장음표시 사용
211쪽
17o Tractat. L Disput. III. Artic. I. Quaest. I.
Negat minorem, Noster Alensis in I p 3.
. memb. 2. ad I. Perinior enim est ilia
implicitas, inquit, quae remanet in pluri. bus malvisa, & non multiplicata, quant benim aliquid magis est unum , eb simpli. cius est, major autem unitas, ct strictior, est unitas essentiae cum pluralitate Perso. narum , quia persectius est esse in pluribus , & in eis non multiplicari, quam sci. ltim esse unum in uno , vel multiplex in multis. Clim esso summa unitas Deo tri. hui debeat , ipsi maximh attribuenda est unitas, & simplicitas, quae stat cum pluralitate, aliter Deus non esses simplex intummo gradu simplicitatis.
Disabis. ibi est major Simplicitas , ubi
est identitas sme diversitate , quam ubi reperitur eum diversitate : sed in Deo est identitas cum diversitate suppositorum , de relationum : Ergo in eo non est summa Simplicitas . Restra et Seraphicus Bonaventura in I.
ad a. distinguendo Μajorem. Ibi major est Simplicitas, ubi est identitas sine
diversitate, quae provenit ex origine, negat , quae provenit ex additione formae,
concedit. Diversitas enim sinquit oritur, vel ex additione formae , & persectionum ablalutarum, quae diversae iunt in diversis, ut albedo in Petro, de Paulo, & haec solvit Simplicitatem, quia ponit compositi
nem. Alia autem est diversitas proveniens ex fota origine, qua fit ut persona ab alia Persona emanans, ab ea differat, & disti
guatur. Haec autem diversitas non repugnat Simplicitati, quia nullam ponit Com. positionem; sed ibium ordinem, & respectum unius ad alium, convenientitisq; dicitur distinctio, quam diversitas, haec Deo tribuitur, non vel b prior, & consequenter per eam non solvitur divina Simplicitas. Iambis . Strictior in Simplicitas, ubi est simma unitas absque ulla pluralitate, quia
numerus dicit aliquam compositionem respectu cujus unitas est simplex: Ergo climin Deo sit unitas cum pluralitate Per narum, non est strictissma Simplicitas. Reu Met idem Seraphicus Doctor: Duplicem esse pluralitatem, unam quidem in qua plus est in duobus, qutim in uno , sicut v.g. in duobus hominibus persectis aequaliter plus est sapientiae , & bonitatis , quam in alterutro eorum , ct ista pluralbias repugnat simplicitati, quia unitas a d. dii sui a unitatem, alia autem est pluralitas , in qua tantum est persectionis in eluribus, quantum in uno, & haec reperi urin divinis , quia tantum est perfectionis, de virtutis in una Persona, quantum in pluribus , itaque tam ista pluralitas non solvat unitatem, nec ullam ponat comeos
tionem, ideo nec simplicitatem destruit.
I iis eampo Pionis, Drmaliter es quid
Humum talam negationem connotam . Haec
est Doctoris in I. d. 8. q. s. ad 3. & probatur . Simplicitas est pei sectio simpliciter simplex . Ergo non est pura negatio. Onsequentia patet, Nulla enim negatio dici
potest simpliciter persectio , clim piaeci sttollim neget imperfectionem , non autem allimam persectionem astruat. Antecedens
probatur . Primd quidem auctorstate SS Patrum qui affrmant Divinam simplicitatem esse persectionem longh praestanti rem, quam sit multiplicitas , vel compositio. Sie S. Augustinus lib. de quantitate
animae cap. 33. Omnino praeponendum is , uta omnino dividi aron potest, Di omni e-m uisve earet. S. Anselmus de Incarnatione
verbi cap. 5. -ηe simplex , inquit , ρμγ simplex, est persectius eo fio. Et S. Beris
nardus lib. I. ae Consideratione ea p.7. N
tura A sex multiplici antefertur . Ergo ex mente Patrum divina Simplicitas ea
semialis Dei persectio, ac proinde est quid
positivum, negatio namque forma liter conis siderata cum non significet aliquod ens , etiam nuIlam perfectionem importat. D
inde, idem serendum est iudicium de divi.
na Simplicitate , quatenus negat composiationem , sicut de de infinitate , immensitate, & caeteris persectionibus modificantibus divinam Essentiam, quae negant limitati nem , & determinationem : sed hae non sunt purae negationes , ut infra patebit τErgo nec ista . Denique , omnis negati O , quae repugnantiam importat , fundatur in
aliquo positivo , quod repugnantiae hujus principium est i sed divina Simplicitas secum importat repugnantiam se alem compolitionis , & divisionis: Ergo conn tat aliquam in Deo formalem persecti nem positivam , quae hujus repugnantiae principium sit. Dises. Simplicitas non addit rei simplici novam aliquam entitatem : Ergo noracst
212쪽
Deus non constat Materia, & Forma. III
est aliqua positiva persectio . Consequentia patet , Omnis namque positiva perse.ctio, entitas est. Probatur antecedens: Si simplicitas adderet novam entitatem rei simplici , cum ea iaceret compositionem Ised hoc repugnat, alioquin res esset simplex, & non simplex : Ergo non est ali. qua persectio. Nera ante dos , & ad ejus probationem
di eo, Modum intrinsecum non facere compositioncm cum entitate cujus est modus,tium quia ab ea adaequath non distingui-
eur. sicut distingui debet pars h parte ,
forma a subjecto quod componit, tum
quia eam non afficit ut actus potentiam, uuae tamen ad persectam compositionem desiderantur; sed tantum ut modus perficiens , seu connotans periectionem ta.
lis entitatis : Ergo lichi divina Simplicitas . sit aliqua positiva persectio , non Inde sequitur eam in Deo compositionem Acere . Dires 2. Compositio non addit aliquamentitatem aut modum positivum compos .
to: Ergo nec simplicitas rei simplici.
Nego antecedens , Compositio enim est modus entitatis , quae composita dicitur , connotat enita rem quae tibi vendicat actum, dc potentiam , seu partes invicem adunatas: Unde in compolito haec distinguuntur, Entitas constituta, partes constituentes , di ordo entitatis compositae ad
partes, de partium ad totum, qui quidem
ordo modus intrinsecus est, tam in toto, quam in partibus consequens naturam , seu quidditatem entitatis totalis , & paretium ejus. Itaque compositio formaliter
sumpta , dicit aliquid praeter partes , Actotum. Idem ergo serendum judicium de simplicitate respectu rei simplicis.
IN anteriori quaestione praenotatum est ,
compositionem realem fieri quatuor modis, nimirum, vel ex materia, de forma, vel ex partibus, aut int rantibus , aut quidditativis, de quantitativis, vel ex natura, de subsistentia , vel denique ex subjecto, dc aceidente . In hac autem reis abluendum est, an Deus hunc quadrupli--em compositionis modum respuat, ut firmitis. evident ruique ipsius divina simplicitas stabiliatur, & innotescat sed prius
Notandum eit, varia fuisse veterum gentilium de Divinitate figmenta , quidam enim arbitrabantur Deos adesse corporali. ter in flatuis, & in imaginibus insis consecratis, ut reseri, dc exprobat Tertullianus, lib. de Idololatria cap. Iq. scimus , inquit , licet ramina inania , atque conficta sint , eum tamen in sumsitionem deducun. tur, rapere ad se Daemonia , omnem spiritum smmundum, per cansecrationis Gliga mentum . Quamquam non omnium erroris e suit; sed rudium dumtaxat , dc imperitorum . Sapientiores enim facilli viderunt nullam in corporeis statuis Divinitatem inesse, sed iis velut in lirumento utebantur ad exhibendam sbi Deorum praesentiam ,& cultum Numinis sui certo ritu, ac lege constituendum. Nihilominus ipsi sapientio. res graviorem impegerunt in errorem , nam ut asserit sanctus Augustinus lib. 7. de Civitate Dei cap. 6. Varro Philosophorum doctissimus ait. Deum se arbitrari esse animam mundi, O, Mnemodum esse Deum. Ita quod sicut homo, lichi corpore , de anima constans , tamen ab anima dicitur sapiens , sic mundum Deum dici ab animo, cum sit ex animo, Ac corpore.
Notandum a. plures Haeret cos ita pravh censuisse de Deo, ut aliqui eum Manichaeis assererent Deum esse accidens . Volebant enim , inquit S. Augustinus haeresi q6. Deum esse lucem illam corpoream animantium mortalium oculis adjacentem . Aliquicum Herm ene materiam primam Deo aequalem assimabant, ac proinde illam Deum esse censebant, siquidem nihil Deo aequale, nisi Deus, ut perith concludit Tertullianus lib. contra eundem Hermogenem
eap. q. dc s. Ipsi adstipulatus est quidam David de Dinando, qui ut refert S. Th
mas ripa t. qu. 3. art. 8. Materiam primam Deum esse contendetate aliqui autem Deum esse eorporeum assimaverunt, qui idcirco Antro morphitae Graeca voce composita
ab in ,se quod est homo de jμιος quod
formam significat, Deumque instar homianis figurantes ipsum corpore, & animo , membriique corporeis, di partibus constare putabant . Cujus erroris Μagister asseriti ir a The doreto de Haeresibus cap. I 3. 6c S. Augustino item de lib.q. Haer. c. o. quidam Audius, vel ΛudeuM Mesopotamia oriundu vir
213쪽
IIa Tractat. I. Disput. III. Artic. I. Quaest. II.
vir utique rolitiosus, & plus, qui Ecclesiastica libertate nedum Presbyteros, sedec Epil pos deviantes increpabat, qua de causa ab eis calumniis appetitus est , dc ut haereticus diffamatus, quamquam ut asserit S. Epiphanius Haeresi N. is nulla re
a recta fide disest, sed ipse eum suis finem
ram is ommbus resinonem tenuit, seu, ut loquitur in indicillo ibri tertii , audianorum, orae Sebisma, ae defectio Mn Meror est , Horum beηe insitura umori ratio est, sed M.que, quod ad Mem attinet, ab Ecclesia G. rbolica dissentiunt. Ac proinde salso nituntur testimonio qui ex auctoritate Epipha. nii Audium veth Haereticum suisse affirmant; siquidem ab Ecclesia Catholica , &side, nec ipse nec ejus Sectatores dissim. tiebant, praeterquam in una & levi sina , quω illa Scripturae verba quae hominem ad imaginem Dei esse factum significant , duritis , ac praestactilis interpretaretur , elim divinam illam imaginem in humano
Corpore reponendam assereret, ut incorpo
reae , ac spiritualis substantiae imago esset aspectabilis, & incorporea . Ex quo sori
haeresis Antropomorphitarum , quae circa Theodosii primi tempora exorta est in AEgypto, ut testes sunt Socrates lib.6. cap.6.& Solamenus lib.8. . F. ansam arripuit Deum corporeum amrmandi . Siquid hanc rationem imaginis corporeae , in sui erroris patrocinium assume t. Unde factum arbitror, ut hu3us sectae auctor visus suetit Audius . Hinc Antropomorphi.
tae promisculi disti sunt ii SS. Patribus Au.diani, sive odiani, quos eluxato vocabu. Io S. Augustinus Vadianos appellat . His praelibatis sit
DEus omnem compositionem ex Materia , O, Forma pronus a it. Haec est denae & patet ex omnibus Scripturae texti. hus, quibus Deus Spiritus dicitur , quosque supra retulimus agendo de natura, ocspiritualitate Dei. Probaturque primo, ab excellentia Divinitatis. Deus est ens, quod in cogitationem nostram potest eadere praestantissimum ι sed ejusiriodi est mens quaedam soluta , & libera, secreta ab omni concretione mortali , omnia lentiens , dc movens, sicut Deum definivit Cicero apud S. Augustinum lib. 22. de Civitate cap.2O. Nam corpus, ct corporeum omne
deterius est spiritu, & mente ignobilius restat igitur, inquit Maximus Tyrus dil-ler. S. ut tanquam erita in arce, Deum inminein mente Oratioηe mstra eo ocemus. Seonia ab ejus immortalitate, & incoris ruptione , nam ut loquitur sanctus Gregorius NaZimΣenus in A. & I3. oratione. Si Deus estet eorporeus, quia causae esse dice--s , qvrn ex tir elementis constet, in ea
primaque natura. smocirca nullam inviis M.
Lum, ne sit aliqua solutis, neque pugna , ne dissidium oriatur , neque compinis , ne pugna existat, ac proinde nec corpus p emne fit re ἐν inris. Ipsi concinit Arnobius lib. 3. adversus gentes. Nina de boc sententia talis est ,
inquit, naturam omnem disiam , qu et noque esse reperit asiquando ventura , linea mentis carere corporeis , neque ullas firma. rum sigies pessiuere, quibus extima circumis scriptis membrorum solet eoa nota finire . sui via enim tale es , mortale esse arbitramur , labiis , nec obtinere perpetuam psa credimus aevitatem, quod extremas coemetium finibus necessaria circumcludit extre
Tertiὀ, ab vs Immensitate , omnibus
enim , etiam Gentilibus, compertum fuit Deum esse ubique . Unde Virgilius αGeom Deum nam e ire pre omnes Terrasque , tractusque Μaris , Cα- iamque profoiam. Sed si esset corporeus , non possiet omnicbus mundi partibus adesse , quod mirum in modum urget LGregorius NaeianΣenus laudatus. Quomodo, inquit , Elad tueri ρ terimus quia ait Scriptura , Deum omnia pervados, arque implere, iuxta EDd, μη-
ritus Domini replevit orbem terrarum , si Deus partim eis eumscribat . partim ctrcuminscribatur e Aut enim per vacuum boc uniavresum trassabitur , 6, res omnes nobis peribum , ut sie Deus contumelia afficiatur .
nimirum qui eo us sit , is, iis quae
procreavit, careat, aut corpus in corporibus
erit, id quod feri ma potest , aut implicabitur, aut opponetur, asit quemadmodum liquida invicem miscentur, ita illa asia seeabu , ab aliis serabitis , quod ipsis etiam Dieini atomis magis ot ahurdum, O, anile.
214쪽
Deus non constat Materia, ae Forma. In
confirmantur hae duae probationes . Si
Deus esset corporeus, haberet corpus, vel inanimatum, vel animatum: led neutrum
dici potest . Non quidem primum , alias corpus Dei deserius esset corpore bruti , quod quidem animari, vegetari, & ientire constat , hoc autem de Deo entium praestantissimo asserere stolidum esset , &insanum: Non etiam secundum, quia cor pus animatum est organicum, corpus au tem organicum naturaliter laedi, laborare,
fatigari, imb & interire potest , quae sa-
'rid Deum omnino dedecent . Deinde : Si Deus habeat corpus organicum, etiam se- quisur, inquit Arnobius laudatus, ut aures Dabeat curvis perterebratas anfractibus, oculorum orbiculos milites, stiperciliorum marginibus obumbratos, s penbum imbricem narium munctiMout mucculentis , is spiritali commeabilem tractui , subactionibus eιborum dentes trini reneris , atque in officia trina compositos. manus misi ras operum, arti . Iis , digitis , b, eubitorum mobilitate tractabiles , Corporibus sistinendis pedes , explicandis gressibus, suggerendis anticipationibus itionum , quae omnia Deum dedecent .suartam rationem subministrat Doctor I. dast. 8. qu. I. nu. a. ab Independentia , &Primitate Dei . Si Deus ei set corporeus constaret Materia , & Forma : sed iis constare nequit: Ergo non est cor reus. Probat Μinorem . omne compositum ex materia , & sorma exigit causam effcientem, quae sormam cum materia uniat: sed Deus , ctim sit prima omnium cau.
sa , non potest habere aliquam effcien. tem : Erro , &e. Probat mauorem, Ma . teria est in potentia passiva ad sermam , quia ex se non petit unam formam potias quam aliam : Ergo ut sit sub hac sorma, debet aliqua assignari causa, quae ct formam producat, di ipsam cum materia uniat. Deinde illa materia qua constaret Deus, posset esse sine forma ipsius, aut non posset : Si non posset, Ergo non distinguitur realiter ab illa forma , & sic Constaret Deus materia distinita realiter a forma , & non constaret, quini implica.xet . Aut posset esse , & sic Deus non esset ens necessarium , quia posset non esse. Compositum enim quod potest carere forma , potest ditat vi , & interire . Praeterea sequitur manifeste , quω ut poneretur sub forma praesupponeri deberet
causam efficientem , quae materiam sub forma conititueret , & eam posset scirma separare: Ergo si Deus sit corporeus, necessario agnoscere debet causam aliquam efficientem, sicque non ess)t Deus, qui Ppe cum non esset prima Causa.
Objiciunt primo Antropomorphitae , HO-mo factus est ad imaginem Dei : Ergo clim sit corporeus, signum est Deum pariter esse corporeum.
Nego conbequentiam, Nam ut ait incertus Auctor I: bri de Essentia apud Augustinum tomo q. Ad imaginem quine suam Deus secit hominem, non in eremre, sed in anima, non in exteriori bomine, sed in ratione, Anima quine bominis ad imaginem Dei fucta es. Vel ut inquit S. Ambrosius libro de dignitate hominis cap.2. Imara diligentius ex anteriori; baminis nollitate consideranda es .
Primo siquidem, ut sicut es unus Deus semper tibique totus, is, omnia υι cans , movens , is, iubernaηs , sicut A stolus reo mat, qii in eo vivimus, movemur & sumus, anima in suo corpore ubique tota viaret, vivificans illud, movens,'gubernanti Neque enim in m oribus sui eorporis membris maser, e , in minoribus minor , sed in minimis tota est , is in maximis tota . Et haec imago omnintentis Dei, quam anima
in se babet, quasi quamdam Trinitatis gerit similitudinem: Primὸ quia Mut Deus est, vivit, sapit; ita isi anima seeundum
suum molim, es,'vivis, o sapis .... V qcoque aha similitudo Trinitatis in ea , qua ad imaginem sui Conditoris perfectae quia Gm , on summae Trinitatis , quae est in Patre. Filio, spiritu μηcto e vita est ,-liere unius A illa naturae, tres tamen in se dunt. latet habet id est intellectum, voluntatem, is memoriam , quod quidem aliis verbis designatuWin E Velio, cum dicitur, Diliges Dominum
Deum tuum ex toto corde tuo, ex tota aniama tua, o i exto a menἰe tua, id est, ex toto intellectu tuo ex tota volantate tua, , ex tota memoria tua, nam sicut ex Patre ν-neratur Filius, is, ex Patre Filioque procedis Spiritus sanctus, ita per intellectam generatur voluηtas , o ex ambobus procedit memoria. Objiciani a. Tertullianus fidei mylteri rum explorator ocillatiis mus , dc Otholi. cae veritatis, Chrillianorumque dogmatum acerrimus propugnator , celisuit Deum revera esse corporeum : Ergo ita esse potvstaffirmari . Probatur antecedens , ex ptu tibus illius textibus , etenim libro esca i
215쪽
ear re raristi eap. II. ait Omne quod est , opus es sui generis, nibu es ineo rit , nisi quia ηοη est, Et lib. 2. contra Μarcio. nem cap. Io. Discerne, inquit, substantias , ἐν μοι eis distribue sensus, tam divess ,
quam substantiae exigvηt, licet vocabulis communicare videantur. Nam is, demeram, is oculos, em pedes Dei legimus, nee ideo tamen humanis comparabuntur, quia de appellatisηesriaηtur. suanta erit drae Ias divini corporis, o, bumani, sub eisdem nominibus membrorum , tanta erit, on animi divini , & -- mani disserentia , sub eisdem licet vocabulis sensuum, quos tam corruptorias efficit in bomine corruptibilitas subflantiae humanae , quam incorruptorios in Deo efficit incorrupisciuas substantiae Disinae. Et libro contra Prax. cap.7.
Bie, inquit, eerte est, qui in effigie Dei confisurus non rapinam exsimavit esse be eqstalem Deo. In qua sigie Dei Θ Utique in aha , non
tamen in nulla . suis enim negabit Deum corpus esse, etsi Deus spiritus es e Spiritus enim
corpus sivi generis in sua effigie ς sid Θ, invigi
biba illa quaecumque sunt, habent apud Deum, ' διιm Corpus,insuam Jormam, per quaesoti
Deo visibilia sunt, quanto magis quod ex ipstussu Mηtia missum es me substantia non erit R pondeo ipsum posse exculari, uti de in .cio S. Augustinus lib. IO. in Genes. Cap. 2S. eum excusavit his verbis, Denique, inquit, Tretullianus quia corpus esse animam credidit, non ob aliud, nisi quod eam incorpoream cs.
gitare non potuit, , ideo innuit ne nibii es.set , si erepus ηοη esset . Nec de Deo valuit aliter sapere , qui sane quamquam acutus est,
interdum coηtra opinionem suam visa veritates eratur . Ivid enim verivs Herae potuit , qum id quod ait quodam loco, omne comorale passibile sp Debuit ergo mutare sententiam , qua paulo superius dixerat etiam Deum corpus se, neque enim arbitror evm ita desipuisse, ut etiam Dei naturam passibilem crederet, ut iam
Christus non in earne tantum, neque in carne, em aηima, sed in ip . Verbo, per quod facta sunt σmnia, passibuis, is commutabilis esse eredatur, quod absil a corde CHistiano. Similae habet lib. de Haer. ad da vult Deus, haeresi 86. Usium, inquit. etiam Deum corporeum esse dicit, sic t mn estigiatum, nec tamen bine Haereticus ereditur factus , Netenim quoquo moaeo putari ipsam naturam , substantiamque divinam Corpus vocare, non tale Corpus, evius partes alide m ores, aliae mi. nores Taleant , vel debeant cogitari, qualia sunt omnia , et a proprie diomus corpora ,
quammis de anima tale aliquid sentiat . sed
potius ut dixi, propterea putari corpus Deum dicere, quia non es ηibit. Ceil. idem Tertullianus hanc suam erasententiam satis indicat libro adversiis Hermogenem, dum ait, Comedant interim esse aliquid incorporale de substantiis dumtaxat ,
cum ima substantia erepus sit rei cuiusique: Et
lib. de Anima cap. T. num. Nibu enim
si non eorpus. Item libro de carne Christi. Cum autem fit, babeat necesse est aliquid per quia est. Si habeat aliquid per quos est , Meerit Corpus eius. Omne quod es , Corpus esssui generis, nibia es incorporale nisi quod non
est. Denique lib. I. adversiis Marc. Nam is, dexteram, inquit, is, oculos , is, aures Dei legimus, nee ideo tamen humanis compa rablintur, quia de appellatione sociantur. Hoc eit , ut commentantur ejus Interpretes .
j qub res nobiliores sunt, eb corpus , id est sub Ilantiam solidiorem , dc nobiliorem postident. Cum igitur Deus sit primum , &lummum ens, maximi corpus est, id est, inlidissimum esse , nec inane, aut Vacuum,
sed a nihilo infinith distans obtinet . Tertullianus enim eorpus accipit pro solido, eo modo, quo Mathematici corpus, solidiim
appellant. Itaque non vult Deum esse corporeum ea ratione, qua corpus opponiturlpiritui, sed tant lim quatenus corpus idem lonat , ac ens solidum oppositum inani , vacuo , & nihilo . Fateor tamen duriora illius esse verba . praesertim in praefato textu labri seeundi contra Marcionem, de argumento este poselunt, illum hac in propositione astruenda , non minus a veritate Catholica deviasse . qu lim in nonnullis aliis erroneis propositionibus, quas suis in scriptis etiam contra Ecclesiae Catholicae decreta , dc sanctiones editis, astruxit. Ob isunt 3. Μesito Sardicensis Episcopus, quem Policrates ad Victorem Romanum Pontificem scribens , celebrat his verbis :suid porro Beatum Papyrium, On Methonem Eunucbum rere eam λ qui Spiritus sancti l finctu treus Natus , vitae pvae tempus pie , μηctaeque exegit , qui Grais eσnditus est ' diem etiam Eulebius lib.q. cap. 23. & Hieronymus de Scriptoribus Ecclesiasti eis mirific) commendant . Is, inquam , Melit asseruit imaginem Dei in corpore esse reponendam , librumque edidit de Deo corporeo, ut affirmat Theodoretus quaest. 2 in Genesim. Erro cum haec lententia tam
216쪽
ti viri patrocinio sulciatur , non videtur improbanda. RU deo prunὸ, Melitonem rever1 nu D quam in eum errorem impegisse, ut colli. gitur , nedum ex praelatis encomtis quibus celebratur , quibulque indignus omnino censeretur, si ita desipuisset, ut Deum corporeum affirmaret: Tum quia rariari tus ipse, de Audianorum, & Antropomorphitarum errore sermonem iaciens , nullam de Melitone mentionem instituit: Tum de . Dique, quia ut sistas senensis lib. . Biblio. thecae annotatione I 8. obtervat , Theo. doreti verba non recth a Pico, emendat h. que translata sunt, haec enim ad litteram habet Theodoretus laudatus . Est autems ut aηtea dixi prmr di cutiendum, ubicon
mi illud ad imaginem in ear re, an rnanima. Et in primis videamus quibur utan
rur, qui prius irrunt, quorum sum, quae Hebron scripta reliquit de eo quod est Deum corporatum esse. Theodoretus igitur non dicit Μelitonem id docucisse, sed alios, quorum sententiam ipse scriptam reliquit , &impugnavit . Respondea seeunia, quM etsi rever Me. Iito censuerit Deum esse corpus , non ramen ideti culpandus esset , siquidem Coreus usurpare potuit eo modo quo illud Tertullianus usurpavit, nimirum pro ente
solidissimo. Qiab etiam spectat illud Sceba.dii Aginensis, qui Filium Dei, ut assereret esse substantiam , non autem substantia carere, sicut Sabellius assirmabat, haec habet. Imago, inquit, utra , figura expressa substantiae Hus, Me est Dei sermo, tonsonus vocis, sed rer sub antri , ae per sub saniam eo malentiva. Non enim fine substantia constitit, quod de tanta subsantia fecit . Nisit ergo vacuum de pleno , nibil inane de
Mido. Muia Dei sermo spiritu Dei instructus
est, is, ut evidentius dicam, siermoris corpus
risui. Corpus enim spiritus, sed corpus sui Muris. Nam is, invisibilis, incompre-or bilis spiritus. Nunqxia tamea inane. ω,
vacua res, Deus λ Deus eηim spiritus est. Ogiciunt quaν1ὀ. Deus constat corpore, re anima : Ergo & materia , di forma .
Probatur antecedens. Hebraeorum IO.
sus meus ex fis vivit , quoad si subfraxemit se, non placebit animae meae: sed anima est forma , ct compars corporis : Ergo Deus habet corpus.
Rel Meo, Animam ibi sumi pro voluntate, ita quod justus avertens se a justi-
tia, velut a recta divinae voluntatis regula, ipsi sumis displiceat.
DEus non habet partes Integrantes , nec suantitat as. Probatur a Doctore ratione Aristotelis. Deus habet virtutem infinitam ; led virtus infinita non potest iubsiliere cum partibus integrantibas , &uantitativis: Ergo, &c. Maior constat isiquidem nomine Dei significatur prima Causa, quae est infinith potens . Probatur Minor . Viitus infinita Dei , qua major excogitari nequit, si esset in partibus extensis, aut esset extensh, aut inextensh in illis r Non Extense, uuia sic, aut magnitudo in qua esset , deberet esse infinita , aut finita: Si finita: Ergo posset dari major virtus , quam ipsa , quia posset dari major magnitudo, quam quaecumque finita, & sic illa non esset divina. Si infinita, praeterquam quod non admittatur communiter infinitum actuale in quantitate . adhuc quaelibet pars ipsius esset finita, &sic Deus constaret aliqua parte finita , quod implicat. Et praeterea quamvis deficeret aliqua pars ipsius , sequeretur qubdadhuc Deus esset potentiae infinitae, & sic quaelibet pars ipsiuis non esset necessaria ad ipsius constitutionem. Si autem Deus esset in partibus extensis inextense: Ergo potentia ipsius esset realiter dii incia a magnitudine illa , in qua ciset , sive finita, sive infinita dicatur: sed si esset realiter distincta, tum deberet informare ipsam , ut forma substantialis informat subjectum tuum, & sic Deus constaret materia prima . Nam subjectum illud extensum, quod informaretur per ipsam, aut e se set compositum, de sic constaret materia , aut esset materia prima, &sic Deus constaret materia prima, quod impugnatum est. Probatur perando clarius . . ia si Deus constaret partibus integrantibus, aut quaelibet ex illis esset finita, aut infinita : Si finita, eigo impersecta, Ac piaeterea Deus non haberet aliquam infinitatem , quam extensionis. Si finita , Ergo darentur plures Dii realiter distincti , ut supra deduxi in probatione erimae conclusionis. Priatur denique: Quia illae partes qui bus constaret, aut essent realiter separabbles, aut non essent. Si essent: Erm quaelibet ex illis posset non esse, dc sic Deus ipse
217쪽
posset non esse , quo nihil ab rdius . Si non possem: Ergo non essent realiter di. stinctae. His adde rationes omnes, quibus sit pra probavimus Deum esse omnino simplicem, & incorporeum. Obsecies I. In Scripturis sacris membra Corporea, puta manus, Oculi, pedes, aures, Deo tribuuntur : Ergo habet partes corporeas, & integranteS. viro consequemiam. illa enim tant tim me. taphorich, & per quandam similitudinem cum rebus corporeis Deo appropiantur, ut res divinae agrestibus, & rudioribus hominibus facilisis aperiantur, & explicentur , ac partium corporearum adumbratione . Seu ut loquitur Novatianus lib. de Trinitate cap. T. Misarias divinas per membra mon. Mari, ait, non babitus Dei, nec eorporalia tineamenta poni. Nam is, cum Oculi de exibuntur , quod omnia videat exprimitur. Et quando Auris , quod omnia audiat, proponi. tur : Et eum Digitus . signiferaria quaedam voluntatis exprimitur. evm Nares, per boc, quasi odorum perceptis enditur, O, cum Μa. Retus, quod creaturae L omnis auctor probatur. Et quando Bracbitim, quod nulla natura contra robur ipsius repugnare possit eicitur. Et quando rides, quod impleat omnia, nee fit quiri quam , ubi non si Deus, explicatur. Neque enim sunt ei, aut membra, aut membrorum effeta necessaria, ad e ussuum etiam tacitum
bitrium, serviant, s Usunt omnia . svo circa mera bo abusio nominum es ait Phi. io Meillitati x strae consulens. Mu ut loquitur S. Λuguilinus Epistol. II.
Diso quia Deus totus oeulus es , totus manus,tMus pes . Totus oculus es , quia om nia videt, totus manus est, quia omnia Fe ratur, torus pes est, quia ubique est. Obseriunt a. Quantitas, & Situs si int ac. cidentia partium corporearum: sed Deo in Scripturis attribuuntur; diantitas quidem ut Iob. IO. Excelsim caelo es , quid fa cies ρ ρνον-dior in rem , is unde crino sces p ravior terra mrasura ejus , O, latior mari. Situs etiam ipsi tribuitur, ut Ilaiae Stat Dominus adiudicandum, Sedere . Isaiae 6. Vidi Dominum sedentem , Ergo Deus est corporeu S. Respondeo cum S. Thoma, ea non attribui Iso proprih , i ed tant lim secundum
aliquam similitudinem . Sic per quantitatem corpoream designatur quantitas virtualis ipsius, per prosunditatem, virtus ad cognolcendum abdita, dc occulta, per al-
titudinem praestantia sortitudinis super omisnia, per longitudinem duratio sui Me, per latitudinem assectus amoris, & dilectionis
Hel dico eum S. Dionysio lib. de Divinis nominibus cap. 9. Latitudo quidem divisa dicenda est, immessa Dei ad omnia praesio,
longitudo autem usque ad omnia pertingens , profundum vero obscuritas , ignorantia , quae a rebus omnibus comprebendi non e
tes. Idem dicendum de Si tu , Deus enim dicitur stare. propter suam immutabilitatem , & sortitudinem, sedere, propter auctoritatem, die.
DEus nulla excipit Aeridentia. Haec est de fide, patetque Scripturae sacrae textiabus, quibus Deus immutabilis celebratur , dc eam varili probant sancti Patres. Primὸ quidem, quia accidens omne dissert a re, cujus est accidens, in Deo autem nihil est, quod non sit ipsemet Deus: Unde S. Cyrillus Hierosolymitanus Catechesio. Devm esse dicit multorum nominum , omnipotentem semiam , ηon enim ideo quoa-attre Bonus, Iustus, is, omnipotens,
Sabaoth , varius est , is, diversus, staunus eum fit idemque, innumeras divisitatis eoicientias profundis. Cui concinit S. Augu-ltinus l. . de Trinit. c. II. svare Mee Triniatas, inquit , unus Deus, Mut dicitur Magnus , rus, avernus , Omnipotens, idem
ipse, siesua Deitas dicimus, ipse sua Magnitudo, ipse sua Eonitas, ipse sua civemisas , ipse sua Omnipotentia, quia ipse sibi est Unitas,
Dratas, Μagnitudo, Bonitas , Omm uentia is Ex quo sanctus Fulgentius responsione 2. ad Ferrandum, hoc esse catholicae veritatis asserit , ut cum in Deo divinitatem , magnitudinem, bonitatem, virtutem , dc quaelibet alia in his, quae ad se proprih dicuntur, nominamus, non illis diversis nominibus quaedam diversa, sicut in homine qui subjacet qualitati r sed unum illud . quod est essentia , vel natura, certilii Enoverimus. Inde est enim quod i ple B. Augustinus dicit in l. . de Trinit. Intelligendum Deum, me qualitate Bonum , sine quantitate Μagnum , quia incommutabilitas simplicis . atque omnipotentis essentia, nullis potδ aeri. dentibus subserere, tibi eadem es Divinitas , quae is ternitas , Μ estas , eadem Μ-gnio O, Hirrus, Bostas. 'st
218쪽
Prabaal se nia , uitia accidens est enspari icipat um, seu ens diminutum, ac proi n-
de imperfectum : sed nihil imperfectum in
Deo reperiri potest : Ergo nec accidens . Hoc argumentum urget Origenes lib. 6. Contra Celium : Deus , inquit , substantisama es partirem , participatur enim ρο-s ,
iae quia justitiae particeps es, sedcum fidustitia, participatur aJustis . Erlanctus Atanassius lib. contra Graecos, Potentra, inquit, est M.tris, Φ, sapientia, e , ratior non sic ut ears ei patione ita sit, aut Lee i aliunde accidant:
emadmodum iis evenis, qMit sius participes
sunt,'per ipsum imbuuntur sapientιa, ac po-rentes, Grationales is ipse funt: sed est ipsa per e sapientia, ipsa ratio, ipsa potentia , pro
pria Patris ipsa lux, In idem collineat S. Cyrillus i. q. in Ioan . Dei Verbum, inquit , substantivi Iux non participatisne per Pra riam . Neque accidorem babens in se ipsa dignitatem , sed neque adscititiam , ut Pratiam ν
Probant tertio ex Immutabilitate . Qii aratione lanctus Ambrosius lib. de Fide cap. s. colligit Filium Dei non esse creaturam , quia non est mutabilis, nec accidentis ca-Pax: Omnis, inquit, ereatura mutabilis: sed non mutabilis Dei Filius 3 πση ergo creatura Dei Filius. Omnis ereatura aeridentia es, bo- mi, O, malinc is suae capacitate natura, ea. demove decessione sextiι ι Dei autem Filio nib. ImtFexclus diminitate, vel decedere; istaceedere: non ergo creatura Dei Filiat. Eodem argumento utitur lanctus Athanasius in Epist. ad Africanos Cum vestra sententia , inquit ,
Filiitifimitis Patri sit, ista vero qualitatis sint
propria, nimirum compositum esse Deum ex qua.
Asate, ,substantia dicitis . Et quis vos fret sta , octantes p Non enim co/wssus est Deus , qui omnia ad boc , ut ebent , composuit :oque ejusmori , qualia sunt, quae ab N over-
flamis, in qua non iis qualitas, neque uι dixit Iacobus , mutatis ulla vel vicissitudinis
obumbratio. suarto eandem velitatem probat Dinor in ud. 8. q. I. n. q. Si Deus esset capax accidentium , mavi in vel accidentium materialium, vel spiritualium. Neutrum dici potest: Non primum ι cum enim Deus lit1piristialis , nec ullas partes entitativas , dc quantitativas habeat , etiam nec acci--entia matelialia potest excipere , non Hasta. TMol. Tom. Letiam secundum . quia si capax esset alicujus accidentis spiritualis , maxim) volitionis, & intellectionis; sed haec in Deo non possunt esse accidentia , tum quia quidquid in Deo est , sumin idem est : tum quia Deus est omnino immutabilis ι Mutaretur autem si novum actum volendi, Ac intelli. gendi a se distinctum produceret , & exciperet e Ergo, &c. Dices I. Athenagoras Christianus Philo. sophus, & rerum divinarum peri issimus , in oratione pro Christianis ad Μartum Aurelium Imperatorem, assirmat bonitatem Dei esse accidens, & veluti qualitatem ipsum assicere: sic, inquit, alias quidem
virtutes esse cognoscimus, quae circa materiam. peream versantur, unam quidem Deo coa-
sit; ut amiciria tis, secundam Empidoclem , nox diei, uti sensibus mstris maret . Si enim Deo aliquid ob seret, mox esse demerΝ , vi, O,potentia Dei dissimium; sed quoniam Dei bonitati, quae stetinvitis oecidens iηest ipsi . ω ut existit tanquam color in corpore , fine quo non est ηοη ut pars sit ipsius; sed ut res consequens necessario existens in ipse, eique coluncta, ac veιuti concorporata I ut igni calor DLvus, aetberi caeruleus θ eontrarius est illa , qui circa materiam versatur Diritus. Eandem in sententiam ire videtur Octantia;
Deo inesse affectum irae, quem in sua pote. state haberet, ac proinde quem pio libito Q. scipere, oc excutere posset. Respondeo. Ipsorum equidem hanc viderisuisse sententiami sed quid mirum fi homines ex Philosophorum paganorum , Aristotelis nempe , dc Platonis scholis emergentes, aliquid eorum erroris, etiam effecti Christiani, adhuc retinuerint: cum&ipse Deus dicente sancto Iobo, in angelis suis reperiat pravitatem p Nemo namque dissitetur primaevos micentis Ecclesiae Doctores, αPatronos, variis adhuc, de desectibus labo. rasse; maximhiis in dogmatibus, quae Deitatis naturam, dc affectiones concernebant, Dissicile namque nonnullis vitum est, conceptam in Philolbphicis Academiis de Divinitate sententiam abjicere, quam nec pere videntes Scripturae textus , nec per Conciliorum oracula, neque per sanctorum Pa. trum doctrinam proscriptam fuisse adhuc cernerent. Itaque nulla vis in eorum tententiis, quae Catholicis dogmatibus ad ver santur, eli facienda.
219쪽
I 8 Tractat. I. Disipui. III. Artic. I. Quaest. II.
vinis operationibus , ac de humanis sed hae distinguuntur realitera substa sitia, &el- sentia hominis: Ergo pari modo illae ab e sentia, & natura Deitatis discrepant. Μi orconstat, ex Philosophia nedum, sed &ipsa met experientia, qua patet nos intellectio nem, &volitionem pro libito suscipere, dc abjicere. Μαῖον probatur authoritate Concilii celebrat ἱ in templo sanctae Sophiae circa
annum l3 I. Summum Pontincatum agente Benedicto XII. ut videre est apud Reinaldum libio Annalium Ecclesiastico. Tum , Tomo Iri. ad annum r3q . num.1 I9. dc apud Petavium libro a. de Deo cap. 7. Quod quidem Concilium Graeci D. modum Oecumenicam nonam appessimi, in quabnodo damnatus est Rarlaamus cum suis pautoribus , qtibd ἰννγειαν hoc est vim , dc escariam , sive operationem ab ob tai se natura , ejus , ac substantia separare
tamquam enim Nicephorus Gregoras, qui oc ipse cit in Barlaamo aliisque plurimis Episcopis ea in Synodo damnatus fuit, assirmet, ii . suae historiae nihil ea in Sino. do actum fuisse, quod Theologiam , di fidei dogmata concerneret : Nihil hominus in huius Concilii Synopsi, quae cum ceteris hae in causa celebratis Conciliis Graeco idiomate Parisiis Typis mandata est , haec habentur. me sancta, is, Numenica Θημdur nona habita est Dante beatae memoriaeae celebri Imprea ree D. Andronico Paleologo, Joaηηe sibo Hus , eontra Barisam , ω Aetnonum . Hi enim asserebarit. alias qui kem, nutum in rivisa natura distincti em esse intersubstantiam, , rati-em; sed idem esse, ae nibit a me. Alias verὸ interesse diacebant 3 s subsantiam quidem increatam esse, mus autem subsantiales operazisaees , is
naturales, diversas esse concedentes , non ra. men mereatas, sed creatas. Item lumen illus quod in Naboris monte resplenduit, visionem pliciter, i , eroatinam Disse oriretem , ac
definentem : non Divinae naturae nMuralem
Contra ilus igitur talia iacentes, congregata est sancta ista Dradus , quae eos insipienter loqui comicit, is mentiri per omnem sermonis speriem, ac reliquos mereticos impietatemperare. Subditur, Intrafuerunt bulo Drari Iliodotus GHyantis uanus, Lazarus Hie. roselymitanus Patriareia 3 Alexandrinus vesio Antioebeos per Ricarios , is Legatos . Gregorius item Palamas , is Philotens
Coccinus, aliique Μοnachi complures virtute infigηes, ac selecti, qui is in illas anatbemaixerunt . Qiae si vera sunt , fallum apparet quod scribit Nicephorus Gregoras , Bartiamum ea in Duri vetitum attingere , quae dogmata sipectabant , ne vel si cra Theologiae masteria projanis ineuic
linguae , is animi rationem reddente , Pau-mas quoque bis, ema , is absurda Mere υ
Quibus verbis ipse Nicephorus, nee Palamae, nec Barlaamo studuisse videtur , quam. quam Palamae dogmata respueret , de eum Barlaanao sentiret. veritus est nempe Ioannem Cantacusenum offendere , qui paulo Nil Synodum Imperium ad muri tiravit cum Ioanne Paleoli go Andronici filio ad. huc juvene , dc qui Palamam impensh somvebat , ut constat ex ejus historia , quam latinh redditam publicavit Iac. Pon
Respondeo I. hanc Synodum nullius esse momenti; nec ullam Catholicis fidem sacere ; siquidem Pleud Synodus suit, cui non patriarcha aliquis, sed Imperator Andronicus ad serendam de fidei controversiis senintentiam praefuit. Qua in re infelicem Grae- eorum Ecclesiae sub Imperatoribus Schisematicis servitutem lugeas , mi Romano Pontificatu contempto, Pontificalem dignia talem cum imperiali unpih usurpantes , utraque deturbati, dispoliati, sub humetanorum dira captivitate lugent. Respondea a. non in Haeti liccis ut verba suerunt ) ted in varios Catholicos senten
tiam latam esse . Bari mus Damque vir erat Catholicus, de religiolus, qui kl-mo Pontifice ad Graecos Legatus missus est ut eos cum Romana Eccleua sociaret , Ecin mutuam confoederationem sublato Schii mate revocaret. Cum igitur pervenisset adimontem Atho , reperit ibidem plurimos nachorum preges ludibrii shostis humani generis, di illusionibus expolitos: dum enim preces sunderent capite ad umbilicum ainpressis, di suppresso spiritu , mirabilem stii em intueri, et ineffabili voluptate assici jactitabant, aiserebantque lumen illud esse divinitatis irradiationem , de participatio
Eos autem cam daemonum praestigiis deuliatos Barlaam agnovisset, detulit ad Ioari nem Patriarcham Constantinopolitanum , quI
220쪽
Deus non constat Genere, & DHer. IN
I ut resert Cantaculanus ) Μonachos praebet. Sie misello Abbati ejusque Sectatoruper litteras ad judicium evocat . Ii autem clim bus Dqmon illudebat, quapropter mirum non causam dictur; praesentes assuissent , mrlaa- est si praefata Synodus virorum ita insanEdesimo objiciunt Palamam qui tume equidem pientium consiliis celebrata , gravissimum erat Monachus, sed deinde Thessalonicensis hunc in errorem impegerit, ut lumen uis Episcopus creatus est, ut nimirum praefato- lis corporeis alpectabile Deum crederet, darum Μonachorum partes ageret, tueretur- divinas operationes a Deitate distinctas as. que , Lumen illud , quod inter orandum firmaret. conspiciebant, ipsum esse quo Deus indu, Meri id itaque contra hane erroneam semim dirente Propheta, Amictus lumine sicut tentiam Barlaamus msurrexit , vir utique vestimento ue adeoque Deum telum, aut saltem Catholicus , & ad Gyracensem Episcopa- Deitatis splendorem. Exardescentibus autem tum evectus, qui plures egregios, & do- Palamae , & Graecorum Monachorum inictissimos Tractatus edidit, tum de proces-Barlaamum odiis, & contentionibus, & sione Spiritiis sancti a Patre, de Filio; tum jam ad tertium annum velitatione protra- de Summi Pontificis universali primatu .cta, res deducitur ad Synodum, Constan- quos habes ad calcem tomi tertii Bibli tinopoli in templo sanct Sophiae celebra-I thecae Patrum editionis Parisinae; in quibus
eam, cui praefuerunt, &adsuerunt ii quos omnia solvit Graecorum argumenta, urgeriis habes expressos in praefata Synopsi ejusdem tesque proponit rationes, quibus eos in Ec- Concilii. ' clesiae Latinae unionem , & confoederario-Nee audiendus est Cantaculanus qai Grae- nem , revocaret. Quibus etiam patet ipsi eorum partes agens, ait Lib. 2. eap. 39. Bar. impositam suisse a Cantaculano calumniam, Iaamum suisse deceptum 3 imb ex malitia dum illum assensisse Pseudo Synodo tradit' hunc orandi modum, tetrumque depraesa toxl. 2. cap. F. divino lumine errorem praedictis Μonachis
r posuisse : Namque praeterquam quod id QUAESTIO TERTIA.
tum constat ex praedicta Synopsi; etiam colligere licet ex Leone Asiatio, viro utique Deus omnem compositionem Met
Graeco, & Graecarum rerum peritissimo , phsicis excladat. qui in Libra a. de Ecelesiae orientalis , occidentalis consensu cap. II refert hunc in m in praeeedentibus jam notaverimus orandi modum inventum fuisse , Diabolo compositionem Metaph caan fieri Fuggerente , a quodam Simone Xerocelcixquatuor modis ς jamque satis superque con-Μonasterii Abbate, qui in opere , quod De stet ex dictis de distinctione formuli attribuia sobrietate, iratioti e serim, hunc orandixtorum, divinax persectiones sive attributa. modum praescribit his verbis. t les, sive modificantes nullam re ipsa in Deo Ai Μηδε at farias tibi quosdico, clausis se compositionem essicere, sol sim luperest hic
ores sedeas in uno asit quo angulostor , men siesolvendum an aliqua in Deo deprehendi remque tuam abstrabas ab omni vanitate , reipossit compositio eu genere , & differe fruiti , eahea . Deinde mentum tuum tia. &ex Essentia Divina, de divinis sopis pectori isηixi m an ereat , moveasque sen di-lpositis: quae ut pateant evidentitis,Dm culum rem tota mente tua in medio ven-M' Notavdum I. inadus generis, &dissere tris, in umbilicum sellist 3 quin etiam eoη- tiae posse bifariam concipi . Prnia quidem flrim attractionem spiritus raritim, ut ποηD- quatenus reipsa Brmaliter in v ieem distin-σue spires: is, inquire istus in visceribus , uriguuntur ex natura rei, ut probant omnes reperias secum eredis, ubi animiseevitares mo-iScotistae cum Doctore m. M. 3. εκ U. I. Acrari solent. Et primum quidem invenies rene alibi . Qua ratione gradus genericus dicia strat, is crassitudinem minime cedentem. Ubiitur , qui cum sit diversiis speciebus commu- Nero siserir, ae dies, noctesque in He omninis, &ad eas indifferens , censetur esse ve- consummeris orem admirarium s 'rei es Laeti ilut m potentia determinabilis ad illas per i , quae nulla pancto temporis intermitti m aliquem altim, gradum qui dicitur differe dies: quam primum enim mens secum eordis r ilia , eo quω per eam res constit tiatur ,
pererit, Minnas eit, quae numquamsciebat Gl& ab alia quavis distinguatur . Sic verbi quidem vise aere, quit ter spatium cordis ex-igratia principium, de vis sentiendi dicitur . , se nam totam lacii , , meemetriam conceptus genericus communis homini, dc