vel ut nonsa Piens et Non primum, alioquin duae essent sapientiae in Deo; pulli una essentialis, alia attributa lis quod est abluidum; pari enim ratione possent esse infinitae: Non etiam secundum ; quia blasphemum est dice. re Deum esse insipientem : Non denique tertium, quia negaretur sapientia de Deo. quod pariter blasphemum esset: Ergo neo cessum est . quhil Divina Essentia non pot- sit concipi sine lapientia; nec proinde io maliter ab ea distingui.
Respondeo : bd dum Divina Essentia
concipitur , ut praescindens a sapientia , Deus non concipitur nec ut sapiens, nec ut insipietis, nec ut non sapiens; sed tantum ut et sentia divina: sicut a pari, Homo secundum suam essentiam consideratu S. nec concipitur inrisibilis, nec ut Mnri i-53, sed tantum ni est Animal rationale. Unde tritum illud Philosophorum effatum; Ab-srabentium non s mendacium, quia nempe in iis quae abstrahunt ab aliis, unum
204쪽
De distinctione Attributorum 'I6j
non negatur, nec affrmatur de alio, sed tantum concipitur sine alio: concipi autem sine alio , non est idem, ac unum esse sitie alios quia non esse idem cum alio; negat identitatem realem cum ipso δ esse ver b coiiceptibile sine alio, nisat tantlimidentitatem sormalem cum ipso. Objiciunt 6. Omnis dis inctio, aut relatio est, aut relationem quamdam importat inter ea, quae distinguuntiar, quia termini distincti, sunt aliquatenus Oppositi, oppositio autem est relatio, & consequenter inter terminos distinctos 1 parte rei est rela. tio a parte rei: sed nullus Theologus rela. tionem aliquam in Deo agnovit praeterrelationes Personales. Ergo nec ullam distinctionem. Insuper sancti Patres distinguentes in divinis Essentialia a Notionalibiis , , dicunt illa esse abloluta , di ad se, haec autem relativa, & ad aliud. Ergo in es.sentialibus nihil relativum agnoscunt. Respondeo I. negari posse ma rem: Tum quia omnis relatio rea Iis exigit extrema, realiter invicem distincta; distinctio autem
formalis non est inter extrema realiter distincta, ac proinde non est relatio: Ttina omnis relatio distri iactionis praesupponit ex.
trema distincta; realiter quidem , si distin.ctio sit realis, is aliter verbsidistinctio sit formalis: Ergo formaliter loquendo distinctio non dicit relationem, sed praesupponitItr relationi. Tum denique, quia distinctio omnis magis dicit negationem identitatis , quam relationem I negatio enim identita. tis sequitur ip amet extrema disti ha ex natura sua , etiamsi nulla relatio sequere. tur ad eorum distinctionem, & sumcie n. ter, cum tali negatione identitatis extre. ma concipiuntur esse distincta; ac proinde nulla apparet trecessitas admittendae rela.
Restonio a. Distinguendo minorem, nul- Ius Theologus agnovit aliquam relationem Praeter Personalest realem , concedo: sormalem, nego: dato enim qubd omnis di. Dinctio sit relatio, ut etiam docere videtur Doctor in I. ist. 3I. qu. unica O3 qu. 6.
Odlib. evidens est, qubd illi qui in Deo
distinctionem si ve rationis, sive virtualem, sive formalem , agnoscunt, etiam in eo aliam relationem a Personalibus a firmant. Ad SS. Patres dico illos intelligendos , vel de essentialibus entitat ivb, di rundamenta.
I iter s umetis, idest quatenus landant illassationes distinctionis ; vel de absoluto, ut
opponitur relationi, non quidem serm ii, qualis est inter essentiam, Ac attribuista, sed reali, qualis est inter divinas Peris
ω seiuni 7. Qiae distinguuntur formaliter, non praedicantur de se invicem in abis stracto; non enim legitima esset haec praedicatio, Rationalitas est animalitas; lichthaec tollim sor maliter in homine distinguantur: sed attributa de se invicem praedicantur in abstractor vera enim haec est
praedicatio, iustitia Dei est sapientia ejus:
Ergo non distinguuntur sormaliter. inguo majorem cum Doctore in I. dist. 8. qu. q. num. 2S. Distincta formaliter noni praedicantur de se invicem in abstracto , in creatis, concedo; in Deo, nego. Ratioi autem disparitatis interutrumque, estquω
abstracta creata sint finita sicut ea a qui.
bus abstrahunt: divina autem abstracta ri
g. Iustitia, infinita sunt, sicut essenis ria divina, a qua praescindunt, Zc serma.
liter distinguuntur ν quando autem abstracta sunt , dc concipiuntur finita, intellectus non agnoicit in eis aliquod vinculum unionis, ratione cujus unum praeclicari possit de alio 4 se distincto Hrmaliter. Secus velli est de abstractis divinis, quia cum infinita sint sormaliter, infinitas ipsa, cum qua concipiuntur, est vinculum illa uniens, ct identificans , quia infinitas ex ratione sua post illa i sibi identificare quamlibet persectionem sibi compossibilem: Unde quando intellectus concipit abstracta divina ut infinita, habet sussicientem rationem conincipiendi ea ut identificata, ac proinde ut de se invicem praedicabilia. Vel clarius, & brevius. Distinguo mino. rem. Attributa divina in abstracto praedicantur de se invicem formaliter, nego non enim verum est quM sapientia, v. g. sit formaliter justitia, quippe cum formaliter invicem discrepent: identich, concedo; quia invicem identificantur ratione elissentiae divinae , dc suae infinitatis. grais: Attributa divina strictilis. &magis intimh praedicantur de se iuvicem in abstracto , quam rationalitas, dc an malitas i sed haec de se invicem praedicantur identich si ii idem in homine invicem idem sunt: Ergo illa debent prae. dicari sormaliter , ac proinde esse idem
Distinxuo maiorem. Praedicantur strictilis, id est s frictius habent vinculum quo idenis L a tisi-
205쪽
i6 Tractat. I. Disputi II. Artic. II. Quaest. IL
tificentur, dae de se invicem praedicentur, concedo: id est alio modo quam idem ich, hoc est formaliter de se invicem enuntiantur, nego: Fateor equidem attributa divi. na, strictiori vinculo invicem uniri, quam rationalitas , & animalitas, haec enim is itim invicem identificantur ratione tertu, nempe Mm 3, quem constituunt 3 illa verti nedum invicem identificantur rati ne divinae essentiae , quam perficiunt , dccum qua idem sunt realiter; sed etiam ratione suae formalis infinitatis, quae illa in vicem identificaret, etiam si per impossi. bile invicem in essentia divina non' identiis ficarentur. Secus verti de rationalitate, dc animalitate , si enim non identificarentur in homine, nihil in se haberent quo fierentidem. Unde horum praedicatio potest dicii dentica latior; illorum verb praedicatio identi ea strictissima. objiciunt tandem auctoritatem S. Augusini dicentis r. de Trinst. cap. 2. Non eὸPater quὸ Deus; nee re Herbum quὸ sapistus , eo tamen magηus quὸ sapiens. Ex quo sic
argumentantur 3 Eam identitatem concedit S. Augustinus inter essentiam, de magnitudinem, ac caetera attributa, quam negat inter relationes personales, ec essentiam divinam: sed inter has negat tant lim identitatem formalem, quam enim aliam negaret ρ Ergo inter illas affirmat esse ' dentitatem formalem 3 ac proinde censet attributa non distingui formaliter ab essentia. Respondeo; in bd etsi haec verba twn simul in unam tententiam coalescant apud Rugullinum, sed ex ejus verbis divisis colligantur, tamen dato, quM ejus sit praesata mens, dc sententia, dico cum Diuore in I. Hst. 8. quaest. q. num. 23. Augustinum solum velle quω non eὸ Pater, quὸ Deus, quatenus Pater non potest praedicari de eo omni, de quo dicitur quω sit Deus; &tamen eb est magnus, sapiens, justus: &c. qud Deus, quia de quocumque essentia divina praedicatur, etiam, & divina attributa de eo praedicantur; dicitur enim v .g. qu
Filius sit Deus, & sapiens, de justus, non autem qum sit Pater: & ratio hujus diversitatis non provenit ex eb, qu attributa magis identificentur essent sae, quam relationes 3 sed quia cum relationes Personales
sint invicem oppositae, dc realiter distinctae, quaelibet non potest tribus Personis communicari , sicut attributa, dc essentia
Diso 2. cum eodem ibidem; haee idcircbsorth ab Augustino affirmari, non ut significaret aliam esse disi inctionem inter Deitatem 5c Paternitatem, aut Filiationem, quam inter Druatem , dc Sapientiam, est enim utrobique identitas realis, de distinctiosor- malis: sed quM sit major ratio identitatis inter Deitatem, & Attributa, quam inter Relationes cum Deitate, di Λttri tis com
Quia clina Essentia , de Attributa sint sor maliter infinita , dc infinitas ex sua ratione se mali postulet sibi identificare quodcumque cum ea possibile; sequitur attribata duplicem habere rationem identificationis: unam quidem in essentia, in qua idem cum relationibus omninbsunt realiter; ctim enim Deus sit ens simplicissimi im, illius essentia sibi identificat realiter omnia , quae in eo sunt 3 alteram autem , ex propria sua infinitate quae postulat sibi identificare quamcumque persectionem sibi compossibilem e
sapientia v. g. quatenus est' infinita persectio, existi sibi identificari persectionem bonitatis, iustitiae , ac caeterorum' attributo. rum cum ea compossibilium: Relationes autem divinae, cum non dicant eκ se ullam
persectionem ut probabitur in Tractatu Lenistrate ac inulto minlis persectionem infinitam, non habent hanc secundam ratio. nem identificationis, quae ex infinitate r petitur: sed solam primam, quae ex simplisitate, de summa identitate Dei est re. petenda ν proindeque major est ratio identificationis attributorum, tum invicem, thracum essentia divina, quis relationum.
COROLLARIUM. EX his omnibus constat sua nilim , scopo
aberrent aliqui recentiores Thomistae, qui attributa divina esse de essentia Dei , oe se se invicem formaliter includere contendunt 3 quam sententiam ut tueantur ,
suam distinctionem, & sundamentalem , ac
virtualem coguntur explodere, non enim
explicare pol sunt quomodo unum sit de ra. tione formali, & essentia alterius, ii quoiundamentaliter, oc virtualiter distinguitur;
sequeretur enim ex eorum sententia essemias
rerum 1 rebus ipsis distingui landamentaliter,& virtualiter; sicque essentias sine rebus ipsis, vicissim res ipsas sine suis essentiis rite posse concipi, quod admittere peritum Philosophum, de Theologum omnino dedecet.
206쪽
dissere. Si attributa essent de conceptusor mali essentiae, etiam & relationes essentiae divinae sol maliter competerent ι sed falsum consequens: Ergo & antecedens . Maior patet a paritate rationis. Μ-rprObatur; Esse Patrem, non est deessentia, di
conceptu formali Dei: Ergo nec Paternitas et de conceptu formali essentiae . omle. quentia est evidens: quidquid enim est de conceptu formali Dei, est de conceptu sor, mali essentiae, & vice versa. Antectaram pro batur. Si de conceptu formali Dei, esset quω sit Pater, sequeretur Filium esse Pa. tium, nam quidquid est de ratione intrinseca alicujus communis, est etiam de essentia cujuscumque suppositi , & singularis
contenti sub illo communi: Sic v. g. quia virium dicitur de animali, de animal de inine tanquam de subjecto, dc inferiore, similiter uriens dicetur de homine: Ergo a simili si de ratione formali, oc essentiali Deitatis sit esse Patrem, similiter erit de ratione essentiali Filii sub ea contenti. Igitur si Pater praedicatur quidditati vhocelsentialiter de eo, similiter praedicabitur de Filio,
de quo Deus et sentialiter praedicatur. Denique, si Paternitas essentialiter initati competat, de Deitas includatur sormali. ter in concentu Filiationis , etiam Paternitas in formali conceptu Filiationis include.tur. Patet ransequentia, quia Deitas inclu.ditur in conceptu Filiationis: Ergo etiam in eo includitur quidquid est formaliter Dei las . Sed Paternitas, ut volunt, dii formaliter Deitas, ac proinde est etiam is aliter Filiatio, quae consequentiae cum sint falsae, etiam salsum, de absurdum est illud, tinde eliciuntur, dc inferuntur.
vinam uentiam, seu de Attri butis Negativis.
CVm inaccessibilem Essentiae Divinae
Solem, quantum coelitas datum est, pro imbecilli nostrae mentis acie hactenus fuerimus contemplati, nunc ad divinas illius persectiones magis a fines conspiciendas, veluti tot ab ea promicantes radios, obtutus nostros admovere licet. V
rhae . quoniam Spiritus sanctus Eccli. 3. Hagen rarat. Tom. I.
praemonet: Altina te ne quiseris, o forti ra te ise serutatusfueris. Etenim, inquit Mislomon Prov.2s. sicut qui mel multum comedis
non est ei bonum, sie qui serutator est mast .
tis opprimetis asaria. Idcirco in primis audiendus est inclamans Apostoliis Roman. Ia.
Dico autem per gratiam , quae data s mibi, omnibas qui sunt ister vos; ηοη - sapere, quam oportet sapere I sed sapere a sobrietatem. Hinc appolith praecavet S. Hilarius lib. I de Trinit. in igitur, inquit, sol ita videndus essui pessi videri, tantusque exeipiendus lamine est,
quantus admittietur, ne sirius velimur expeteremitas quoque, quam possumus cωβequamur: Ita is, ratio caelestis in tantum intesistenda es ιin quantum se permittit intelligi: in tantum expetenda est, in quantum avrebendendam se dedit; ne si contenti indulgentiae moderati
ne non simus, amittamus inducta.
Qud de illud Senecae Philolbphi spectat lib.
T. naturai. q. cap.3O. Egregie, inquit, Aras Meles ais nunquam nos verecundiores eise deis bere, quam cum de Diis a itur. Si inreamuν
vultum submistimus, tuam adducimus, ν in omne argumentum modestae fuimur a quotι
Me magus facere debemus cum is morum natura siρutamus, ne quia remese, ne quid impudenter , aut ignorantes affirmemas I aut scien
His egregiis sententiis commonemur, ne ultra captum ingenii nostri, viresque nitamur in divinis praecellentiis curiosius investigandis, Ac reserandis, ac meminerimus celebris illius documenti, quod vignus Gre-sorius lib. I q. mares. cap. I2. his verbis expresiit; Habent Me haeretici prWrium, ut de inani scientiae suae arrogotia inflantur, reneredentium fi licitatem sese derideant ..... At eootra san Ecclesia , in omne quod veraciter sapit, sensum suum bumiliter depri
maue ne in requitium occultorum tumeat, e
perserutari aliqua, quae ultra vires sunt illius, praesumat; vidius Gim studet nescire , quae pe crutari non valet , quam audacter definire quae nescis. His itaque saluberrimis commonitionibus eruditi, id unicum nobis in votis erit, non tam nostra, quam quae a Majoribus detersectionibus divinis tradita sunt, hac in iis putatione reserare . ut fiat planilis, dc commodiori methodo, quamlibeth divinis perfectionibus , sub specialibus
Λrticulis proponemus explicandam.
207쪽
De simplicitata D me. Ex omnibus divinis praecellentiis, quaen antibus vocabulis exprimuntur , prima te nobis Dei simplicitas inerto quae appellatione quidem videtur una esse assi r-mantium proprietatum revera tamen non immerith inter negantes adscribitur .
Nihil siquidem aliud ei esse simplicem ,
quam carere compositione , nee ullas habere partes, quae invicem nexae unum aliquid emiant. Inde lis oritur inter nonnullos Theolo. gos, num divina simplicitas formaliter sit negatio, ut quidam amrmant cum Aureolo nostro in 3. d. 8. q. 3. art. a. an verb is formaliter, positiva persectio secum negaronem omnis compositionis importans, uti rectilis censuisse videtur Doctor Subtilis in a. d. 8. q. I. ad I. Itaque pri vi resolvendum est, an revera Deus sit omnino simplex ι
Meunia , quid sit formaliter ejus divina Simplicitas. Terisi, an illa summa Simplicitas omnem omnino compositionem, tam realem, quam rationis, tam actualem ,
QUAESTIO PRIMA.an Deus sis omnino simplex, in quo fr--iliter consitat eius divina simplicitas.
Notandum I. Id esse discriminis inter
simplicitatem, unitatem, oc identi. tatem, quM Memitas opponatur distinctio. ni, Unitas multitudini, di simplicitas compositioni: Illa enim mim omnino dicuntur, quae nec re, nec ratione diversa sunt 3 v. g. Homo, re Arimatratis Iera hae namque diversae voces eandem rem omnino expri
munt 3 Illa verb dicuntur mune, quae li. ces in se diversa sint, & distincta realiter, aut formaliter, tamen ita invicem adunanis tur, ut in unum coeant, sic Arima ratio-πῶ1, ον - , unus ς' boam. Illud autem dicitur Simplex, quod omnem prorsuS Com. positionem abjicit, nee in se admittit aliquid per modum actus, & potentiae, quae ad veram compositionem formandam desideranturr Itaque Simplicitas quasi media videtur inter unitatem, & identitatem; si.
quidem strictior est Unitate, quae partes
componentes admittit, de latior Identitate. quae omnem distinctionem abjicit. simplex ergo illud dicitur, quod etsi distincta in . cludat, omnem tamen compositionem exactu, & potentia excludit, ut eompertum fit in Mylterio adorandae Trinitatis, in quorealis divinarum Personarumin vicem distin. tio simplicitatem divinam non solvit, mul. tb minus ei ossicit distinctio sormalis relationum Personalium ab Ei sentia Divina. Nolandum 2. Totuplicem distingui posse simplicitatem, quotia pleκ est ipsius inimi compositio: unde cum duplex universim sit compositionis genus, alia namque est Compositis realis 3 quae fit quatuor modis, nimirum, Vel ex materia, dc sorma: κ ex partibus integrantibus, aut quidditativis ι retex natura, oc subsistentia, ex hypotesquω haec addat aliquid positivum naturae substantiali; Vel ex subjecto, & accidente. Alia autem est Campositio formalis ex natura rei, quam alii Compositionem Virtualem, dc tisms appellant quaeque fit pariter quatuor modis, puta VH G essentia, & exilientia, Vel ex genere, & differentia, HAex ementia, Ae proprietatibus, Hel denique exementia, di modis illius intrinsetis: Hinc fit ut pariter generatim duplex dicatur Simplicitas; alia quidem realis, quae omnem excludit compositionem, sive ex materia,& forma, sive ex partibus integrantibus, aut quidditativis, sive ex natura, &subsistentia, sive ex subjecto, & accidentes alia aut simplicitas formalis, aut rationis, quae omnem compositionis formalis modum mcludit. Notandum 3. Simplicitatem formalem iterum duplicem distingui: alia enim dicitur Sim Pisas secundum quid, seu simplex ι cujus conceptus objectivus ita est unus, ut tamen sit resolubilis ici varios conceptus distinctos, & seorsim cogitabiles, qualis est
. g. conceptus hominis, qui licet meta-
physich sit unicus, tamen relolvi potest in conceptum animalis, & rationalis quibus honao constituitur. Alia veth dicitur Simplicitas absoluta, seu simpliciter simplex , cujus entitas in varios conceptus resuri non potest , qualis est e ceptus Entis v. g. qiii cum nihil prius supponat, sed sit 'omnium conceptuum generalior, de prior, in nullum etiam resolvitur. Quaenam autem ex his simplicitatibus Deo competat , in resolvendum est.
208쪽
CONCLUSIO PRIMA.DEus est om ira si is . Ita definivit
Concilium Later ense cap. Firmurem quo decernitur Substantiam alvinam esse. Ddmissi dem , utrie omniησ simplicem . Niplum probant otianes Sancti Patres, &Doctores Theologi , idque variis rationibus, quarum
Prima deducitur ex summa Dei persoctione, sicque formari potes . Deus est ens victissimum: Ergo est simplex. Anteis cedens patet ι siquidem nomine Dei intelligit unens quo nullum cogitari, fingique potest melius, ac persectius. Consequentia probatur. Enti persectissimo tribuenda est omnis omnino perfectio nullam imperfectio. nem redolens: Unde S. Ambrosius i. I. de
Fide e. I. suidquid νeligi s semisi must , quid iam Antias ad decarem, quidquidsublimius ad potestatem , θω Des inussim rem, π,re: Sed natura si is , ait S. tirnardus lib. s. de Consueratione cap. 7. multipliciantemtur: Ergo ut ibidem concludit, Non est eompositus Deus , merum simplex est. Et ut liquido noveris quid simplex aecam, idem quos unam. Tam si lex Deus, quam unus est: es autem urar, is quomodo aliud nibu'.
secunda Probatio deducitur ex ratione Drime Causae. Prima Caula nullam sui cau-
iam habere potest : sed compositum omne causam desiuerat quae distinctas partes 'niat, & conjungat ; etenim quae inter
te diversa sunt, m uiuim coalescere non possunt, nisi per aliquam Causam adunantem : Ergo cum Deus sit prima causa, non
potest habere causam Iartium adunativam φ nec proinde potest esse coni positiis,& consequenter est omnino smplex. Major constat, Nam, inquit Auctor libri dec nitione verae vitae cap. apud Λugustinum tom. 9. Omne quod partibus co ungi νur, vel in pinus resolvit., ab aliqvo uti- sue GH-ssionem, vel rei Hu-em patitur . Minorem probat S.Cyrillus Alexandrinus in libro thesauri cap. II. Cum erro, inquiC ,
niHI aηu niueipium euitari queat, nulla ex parte comiηνι illi , ut re comminum; quandomidem composita qui m fi limum concunar escit. Lem emtir u sustinus Martyr, aut quisquis ea Auctor chiaesti num, & Responsionum ad orthodoxos q. ubi compositum omne ab alio lactum
esse dicit, Nam, inquit, qui aeminem ha bet qui se ferit, composuit, neque factus
es, ne se comminus. Pinpterea in Deo quidem darimus aeterem esse eoexistentiam, non autem in o Bdinem. Eandem rationem po tich illustravit Prudentius a. eontra I-- mactam, ubi Deum ita Ioquentem inducit.
sum substantia simple - Nec pars ely queo ; sitas Messio rebar
Compositis , factisque subest : me ne
Ut scinia valeam, eunctarum Condhor
Tertia ratis insertur ex Dei summa Ide . titate . In omni composito sunt parteS , quae non sunt ipsum compositum : sed in Deo nihil est quod non sit Deus : Ergo Deus non est compositus . Major patet et nulla enim partium hominis est homo . Vinorem probat S. Augustinus Lib. II. δε civit. Dei cap. Io. ubi ait Deum lata fimplicem diei, quia quod babet, Me est , μα-ρto quod relativia quaeque Persena ad alteram dieitur, nam utique Patre habet Filium, nee tamen ipse est Filius: Filius babri P trem , nec tamen i e es Pater. In quo ergo ad seipsum dieitur, non ad alterum, Me es quia babet: sicut ad stimum daritur Hrernebabendo utique visam, O, eadem visa ιAes 3 praeter Me iraque natum iacitur δε- ex eua non fit aliquid habere , quod veι post amittere, vel ahud A babem aliud quia
Idipsum probat S. Bernardus sermone D. in Cantica 3 s , inquis, summa, is, iη-
meata natura bane sibi vendicat meram fmgularemque sua essentis Simplicitatem , ut non aliud, b, a ud, non alibi quoque, i alibi ; sed ηe modo quidem, em mori inveniatur in ea ι nempe in semet manens, quos
babeι est, is, quoa est semper, ino modo es in ea, i , multa in unum, riversa
in idem rediguntur, ut nec utime. ostiate rerum sumat pluralitatem, nee aherationem de varietate sentiat. Μerith concludendum ergo cum nostro
cornelio Μusso lib. de divina historia, Deum esse omnino simplicem, in quo omnia sunt unum 3 ubi nulla partitam multitudo, nulla potentiarum distinctio, nulla actionum diversitas. Quod unitas an numeFis, quod punctum in lineis, quod mi in tem re, quod lux in Sole, quod semen in suDstaniat is, principium in elamentis, anima incor,re, mens in anima ι finge tibi omnes
209쪽
I68 Tractat. I. Disput. III. Artic. I. Quaest. I.
unitates, imaginari omnes si licitates , adhuc longh simplicior est divina simplicitas, Ionis indivi libilior divina unitas. seu ut loquitur S. Dionysius libro de Di.
vinis Nominibus cap. IS. Omnium, o minthvcne omni parte, cy toto, omni termino, in determinationis privatisne, o i me, ae infinitate antiqkius, ac proinde cum Deus Omne unum totumque superet, omnibus unitatibus simplicior est. svaria: Ratio deduci potest ex AE ternitate. Quod est aeternum non est compositum; sed Deus est aeternus; Ergo nequit esse compositus, ac proinde eit omnino simplex. Minor patet . Μajor probatur . omne compositum praesupponit partes ex quibus constituitur ,. prioritate saltem naturae, Partes enim concurrunt ad constitu.
tionem totius, suntque veluti ipsius caulae, causa autem omnis suum effectum saltem instanti naturae praecedit; dc consequenter paItes constituentes compositum
debent esse priores composito, dc proinde quod est compositum non potest esse aeternum; quia in aeternitate nihil est prius aut
Hanc ipsam divinae Simplicitatis causam profert sanctus Ambrosius libro de Symbolo cap. I. Deus, inquit, compositus esse non potes , eum aliqua eo anteriora miseraetitisse putare nefas sit. Eandem inseri Richardus Victorinus lib. a. de Trinitate cap. 17. his
verbis , suod ex plurisus compositum est , nasuraliter dris iis φ ι quod naturauiteres divisibile, naturaliter es commutabile; is,
tibi es commutabilitas, non potest esse aeternitas; fie nec vera felicitas r sed in bo. xo quod umersaliter perfectum est, x I M. rum adesse pedites. Λc proinde cum Deus sit aeternus , & immutabilis, consequens est ut sit pariter incompositus , dc omnino
simplexaesuintam rationem deducit Dinor in I. d. 8. q. r. n. . ex summa Dei Actualitate, di Necessitate essendi. Si Deus esset compositus, componeretur vel ex partibus quae essent entia necessaria, vel quae non essent;
sed neutrum potest diei; Non quidem se.
cundum, quia quod componitur ex entibus non necessariis, nequit esse ens necessarium. Non etiam primum, tum quia , Gipso quo illae partes componentes estent entia necessaria, deberent esse in ultima sua actualitate; ens enim necessarium omnem potentialitatem excludit, dc est actu totum id quod esse
potest, dc consequenter non posset una pars necessaria actuari per alteram nec proinde partes illae ponent uniri invicem ut comis ponerent aliquod tertium; pars enim quae determinatur , dc actuatur ab altera, ut cum ea faciat compositum, non est ex se in sua ultima actualitate, scit est in potentia ad alteram, dc ad eam ordinatur ut illius compars s Tam quia sit illae partes, ex
quibu Deus componeretur, essent entia nocessaria , sequeretur Deum esse bis ens necessarib exiliensi ratione videlicet utriussique partis ipsum componentis; quod est absurdum; Ium denique quia sequereturquhd Deus esset ens necessarium ratione alicujus partis, qua tamen sublata non minas esset ens necessarium ob alteram partem, quod omnino implicat, de consequenter cum Deus sit ens necessarib existens, nequit esse compositus. Sextam tandem ratiopem inseri Doctor ex divina infinitate. Si Deus esset compositus, maximE vel ex partibus finitae persectionis, vel infinitae; Non eκ partibus finitis, quia plura si nitae persectionis n pol- sunt emere aliquid infinith persectum; Non etiam ex eluribus infinitae persectionis, repugnat enim plura infinita invicem uniri ad componendum, & constituendum ali. quod totum: Tum quia si illae partes infunitae sacerent compositionem , sequeretur qu, totum compolitum ex ipsis esset interis
sivEperiectius 3 Compositum enim persectius est qualibet sua parte seorsim sumsita, alioquin frustra fieret compositio, quandoquidem una pars absque consortio alterius tam
persecta foret intensi vh, qutim ipsum t tum 3 sed absurdum est quM unum infiniatum intensi vh sit persectius altero etiam intensiud infinito; alias alterum non esseti tensivb infinitum , cum ab alio excederetur, nec Omnem omnino perfectionem involveret. Ergo iidelicat totum aliquod fieri ex partibus infinitis intensvhν ac proinde subtiliter Deo infert ex Infinitate Dei , ipsum non esse compositum; sed omnino simplicem. Concludendum est itaque cuin Boetio libro de Trinitate.
simplex esse, simplex posse, Simm velis. simplex nosse, ηαa sunt missicia.
Isres I. Illud Deo est tribuendum , quod est praestantius; sed compositio praestantior est Simplicitate 3 Ergo compositio , non verb simplicitas Deo est tribuenda. Major patct;
210쪽
paret, cum enim Deus fit ens quo melius esse singique non potest aliud perlectius ,
consequens est ut ipsi tribuamus omnem omnino persectionem quae nullam impersectionem redolet. Minor etiam coni at .
Composita namque antecellunt simplicibus, de mixta elementis, de totum suis artibus praestat, bonum enim additum ono facit melius, ct pes sectio juncta persectioni rem persectiorem efficiti Ergo climin compositione, una pars persecta alteri persectae uniatur, hinc fit quod totum quo magis compositum est , eb Mrsectius cen. 1eri debeat, quia plura in se bona , plu'retque persectiones complectitur. Distinguo minorem, Compositio persectior est sitnplicitate, in entibus creatis, & limitatae persectionis , concedo , est persectior simplicitate , quae revera in essentia
divina omni moeth infinita reperitur, nego. Cum enim Deus ob suam infinitatem omnes omnino persectiones complectatur sor- maliter, aut virtualiter, easque sibi identificet, hinc fit, ut qub strictior est illius divina Simplicitas, eb praestantior est illius divina persectio , longh namque prae stat unica simplici, sed infinita Entitate ,
omnes persectiones complecti , quam e rum aliquas per compositionem invicem cohaerentes involvere . Seeus est de crea.
turis, quarum entitas , dc persectio cum sit finita, & limitata, ed praestantior elucet, qud plures persectiones adunatas amplestitur. Inde fit quia composita physi
ca, elim plures partes, proindeque plures pei sectiones involvant , etiam Irersectiora censeantur materia prima, quae simplicior quidem est omnibus entibus corporeis , imperfectior tamen. A e qudd etiam in creaturis major tam sectio non semper inveniatur in entibus mas is compositis, imb nonnulla persecti inra sunt, quia simpliciora . Q iis enim dixerit hominem , v. g. esse nobiliorem Angelo, quia magis est compositus, constet. que materia, & forma, corpore , dc anima. de partibus eorporeis integrantibus ,
quidus Angelus proiier suam spiritualitatem, dc simplicem, ae indivisibilem entitatem, caret e Quae tamen simplex, Ee in.
divisibilis Angelica entitas virtualiter complectitur , dc adunatim continet omnes persectiones, quas in rebus corporeis divisim licet intueri: Cum ergo Deus in se contineat persectiones Osaiadi prorsus entium, sed eminentiori modo, 3c gradu , inde fitquω eb persectior est, qub simplicior.
Diras a. Si Deus non possiet esse compositus , maximh quia Deitas non potest nabere rationem formae : sed hoc non repugnat: Ergo nec Deum esse compositum. Probatur Minor . Ideo repugnaret Deitatem esse sor mam, maximh quia sorma le-
cum importat drndentiam a subjecto quod informat, Deitas autem debet esse omnino independens: sed fieri posset ut Deitas esset sorma absque ulla dependentia : Siquidem non est contradictio quM ratio dependentiae separetur 1 ratione Qrnaae : Forma enim non minlis subjectum asticeret , de actuaret etiam si nullat
nus ab eo dependeret: Ergo non repugnat Deitatem eme sormam, nec consequenter Deum eme compositum. Negat mirarem , Doctor loco citato n. 8.
Ratio siquidem limitationis, & dependentiae nullatenus a forma separari eotest, licet enim forma non dependeat interdum, subjecto quod insormat, semper tamen dependeta causa essiciente, quae ipsam producit , & unit cum subjecto, ut constat
exemplo animae rationalis, quae licEt non dependeat 1 corpore humano cujus est sorisma , tamen dependet a Deo, a quo creatur, & per quem corpori unitur. Cum e go ratio dependentiae nullatenus a serma separari queat , aperie sequitur Deitatem non posse habere rationem Brmae, & consequenter Deum nullatenus en compositum . Adde quM omnis serma habeat rationem partis, dc consequenter entis limitati, in Deo autem nulla pars , nullaque limitatio, ut superilis probatum est.
Dices 3. Nulla persectio in Deo est ast renda , nisi ea quae ipsi convenit secundum praestantissimum tuum gradum t sed
Simplicitas Deo non potest convenire secundum praestanti mimum suum gradum iErgo nec in Deo debet asseri. Major patet : Clim enim Deus sit ens persectissimum , nihil in se potest admittere , nisi quod praestantissimum est . minor proba
tur . Praestantissima Simplicitas ea est ,
quae strictissima 3 est autem strictissima ,
quae nullam secum pluralitatem patitur, de omnem multitudinem excludit: - haec Deo tribui nequit , in Dem namque est pluralitas Relationum , dc Attributorum. ac Trinitas Personarum: Ergo non potest