장음표시 사용
221쪽
ago Tractat. I. Disput. III. Artic. I. Quaest. III.
bruto, &ad utrumque determinandus, per alios conceptus nomine Rationalis , cc D. rationalis expressos. Secundo, quatenus hic
uterque gradus concipi pollit quasi ibia ratione diverius, ita quud a parte rei nulla quidem in re sit talium conceptuum distin. thio, sed tantum distinctionis occasio , dc
fundamentum cur noster intellectus ex nativa
tua foecunditate ham distinctionem efficiat, & illos gradus veluti distinctos percipiat , quamquam revera a parte rei non distinguantur. Notandum 2. hunc utrumque gradum su.
mi posse, vel Catbemtia, vel Transcenden. taliter. Priori modo , gradus genericus est ille, qui in linea praedicamentali substan. tiae, vel accidentium praescindit a subjectis sibi speciebus, adeatque determinatur per veras , ac persectas differentias divisivas , ac contractivas generis , & constitutivas, ae distinctiva, speciei : Posteriori autem modo gradus genericus ille dici debet, qui
ab omni ente praedicamentali prael cindens, percipitur ad modum alicujus conceptus communis , Deo , & creaturis uni voce conveniens, di ad utrumque determinatus sive per veras differentias essentiales , sive per modos intrinsecos gerentes vices differentiarum . Priori moia , hic uterque radiis desumi debet ab aliqua realitate di. incth cognita Der operationes , vel pIO-rietates rei , v. gr. gradus genericus inomine desumitur X virtute sentiendi, quae per sensationes apparet communis homi. ni, & bruto : Gladus autem differentialis desumitura virtute discursiva , quae soli homini inter animantes est propria r ideo autem hic uterque gradus debet cognoscidi. sincth, quia inservit ad formandam rei di. stinctionem, quae essentiam explicare debet distincth per genus, di differentiam cate. goricam . Secus est autem de genere , &differentia transcendentibus , quae rei naturam non dis inciε , di per notas realitates, sed confuse , & per conceptus transcendentes aperiunt . An autem alterutro
ex his modis, gradus disserentialis, dc genericus Deo conveniant , hic est resolvendum.
DEus revera nori componitur ex grassibus Generis , Disserentia Categoricis : n s autem improbabile eum coisare omere, differentia Transcendentali. Me Coria elusio duas habet partes, quarum primam aperth tuetur Doctor in I. dist. 8. q. 3. nu.
Probatur I. authoritatibus SS. Patrum , qui censent Deum nullatenus includi in praedicamentis. Ita prae caeteris sanctus Anselmus in Monologio cap. 26. ubi ait , Sub fluntiam divinam nullo remmuni substantiarum tractatu aneluia, a cuius essentiali communione
Idem affirmat sanctus Bernardus , vel quil quis est author libri de vita solitaria , ubi circa finem de Deo sermonem insti. tuens ait , Ipse Usummasubstantia non subiecta praedicamentis vorum , sed rreum omnium subuens causati principium. Similiter sanctus Augustinus libro de Cognitione verae vitae
cap. 3. ait. Decem praedicamentis cunctam
humanam conditionem includi, & ab his omnibus proprietatem summae Essentiae evidenti ratione penitus excludi; Unde meri tb concludit Evagrius apud Socratem lib. 3. cap. 7. suod omnis proposio, vel genus continrt quod praedicatur, vel speciem, vel disserentiam , via proprium , vel accidens, ves quod ex iis componitur 3 Nihil autem in sancta frunitate ejul modi potest accipi. Probatur haec eadem veritas ratione Dorictoris loco laudato. Gradus genericus cain tegoricus Petitur a realitate determinabili, de contrahibili , differentialis vero a realitate determinativa, & contractiva : sed haedistinctae realitates in Dru reperiri nequeunt : Ergo nec gradus genericus , &differentialis categoricus in eo est inveniendus . Maior patet intuitu ipsius lineae praedicamentalis , tum substantiae , tum accidentium, in qua linea certum est gradum genericum esse realitatem illam, uuae communis videtur diversis speciebus, ad quas determinatur per gradus ipsis proprios, & speciales, sic substantia ad corpus per materiam litatem, de ad spiritum per immaterialitatem determinatur, ct contrahitur. Μinor probatur: omnis realitas, &sor malitas in Deo dili inguenda , est formalia ter, aut saltem realiter infinita, sed formalitas, vel realitas infinita non est determinabilis , dc contrahibilis per sermalitatem , aut realitatem . Probatur . Quidquid contrahitur, di determinatur per aliud, etiam&per illud actuatur, & perficitur; sed sor.
malitas , vel realitas infinita non pote it per aliquod astuari, nec perfici: Ergo nec de
222쪽
terminari, &contrahi, nec proinde habere
potest rationem generis. Major patet: Materia enim, quae per sormam determinatur, etiam per eam actuatur , dc perficitur .
Idem dicendum de genere, quod per di ferentiam contrahitur , & serficitur, ac nobilitatur. Μ-r etiam constat: Infinitum enim illud dicitur, quod habet in se, & ex te omnes persectiones sibi compossibiles: et enim si aliqua ei delit persectio, jam infiniti
rationem non obtinet: led conceptus genericus ex se& in se non inducit conceptum differentiae , per quam contrahitur, alio. quin disserentia, v. g. Ratimatis superflue. ret ad homiisis constitutionem, clim homo per gradum animalis etiam esset rationa. lis , aut sequeretur eum esse bis rationalem; semel quidem per ammia , quod rationale etiam ex se cohtineret , & iterumper. gradum ipsius ratisnatis , qui adderetur ei per modum differentiae : Ac proin. de clim omnis realitas, velibrmalitas, quein Deo est, sit infinita, ab ea non potest desumi distinctus conceptus genericus , qui verε sit categoricus 3 sicque Deus eo n. stitui nequit ex gradu generico , & differentiali categorico , nec consit uenter
componi ex genere , & disserentia praedi.
Confirmatis. In ssibile est, quω essen. tia simpliciter infinita in genere entis constet genere, & disserentia categoricis r sed Essentia divina est simpliciter infinita in genere entis: Ergo non test constare genere , & disserentia categoricis . Minor cora. Hat. Major probatur . inodest infinitum in aliquo ordine, non potest constare pamtibus finitis in eodem ordine: sed genus ,& differentia categorica sunt quid finitum, re limitatum in ratione entis : Ergo Ementia infinita non potest constare genere, &disserentia. Major est evidens, quia ex ra.
tionibus finitis, nihil nisi finitum fieri potest . Μinor probatur e Genus , dc differentia sunt partes metaphysicae ab invicemo istinctae , & sese invicem a suo conceptucκCludentes: Genus enim non includit disse. rentiam in suo conceptu , sed excludit :at repugnat duas partes, quarum una aliam
non includit, esse infinitas; infinitum enim identificat quodcumque sibi compossibile ι infinitum enim ens sibi identificat omnem perfectionem entis o di infinita linea , si quae esset, identificaret sibi quamlibet longitudinem : Ergo pariter infinita realitas
debet identificare omnem realitatem sibi compossibilem: Ergo clim genus non possit sibi identificare differentiam sibi compos bilem in eadem specie, imo ipsam excludat, suo conceptu, sequitur neutrum posse esse
infinitum. Alias rationes hanc ipsam veritatem probantes missas facio, utpote quas en pendimus in nostra Logica Disputatione de Substantia praedicamentali, stiaest. I. Ono
Diceλ. Ss. Patres indicant quaedam praedicamenta in Deo reperiri, dc de ipso verbaffirmari. Sic S. Augustinus 3. de Trinit. cap. 7. 8. I & II. docet Deo proprih convenire praeclicamentum Substantiae , Relatio,. nis, oc Actionis ι Qualitatis verti, Quantiis talis, Si tus, ct Habitus sollim improprie Similiter S. Damaleenus in Elementario cap. T. ait , Summi , primique generis substantiae Melas esse, primum id , quod eorpore
vaeat, , corpus maximum; HR est, substantiae praedicamentalis genus distribuitur in substantiam spiritualem , & corpoream ἔSubdit autem . Complectitur Essentia ramore vacans Deum, Angelum , animam , Ddem nem. Denique Boetius lib. I. de Trinit. dicit, sollim duo praedicamenta, nempe Substantiae, de Relationis manere in divinis: Ergo censent isti Patres in Deo verhreperiri genus categoricum , tum Substantiae , tum Re lationis. Neo consequentiam: Sollim enim volunt S S. Patres conceptum consulam substantiae r& relationis magis Deo accommodari, & attribui posse, quam caeteros alios conceptus praedicamentales, qui Deum omnino dedeacent; ita quia a ratione substantiae, oc relationis increatae, & creatae , aliquis Praescindi possit conceptus, saltem coiisulus , qui non proprib, sed per metaphoram Deo
Ita Doctor Subtilis explicat S. Damascerinum, oc Boetium, idque colligit ex verbis Damasceni dicentis c. 8. Elementarii , Substantia, quae eontinet suere'istantialiter inereatam Deitatem, cumstibiliter autem , is, comtentivi omnem creaturam , Nnerali 1 umes genus. Hoc est, inquis Doc, subitantia
praedicamentalis continet sub se sormaliter Deitatem , sicut continet creaturam, nec de utraque simili modo generiest praedicatur ι sed stiperlubstantialiter . Idest qua uenus conceptus substantiae Deo accommodatus excludit omnem imperfectionem ,
223쪽
Issa vastit. I. Disput. III. Artic. I. Quaest. III.
& limitationem, quae reperitur in conceptu generico praedicamentali . Idem colligitur ex Boetio ipso I. lib. de Trinit. cap. 6. ubicam recensuisset decem praedicamenta, in quae ens generatim distribuitur , subdit . At Me eum quis in dra nam verteris praedicatis em , eunti mutamur , quae praedicari
litas, is eatera, quae evenire queunt ἰ qu νvm ut amplior sat intellectus, exempla Iubdenda sunt. Nam eum dicimus, Deus, sub
flantiam quidem Aginare videmur ; sed
eam , quae si ultra substantiam . tam verὸ justus, qualisagem quidem, sed non accidem
rem , 'd eam qua fit substantiae 3 sed ultra
substantiam. Unde concludit Doctor omnia praedicata communia Deo, Ex Creaturis esse praedicata tranicendentia, & praescindentia ab oumibus praedicatis Categoricis, quae finita sunt, α limitata. a. Pars probata manet ex nostra inta. physica q. 3. sta. a. ubi aperuimus non esse improbabile rationem Entis , quam Doctor Subtilis contendit univocam esse ad Deum, ec Creaturas, habere pariter rationem generis transcendentalis ι quippe clim Deus conveniat cum Creatura in ente , ab ea vetb differat essentialiter per infini
dires. SS. Patres censent omnem rati nem generis, & differentiae, a Deo arcen. dam esse: Ergo neque etiam rationem generis , & dimentiae transcendentalis ad . mittere potest. Patet antecedens r Nam S. Clemens Alexand. lib. I. Stromat. ait, Deum neque genus esse, nequo disserentiam , neque speciem, neque individuum, neque numerum, dic. Et S. Cyrillus Alexand. lib. S. TM- laurica' . ait, Deum non basere dissero.
tiam sui antiriem , eo quia simplici nus A,
Merentia orem in compositis solum inveniat :Ergo, &e. Respondeo, praelatos Patres, & quoslibet alios idem insinuantes , intelligendos esse de genere, dc differentia praedicamentali, quae cum limitationem, α compositionem ex realitatibus importent , procul sunt vino removenda et non autem de genere , ex disserentia transcendentali , quae nul- Iam realitatem , sed sollim conceptuum diversitatem important , quod luculenter animadvertit Rusticus Discantis in Dialogo contra Acephalos 3 ubi haeretico et objucienti, Unum, summumque muri baberem. vinitatem, atque Humanitatem ι Substantiam enim generalismum genus esse minetis is ,
is humanitatis, quae est per semetipsum sub- stor r ita rei pondet, Per Se Subsistens , eum de Deo dicitur , signi caι quis Milius alterius ad boe ut sit , in qu ι eum mude ereaturis , nequaquam ἰ a Creatore eximes sumpserunt .... Igitur etsi unum nomenes substantiae , aeon tamem una res e non sigitur commune genus sinstantiae Deilati , earni'. sed nomen commune tantummari s iae
distabis. Ratio generis categorici in Deo reperiri nequit. Ergo nec transcendentalis. Antecedens patet ex distis . Consequentia probatur. Ideo genus Categoricum reperiri
nequit in Deo , quia , clim quidquid in Deo est, sit infinitum, nihil in eo potest
habere rationem partis : omne enim .i tum est majus sua parte: Infinito autem nihil est maius : sed genus quodcumque , sive categoricum, sive transcendentale ne cessariti habet rationem partis 3 siquidem cum differentia concurrit ad constituendam essentiam . Ergo qua ratione genus categoricum x Deo arcendum est , eadem dc transcendentale est removen
Nego consequeatiam, dc ad majorem illius probationis dico, non repugnare infinitum habere rationem partis, non per modum realitatis ; sed per modum formalitatis , quae non. dicat adaequath totam essentiam rei formaliter ι nam certum est in ipso Deo rationem substantiae infinitae sor maliter distingui ratione substantiae spiritualis infinitae. Adde quM lichi Attributa divina sint infinita, videntur tamen habere rationem partis respectu ipsius Essentiae Divinae et siquidem ex ipsis , & essentia divina Deus totus conitituitur , de velut inte
Ad id autem quod dicitur , infinito nia hil esse majus, respondeo, infinito nihil est
majus, realiter, transear Imaliter, nego. Potest enim fieri quM aliquid sit majus uno infinito larmaliter: Si nemphclim missit jam larmalitas infinith persecta , aliam sibi adjunctam, & realiter identificatam habeat formalitatem etiam infinith pers stam: Sic Essentia divina, v. g. quae ex se est infinith persecta, praescindendo ab attributis, dici potest -rinitor quando concipitur cum ipsis attributis etiam infinit h
224쪽
Deus non constat Genere, & Disser. ID
msectis: Ergo lices nihil in Deo possit ha
bere rationem partis per modum realitatis, ex quo desumatur ratio fieneris Care. Orici, non tamen repugnarin eo aliquid abere rationem partis per modum forma. statis, ex qua desumarur ratio generis Tranteendentalis.
rigentia Uis1M , nullam tamen cum ipsa veram rempossionem esciunt. Haec Con. clusio latis superque probata manet ex iis quae diximus de attributis divinis, quae lieEt ab Essentia divina sormaliter discrepent, tamen cum ea nullam compositionem eff-eere demonstravimus. Nihilominus eamul. terius probo. Primὸ quidem ex summa Dei identitate. omnis vera compositio fieri debet ex duabus realitatibus : sed Personalitas , de El- sentia divina non sunt duae realitates : Er. 3o nullam compositionem efficiunt . Ma-Dr pater ex 2. Notabili . Minor probatur ex S. Bernardo libro Consideratione ad Eugenium ea p. 8. Pejοηarum , ait ,
non aliud, quam anum Deum ἰ unam divinam substantiam, unam divinam Naturam, unam
a vinam, j.mmam maste rem Fides Catholica Mutetur. Idem loquitur Eulogius Λ-lexandrinus, apud photium pag. II. Aserum, inquit, aliqui 'psa ta complexionem es βuhstantiae, cyproprietatum , quod aperterommyrionem introaucere videtis . Et ubi estula in Πιηitate simplex Disvisitas, compositiois expers p Nimirum si Personalitas ab Essentia distinguatur, ut realitas ,realitate o Hanc ipsam summam identitatem Essentiae divinae cum personis, disertis verbis indicat S.Cyrillus Alexandrinus libro I . Thec Oim non composita sed simplex natura Deiratissis, inquit, nunquam in duas Perserear, Patris , Filii cultatione d ingueretur , νον quaedam inveniretur di mentia I maseeun.
um Essentiam , sed seeundum Relatiorem asi extrinetas, idest extra Mentiam intellem: μυvam utriusque Persona in propria sem fi cmstituitur , in unitatem Deitatis propter identitatem naturalem eoUrinstur , ut
Fihi: Quibus aperthindicat nullam inter Divinas Pellanas intercedere compositionem, nec earumdem cum Eseatia Divina propter scilicet summam illarum essentialem identitatem Probatur 3. Conclusio ex summa Actum litate Dei: omnis vera Compositio fieri debet ex duabus realitatibus, aut formalitatibus, quarum una habeat rationem actus, alia verti rationem potentiae determinabilis , sed cum Deus lit ens actu , nullam potentialitatem involvit , nec ullam p test habere rationem potentiae : Ergo nec compositionem admittere. Haec talis , suis perque parent ex his, quae diximus, tum in demonstranda Dei Existentia , ratione petita ab ente necessarib, & acta : tum inprobanda distinctione formali attributorum ab Essentia Divina. Dires. Ubi est unio, ibi est compositio rsed inter Perlonalitates divinas , dc essen. tiam est unior Ergo & compositio. Min rem probant SS. Patres, qui&naturam divinam cum Personis, & Personas invicemuniti assimant. Sic S. Athanasius lib. conistra Sabellianos. Trinitas, inquit, ver exHsem refuηcta est interrumpente nullo . Et S. Gregorius Na E. oratione 23. Unitatem, in quit, in Trinitate , O, Trinitatem adorari in unitate, cujus admirabilis, O, dis fit, cy,
unis. item S. Aug. sermon et D. de tempore, proprietatibus dividi, sed natura sociati tres Perlimas asserit. Respondeo I. negari posse majorem, unicinamque non semper insetr compositionem 3 siquidem entia completa, puta lapides, invicem uniuntur in domo unitate aggregationis , non tamen idcirco componuntur 3 compositio enim est eorum unio , quorum unum habet rationem actus, oe aliud rationem potentiae. Reyocto a. negando minorem, & ad SS. Patres dico, eos his, aut similibus loquendi modis non intendere aliquam per se Iani intercedere unionem, tum inter Personas ipsas, tum cum Essentia ta vina ; sed istum gersectam unitatem essentialem , &eos insinuare Divinitatem communicari tribus Personis sine ulla sui divisione, & di, versitate, ne videlicet Deorum pluralitatem inducere viderentur; Unde Arianis crebrbexprobrabant, qu ipsius Deitatis divisi ne pluralitatem Deo tum inducerent si variaret , inquit S. Gregorius Nyssenus , diversaque sper, ut errore derepti su cottir, ' in μηcta Trisitate , natura , consequens esset
ut in multitudine Deorum numerus duatar
tur 3 quos eam su stantiae diversitate subjectati a divideremur . .
225쪽
Ruod egregi h prosequitur Cardisalis Bessam lib. de processi. Spiritus 1 ancti 3 Stio. samia, inquit, is, asis in umquaque divisa Persona res una sunt atque ita una, ut Iola ratione invicem di, cernantur. Nam si re
ria disterret, essent quemadmodum Personae tres reipsa, sic is, tresi obstantiae r Idest essentiae;
ia cautem contrarium est fidei.
Ioabis . Ubi est determinabile , & de.
terminativum, ibi est potentia, dc actus, ac proinde compositior sed essentia est determinabilis, dc personalitas determinativa ipsius , ut cum ea personam conlii tuat 3 Ergo inter personam , & essentiam et compositio. Distinguo ma orem : Ubi est determinabi Ie, ec determinativum, admodum vel materiae, &soimae, vel generis, & disserenti; ibi incompositio, concedo: Ubi est determinabile non per modum potentiae indifferentis adhunis vel illum actum, sicut materia est indifferens ad hanc , vel illam formam, & genus ad hanc, vel illam disserentiam 3 sed per modum astus constituentis , & concurrentis tum altero actu ad rem constituendam, quae sit actus purus , nego: Essentia autem divina non eli deter. minabilis per personalitatem priori, sed po- eriori modo; haec enim clim si tactus purus concurrit ad constituendam Personam di
Urgebis . Ex unione actus cum actu , non fit ens per se, sed per accidens: Ergo vel Persona divina, quae constituitur peresia sentiam, & Personalitatem, non sit ex actu, de actu, & sic vel e componitur; vel non est ens per se, sed per accidens, quod assere. re impium esset. Distinis antecedens . Ex unione actus cum actu non fit ens per te, in creatis, con. cedo; quia nisi unita creata invicem coa.lescant per modum actus , & potentiae ad tertium constituendum, nihil habent in se, quo possint invicem identiscari: seclis est autem in divinis , quia clim infinitas divina identificet realiter ea omnia , quae in Deo sunt , praeter Relationes Persisnales , quae idcirco non dicuntur infinitae , hinc fit qucid per unionem actus cum actu in Deo non fiat ens per accidens , sed per se , propter suae mam utriusque ident incationem.
QUAESTIO QUARTA. An summa Simplicitas soli Deo conveηiat . CVm hoc praecipuum discrimen flatu aiatur inter attributa , 8c modos Essentiae divinae, qudd illa D simul, ct creaturis tribuantur 3 hi velli soli divinae Essentiae
conbruant, ut exacta habeatur divinae Simplicitatis notitia, evidenterque pateat, an inter modos annumeranda sit, operae pretium est hic resolvere num soli Deo conveniat. Q iod ut fiat apertius, Notandum I. duplicem generatim distingui posse Simplicitatem , aliam quidem emtis, aliam virtutis . Prior negat omnem compositionem, posterior dissimulationem -- cludit: Illa denotat impei sectionem in cre turis 3 res enim creata simplex clim non habet adjunctas sibi aliarum rerum persectiones, inde fit , ut G minus sit persecta, qub magis simplex : haec verti sumiamam persectionem importat: Unde max md eam commendat Christus his vel bis 3 Matthaei Io. Em e prudentes Aout serpem ira, simplices sicur talumba . Hac enim simplicitate perficitur , & integratur spuritualis homo , qui ut sit perfectus, debet esse simplex quidem in mente, simplex in corde, limplex in ore, simplex in opere . In mente , per veritatis notitiam, de assertionem ι in corde per charitatis servorem O in ore per sermonis sinceritatem , dc ingenuitatem; in opere per justitiam , dc sanctitatem , ut hominis Christiani nitor eluceat, dicente Christo Matth. o. Si oculus tuus fuerit oleae, tMum erepus lac, dum eris, eut luerena illuminabit te. Nolanaeum a. Compolita distingui posse
triplicis generis: ouaedam enim componum tur en his , quaedam cum his , alia post haec. Illa dicuntur componi ex bir, quae constant partibus invicem unitis 3 sic species componitur ex genere, & disserent ia, cor us physicum ex materia , de forma , dcumanum ex capite, brachiis, pectore, &c. illa vero dicuntur componi eum bis, quae lichi in se non videantur composita, nec cnn stent partibus, tamen ex se ordinantur ad compositionem a lietius: sic genus, &disserentia ordinantur ad constituendam speciem, materia, & forma ad componendum corpus, occ. Denique illa dicuntur componi post baee, quae scilicet constituuntur ex forma superve-
226쪽
Deus non est solus omnind Simplex. 18s
niente post unionem materiae cum forma ;sic post unionem animae cum corpore, istana universalis hominis , nimirum humanitas , advenit ut hominem ex integro constituat. Prima compositio vocatur Passiva, quia per eam res constituitur. Secunda Activa, quia rem constituit. Tertia Marominativa, quia rom non informat, sed denominat. Notandum 3. praeter duplicem generalem
compositionis differentiam, Physicae nimi. rum , & Metaphysicae, quarum quaelibet
sit quatuor modis, ut supra notavimus , duplex iterum compolitionis genus a Do.ctore Subtili in I. U. 8. 2. num. 2. assignati. Aliud quidem ex actualitate , oret gilitate , quo fit ut clim nulla creatura necessar .hexistat, nulla etiam est, quae non sit potens non exiliere , ac proinde , quae non dicat potentiam ad astum : quidquid enim ex nihilo formatum est, potest iterum in nihilum abire, ut rursus producatur, ii Deus ita voluerit. Cum enim creatura existens media sit inter Deum summum ens,
ct possibilia, quae sui it vicina nihilo, etiam participat simul de actualitate Dei, & de
possibilitate rerum capacium exilientiae, seu possibilium. Alterum autem compositionis genus est ex Enritate ροβιva, dc ex pr. sione alicujus gradus, dc pei sidionis entis :Cum enim creatura in se non contineat quaslibet entis persectiones , consequens est illa componi videatur, tum ex perfectionibus, quas habet, tum ex negatione peris.ctionum, quas non complectitur. His praelibatis, sit
Solus Deus est omnino . Haec est
omnium Theologorum, oc eam sic prohat Doctori omnis creatura , aut est subsantia, aut accidens: Si Areidess, necessar in exigit in substantia recipi tanquam in subjecto, & sic potest componere cum subiecto unum compositum per accidens. Sicit sui artia , aut est substantia constituta ex nartibus realiter distinctis, v. g. materia, ac serma, aut non est sc constituta. Simum , illa erit propriissiis composita; &consequenter non erit simplex: Si secundum, aut erit completa substantialiter, aut incompleta. Si incompleta, poterit cum altera sua comparte sacere unam per se substantiam,
sic materia prima cum forma substantiali essicit corpus organicum. Si comphra , pinterit in se recipere accidens, & sic compo.
Mere cum accidente compositum per accidens conflatum ex illa substantia , dc aecidente.
Qubd autem possit quaelibet substantia
creata recipere accidens aliquod, patet, quia
si aliqua non posset, maximd substantia per. sectius inhipiritualis, nempe Angeli: sed Angeli polsunt recipere intellectiones. & volitiones, quibus intelligunt, & volunt: neque enim illi actus sunt identificati realiter ipsis ;Tum quia alias essent Hrmaliter, dc necessa- tib beati ex natura sua; beatitudo enim illo. tum consistit in intellectione, aut volitione, aut utraque: Tum quia necessarib intellige-ient unica intellectione omne intelligibile ,& se intellectio eorum , & consequenter eorum Essentia, esset infinita r Tum denique quia non dependerent in intelligendo ab ullo obiecto, nisi ab eo, a quo dependent in essendo : nempe 1 Deo , & cons quenter nihil intelligerent in pmprio senere praeter Deum; quidquid enim intelligitur in proprio genere , intelligitur cum dependentia ab objecto illo, quod sic intelligitur. Quaelibet etiam creatura duos alios habet compositionis modos: siquidem quosdam
habet entis gradus, aliis autem plurimis caret . Qitamquam enim homo Μieroesmos, dc totius mundanae compositionis compendium sit, quia habet es cum lapidibus, vivere cum Plantis, sentire cum Animalibus intellime cum Angelis, &propterea a Chri
sto appellatur omnis Creatura, ita haec verisba explicante S. Gregorio, Praedicate Manis gelium omni Creatura , id est, bomini ι tamen certum est ipsum hominem innumeris desectibus laborare, Zc pluribus carere perinsectionibus, quas in ceteris creaturis rellice re conspicimus . Unde non immerith ejus inanitatem, & vacuitatem aperiens Regius vates ait Psalmo I 3. Homo vanitati Amilis
factus es , Et Psalmo 38. Universa vanietas
Constat pariter omnem Creaturam actum , & potentiam simul involvere I nulla namque est, quae ita tenacem, ae immutabilem sabeat existentiam , ut quolibet temporis momento in nihilum abire non possit. Unde merith concludendum cum S. Iob. Ecce
qui serviunt ei non sunt flabiles , n a
gelis suis reperis pravitatem, quanto magis biqui babitant rimos luteas, qui terrenum ba Mint fundamentum consumentur velut lativea pDices. Q iae nec composita sunt, nec divisibia
227쪽
Tractat I. Disput. III. Artic. I. .aest. L
sibilia , nee resolvi possunt in varias partes, sunt simplicia ν ted talia sunt plura emtia . Pui ctum enim est indivisibile , sicut di unum 3 materia , & forma non sunt compositae 3 suprema genera in alia resolvi nequeunt: Ergo praeter Deum, plura sunt simplicia. Distin majorem. Simplicia sunt, aliqua
simplicitate , concedo ν omnimoda nego : Ad minorem dico, ea quae proseruntur non esse quidem composita re Bis , sed compositateu componibilia eam bis, nam ex unitatibus numerus, ex punctis linea, ex gener bus. dc differentiis species; & ex materia, di forma, corpora Physica constituuntur . Et confestuenter haec omnimoda simplicitate simplicia dici n queunt, cum ex se ad eom. positionem ordinentur ι Deus autem hunc
utrumciue compositionis modum respuit.
D abis. Deus etiam componi potest eum Hs ι Ergo non est omni oes simplex . Probatuν antecedens . Deus uniri potest, ct de facto Verbum unitum est humanitat ut cum ea faciat hominem Deum: sed haec
unio est vera compositio. Probatur , Talis est unio Uerbi cum natura humana , Qualist in unio animae cum corpore ; sed haec est perfecta compositio. Ergo dc illa. Μaior constat ex illo efffato S. Athanasii in Sym
bolo, Sicut anima raturatis,'eoo unus sώ-οι ita Mur, homo unus es Christus. Nero maserem, oc ad minorem illius πω hatiouis dico; Unisnem verbi cum humanitate potius esse terminationem dependentiast, ct communicationis hypostaticae, quam compositionem 3 omnis namque perfecta compositis fit, vel ex panibus , quae sese mutubperficiunt, vel ex iis, quae invicem uniuntur per modum astus , & potentiae . Verbum autem divinum habere nequit ra-mnem actus, & partis , haec enim impersectionem redolent, quae longε est a Deo
removenda 3 dc conlequenter ipsius uniosum natura humana ni uit esse vera compositio . Ad auliaritatem S. Athanasii dico parita. tem assumptam in eo sollim consistere , qudd quemadmodum anima rationalis per
unionem eum came non inquinatur , nec transmutatur, ita nec verbum aliquid de.
trimenti patitur per sui unionem eum humanitate; Unde praemiserat S. Athanasius: Unus a-uia non aere e bubstantia, sed vinitare Persa ,
Iam dictum est in tertio notabili Qum
stionis quartae de Essentia divina , du-Piicem , D, ctore Subtili in q. d. 3. qu. I. n. 3a. in Deo distingui posse infinitatem . nimirum undamenta- , & firmastm . Diximus pariter priorem este formale constitutivum , & distinctivum Essentiae Divinae 3 posteriorem autem esse modum ipsius mentiae, quae t m in se, quam in omnibussuis persectionibus non est limitata, nec ad certos perfectionis gradus arctata , sed omni-mocae infinita, ct interminata. De priori satis, superque dictum est, agendo de Essentia Divina r de posteriori autem nonnuli hoc iu Articulo tuae distutienda .
An On quomodo probari possit Deum esse
NinaMam r. Cum nostro Batali in rod. a. qu. a. a. I. Infinitum dici , id uod termino caret; quod fit duobus moinis, privativo nimirum, dc negarre . Priori
mota I nuum illud diuitur, quod ex ister minum non habet , sed habere potest . Sic materia prima a Platonicis dicitur infinita , quia, ex se non habed ullam formam , aqua terminetur, Ac actuetur; sed est inpotentia ad quasliber omnino formas excrepiendas, a quibus inlarmetur , Ac determi netur. Posteriori modo, Infinitum dicitur quod nec est finitum ex se, nee finibile per alterum; sed in se complectitur formaliter,
aut eminenter omnem omninb excogitabilem persectionem . Prius infinitum dicitur impersectissimum, quia nihilo vitinum, estque pura potentia Physi ea ι Posterius tempersectissimum est, quia actus est puriismux omnem imperfectionem , de potentiam e cludens. Prius dicitur a Filolao Pythagori.
eu, maligniis, tenebrae, OQ. Posterius v tb ab eodem appellatur benigηitas, Deique splendor. Orpheus autem 'rus infinitum vineat eoUM em , is, cisos, posterius autem Ulactinem, i , ornatum. Notandum a. Infinitum nerative dictum, rursus esse duplex , aliud nimirum secum
228쪽
i is . Prius est , quod in certo quodam en-iErgo habet virtutem, ideoaue essentiam in. tium genere infinitum dici emen. Sic. v. g.lsnatam. Major patet, Primo q uidem quoad Conti isum dici potest infinitum in quanti. illationem infinitae essentiae ex infinitate vitistate , quia non tot assignari possunt illius tutis et cum enim virtus operativa tandetur Iartes, quin plures supersint numerandae , in essentia, & ab ea emanet, unde vulga-: assignandae : Sic pariter, Si Sol haberet tum axioma operari sequitin esse: evidens lumen infinitum , & ignis calorem infini. est, quω qub maior en virtus , eb perse-etum ille diceretur infinitus secundam lu-Ictior sit essentia , & consenuenter qubd viris men, hic autem secundum calorem: Pin. tus infinita perinionem, oc essentiam infi-rius veri quod in omni genere perfectionis nitam arguat.m itum est , quia totam entis amplitudi- Patet etiam eadem major quant lim ad iunem larmaliter, vel eminenter in se conti-llationem infinitae virtutis ex infinitis essecti
netb; aded ut nulla species , nullaque perse-lbus specie distinctis, quos illa posset productis in entium universitate L cipi possit ,lcere, si tales essectus essent possibiles; cinaquae in illo non reluceat . enim quaelibet species producibilis , habeat duplicem in Aristotele Iib. 3.ldistinctam persectionem ab alia specie, evi. Fisseremn eap. 6. remiri Infiniti definitio-idens est, quia si species producibiles essent nem , Primam quidem ab Λntiquis tradi. infinitae , infinitae pariter essent persectiones eam, qui infinitum id esse volebant, Ouusiproducibiles 3 di consequenter cum causa edi extra nihil σε, id est , quod in se universa si persectior, qub potest plures persectiones ita complectitur, ut nulla sit persectio, neesproducere 3 reah sequitur eam cauum esse erum entitas, quam in se nobili modo non infinith persectam, quae potest infinitas per- contineat: νὼhrismem vem tradit ipsemetisectiones producere. Aristoteles, priori velut oppositam, infini- Himr etiam est evidens, quia clim Deus um dicens esse , Ictud euius se re aliquid sit prima Causa , ac proinde habens in se est extra ι quod scilicet exhauriri dividendo causalitatem omnium causarum inferiorum, Dunquam potest. Haec utraque definitio in.i& potens producere quidquid est producibiatinitati Dei congruit. Est enim sic infini ila sequitur qu si infinitae rerum speciosius, ut comprehendi n queat ι ac proinde essent possibiles, etiam eas risset produce semper restet aliquid illius , quod nondum re ς non enim magis determinaretur illius inpitur, ac cognoscitur e ita pariter omnia virtus ad unum numerum , quam ad alimin se continet, ut nihil extra se relinquat uerrum , ac proinde resset se se extendere adnam ut loquitur Iustinus Martyr Quaestiolin finitum. Si enim limitaretur, id esset vel me ad Orthodoxos , sumis permum es , a se , vel ab alio 4 non ab aliis , alioquin d quod nina in re accessisum , vel inere non esset prima, & suprema, non etiam A-entum potest accipere. An autem hanc in ' sti quia licui esset omainb independens infinitatem Deo convenire etatione efficaci esse . ita pariter illius virtus omniab esset Mawnstrari, & authoritate suaderi queat , illimitata, ae proinde infinita. iae est resiluendum. Replicabis i. Specierum multiplicationem
in infinitum videri impossibilem , si tu idem C O N C L U SIO P RIMA. in quolibet genere datur aliqua ita pers sta , ut ea persectior non possit assignari r Atione naturali demo rari mis Deum Ergo ex illis infinitis speciebus impossibiliae in infinitam . Hanc conclusionem bus non reah colligitur virtus infinita cum suis probat Dinor in I. d. a. qu. a. in Deo. Num a. quatuor rationibus, petitis I. ex Res adeo I. Negari posse antecedens ipsius vittute effictiva, Σ ex virtute interuilicet Doctor id videatur probabiliter affir- lectiva , L ex illius appetibilitate, Φ ex mare I nulla enim apparet ratio limitandi eminenti illius dignitate. erraturarum species ad determinatum alia Primam sic sermo ι Illud ens quod ex se quem numerum , certamque persectionem, posset producere infinitas species disti s ultra quam major , & major non possit si illae essent possibiles, habet necessarib virisiproduci. Quis enim dissilebitur, posse plu- tutem infinitam, ac proinde essentiam ins- res alias , & temper persectiores florum is tam : sed Deus posset producere infinitasiplantarum , vel aliarum creaturarum spe.
diversas , si illae essent possibiles racies de novo produci Z Quis negabit aliud
229쪽
'188 Tractat. I. Disput. III. Artic. II. Quaest. I.
e celum addi posse supta Empyreum , sicut Empyreum additum fuit supra Firmamen. tum , & ita deinceps usque in infinitum λR pondeo 2. Negando consequentiam , quia objectum Potentiae divinae , non tan
tam est effectus polsibilis absoluth; sed etiam possibilis sub quacumque conditione. Hinc verum sit dicere qu si miniaera es.s et verum ens , Deus illam posset producere ; dc sie de aliis rebus conditionatis , quae produci nequeunt 3 non quidem desectu virtutis in causa productiva , sed ex repugnantia , & desectu possibilitatis in esse tu producendo . Itaque sive species in infinitum diversae, sint absoluto possibiles, sive tantam hypothetich, recth semper insertur ex earum praesupposita possibilitate hypothetica , vel absoluta , qubd virtus quae eas ponet producere , verh esset in.
Replicabis 2. Ex infinitis effectibus solo
numero distinctis non licet inserte infinitatem causae: Ergo nec ex infinitis speciebus. Consequentia pateth paritate rationis. Αntecedens probat Doctor ibidem rum. 26. Non major requiritur virtus ad producendos duose sinus successi vh , quam ad unum producendum in uno instanti: sed ad producendum unum isnem v. L in uno instanti . non requiritur virtus infinitar Ergo nec ad producendos duos ignes successive talis virtus exigeretur. Gnsequentia patet, ignis enim infernalis qui contervabitur in aeternum, produceret infinitos calores successive
in infinitis corporibus, si successiva infinita ei applicarentur, nec tamen ignis ille erit infinitae virtutis; similiter Di &ecelum si perseverent in aeternum, causabunt infinitos est Hus illuminationis, & influentiae, nec tamen exinde sequetur illa habere virtutem infinitam. Nego consequentiam, & ratio dispari latis est, quM ad producendos essi tus solo nuis
mero diversbs, non alia requiritur in agente virtus, & persectio , sed solam eiusdem virtutis applicatio in succedentibus illis productioniblis di Secus est verti de infinitarum specierum productione , quia clim species quaelibet persectionem habeat ab alia diversam, etiam diversam persectionem praesu Pponit in causa , ii qua producitur ι siqui dem loca perfectio inestus pendet a persectione causae , quia Nemo dat , quia nenbabet , & consequenter causa non posset dare aliquam virtutem incitui, nisi prius eam haberet: Ergo recth sequitur quia si effectus producibiles habeant infinitas per sectiones, diversas etiam , & infinitas petasectiones eorum causa produalva continere
a. Ratio Doctoris petitur ex infinita Dei cognitione , quae se socinari potest . Qui necessarib intelligit infinita intelligibilia simul, habet infinitam persectionem, de viris tutem intellectivam r ita Deus ea intelligit simul: Ergo, &c. Μaior constat, eb namque praestantior est vis intellige.idi, & cognoscendi , qud plura simul percipere , &cognoscere potest , ct consequenter virtus quae potest infinita simul cognoscere, necessarid debet esse infinita. Μiηον probatur : Illa namque censentur esse infinita , ubi non tot pliares possunt cognosci a creaturis, quin multb plura adhuc sint cognoscenda, nee intellectus cre ius cognoscendo unum post aliud, unquam pervenire potest ad finem omnium : sed tales sunt omnes creaturae possibiles , quas ipse Deus distincth ab aeterno simul cogno scit, nec aliquis negare potest Angelorum, de animarum rationalium cogitationes , de volitiones v. g. fore plures, de plures in infinitum per aeternitatem a parte post, nullumque assignari posse terminum , Ac numerum, quem illlae non excedant: Ergo Dei intellectus, qui ab aeterno simul omnes illas cognoscit, debet esse infinitus . Idem dicendum de voluntate. & amore Dei, quo distincte vult , de amat simul omnes, singulos actus honos , sine fine exercendos plures , dc plures per aeternitatem ab Angelis, ec hominibus beatis. mitis Doctoris petitur a ratione causae finalis, & appetibilitatis. Appetitus noster , seu nostra voluntas habet inclinati nem naturalem ad amandum bonum infinitum , & in ipsum aspirat tanquam in ultimum finem r Ergo tale bonum existit; si enim ipsum existere repugnaret , voluntas naturali desiderio in id assequendum non propenderet ; naturalis enim appetitus non debet esse frustraneus : Ergo cti m tale bonum infinitum non repugnet , neces sarib debet existere 3 alioquin non esset bonum infinitum , quia non esset omni bono praestantius ι , num enim existens praestantius est bono non existente et sta illa ratio summi boni in nullo potest reperiri , quam in prima causa: Ergo priama causa, sive Deus debet esse infinitae bo1
230쪽
nitati , & persectionis. Confirmatur , Finis en praeliantior his, quae sunt ad finem: sed
omnia, quae sunt in univeris tam existentia, quam pollibilia, ordinantur ad Deum tanquam in ultimum finem: Ergo clim haec omnia ordinabilia sint numero infinita, ipse ultimus finis etiam debet esse infinitus. q. Rario Doctoris petitur a dignitate, dc imma persectione Dei . Deus est ens quo melius cogitari , fingique non potest prae stantius: Ergo est infinitus . Probatur con sequentia . Quolibet sinito cogitari potest persectius: Ergo nullum finitum potest es.se id, quo melisis cogitari nequit. Deinde, Deus est ens summae , & excellentissimae persectionis : Ergo est infinitus . Probatur antecedens . Illud ens sollim est summae persectionis , quod habet omnem po sectio. irem enti non repugnantem ι sed infinita persectio enti non repugnae : E go , & Probatur minor : Tum quia si repugnaret infinitas enti, illa repugnantia appareret ex terminis; quod manifesth falsum est , cum non possit afferri gravis aliqua ratio, quae ipsam repugnantiam suadeat : Tum quia si repugnaret enti infinitas 3 maximEvel quia finitas intrinsech conveniret enti
ut sic 3 vel quia esset ipsius proprietas
cum ipso convertibilis: non enim apparet, qua alia ratione ipsi infinitas repugnaret :neutrum autem ex iis diei potest . Non primum , quia possumus concipere ens ut sic absque finitate, quod fieri non posset si finitas esset de ratione sermali ipsius: Non etiam secundam , quia non potest ex ratione entis, neque ex ullo alio capite con. cludi, quM finitas sit proprietas convertibilis eum ente. C firmasur : Deus est ens 1 se, quia est primum omnium entium , dc praestantissimum: Ergo est illimitatum, dc infinitum. Probatur consequentia. Ens a se est persectissimum quant lim esse 5c concipi potest: sed ens perfectissimum quo non sessit esse, Deque concipi persectius , debet esse simpliciter infinitum in persectione ι persectius enim est esse infinitum simpliciter sn persectione, quam esse finitum: Ergo cum Deus
praestantissimum sit omnium entium, contineatque ser maliter, vel emnenter omnes persectionci rerum finitarum, consequens
eis, ut sit infinitus. Adde quω si limitaretur , dc finiretur , maxim4 vel a se vel ab alio: non ab alio, quippe cum causam nota habeat 3 non etiam a se, quia quidquid finitur 1 se, veIfinitur ratione materiae, vel larmae quibus constat: Deus autem cim non habeat nec materiam nec sormam , etiam nec 1 te limitari potest, de finiri. Dices; Ionitum illud est, quod superat ,
& transcendit maximum finitum 3 si enim illud non excedat , manebit intra multituis dinem eorum, quae finita sunt: sed impol- sibile est, ut detur maximum finitum: Eram etiam impossibile, ut detur infinitum . Probatur minor . Si daretur maximum fi nitum, sequeretur, quhd illud per additi μnem unius gradus , vel partis finitae fieret infinitum, dc eonii uenter quda ex duobus finitis infinitum oriretur , s. v. g. ex maxima finita quantitate fieret quantitas infi- nita per additionem unius tant lim palmi ,
vel digitit Sed implicat ex duobus finitis fieri posse infinitum: Ergo dari nequit ma
Nego maiorem , dc ad illius probationem
dico ι ad hoc ut aliquid sit Infinitum , non aliud requiri, quam ut excedat in persecti ne omne prbrsus finitum, quantumcunque illud sit persectum; nee requiritur ut detur maximum finitum , quod ab infinito eκα- datur, dc superetur. Sic v. g. Μathematici cum meliae lib. s. Element. dicunt Ciriculum esse persectiorem omnibus figuris rectilineis, quamvis inter illas nulla sit persectissima ι possunt enim in infinitum multiplicari ; Δo Hom. dicitur persectissimum omnium animalium , quamvis de facto nullum detur brutum ita persectum , quo persectius dari non potest . Alias objecti nes hanc adversus conclusionem , fieri stulitas , jam solvimus in probanda Dei exi
Dices a. si probari posset naturaliter Dei infinitas, etiam& proiari posset illius omnipotentia : Sed ex Doctore in I. di t. a. quis a. num a I. O, dis. 62. quodli. non potest demoliti rari divina omnipotentia: EGgo nec infinitas. major constat : Siquidem
omnipseηtia nihil aliud est , quIm Memia infinita : Minorem Irobat Dinor locis assignatis, ubi demonstrat Dei omnipotentiam sola fide esse oeditam , nec ulla naturali ratione posse probari. Respondea I. negari p49 maiorem . DcEtenim omnipotentia idem in rei veritate signia ficet, ac potentia infinita; discrepant tamen quantum ad praecisum, & Hrmalem situm conceptum et siquidem Omnipotentia con-