장음표시 사용
291쪽
et o Tract. I. Disp. III. Artic. VII. Sect. I. Quaest. I.
DEus videri Wqvit naturaliter ab oeuli
cm poreo . Haec videtur esse de Fide squipm cum aperth inseratur ex his omnibus Scripturae locis supra scriptis, quibus Deus invisibilis assirmatur, quod ad minus de invisibilitate per naturalem virtutem Oculi corporei necesium est intelligi. Similiter S. Paulus Rom. I. ait Invisibilia Dei per ea, Wiis facta sum istellecta eo piet: quibus den tat invisibilem Dei naturam per nunc sensibilem, & visibilem mundum cognoscis qui celth iuscursus esset frustraneus, si ipsa Dei natura per se visibilis esset, dc se se spectandam oculis corporeis exhis ret. Adde qu . ipsemet Apostolus I. ad Corinth. a. dilerthamrmat, aeternam Beatitudinem, quae est
iplamet Dei possessio, viso, & amor, tam
eximium esse bonum, dc ita cujuslibet na. turalis iacultatis cognoscitivae vires excedere, ut meritb dixerit qubd oeulus non viris, nee auris audivit, nee in eor hominis Uicendit, qrae praeparavit Deus diligentibus D. me ipsamet veritas firmatur ratione Theologica aspiritualitate, & I materialitate Dei deducenda . Non potest facultas corporea naturae viribus spiritualem substantiam percipere: sed Deus est subitantia mavi in spiritualis : Ergo conspici nequit naturae vir, bus ab oculo corporeo . Majorem probat Titus Bostrensis libro primo contra Mani chaeos : Corpus enim, inquit , corpus videt Dile in simile intendis ariem ue neque pomi oculi naturae inferioris , quod natura praela' tius, o, excellantius es videre 3 nedum quod naturae contrarii es. si autem, quod est naturae excellentioris, quippe cum mniis emtrarium praeterquam in comeream , ab inferiori ut lecam eo, omηino non potest videri ; sane emtrarium a e traris, si a es , videri ηοηpotest. Quibus demὀnstrat Manichaeorum e rorem, & eos arguit quM affirment materiam primam Deum vidisse. Confirmatis Me ipsa νatio a sancto Ful. gentio in responsione ad quaestionem tertiam Ferrandi, ubi probat Deum videri non posse ab oculis corporeis propter sui spiritualitatem, & indistantiam ab omnibus lo. cis . me babent quippe oculi corporis, in- Ruit, ut non mam eo orea videant, sed nee
et idere possint, nisi inter ipser , ea , qVAE vident, spatii e usquam media intervallasserint . inde s , quod cum alia plurima vidcant se isses videre non possunt, nee vident in se eam videant extra se nam , is, ipsa acies visi is obtunditur , ' aliquid videndum ipsis
oeulis ad ungitur . sui vir ergo putat Deum posse oculis corporalibus cerni, prius es, Meum dieat ab ipsis oculis eorporali Dario separari. sui quis autem vallum stere quibus oculis Deus videatur . ipsum Deum cogitet, quia sapientia s. veritas es, ebarisars: quocirca, quibus oculis videtur sapientia, veritas , O, charitas , i romtis videtur illa sapiens, veraque Divinitar. Non itaque corporis, sed oculis animae Deus suam visionem promittit, suam capacem sapientiae veritatis, charitatisque constituit. Quae hane adversbs conclusii nem auth ritates, & rationes selent objici, proponen tur, de sblventur in sequenti quaestione ubi Deum etiam supernaturaliter oculis corporis invisibilem esse probabimus.
CONCLUSIO SECUNDA.DEus es etiam imi ibilis naturaliter ab imrelucta creato. Hare est de Fide , determinata in Concilio Viennensi contra B Minas , & Beguardos , qui damnantur a Clemente V. eb qubd assererent, ut refertur in Clementina ad Afrum, &c. quM homo potest ita finalem Beatitudinem secundlim Omnem gradum persectionis in praesenti aD sequi, sicut eam in vita obtinedit beata r& subd quaelibet intellectualis natura in seipsa naturaliter est Mata: qu que anima non indiget lumine gloriae ipsam elevante ad Deum videndum, & m Math fruendum: unde concludit Doctor Subtilis in η. dis. v.
q. II. num. a. hanc haeresim pejorem esse hi
resi Pelagii , qui posuit , qutid homo sine
Colligitur hujus conclusionis veritas ex Scriptura sacra , quae constanter Beatitudinem , quam certum est in possessione Dei per amorem, dc visionem Dei consistere ;nonnisi per gratiam, dc auκilium supernaturale Irasse obtineri . Sie Rom. 6. Gratia Dei visa aeterna. Et Ps. 83. Gratiam, is gloriam dabit Dominus, & quoties aeterna vita repromittitur , speciale Dei donum esse a firmatur , dc nonnisi per virtutes lupernaturales posse haberi. Sic Romanorum 6.
Habeetis fructum vinum in sanct eatisne ,
Adde quM Angelis ipsis Beatitudinis eon
secutio supernaturalis sit , nec illam obtinuerunt, nisi per opera supematuralia , dc ha.
292쪽
& habitus Insulas, ut assimant Theologicum S. Augustino lib. r I. de Civitate cap. 9.
dicente : est eum debita lauri Creatoris, non ad suos sanctos bomines pretin
re , verum etiam de saηctis angelu pose disi, quia Ciaritas Dei diffusa β in eis per spiritum sanctum, qui datus V eis: Ergo mul.
tb minta illam divinam visionem exercere poterunt homines propriis suae naturae viri.
Dus. Hoc ipsum inlinuatur in illa mirabili visione Isaiae Prophetae cap. o. ubi ait inter alia : Vidi Dominum pedentem in solio excelso, quasi transcendentem vires cujuslibet intellectus creati, additque, Serubim , qui δε-bant eirea illud , duabus atis velare jacies
suas , ut significarent maximam improportionem, quae est inter intellectum Angelicum , dc immensum splendorem divinae lucis. Hinc S. Dionys. cap. . de divinis nom. assimist beatas mentes divinitta elevari ad visionem beatificam, aitque eas constanter,
dc immobiliter ad illucentem sibi radium attolli , dc congruo permissarum sibi illuminationum amore, velut in altum pennis 1 ublevari. Hanc veritatem triplici ratione naturali demonstrare nituntur moderni Thomistae ex Angelico Doctore 3. contra Gentes cap. 32. sed frustra; illae namque non reab concludunt, nec quidquam urgent.
Primam sic Bimant; Φod est proprium
alicui naturae sit periori, non potest competere naturae inferiori, nisi per actionem superioris cui est proprium et sicut calefacere non convenit aquae, nisi ex actione ignis , cui connaturale est esse calidum 3 de aquam calesaeeres sed videre Deum, ut in se est, est proprium divinae naturae, quia Operari secundiam propriam formam, est proprium cujuslibet operantis: Ergo , inquiunt, non potest aliqua creatura pertingere ad visi nem Dei, ut in se est , nisi ex actione Dei. ipsam elevantis ad hanc sublimem
Contra. Haec ratio petit principium, supponitque , quod est in controversia , nam probandum erat divinae Essentiae visionem ita isti Deo esse propriam . dc connatura in lem , ut nulli alteri intellectuali creaturae naturaliter possit competeret hoc enim negabant Eunomiani, dc Aeliani, nec non,
ct Beguardi, ut supra dictum est. Nec refert, qudd Deus seipium per propriam is mam , seu intellectionem cognoscat: hoc enim non officit, quin possit naturali aer ab
alio intellectu percipit licti enim Angelus seipsum per eropriam intellectionem mispiat: , non minus ab alio potest intelligi ,
Probant secundis. Si aliquis intellectus
creatus naturaliter videret inum , haberet connaturaliter Essentiam divinam per m
dum larmae, & speciei intelligibilis sibi unitam : sed hoe repugnat: Ergo, M. Maior est certa, quia, inquiunt, ad visionem Dei impossibilis est, vel saltem inutilis quaecumque alia species distincta ab Eisentia divina.
Probant minorem. Primb, quia sorma alicui naturae connaturalis , & propria non potest alteri communicari naturaliter, sed lupernaturaliter dumtaxat 3 ut patet exemplo subsistentiae increatae, quaecum sit conis naturalis Deo, non potest ulli creaturae nais turaliter, sed tantam supernaturaliter communicari ι sed Essentia divina , inquiunt, ut habet rationem speciei intelligibilis, est propria forma intelimus divini, sicut subis sistentia est proprius terminus mentiae diis
vinae; Ergo non potest ulli creaturae natu. raliter communicari. Secundb , si natura creata posset naturaliter uniri Essentiae di. vinae, ut speciei intelligibili , haberet vim naturalem ad illam unionem, dc consequenter haberet aliquam essectionem in Ellanistiam divinam; nam ille , qui potest unire extrema, debet habere dominium, dc em. caciam in illa : Consequens est absurdum rErgo, dc antecedem.
ianua Primo, salsum est, quM impossibile sit divinam Eisentiam per sui speciem,
dc imaginem informare intellectum creatum infra namque probabimus hanc speciem EN sentiae divinae repraesentativam .& intelle
aus divini insermativam, de persectivam , nedum esse possibilem, posse esse utilem: Iecinia falsum pariter, qudd objectum visionis necessiarib debeat inlarmare intellectum videntis; sussicit enim, quM visionem terminet , Ac ad ejus productionem obj ivb concurrat per sui motionem , Ac excitationem. Adde qubd quamvis in aliis visionibus haec informatio desideraretur , non esset necessaria in visione Dei 3 talis enim informatio fieri non posset per ines rentiam divinae Essentiae : sed Qtlim per assistentiam, di intimam illius praesentiam, ratione videlicet tuae immensitatis , qua Deus praesens est omni nedum intellectui ,
sed etiam omnibus entibus. Haec autem praesentia nihil deservit ad intuitivam coagnu
293쪽
23 2 Tract. I. Disp. III. Artlc. VII. Sect. I. Quaest. I.
gnitionem 3 alita Deus videretur ab omni intellectu. Nee urgent Minoris probationes. Non quidem prima, quia salsum est Brmam
connaturalem naturae non posse alteri communicari: calor enim connaturalis est igni, attamen communicatur aquae, & caeteris
subiectis, quae ab igne calefiunt. Non etiam secunda: lic t enim intellectus creatus videret Deum naturaliter, non propterea aliquam haberet emeaciam in Naturam divi. nam I quippe cum Natura divina non aliter concurrat ad hane visionem , quam per modum objecti moventis , dc determi. nantis ipsam , qui concursus Deum non
Prol ni tertiὸ , ab improportione , quae est inter Essentiam divinam, & intellectum creatum. Cui libet, inquiunt, naturae intellectuali proprium eta ut intelligatur secundam modum suae substantiae : sed essentia
Dei non potest quidditati vh cognosci admodum alicujus substantiae creatae: Ergo an ulla substantia intellectuali creata naturaliter videri potes . miror constat, inquiunt,
quia essentia Dei clim sit actus purus, ct infinitus , ac per se subsistens , quamcumque substantiam intellectualem creatam in
Μajor probatur. Primd quidem a priori. Cognitio , inquiunt , fit secundlim quod
cognitum est in cognoscente I sed cognitum est in cognoscente secundum modum cogno--ntis, quidquid enim recipitur ad mo. dum recipientis recipitur: Ergo cujuslibet cognoscentis crenitio est juxta modum suae naturae. Secundb probant a pserisi , per inductionem, Quatuor, inquiunt, sunt genera cognoscitivorum , dc totidem objecto. Tum cognoscibilium : Primus ordo est sa- cultatum sensitivarum, quae ad O a sensibilia sese extendunt: Secundus est animae rationalis, quae cam sit intellectiva simul, ct forma corporis, ideo cognoscit objecta modo suo essendi proportionata, nimirum spiritualia, & corporea dependenter a phanthasmatibus: Tertius ordo est substantiae immunis a corpore, sicilicet Angelicae; A geli enim habent pro objecto connaturali propriam suam substantiam, ad cujus modum omnia cognoscunt. Ultimum tandem
ordinem constituit Deus, qui cum sit actus purissimus, dc suum esse, non habet aliam peciem , per quam intelligat , nec aliud objectum motivum , terminativum , qu m propriam essentiam: Ergo tam non
sit in eodem gradu immaterialitatis eum
aliquo intellectu creato , a nullo potest
connaturaliter videri. 3Herum Me ratio non magis urget, qu mprara edentes etenim volunt obiectiim misgnitum intelligi per modum subflantiae coingnoscentis; vel quia debet esse ejusdem naturae saltem per repraesentationem, vel quia
percipi debet modo finito , si potentia sit finita: sed primum est falsum, aliti simu
retur, etiam Beatos , non posse vi re Deum , ut Deus est , sed tantam ut esset assimilatus ipsis Beatis, ae proinde se haberet per modum creaturae: Standum autem non ossicit cognitioni naturali 3 qubd enim Deus cognoscatur astu finito, nihil detrahit ejus visioni, alioquin Beati non possent illum persecth videre, quippe cum vi nemianim finitam exertere pollini. Nec etiam Μajoris probationes quidquam evincunt. Non quidem prima , cirinitum enim non aliter debet esse in cognoscente,
quam per sui spretem expressam, vel impressam ι ac proinde lichi objectum sit diversae, dc persectioris naturae , non mitis potest esse in cognoscente, qu sis naturae minis perinae. Non etiam secunda , quia si Deus non possit attingi naturaliter ab intellectu creato, eo quia ipsum excedat inperfectiori modo essendi, propterea qubdDeus sit actus purus , & infinite immaterialis, qualis non est iubstantia creata, pr indeque nulla sit proportio inter intellectum, dc Deum; inuitur nNue etiam M.tos posse Deum videre , quia quantumvis
per lumen gloriae eleventur, nusquam evadunt actus puri , dc infinite immateriales , de proinde sempis rellat summa di roportiri in ratione essendi inter iplbs, & Deum, proindeve si ratione huius improportionis
non possit intellectus creatus naturae virubus Deum videre, neque etiam elevatus
nescio supernaturalis suminis ipsum pericipere poterit. Muta si replices hane disproportionem reis petendam esse ex eo quod Deus sit ordinissia Zernaturalis , creatura verti ordinis naturalis , & ideo non posse creaturam naturae viribus Deum percipere, quia potentia inferioris ordinis non potet videre naturaliter illud, quod est ordinis superioris , nisi ad illum superiorem ordinem elevetur , ut fieri solet in Beatis beneficio luminia gloria. ω
294쪽
ontra i Cum dicitur Deum esse superna. turalis ordinis, vel intelligitur, qutia sit talis naturae, ut videri non pol sit naturali. ter, dc sic petitur principium, & supponi. tur quod erat probandum: vel quM sit in . linitus, inoeatus , purus actus ,& summe immaterialis , & sic nusquam a creatura , quantumvis elevata posset videri , cum nulla sit creatura , quae ad hunc ordinementis infiniti, increati, δc puri actus elevari queat. Itaque omissis illis rationibus, Probatur conclusis ratione quam submini. rat Dinar subtilis in q. d. s. qu. II. nu.
on potest intellectus creatus naturaliter videre obrectum aliquod , nisi naturaliter habeat omnia necessaria ad hanc visionem eliciendam: l ed intellectus creatus non habet naturaliter qui uid necessarium est ad visionem Dei intuitivam : Ergo nec potest Deum videre naturaliter . Maior constat :nulla enim potentia potest exercere suum
actum , nisi habeat omnia desideranda ad hujus actus productionem. Minor etiam probatur . Cognitis intuitiva objecti requirit objectum praesens, &movens potentiam per suam praesentiam ad visionem eliciendam: sed Deus non est naturaliter praesens sub proeria ratione cognoscibilis intellectui, nee ipsum naturastiter movet ad sui cognitionem propriam , &immediatama Ergo intellectus cieatus non tabet naturaliter , quidquid desideratur ad intuitivam Dei visionem . Minor patet . Clim enim Deus sit obstuum voluntarium, in tantum movet potentiam ad sui visio. Dem, in quant sim vult ab ea videri liberE, non enim videtur necessarib, sicut quaelibet alia objecta, quae nostris sensibus, velintei.
Iectui oboriantur, sed tantlim liberrimh se
exhibet conspiciendum Creaturis prout vult,& quibus vult. Licti enim omnibus Creaturis intellectualibus sit inti md praesens , etiam Damnatis , dc Daemonibus, non tamen ab eis videtur, nimirum quia se manifestare eis non vult. Qiuod confirmat Doctor his verbis sancti Ambrosii in haec verba S. Lucae , Anaruit autem illi angelus Domini: Non fimilare , ait , sensibilia viden tur bis in eu*us voluntate filum est videra, naturae vero est non videri, si non vult mm videtur: si vult videtur. Confirmatur. Si Deus ad sui visionem na- uraliter moveret intellectum creatum perti liquid aliud, quam per liberam suam manifestationem, illud aliud movens, vel soris
maliter contineret divinam naturam , vel eminenter, vel intentionaliter, seu tanquam
retes intelligibilis persecte repraesentans Deum : sed non poteli movere Iaer aliud , quod contineat divinam naturam formaliter, aut eminenter, quia nihil est , quod participet eminenter, aut formaliter divinum Ese, ali uin daretur aliquid, quod esset, aut persectius , aut aequε persectum , ac Deus, quod implicat. Neque etiam per aliud, quod contineat divinum Esse intenti naliter, dc per modum speciei intentionalis repraesentantis divinam Naturam, quia liere
haec spretes sit possibilis, non tamen potest roduci ab ulla creatura, sed tantum , si o Deos species enim cum sit expressio, &similitudo propria objecti, non potest ab alio , quam ab ipsomet obiecto formari,
nisi sotth fiat a Deo omnipotente per creationem: Ergo multb magis species Essentiae divinae repraesentativa formari debet ab ipso Deo: sed Deus ad extra nihil producit nain turaliter, sed liberE . Operatis enim omnia seeundum e filium voluntatis Rae: Ergo sive per se, sive per speciem manifestetur, non naturaliter, sed liberrimE se videndum exhibet, proindeque nullus est creatus intellectus , qui ipsum naturali virtute conspicere possit.
Replicant aliqui, ex hoe Doctoris Subtilis discursu probari, quω visio Dei sit solam
supernaturalis, non in entitate , sed in modo , quatenus nimirum a nulla causa naturali produci potest, eo scilicet modo, quo anima rationalis Meli dici superna.
Contra . Ad hoc , ut forma aliqua sit supernaturalis in substantia, non solum reis quiritur, qu sit 1 solo Deo producibilis, sed ultra desideratur , quM producatur in natura substantiali jam plend constituta in suo esse subitantiae , adeoque sit accidens , cum nulla substantia possit esse supernatu. ratis in entitate , ut infra probabimus . Inde supernaturalitas illius visionis, non tam in modo, sed in en ita te est , qui pe eam haec lvisio producatur mediante
libera Dei manifestatione, nec viribus naturae formari queat. Dices primo : Potentia quaelibet naturaliis ter tendere potest in id omne , quod comprehenditur sub objecto suo adriuato .r sed Deus continetur sub objecto adariuato intellectus creati: Ergo intellectas creatus Potest
295쪽
et Trach. I. Disp. III. Artic. VII. Seta. I. Quaest. I.
test naturaliter Deam cognoscere. Mararconstat: Quia enim sensibile est. obiectum adaequatum sensus , ideo sentus versati potest circa quodlibet sensibile particulare :Μinor etiam constat: Ens enim ut sic, quod est commone Deo , dc Creaturis univoch,
est obiectum adaequatum ipsius i ellectus, qui sertur circa quodlibet intelligibile. Di singua mixorem cum Doctore praesita
quaesisne quodlibraica. Deus continetur intia obiectum adaequatum naturaliter motivum
intellestus , & ab ipso naturae viribus attingibile per cognitionem intuitivam , nego: Continetur intra Obj chum adaequatum motivum ad cognitionem abi tractivam, &confusam, concedo minorem, & nego consequentiam 3 Ex hoc enim tan lim sequitur,.qu Deus quatenus est nobilissima speciesentis, possit cognoici naturaliter, cognitione quitim abstrastiva, &consula, non autem intuitiva, & evidenti. Dires 'eun . Ex Doctore subtili q. I. prolui. num. 2O. Deus clard visus et hnis naturalis hominis , ac intellectus creati. Sed finis naturali potest naturae principiiS, minuisque attingi: quomodo enim finis naturalis esset, si ad ipsium consequendum media naturalia deficerent ρ Ergo Deus potest videri naturaliter ab intellessu creato. Re γοηδεο Doctorem velle quidem. Deum cla id visum, elle finem naturalem hominis
passub, ita qubd natura humana per se , ct absque aliqua elevatione possit recipere visionem beatificam, concedo: Astive , ita qu pust ipsam visionem naturae vitibus Producere , nego : Neque enim haec suit mens Doctoris, ut fusilis insta patebit, ubi
aperiemus, oualiter homo naturalem inclinationem hanere possit ad Deum clarh virudendum , icti non habeat media natura.
Ita , quibus hanc visionem ex se formare
CONCLUSIO TERTIA. Non est errabitis aliqua substantia , evi
sit eonnaturalis tisio beatifica. Haec est communis inter Thenlogos, contra Drtranaum , Alesinam, & nonnullos alios Recentiores, quorum lententiam Uasquea ireptam vocat Nazarius temerariam ι Bannes is-gnem ignorantiam.
Probatur I. Non potest visio intuitiva Dei elle alicui intellectui oeato connaturalis, nisi detur oboestum aliquod, quod sor- maliter, vel eminenter, vel intentionaliter contineat divinam Naturam, ita ut ad ejus visionem movere possit e smodi intello. itum : sed nullum est possibile tale objectum , quod alterutro ex iis modis divinam Essentiam contineat, ut probatum est in confirmatione praecedentis quaestionis: Ergo nec possibilis est aliquis intellectus , cui talis visio sit connaturalis. Probatur Μέω:Quia non potest moveri intellectus ad hane visi silern naturaliter , nisi vel ab Ellantia ut vina, vel ab Objecto aliquo, i piam alterutro ex allignatis modis commente: sed non potest moveri ab ipsa mei Eisentia divina , quia, ut diximus , ipsa ad extra non m vel per se immediath , neque naturaliter
aliquid operatur , sed mei h libeth: Ergo si
quis intellectus moveatur ad ejus visionem , oportet ut haec motio fiat ah aliquo alio o Mo, quod Essentiam divinam contineat ue quod clim dari non possit , etiam nec dari posse talem connaturalitatem vi. sionis fatendum est.
Probatur 2. Si dari possit aliquis intellectus creabilis , cui connaturalis foret visio beatifica, maximE, quia dari potest aliqua
substantia supernaturalis, cui esset naturale lumen gloriae , & ab ea veluti proprietas emanaret: led talis substantia non in ponsibilis : Ergo nec connaturalitas istius visi nis. Major admittitur ab Adversariis. Μim probatur. Idcircb substantia diceretur supernaturalis, vel quia exigeret ex se connati taliter aliquod accidens in entitate sua supernaturale v. g. lumen gloriae : vel quia excederet in persectione Omnes alias tu stantias finitas; vel quia transcenderet vires phy sicas, & intentionales cujuslibet subitanistiae creatae, ita quhd a nulla alia posset pr duci , nec cognosci intuiti vh naturaliter rues denique quia non haberet in se principia substantiae naturalis; non enim aliunde videtur repeti posse his supernaturalitas sed ex neutro capite substantia illa dici potest supernaturalis : Ergo talis non est creabialis . Patet Minor quoad inimam partem , ' nam eo ipso, quo substantia aliqua ex nativis sitis principiis exigeret aliquod accidens supernaturale , evidens , & manifesta fieret contradictio, nimirum, qubd accidens
illud supernaturale esset , simul , dc nocietat tale : esset quidem supernaturale , ut supponitur: non esset autem, quia exigeretur connaturaliter ab illa substantia creata; quod autem sic sxigitur, non est supra
296쪽
naturam illius , nee consequenter censetur quam Toprietas emanaret , sequeretur il- esse lupernaturale. Non enim aliunde ani-ilam vilionem beatificam non esse simpliciis ma rationalis , lic t a solo Deo producibi-iter, & abibluth supernaturalem, sed tantis, censetur esse naturalis, nisi quia exigi .it lini secundum quid : at hoc dici nequit rtur 1 corpore , tanquam forma ipsius con- Ergo, dic. Probatur sequela majoris . Illud naturalis. enim dicitur supernaturale simpliciter , &Patet etiam eadem minor quoad secundamiabsoluid , quod transcendit vires , & exi- partem o tum quia ex communiori senten is entiam totius naturae creatae, & creabilis, tia, non potest dari aliqua substantia finita pote itque a solo Deo produci, nec ab ullo tantae perfectionis , qua persectior adhuc ente naturali exigitur connaturaliter tan- produci non possit, in infinitum: Ergononiquam sorma ipsius 3 non enim alius datur potest dari aliqua substantia , quae dicatur conceptus supernaturalitatis; & si alius fin- luperitaturalis , eo quM alias in perfecti Isatur, jam non erit eadem contro versia zne excedat . Deinde , etsi talis substantia sed si esset possibilis aliqua creatura , cu
daretur, illa tamen ex natura sua non exi. visio beatim connaturalis esset , illa non geret ullam formam supernaturalem, dc sic excederet vires totius naturae creabilis: Erinexiii de non censeretur esse supernaturalis ,lgo non esset simpliciter , sed tant lim se- eo scilicet sensu , quo de lubstantia super-icundiim quid supernaturalis, videlicet respe- naturali impraetentiarum agitur. ctu creaturarum jam existentium . Missas Patet etiam quoad tertiam partem e Lic tisacio alias rationes proferri solitas ab Au. enim aliqua iubilantia produci, & cognosciit horibus, utpote , quae minus efficaces vi- non pol et naturaliter ab ulla alia creata ,ideantur. non tamen exinde sequeretur eam esse su. Dices I. Si repugnaret dari substantiam pernaturalem : Tum quia ipsi naturaliter aliquam supernaturalem , maxim) vel quia non compete ient accidentia Hi pernaturalia, est ens creatum , vel quia est substantia :puta lumen gloriae, & vilio beatifica, alio. sed ex neutro capite repugnat. Non expri- quin iam supernaturalia non essent: Tum moue etenim lumen gloriae, visio beatifica, quia lichi anima rationalis a nulla substan-i& virtutes insu ae , sunt entia creata , dc tia creata, sed a solo Deo produci queat , tamen supernaturalia. Non etiam ex secun- non tamen inde dicitur supernaturalis: Tumido 3 si enim accidens , quod est minoris
denique, quia nulla potest C itari substan. perfectionis, suam substantia, possit elevaritia, quae attingi, & cognosci non possit ,iad gradum supernaturalitatis , quidni , &vel ab Angelis iam creatis cognitione sal-isubstantia longh praestantior Iraterit etiam tem abstractiva , vel ab aliis substantiissiupernaturalis fieri λ Adde qubd Eisentia divi- creandis ciuilium persection s cum ipsa , ac na sit substantia in entitate supernaturalis; proinde non est dabilis aliqua, quae omni-iproindeque non repugnat aliquam substanno excedat vires intentionales substantiae tiam fieri supernaturalem. creatae. Respondeo , repugnare substantiam al, Patet denique quantum ad quartam Hr-squam creatam fieri supernaturalem praecish, em: Substantiae enim creatae, quae desactolquia substantia creata sit ν ratione enim
naturales sunt, idcircti tales dicuntur, veliutriusque non est immediat. , & per se uni- quia habent in se naturam, & principium bilis fini supernaturali , id est abique m motus , & quietis 3 vel quia non possunt tione, & auxilio agentis extrinseci , & al- ita per se: E concipi quin adhuc persectioresiterius ordmis, alioquin esset purus astus , producendae concipi queant: sed omnis sub quod creaturae repugnat. Haec autem ratio stantia creabilis haberet in se principium non militat in accidens, nee in Naturam motu S. & quietis , poss)t enim moveri adidivinam . Non quidem in accidens , quod intellectionem, & amorem , & ab utraqueiclim sit ipsemet at tingentia obini superna- Operatione cessare : neque tantae esset per-ituralis, ex sui cum illo unione immkiata, inionis , quin persectiorem adhuc Deusinon sequitur ipsum esse purum actum: im Posset producere, & intellectus humanusimh est astus potentiae substantialis ipsam Concipere: Ergo, &c. t elevantis , & unientis cum sine superna Probatur 3. Si possibilis esset aliqua sub turali. Unde non est par ratio de accideia santia intellectualis, cui visio beatifica con- te , dc de stibilantia rupernaturali creata .
naturabs e set, & a qua lumen gloriae tan-l Sed neque etiam cum Natura divina, qua cam
297쪽
Dact. I. Disp. III. Artic. VII. Sect. I. Quaest. I.
edtn sit purus actus , seipsam immediath , ct absque beneficio agentis alterius ordinis
I 1sabis : Unicuive actui respondet mintentia sui ordinis : Ergo clim dentur actuS supernaturales, nimirum habitus Theologiisci, lumen gloriae, visio beatifica , etiam,& dari debet aliqua potentia supernaturalis, quae ipsis corres,indeat , haec autem non potest esse alia, quam substantia: Ergo darideret substantia lupernaturalis. Distinguo majorem. Omni actui correspondere debet potentia activa eluidem ordinis, nev I Siquidem in naturalibus, quae producuntur per solam creationem , ut Angeli , animae rationales, & materia prima , non habent potentiam creatricem Ordinis natu ratis. Debet correspondere potentia subjectiva actui informanti, emeedis: Sic autem vi
sioni Matiscae , lumini gloriae , caeterisque donis supernaturalibus corresponder potentia passiva, dc subjectiva, nempe substantia intellectualis . Adde qubd ex supernaturalitate formae non possit probari supernaturalitas subjecti , quia ut dicemus in sequenti quaestione, supernaturalitas actus petituri principio producente , non a subjecto recipiente .
Urgebis . Dari potest modus substantialis
supernaturalis: Ergo etiam dari potest iplamet substantia supernaturalis. Patet consoquentia , nullum quippe discrimen , nullaque disparitatis ratio videtur proferri posse. Probatur antecedens: Unio namque verbi divini cum humanitate est modus substantialis supernaturalis . Confirmatur eodem exemplo , ratione enim illius unionis, &modi substantialis, natura humana comaturalem habet unionem immediatam cum fine supernaturali 3 Christus enim, etiam ut homo , non est Filius Dei adoptivus, ted naturalis , eique debetur connaturaliter
visio beatificat Ergo intelligi potest possib, Iis aliqua substantia supernaturalis , quae
immediatam unionem habeat cum fine su. pernaturali. Nero onsequentiam : Ratio enim dispari.
tatis est , qu uniri hypoliatica supῬsiti divini cum natura humana sit isIdm , ideas formiliter natura creata unitur naturae
supernaturali, & hoc formale unitivum , leu medium, quo fit unio, non sollim pintest esse supernaturale in genere substantiae: sed etiam in genere accidentis: Substant iaautem supernaturalis non esset id quo, iniid quod immediat E uniretur fini supernatu. rati; alioquin esset actus purus, ct sua be
titudo, quod repugnat . Quae repugnantia non reperitur in modo, aut accidente su- eernaturali, clim non sit id, quod unitur, sed id, quo fit unio , sitque ens incompi tum, & ordinatum ad aliquid, proindeque non possit esse actus purus, nec suum eise, nec sua beatitudo; quae chin soli Deo propria sint , nulli creaturae communicari possunt , adeoque nulla creatura subitantialis ccmpleta potest esse supernaturalis. Ad confirmationem dico, salsum esse Chr,stum , ut hominem habere unionem con- naturalem intrinsecam cum fine supernat
rati, & esse Filium Dei naturalem; id enim non habet ex ipsa naturae humanae intrinseca ratione ; sed ab unione hypostatica,& ratione suppositi Verbi. Unde nulla est
Dices 2. Deus creare potest intellectum tantae virtutis, & persectionis, ut adaequet activitatem intellectus beatifici lumine gloriae instructi: Ergo & qui naturaliter Deum videat. Consequentia patet 3 alioquia non adaequaret achivitatem intellectus beatifici. Probatur antecedens : Intellectus beatificus etiam lumine gloriae informatus, est creatae, ae finitae virtutis, & persectionis ι sed dato quocumque intellectu finito Deus periecti, rem producere potest: Ergo etiam prod cere poterit intellectum , qui virtute sua naturali adaequet , imb & excedat inteulectum beatificum, etiam lumine gloriae inis structum. Neb antecedens : Lic t enim intellectus
beati rus lumine soriae instructus sit finitae
activitatis, & persectioniS, non tamen exi de sequitur Deum posse creare aliquem intellectum, qui virtute sua naturali adaeque illius pertinionem, di activitatem, ed νω sint diversi ordinis; ille quidem ordinis suis
perioris , & supernaturalis: hic autem Ordinis naturalis , & inferioris 3 Deus autemessicere nequit ut res inferioris o dinis quantalibet perfectione sit praedita, rem superio ris ordinis adaequare IUssit quantumcumque enim creatura materialis, & corporea perficiatur , nunquam tamen poterit per tingere ad perlectionem animae rationalis, nec Angeli.
Subsumes. Jntellectus ille producendus
non esset inlatioris ordinis, respectu intellectus lumine gloriae instructi: Ergo nulla solutio. Probatur antecedens . Duobus In S
298쪽
eoncipi potest talem intellectum ess e inserioris ordinis, nempe, vel quia esset speesti impersectioris, sicut homo dicitur imperisclior Angelo, vel quia esset improportiona. tus visioni Dei, ita ut Deus videndus cen-leatur penitus extra objectum ipsius intellectus, sicut brutum est omnino improportionatum intellectioni, &ob;ectum, quod est tant sim intelligibile, di nullo modo sensibile, est extra rationem objecti potentiaec noscitivae brutorum 3 sed utrumque est lassimi : Ergo & illud unde sequitur.
Probatur antecedens . Primb quidem, Intellectus potest produci ita perfectus , ut tua natura habeat majorem iacultatem intelligendi, qu m sit virtus intellectus, qui de facto instructus est lumine gloriae. Data enim quacumque natura, seu substantia intellectuali finita, Deus potest errare R-liam , & aliam persectiorem in infinitum, clim in eo nulla sit contradictio, dc Deus si omnipotens , infinithque participabilis substantialiter magis, ac magis a naturis intellectualibus, quemadmodum de ab aliis substantiis in infinitum multiplicabiIibus :Ergo dato quocumque intellectu finito, po erudari persectior lubitantialiter, quti enim est persectior natura intellectualis, ed perfectior est intellectus, quippe qui vel est ipjamet substantia , & essentia talis naturae , vel proprietas ab ea manam , naturaliter e que commensurata, adeoque perfectior in persectiori natura. Si autem ρο- test dari persectior intellectus, dc persectior in infinitum, potest attingere, imb dc superare distantiam; quae est ituer ipsum, de alium intellectum instructum lumine glo. xlae, qnia distantia illa est finita, adeoque
paulatim minuetur, ac tandem exhauriditur , i md de superabitur per intellectum
persectiorem in infinitum. Patre eadem mi quoad secundam par. tem : Potentia enim uilesiectiva est de se universalis, de sese extendens ad omnia in.
telligibilia juxta activitatem , dc virtutem sibi propriam , in quo differt a in tentia sensitiva, qtiae limitata est ad objectum sensibile, adeoque quantumcumque crescat pin.rontia sensitiva brutorum, non potest attin-
aere objectum intelligibile, quod est extra sphaeram objecti potentiae scia sitivae: sed Deus, ut elaia videndus , non est omni extra phaeram intellectus jam creati , siquidem te facto videtur a viatis: Ergo si creseat,n infinitum virtus inchoata, quam de sa.
cto habet intellectus creatus ad videndum Deum, poterit, eo usque augeri, ut aequi. valeat virtuti intellectus instructi lumme
Nus Mixerim , de similiter minorem probationis illius, tum quia falsum est intellectum posse produci persectiorem in infinitum, alioquin daretur creatura , quae ex natura, oc in entit/te sua esset infinitae persectionis, adeoque effet Deus, quod implicat, ut fusius diximus agendo de infinitate divinar Tum quia quantumvis virtus naturalis intellectus cresceret in infinitum,
semper seret imperfectior, di inferioris ordinis respectu intellectus instructi lumine gloriae, adeoque nusquam adaequaret illius perfectionem in virtute intelligendi , quia augmentum illud semper esset naturale , de sic semper foret interius quocumque lumine finito supernaturali, quare lichi perosectior intellectus creatus valeret naturaliter ad j persectilis intelligenssa objecta n turalia , non tamen ad videnda object supernaturalia, neque attingeret unquampei sectionem intellinus elevati, de constituti in ordine superiori per lumen filoriae. Sicut bruta, lichi crearentur alia aliis persectiora in infinitum , niisquam attingerent perfectionem humanae naturae , quη
est ordinis superioris, de persectioris.
An Deus saltem supernaturaliter visibilis sit. πι o mentis, , mrporis. Cιrca duplicem hujus qii aestionis resoluistionem , varii suerunt nedum haereticorum errores , sed de diversae sanctorum
Doctorum opiniones, dc sententiae, & quidem circa primam nonnulli existimaverunt
Beatos non videre ipsam Dei essentiam, sed sollim praestantissimam qualidam lucem , declaritatem a Deo emanantem, in qua seipsum videndum praebet, sicut Sol per radios in aqua, vel aere receptos, ut refert S.Gregorius I 8. Moralium p. I 8. his veris bis . sciendum est, , quos suerust n-- nulli qui Deum dixerunι etia is in in rerisne Beatietudinis, in claritate quiuem βια eo pici sed in natura minimὸ videri, quos nimirum
nia i uisitionis sal Pas Messit, neque eηimitti sim hici, is incommutabili essentiae, aliud est elaritas, is aliud natura, sed ipsa ejus natura sua claritas , ipsa claritas natura
299쪽
ipse enim pollicenιν, dicens, Qui diligit me diligetur a Patre meo , & ego diligameum, & manifestabo me ipsum illi.
Hanc pariter lententiam docuerunt κροmem, teste Armaeano, de qua ηibus armenorum , de Almaνieas in Concilio Lateranensi sub Insecentio m damnatus.
Hic pariter error tribuitur Abasiardo , de discipulo ejus amatri , cujus lectatores Arnalistae sunt appellati , ut resert noster Alphonsus a Castro, titulo matriis. Attamen S. Bernardus Epist. 188. 189. ubi refert errores Abai lardi, di Arnalai , istius erroris non meminit , si ut & in sala I . quam Alphonius ipse citat . Eandem in sententiam ivisse videntur nomnulli sancti Patres, quos profert Vasaues prima parte disp. 37. eap.2. dc s uentinus.
Vethm longh ab hoc errore ipses suisse
aperth constabit ex dicendis. Circa posteriorem vella quaestionis resolutionem Antrommermitarem error fuit , Deum esse corporeum, proindeque corporeis oculis aspectabilem, naturae viribus . An autem virtute supernaturali corporeis oculis post resurrectionem Deus sit intuendus, an vero corpus aliquod creari possit tantae activitatis, ut divinam visionem possit exercere, nedum hac in sententia fluctuavit S. Augustinus, sed etiam illam acriter propugnant quidam Doctores moderni. . id autem verilis dicendum sit, ut appareat, tandum I. triplicem distingui potentiam activam,& Assivam a Philosophis.
Actima namque est, vel naturalis, Quae potest aliquid agere secun d lim Vires a natura inditas, qualis est potentia loquendi , de ridendi in homine. Vel supernataratis ,
qua sacultas elevatur ad eliciendam actio. nem vires naturales transcendentem , nihilominus periectivam potentiae, quae iis amelicit, qualis est ussio Beatifica elicita ab intellectu instructo lumine gloriae. Vel He-H-iatis, qua potest agere , modo sibi ,
nec proportionato, nec persectivo suae naturae, lia tanthm quatenus subjacet supremo dominio sui Creatoris, qualis suit potentia loquendi in Asina Balaam. Potentia pariter passiva per ordinem ad formam quam recipere potest , est etiam
triplex, nimirum vel Naturalis , quando habet inclinationem naturalem ad sormam recipiendam, ut lapis ad recipiendum m tum deorsum. Vel Vulenta , quando reci. pit larmam contra inclinationem natura.
lem , ut Iapis sursum projectus . vel D.
disserens , quando ex se non determinaturao alterutram formam, ut Angelus ad reis cipiendum motum surium aut deorsum . Revocandum pariter ex his quae diximusari. 3. q.Σ. de Theologia in communi, su- pematuralem λrmam dici talit lim per oris dinem ad agens ipsius productavum , in riverti per ordinem ad subjectum .ipsius receptivum .
Nitan vim iu potentiam obedientialem
esse capacitatem Creaturae qua cum extra.
ordinario Dei concursu aliquem effectum producere , aut sermam aliquam excipere test ultra vires suas naturales, & prae. lcriptam naturalem sphaeram activitatis. Advertendum pariter hanc potentiam tam
subjecti vh quam activh non esse respectu
cujuslibet actus eliciendi , ct sormae recipiendae. Angelus enim, inquit Doctor, in q. κ . II. quis. 2. num. 8. non potest esse albus, quia nullo modo suscemivus es sermae hujus, nee lapis etiam potest vid re . quia non habet oculum nec ullam sa- cultatem ad visionem eliciendam. Notandum 3. tripliciter intelligi aut fin. gi possh Deum esse visibilem supematuraliter oculo corporeo. Primor quidem objecti.
vh, ita quM visio nedum in seipsa fit Br-
maliter cor rea, sed etiam obiectivε, quasi tendat in Deum ut objectum corporeum , exprimendo ejus lucem, cte imaginem , eo o quo colores, R. lineamenta object rum visibilium exprimit, cum hae tamen differentia quhd Deus censeatur objectum
excedens spnaeram naturalem potentiae visivae, ideoque ipsa ueat concuris supernaturali ut pomit illud attingere. Secundo,
intellisi potest Deum esse visibilem visi ne quidem corporea P aliter in seipsa , sed exprimente obstitiam spirituale, ut spirituala est in seipso , eo modo quantum est ex parte objeui auo exprimitur visi ne spirituali , 5c intellectuali. Qui modus videndi, lichi naturaliter iit impossibilis
oculo corporeo, non videtur tamen excedere ejus potentiam obedientialem , qua potest elevari ad videndum visione corporea, Ac divisibili in se aliquid indivisibile,
putri punctum luminis, aut corpus positum in indivisibili, ut Corses Christi in Eucharistiae Sacramento , ex quo quis suspicari potest etiam oculum elevari posse ad videndam spiritualem substantiam. Terta deinnique fingi potest oculum corporeum elicere
300쪽
cere posse visionem quae 'iritualis sit, in
qu non repugnet potentiam materialem elevari ad producendum aliquid spirituale, de ad agendum in spiritum, sicut Thomustae censent sacramenta concurrere physice ad producendam 8ratiam, & ignem inser. ni , ac purgatorii physich torquere animas. Quibus praesuppositis, sit
CONCLUSIO PRIMA.DEus est etiam super turaliter vis
bilis oeuis eremreo. Haec Conclusio communis est inter Theolosos , ouorum plerique assirmant illam esse de fide . Il. Iamque SS. Patres suis sententiis firmant. Cyrillus enim Hieroiblymitanus Catechesis. Camu quidem oculis, inquit, contem a.
evera , m carnis κ-s cadere nequit .
Et S. Hieronymus c.M. in I iam, Deus, inquit , nequaquam sermMibus exsicatur , nee revis e templabilis es, sed ab his vide tur de quibus seriptum est , Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Un. de Rabbi Moles tracti de fundamentis Legis cap. q. Halis sivere se dicit , quomodo uispiam Cissianus cuilibet pulchro , cuia hes sublinti corpori , Corpori tamen cantem plabilem Deum fore sentiat.
Probatur baec veritas ratione . Repugnat potentiam vitalem serri extra latitudinem
sui objecti adaequati, dc specificativi, alias ferri posset extra propriam speciem , dc quidditatem, quod implicat: sed Deus climsit substantia spiritualis, & immaterialis , est extra in latitudinem objecti adaequati ,
specificativi oculi corporei , nec. non &cujuslibet alterius potentiae sensitivae, quarum objectum ada uatum est ens materiale , & corporeum: Ergo Deus ab oculo corporeo attingi nequit. Cansrmatur. Deus in ratione objecti vili.
bilis, & spiritualis magis distat ab omnibus objectis sensibilibus, quis unum objectum sensibile ab alio aiecto sensibili, v. gr. quam isnus , colore i sed implicat so.
num , vel odorem per se videri ab oculo corporeo, quia sonus , & odor sunt extra sphaeram operationis oculi , qui versatur tant lim circa visibilia: Ergo multb magis implicat Deum peteipi ab oculo corporeis, aut alio sensu. Deinde si oculus corporeus hciminis posset supernaturaliter videre Deum, lCtiam oculus bruti ad intestivam Dei vi- lsionem elevari posset. Bruta enim aliqua , ut lynx , & aquila, persectiorem oculum habent: sed hoc est absurdum , etenim si bruta supernaturaliter Deum possent videre , posient & supernaturaliter illum ais mare, & eo frui. Amor enim, & fruitio visionem Dei sequuntur, quae absurdissima sunt. Denique si oculus possit elevari ad Deum videndum, poterit & auditus elevari ad ipsum audiendum . Sicut enim Deus visibilem se praestat Angelis, dc Beatis mentibus, ita & audie um sese exhibet, dum ipsis spiritualiter loquitur: sed nemo dixerit Deum auditu percipi posse :Ergo neque visu corporeo.
Probatur a. Si Deus sit visibilis ab om-lo corporeo, maximh alterutro ex tribus modis assignatis in q. Notabilii sed nullo ex his modis visibilis esse potest : Ergo nullatenus ab oculo corporeo etiam supernaturaliter videri potest . Non quidem niamo modo: Quidquid enim tali modo videtur sicuti est, corporeum est, quia est tu.cidum , coloratum, extensum, Zc divisibile: sed cam Deus sit omnino spiritualis , nec lucidus, nec coloratus, nec divisibilis est: Ergo nec corporaliter visibilis. Non etiam seeodo , quia lichi absoluthcorpus in uiueo indivisibili positum , posset oculo corporeo videri, iecus tamen est de spiritu , qui clim sit extra sphaeram activitatis ip soculi corporei, multb magis , quam sonus, vel odor sit extra latitudinem objecti visus, inde fit, qu bd non minlis implicet oculum corporeum Deum videre sicuti est, qu m ipsum videre Odo. rem, aut sonum. Deinde, Visio materialis, & corporea est quarum imago, de expressio obiecti: sed impossibile est Deum exprimi quidditat ivli ulla imagine : Ergo
de videri visione corporea . Minor patet et Sicut enim impossibile est depingi Deum , dc repraesentari, sicut est in se, aliqua externa imagine, dc coloribus, ac lineamentis figurari , ita pariter impossibile est i p. sum repraesentari per speciem materialem expressam, dc imaginem internam forma
Non denupιe tertio, Nulla enim potentia corporea mystch potest agere in spiritum, ut diserth probat Doctor in Q Unde merito concludit , nec Daemones torqueri igne corporeo , per physicam ipsius ignis actionem, nec Sacramenta physich concurrere, sed tantum moraliter ad productio. R a nem