장음표시 사용
51쪽
quae ex revelatis principiis nostrum finem
ultimum , & mouum , ac media truibus
possit obtineri determinath , ac distinaEaperiat : haec autem Theologia praestat . Ergo est nobis necessaria . probo de que 3. Ratio naturalis omni insuffciens est ad principes altioresque veritates deluendas & manifestandas , puta
Dei naturam, animae immortalitatem, hominis beatitudinem , &c. siquidem altero ex his quatitor desectibus; & plerumque
qua tuor simul laborat: illa enim naturalis ratio aut infirmior est ad eas veritates inquirendas : aut obscurior ad quaesitas in . veniendas : aut incertior ad inventas amplectendas; aut timidior& imbecillior, ad creditas assirmandas & propalandas: Ergo necessarib opus est doctrina supernaturas, quae his defectibus vacua veritatem ceribinquirat, detegat, affirmet, di manifestet. Probatur antecedens quoad sutilas partes ;idque auctoritate simul ac ratione, ut o n. cionatoribus ac Theologiae studiosis faciam
Primo , itaque ratio naturalis infirmior est ad eas principes veritates inquirendas Iclim enim omnem suam cognitionem emenditet a sensibus, juxta illud Aristotelis de anima cap. 9. qui nibil sentis, nihil diste re, e , intelligere potest; unde illud vulgare Λ vermis effatum, nihil es in intellectu quin privsDerit in 'nsus Cumque sensuum ad res
divinas de altiores veritates nulla sit pro portio; inde fit ut humana mens in illis veritatibus inquirendis omninti deficiat 3 Carpus enim quod eorrumpisur, inquit Sapiens
3. animam , terrera inhabitatis
spectu sint invenimus eum labore, quae autem
in cariis sunt quis investigabit Θ unde S. Pau. lus , prima ad Corinth. 2. animalis bomo πω percipit ea quae Dei sunt. Hoc mirum in modum expendit S. Au. gustinus lib. 8. de Trinit. cap. a. Ecce inquit s potes , o anima praegravata com reqvis corrumpitur is, onusa terrenis cogitationibus multis, variis: Ecce viae s potes , Deus veritas es ... noli quaerere quid fit Veritas; satim enim se opponent caligines imaginum corporadium is, nubilae Manto atum , em perturbabunt serenitatem , quae primo Eudiluxit tibi, ram dicerem Ueritas: Ecce in
ipso primo ictu qηο velut eoruscatione perstringeris, cum duitur Ueritas ι mane st micι , sed non potes . Retaberit in ista solita atque
terrena. suo tandem miarre quaeso relaberis Bisi sordium contractarum cupiditatis visco peregrinati is erroribus p Unae merito Ilai. Id.
Attenuati sunt oculi mei μὴ cientes in exce
sum sseeundo Ratio obscurior est ad veritatem imveniendam, rebus enim corporeis alligata& assueta humana mens, vix sua phantasmata potin excutere, ut res ab omni corpore de ecatas & materiae expertes percipere ac deprehendere queat. Inde iactum
est quod Philosophi Deum nihil aliud quam
corporeum aliquid existimaverint; siquidem, inquit Iustinus martyr ex ,γrtatione prima ad Graecos; Thales Milesius, primus naturalis nilosopbiae avrbor, rerum omnium prime iam aquam esse censuit : Anaximander , infinitatem ι Anaximenes, aerem ; Heraclitus , o, Hippasus , ignem : Anaxagoras , particulas inter se sinius, me similaritates:
ArcheIaus, aerem is itum , qua circa eum sunt de ratem is, raritatem; Pythagoras, numeros i Epicurus, co Dulicula, quae nec corrumpi , nec tantundi, fauisue possint :Empedocles, quatuor elementa . imauas primarias virtutes , amicitiam, 6, aessium ;quarum altera unioni, altera disse ani inseraviat. Unde concludit S. Iustinus doctrinam Philosophorum de diis, Poetarum The logia muliti ridiculosiorem esse. Nec solum de Deo haec crassa dc anceps fuit veterum Philosophorum sententia: sed etiam summa suit eorum circa animam rationalem ignorantia dc rixa. Quod egregiὲ explicat S. Iustinus laudatus, nam cum dixistet, Platonem tres in ea palles admisisse, nimirum rationem, iracundiam, & cupidinem, eam tamen esse immortalem I Aristotelem h contra dixisse in ea plures particulas deprehendi, easque corruptioni esse
obnoxias, ac proinde eam esse mortalem,
subdit alios Philosophos igηαrantia quodam- mori plumariam rassa, M anima etiam δε- certandum , is, disdiis invicem digladiandum esse duxisse . Nam quidam rerum animam ignem is a erant; quidam alii aerem . alii
mentem , abi motionem e alii exbalatiovem , nonasii vera vim ab astris defluentem; quidam numerum mσvendi potesatem obtinente I alii aquam ιenitalem. Eadem in assignanda hominis beati iudine laboravit Philosophorum ignorantia ocdilceptatio; siquidem octo supra ducentasoc octoginta de hominis felicitate numeravit
52쪽
vit Marcus Varro. Cuius ignorantiae&dissidii causam assignat S. Iullinus, q- Ri- Aeet mn aperitis iustere voluerim, sed se bor marae mentis cientiae suertia, caelestia elaia pervidere posse confisi fuerint, eum ne terrena quiaem Arspicere quiverint. Inserendum ergo cum Tertulliano, lib. de Praescript. c.T. quod sapientia saecularis es temeraria ister. -- dismae naturae disρ Mnis. Unde merith S. Hilarius i. . a Deo aestendum est quid de Deo intelligodum fit 3 quia misi e fluctο- re vos tur. Idem i.ε Non subeunt ingenia nostra in caelestem mentiam; neque incomme-hensibilem virtutem sensu aliquo infirmitas no-Ha corripiet. Ipsi Deo de se credendum est, i iis, quae regnitioni nistrae tribuit, obsequendum. Nam, ut ait S.Cirilliis l. I. contra Iulianum, quae captum bumanae mentis excedunt, ea fide honoranda sunt. Hinc celebre est illud Platonis in Limam, veritatem --nem uno dumtaxat addisti morimo, si eam vel ab ipso Deo, ves ab iis quia Deo sunt orti, doceamar. Ex quo Clemens Alexand. l. s. Strom. Merito nos, Christianos, qui disini, oraretis testimonia colligimus, oloriari, per DraFilium nos veritatem didisse. Terti3, Ratio incertior est ad veritatem inventam a Iectendam, quod satis superque patet ex ancipiti Philosophorum sententia ;nedum enim, inquit ibidem Iussinus, emfusa quaedam o, discors es apud eos opinio: quae uno saltem nomine viris recto iudiciop di is Doranda videtur, quod eis illud propositumsitfudium, uise invicem ballucinari minimeque vera asserre amuant, is, corvincant;
sed etiam ut supra monuerat siqui diligentius seripta eorum injicere velit, sibimet ι illi in opinionibus suis, non satis constaηι.rlato ipsie aliquando tria principia rerum omηivm rasitvit, Deum, materiam, i ideam: aliquando quamor: assi icit enim Mimam ini. versalem. Idem ubi materiam tu itam esse pro sus est, gratiam eamdem psea ai
Inde Cecilius apud Μinutium Felicem in
Octavio, non incongruh dicebat, indignandam omnibus indolescendumque, audere quosdam certum aliquid desumma rerum, ac ma-issate decernere, de qua tot omnibus saeculis sectarum plurimarum usque adhue ipsa nisi cito deliberat . Nec immerito cum tantum P ab exploratione divina bumana mediocritas, ut neque quae supra ηοι eaeis suum a sublata sunt, neque quae infra traram prinum
da demersa sunt, aut scire β D um, sui serutari permissim, aut fumare relis msuarto denique humana ratio naturalis imbecillior est&timidior ad cognitas&creditas divinas veritates propalandas &prindicandas, quod de Seneca demonstrat S. Augustinus I. R deerv. e. Io. Ne sinquit quem
HEUopbi quasi liberum fecerunt; tamen quia
illustris populi Romani senator erat, colebat quod represendebat, agebat quod arguebat, quod culpabat adstrabat. Haec omnia luculenter ex. primit S. Paulus, I. cap. ad Romanos amrmans veteres Philosophos&Sapientes quatuor in horrenda vitia suisse prolaphs. Primum quidem ingratitudinis, quia eum Deum cognovissent, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt: Secundum ignorantiae, obseuratum stin enseor eorum; direntes enim
lolatriae, mutaverunt enim ruriam incorrumptibilis Dei is smilitudinem corruptibilis Mamistron volucrum, quadrupedum,inserpentium: Quartum abominandae turpitudinis, propterea tradidit illas in passiones igno. misiae, &c. Concludendum ergo cum S. Thoma s cunda secundae qu.2. art.2. Necessarium esse
bomini aeripere per modum fidei, non solum ea quae sunt supra rarimem , sed etiam γα per rationem onηψei possunt, boc propter
tria: Pri , ut citius timo ad veritatis di. visae curitionem pertentat: Secundo, ut e gnitio Dei sit communiis: Tertit , propter αν-tisudinem 3 ratio enim humana in rebus divisaeis multum es defriens. Seu ut loquitur I. p. qu. I. a I t. r. Heritas de Deo per rationem im ligata, paveis,'per longum tempus, Θ cum admixtione multorum errorum iaminibus proveniret.
OHisit primo Doctor pro rarisopbis. Omnis
potentia quae versatur circa objectum aliis quod commune, etiam versari potest circa quodlibet objectum speciale sub illo communi & generali comprenenium I oculus enim,
v. g. quia versatur circa Objectum coloraiatum ut sic, etiam versari potest circa album, de cetera particularia colorata, sed intellectus noster naturali virtute versatur circa ens, utens, tamQuam circa primum&ad. vatum suum oDjectum: ergo etiam versari potest naturaliter circa quodlibet ens speciales & sic non indiget ulla revelatio. ne, ut quaedatra entia cognoscat. Distinguit maiorem Doctor nu. 32. Poten tia quae versatur circa aliquod commune,
etiam versari potest circa quodlibet objectum
53쪽
Io De Theologiae necessitate .
ctum particulare sub illo contentum, idest, circa aliquod objectum exercere 3 il non habere potest inclinationem naturalem ad4provenit ex desectu naturae ei necessaria illud oblectum specialectet noscendum on- non suppeditantis; sed ex summa dignita cedit: idest, habet in se virtutem natura- te tum objecti , quod cum sit superioristem qua cognoscat quodlibet objectum spe- ordinis , vim naturalem intellectus exce-ciale, sicut cognoscit obiectum commune 3 dit , nec ab eo potest attingi nisi aliquo negat. Licet enim intellectus cognoscen-asuperioris ordinis auxilio elevetur & rob do ens ut ens, etiam habeat inclinationem retur: tum intellectus , qui idcirch nobia natura inditam cognoscendi quodlibet enSalior censetur, & illustrior , qutid non δε- speciale I non tamen exinde imuitur eum tum naturalis , sed etiam supernaturalis posse quodlibet ens naturae viribus detege- ordinis persectionem exigat ad suum ornares plura namque lant scibilia , quae hoc tum, di complementum. in mortali statu absque divina revelatione Undh merito inseri Doctor min. 3. Na- sciri nequeunt 3 vel quia nullum habent turam et idcircb non deficere 3 ii quidem
cum nostris sensibus commercium, ut sub- ei consert omnia quae ad naturalem operastantiae spirituales 3 vel quia nullus est na-itionem in eo desiderantur 3 licEt ei non turalis effectus, in eorum cognitionem in-iconserat quae ad supernaturalem cognitio. ducens, ut Trinitas perionarum in unita- nem objecti supernaturalis exigit 3 naturate essentiae : vel denique quia naturae ca- enim tantum quae naturalia sunt debet exe-ptum penitus excedunt , tum ut fiant , qui . Cum autem sensuum omnis persectio
tum ut cognoscantur, cujusmodi silui gra-iputh sit naturalis, ipsis prosethb naturatia, fides, spes, quae idcircb lupernatura- deficeret, si eis omnia ad 1uum objectum lis ordinis esse dicuntur. percipienda non subministraret. Obiicit a. Sensus est potentia cognosciti. Instabis r Natura nedum virtutem , sed valong ε inserior intellectu, qui tamen nul- etiam media ad operandum necessaria senio eget auxilio supernaturali ut circa quae-isibus subministrat : ergo etiam intellectui libet objecta sua feraturo oculus enim, v. omnia ad quodlibet intelligendum necessa- g. nativa sua activitate videre potest quod ria media debet conferre, ali 'quin intel-cu ue visibile : Ergo multb miniis tali lectus deterioris erit conditionis di sortis, auxilio intellectus indigere debet , ut iniquam sensus.
quodlibet intelligibile seratur. Consequen- Nega Gnsequentiam, non enim aequa est tia probaturr laeti sensus non eget super- intellectus clim sensibus comparatio 3 si naturali auxilio, quia ex Arist. 3. de anu ni quidem sensus ob suam miniis persectam T. qS. natura non deficit in necessariis, &a agendi virtutem , ad certa quaedam obj- potentiis omnia subsidia ministrat, quibusicta , certumque naturalem operandi mO- suas operationes exercere possint et Ergo dum linii tantur, ultra quem ordinem nul- muliti miniis deficere debet intellecti poeilatenus erumpere pol sunt, versantur enim tentiae , quae clim sit sensibus long h prae. sollim circa ens sensibile, quod cum sit tan- stantior, miniis pendere debet ab extrinse-itum ordinis naturalis , mirum non est sico ut operetur; sed ei deficeret si praeter sensus ad omnia sua objecta pertingenda nativam suam intelligendi virtutem alio nihil quidquam ultra naturae ordinem de- adhuc egeret auxilio, ut objectum aliquod siderent. Secus autem est de intellectu , perciperet: Ergo tali auxilio non eget. sui cum pro adaequato objecto habeat quod-Negat consequentiam Doctor dc ad ejus libet ens intelligibile, sintque aliqua intel- probatione ui respondet , naturam idcircbiligibilia naturae captum, &ordinem exce- non deficere in necessariis, non qu bd om-identia; hinc fit, quod licet ad ea cognonia media ad agendum necessaria ipla mi-ascenda naturalem inclinationem habAt , nistret; sed qudis potentias oc sacultates ex. non tamen naturae viribus ad ea pertin- peditas ad operationem cuiaue rei congruamigere possit; unde necessum est ut ad illa tribuat : id autem tam intellectui, quam cognoscenda , aliquo supernaturali medio sensibus confert 3 utraque enim facultas illustretur, & firmetur. tam sensitiva , quum intellectiva habet a me exinde sequitur intellectum esse de- natura inditam virtutem operandi sibi ma. terioris sorijs quam sensus, nam iit loqui-ximh convenientem . duod si intellectus tur Doctor n. 33. Summa perfectio est in-
non possit hanc suam vir tutem naturalem tellectui, quid possit divinittis elevari ad
54쪽
nrajorem persectionem recipiendam, quam ipse possit acti vh producere; indicium enim
eii eum non pertici sollim iis quae intra naturae limites&cancellos arctantur 3 l ed etiam praeternaturalem aliquam excellent iam ad suae persectionis complementum exige. re. Secus autem est de sensibus, quorum summa & ultima persectio cum ab agenti. hus naturalibus conserri possit, consequens est eos minoris esse perfectionis capaces quam intellectus. Obserat 3. Doctor: Idcirco requireretur do. trina aliqua supernaturalis, maxime quia intellectus non est proportionatus cuilibet objecto cognoscendo, ac proinde per ali. quid aliud ei deberet conformari dc pr portionari: sed haec ratio nulla est: ergo neque id ad quod probandum assumitur. Prisaiis minis: Illud per quod intellecti is aequari ac consormari deberet objecto, vel est et naturale, vel supernaturale. Non primum, quia elevare non posset intellectum ultra suum statum naturastin eo cisae o, jecto supernaturali propamonatum emcere. Non etiam secundum, ima cum tutellinus eκ se non fit proporti aliis alteri rei iu- pernaturali, non posset illud superna ima. Ie excipere, nisi iterum ,r aliud hui receptionis capax efficeret .r; de quo cum eadem recurreret difficultas fieret procellus in infinitum: ergo in intellectu nulla desideratur doctrina lupernaturalis. Respondet a concella majore negando minorem. Verum enim es intellectum consormari objecto supernaturali, tum forma, liter per cognitionem stipernaturalem quam habet de ipso objecto, tum efficienter per
Deum revelantem, de concurrentem esse.
1i vh ad producendam illam cognitionem, quam aliis intellectus ex se & per phantasmata, s sine quibus naturaliter pro hoc statu nihil percipit, non posset assequi. Unde illud per quod proportionatur objecto tam emcienter, quam formaliter, supernatura Ie est; non tamen ad id conser-
mari, dc proportionari debet per aliquid aliud; siquidem cum intellectus sit in potentia obedientiali, tum respectu cognitio. nis supernaturalis excipiendae, tum respectu concursus effectivi supernaturalis Dei, utrumque immediate recipere potest, nec
indiget aliquo alio, ut ad id dilponatur dc
tebis. Cui libet potentiae naturali M.
Bet correspondere auiuum naturale, quod eam reducat adactum; alioquin frustranea esset potentia, cum adactum non esset reducenda: sed in anima nostra est intellectus passibilis, seu patiens, qui est potentia receptiva cujalcumque cognitionis, etiam supernaturalis: Ergo intellectus agens, qui in ea est, debet esse productivus cognitionis etiam supernaturalis. Re pondet Dorurn. 23. primm negando majorem , falsum enim est quod omni passivo
naturali activum naturale correspondeat quia, inquit, multa sunt naturaliter receptiva persectionis, cujus non habent principium activum intrinsecum ι maxime verti quando potentia propter sui edicellentiam
ordinatur naturaliter ad recipiendam persectionem ita eminentem, ut a nullo agente naturali produci aueat; sicut de facto noster intellectus passibilis ordinatur ad cognitionem objecti supernaturalis, quae a Deo solo revelante eonferri potest. Nec exinde sequitur illam potentiam ut naturalis est, esse frustraneam; licet enim per agens naturale non possit principaliter reduci ad actum ssufficit quod an agente supernaturali cominpleatur & ad actum reducatur. Resp det a. distinguendo majorem n.26. Cui libet potentiae passivae naturali correspondet activum naturale, quatenus illa
potentia dicitur naturalis ex eo quod comparetur ad actum, vel sormam naturalem,& naturaliter excipiendam, negat '. quae dicitur naturalis quatenus respicit agens naturale, ut cum eo concurrat ad aliquem es.sectum producendum; v. g. materia ligni, quae respicit ignem, ut cum eo concurrat ad alterum ignem producendum, concedit:
intellectus autem passibilis, seu potentia
receptiva cognitionis, quatenus sese extendit ad cognitionem objecti supernaturalis, non dicitur naturalis; quipp. cum respiciat tamam supernaturalem ab agenteiu-ernaturali producendam : sed secundum anc considerationem appellari potest supernaturalis 3 ideoque ut sic considerata non mirum esse debet, si activum naturale sibi
correspondens non habeat. D abis. Intellectus agens non potest immediath cognitionem supernaturalem & circa objectum supernaturale producere : erisgo nec patiens poterit eam a Deo revelante, de supernaturaliter agente productam excipere. Consequentia patet, quia non minor esse debet intellectus agentis acti.
vitas ad producendum , quam sit passibi.
55쪽
Iis capacitas ad recipiendum id quod producitur.
Nego consequentiam, plura namque requi. runtur ad producendam cognitionem etiam naturalem, quam ad eam productam excipiendam: siquidem ad eliciendam cogniti nem, nedum desideratur intellectus agen.
tis activitas, sed & objectum movens per
Phantasmata, quae a terrenis suis contagiis veluti debent esse delaecata, ut cum intellectu concurrere possint ad eliciendam cognitionem; haec autem omnia non deside. Tantur in excipienda co3nitioiae, sed sola requiritur intellectus patientis capacitas ad recipiendum quod ei proponitur . Haec au. tem capacitas cum sese extendat ad omnem cognitionem excipiendam , quoquo modo illa producatur, ex se velut indisserens est ad cognitionem naturaliter aut supernaturaliter productam; utramque enim potet excipere sive ab intellectu naturaliter, sive lupernaturaliter agente. Cum hoc ta. men discrimine, quω ad cognitionis natu. ratis receptionem, egeat tanthm concursu ordinarios ad receptionem verti cognitio. nis stipernaturalis, uberiorem Dei concursum exigat. Restat itaque summh necessa. riam esse Theologicam Doctrinam quae sublimiores veritates aperiat.
UAESTIO SECUNDA . An rareosa Positisa fit Urilis, is, Necessaria. EX praecedenti Quae Ilione satis superque
eonstat necessarid admittendam esse aliquam Theologicam Doctrinam, quae principes de maximh necessarias veritates ape.riat, quas ope Philolbphiae & rationis na. turalis adminiculo nullatenus detegere liceret . Cum autem, ut praemonuimus, Theo.
Iogia ratione methodi distribuatur in P tream 5e Sebia iram; cumque hius temporis haeretici utramque insensissimi cri. minentur operae pretium est resolvere, an utraque fidelibus & Ecclesiae sit necessaria, an verti alterutra abi anda sit&respuen. ea; quod ut evidentias innotescat, andum primὀ, Theologiam Positivam ita appellari, alterutro ex his tribus moisti vis. Primὸ, quia proponit & exponit veritates Ee articulos fidei, veluti certa ac indubitata quaedam suntimenta, ex qui. hus Scholastica suas conclusiones elicit,& lannat argumentationes, quibus fidei mysteria illustret & catholica dogmata ad
verins haereticos & infideles tueatur. Seiaeaarri, quia maximE versatur in explica
da & aperienda lege ac institutione divina, quae jus divinum positivum dicitur. sicut enim jus positivum humanum apopellatur, quod liberh pqsitum est a Superiore, potui Uue simpliciter ab eo non prinscribi si voluisset, & adhuc posset ab eo liberh ex auctoritate revocari, si ita videretur; in quo jus positivum a jure naturae di. screpat, quω hoc non aliqua arbitraria institutione & praecepto libero Superioris, sed ex se& natura sua tale est, nec ullius est mutationis capax: sic Theologia positi. va dicitur, quae tota est in explicando jure divino positivo, nempe divina lege, sacris scripturis aperiendis, nec non divinis traditionibus de Eeclesiae decretis investigandis, quae jus positivum, divinum, aut Ecclesiasticum appellantur ι quia tam a
Deo, quam ab Ecclesia liberh positum est, 5c detexminatum Tertib denique risitiva diei tot a P inninio & thesibus, quia gravi s fidei contro Arsias de positiones , seu
principes veritates tractat, ut ex earum
declaratione fides illustretur, oc inconcus
ω - a. Theologiam Positivam, Ac
Scholasticatsi non disserre invicem essentialiter; sed tantum accidentarib, 5c secundlim, di versum modum procedendi: siquidem utraque habet idem objectum, Deum nempe sub ratione deitatis cognoscendum per discursum, aut oratorium a Positiva, aut Philotaphicum a Scholastica . Utraque eadem pri cipia agnoscit, easdem fidei assertiones, tam scriptas, quam traditas: Utraque non ha
rei totis tiripturis sacris proseremtis; sed
etiam colligit de adjicit indubitatas inlesiae traditiones; evolvit historiam Ecclesiasticam; decreta Ccnciliorum scrutatur 3 libros dc commentaria sanctorum Patrum inquirit, ut latentem in eis Catholicam v ritatem detegat & aperiat: Invicem tamendisserre videntur, qu Scholastica sit m- actior de accuratior, magisque in his omnibus tractandis de applicandis Philosophicam methodum servet, oc syllogisticum ordinem, ut veritates detegat evidentilis&essicacilis suadeat: ordo enim est obstetrix, sicut e diametro confiisio noverca omnium disciplianarum. Adde quM Scholastica plerumque Philosophiae naturalis auxilium dc lumen ad-Vocet , nedum ut vibrata ab haereticis α
56쪽
infidelibus in fidei articulos argumenta naturali ac Philosophica ratiocinatione dital vat, sed etiam ut fidei dogmata per rationes naturales & momenta philosophici sua
Nolandum Hanc esse Ecclesiae trium. Phantis cum militante concordiam , quod quemadmodum in Ecclesia caelesti Deus in seriores Angelos a superioribus voluit edoce.ri & illuminari: ita pariter in Ecclesia ter. restri suosdam, inquit S. Apostolus ad Ephesios a. dedit quidem Ammos, quoam autem pistas, alios veri Evangelistas, alios au. rem Pastores, Doctores : idque duplicem in finem, primum quidem, inquit, adeonsummationem sanctorum , in oras misisterii , in rationem Corporis Cbrisi, donee M. curramus omnes in unitatem fit, is, unitionis filii Dei, e . Secundam autem , ut iam, ait, ηon Amus parvuli luctuantes c circumseramur omni vento doctrinae in nequitiabominum, in inutia ad creem ventionem erroris . Quasi diceret, Deum idcireb Doctores in Ecclesia statuisse, tum ut divinas veritates , quas ipsi penitius inspiciunt, rudiori
fidelium es tui manifestent 3 tum ut, suadidoctrinae face & clava suborientes haereses eκ. linguant, & ab Ecclesia eliminent. usibus pater quantum fideles Doctoribus egeant :γω utique evidentilis probabit
urilis is, summὸ necessaris . Haec est
omnium Catholicorum contra haereticos , - maximd Calvini stas, qui cum suo haeresiae. eis contendunt Scripturas lacras ita eviden. ter & aperth patere, ut nullo prorsus Doctore opus sit ad eas concipiendas α explicandas. Probatur coneliusio. Pr- namque admittenda est aliqua doctrina quae Scripturae sacrae genuinum sensum aperiat, illius solvat ambages, de sub simplicibus verborum in. volucris latitantia mysteria detegat; quibus fidem astruat, haeretim destruat, & jacula, vae ex divinis Scripturis depromere, di in Catholicos vibrare istent haeretiei, in eos
retorqueat ac retundat : sed haec omnia
praestat Theologia Positiva: Ergo necessaribest admittenda. Minoe aperth patet ex ipsius Theologiae Positivae definitione de munere tota siquidem versatur in Scripturarum eκ- planatione , ut fideles instruat , mysteriare eret, &haereticorum salsa dogmata iisdem
quibus matbnitebantur, Scripturarum oraculis impugnet, de expugnet 3 idcirco Tertullianus libro de praescriptionibus cap. Iq. eam Scripturarum exercitationem appellat , utpote quae tota sit in divinis Scripturis eκ- ponendis & reserandis. Prebatur itaque major ex ipsa mei Scriptura sacra, nam inquit S. Paulus a. ad Ti. motheum T. Omnis scriptura divinitus inspirata utilii est ad docendum, ad arguendum,
ad corripientum, ad erudiendum in iustitia ueut permus sit bomo Dei es omne opus bonum instructus. Sibus quatuor Theologiae Positivae munia praecipua detegit & indicat, quae ex Scriptura depromit, Privi fideles Catholicam veritatem docet : Seeundo inreticos
arguit: Teris corripit improbos: suartὸ infideles erudit de instruit. lnsueer ipsemet ad D fior affirmat Deum ineffabili sua erga Ecclesiam providentiae ei varios dedisse ministros, maximbverb alios Pa res , Doctores ad consumi. maiisnem sanctorum in opus missarii , seraeificationem tarporis Chrsti, donee occurramur
omnes in unitatem fisi, Rationem subdit, Ut iam non simus parvuli fluctuantes, in eircumferamur omni vento Doctrinae in nequitia seminum ad circam timem erroris. Unde ad Titum
primu , ait, Oportet Episcopum esse amplectentem eum, qui secundum doctrinαm est , Meleos
sermonem , ut potens sit eoortari in doctrina sana, O, eos qui emtradicunt arguere. Ericenset aliquam esse doctrinam sacram, quam Ecclesiae Pastores & Doctores callere debent, ut fideles erudiant, ne nisis haereticorum dogmatibus circumveniantur mererici enim , ait Tertullianus l. b. de praestriptionecam Tq. Scripturam obtendunt, bae sua audacia , fatim quosidam movent; in ipso ver; regressu firmos quidem fatigant, infirmos ea-ρiunt , medios cum servulo dimittunt. Necessum est ergo aliqui sint viri peritissimi, qui genuinum Scripturae sensum aperiant, Jc solvant insidias quas fidelibus eκ depravato
Scripturae sensu struunt haeretici. Probatur secundo, Scripturae sacrae ita profundum, ac reconditum sensum habent, totisque ac tantas dissicultates involvunt, ut sum. ma opus sit eruditione, summoque studio ad eas explanandas & interpretandas, ac proinde necessum est ut aliqui huic explanationi& interpretationi omnem suam dent operam : sed id fit prr Theologiam Positivam: σrgo est admittenda. Misar patet: MHor probatur: primὸ namque idem poenE de omnibus
57쪽
Scripturis videtur serendum esse judicium, quod ipse Sanctus Petius tulit de Epistolis Sancti Pauli in quibus, inquit Epist.2. e. 3. sunt disseisia auaedam intellectu, qtiae isssimis instabiles gemmant, Mut is reteras Sol pturas ad suam ipsius perditinem. Id ipsum omnes paene sancti Patres saten. tur: nam Origenes ιb. 7. contra Celsum, ait, alii quoaue tardati viri serutando Feri pluram inreluctum eius invenire potuer istic t revera sit multis locis obseura. Ambrosius Epis .4 . Nare s Sen ina divisa M. bens in se sensus profundos, altitudinem n
pisticorum animatum. Augustinus I 2.con.
tiss. c. Iq. Μira profunditas est inquiorvin tuorum Domine I quorum erae aηυ ηοι μWν fries blandiem parvulis I sed mira profunditas. Horror est intendere is eam : borror bonoris, es, tremor amoris. Idem lib.2. de doctrina ri. stiana, cap. loquens de Scripturarum lectione, ait. Sed mustis, is, multiplicibus obscuritatibus, on ambiguitatibus decipiuntur, qui temere legum aliud pro alis sentiotes; quibusdam autem locis quid HUMO scptem tu ν non inveniam; ita obscur E quaedam di .cta, de Umam caliginem obducunt. Subjicit autem hujus obscuritatis rationem, suod totum inquit) promisium divisi.
rus esse non dubito, ad edomandam labore D. perbiam, O, intellectum assidis revocandum, cui faelis intestigata plerumque vilescunt. Ipsi
concinit sanctus Gregorius Hom. s. in Ezech.
Magηae, inquit, utilitatis es ipse isseisi aseloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fati gatioηe dilatetur, is, exerritatus Optat quod non potes evere otios . Habet quoque aliud maius, quia I scripturae sacrae intelligentia in cunctis esci aperta, vilesceret, quae in quibσ-dam locιs oheurioribus taxio ma seri dulcessi. ne reficit in exta, quanto masera labare satigat animum quoeta. Videant ergo haeretici quant lim hallu cinentur dum Scripturas sacras ita intellectu saciles jactitant, ut earum genuinus sensus cuique etiam rudiori ex lectione sinia fiat apertus & manifestus. Facessato ueCalvinus, qui sibi ipsi licet contrarius i. I. institutionum c. 7. ait, Non ob curiorem is ritatis suae sensum ultro scriptura praesestri. quam coloris sui res albae ae niore, saporis svaves Ο amarae. Probatur tertio; Haeretici Scripturas sa cras pravum in sensum detorquent ut suis erroneis dogmatibus patrocinentur: Ergo
necessum est quod sint aliqui Catholici D, stores qui ejusdem seripturae sacrae genui. num sensum aperiant, qub facilitis fidei
veritatem tueantur. Cinsequentia patet . an
tecedens probant sancti Patres, in primis Tertullianus libro de praescriptione haereticorum cap. 39. Nee pericliter disere ipsarquoque μνipturas fio esse ex Dei voluntate di. spinas, ut haeretieis materias submisistrarent; cum legam, oportet haereses esse, quae Hescripturis esse non possunt. Origenes in l. 3. de principiis e. 2I. inrem, inquit, Ommum
fui, intelligentiae causa , his, is quibus su pra aerimus, non alia extitit, nisi quod sancta Scriptura ab his non secundum spirat tem flosum, sed ste dum litterae sinum inistringitur. Hilarius in libro a. de Trinit. de intestigentia haeret, non de scriptura s I O, sequi, ηοη sermo fi crimen.
Concinit S. Augustinus in tractatu I8. Ω- per Evangelium Ioannis: Neque eηim, inquit, natae suxi haereses, is, quaedam dogma ta preversitatιs illaqueaηtia animas Di in m fundum praeeipitantia , nis dum Scripturae bonae intelliguntur non bene ι O, quod inrit non brra intelligitur, etiam temeri-at dacter asseritur. Vigilius Aser in lib. 2. conistra Eutychem: Origo evηctarum impietatum Me es, dum caelestium iuctoruin virtus vi tri mala intelligentiae temerato, murex dum
qualitatem fui sensus perpenditur, sed in alias
res pro arbitrio legentis, steus quam rei ratis Uulat derivatis. Isidorus Hispalensis in lib. d. originum c. s. svicumque aliter Scripturam meram intelligit, quam sensus vir, rus μηcti flagitat, a quo conscripta est, licet del&clesia non recesserit, tamen Haereticus is appellari. Epiphanius Diaconus in Synodi I. actione 6. eum aliqui recta secundum quia Abi videtur dogmata emantur pervert re, nemo miretur si scriptura verbis utunIM. Nam i . omnes Haeresiarchae de divinitus νη- spirata scriptura erroris sui colligunt occasi nes, quae re spiritum sanctum res aerisunt, malignis sensibus adulteνantes. Terim denique veritas nostrae Conclusionis formatur ex univeisa Ecclesiae praxi; siquidem legimus ab ipsius exordio institu.
tas suisse sinotas in quibus Theologia positiva publich docebatur. Ejusmodi scholae meminit Eusebius lib. s. restoriae mel usticae
cap.ro. ubi loquens de Alexandrina Schola, ait, Per idem te ui filium Sebesae praeerat vir doctrinis causa celeberrimus nomine Pantaenus, tuine iam a pristis te oribus lacrarum litterarum Schola in ea civitate De
58쪽
rat quae quissem mina a siue aetare o ... Nisi areta finisi iniversa quaesieri a
perseverat, is ab Mmimbus tum eloquentia, sunt ab eo qui habet clavem David, qui ast tum divisarum luterarum sudio instructissimis rit on remo elaadit, clauit On nemo aperit, obtineri dicitur: ergo perperam hyretici Chri- nullo alio reseranta pandentur .stianas Academias ut novum, re a Gentili- Instant H retici, scripturae sacrae non suntiate emendicatum sideriue perniciosum in- intellectu difficiles nisi superbis de malitia ventum lacessunt de inlectantur . excςcatis hominibusIuxta illud Pauli a. - ieiuni Haeretici: Si qua ratio utilitas. rint. . si opertum est Evangelium nostrum, inque suadeat admittendam esse Theologiam iis qui pereunt, est opertum a in quibus dius Positivam, maximi, ut Scripturam sacram butus saerati exeaeravit mentes infidelium, ut interpretetur, & varias illius solvat obscu- κω fulgeat illis illum alio Evangsta H axitates & ambages: sed ad id prorsus est Dei. igitur Christi fidelibus sacra Scriptu-
inutilis: Ergo respuenda. Μ re patet extra non est operta, sed aperta. dictis. Μιηorem probant variis ipsius Scri- Confirmant ex S. Chrysouomo Homilia 3. depturae sacrae tellisus, ex quibus inferre ni. I taro, ubi cum ostendisset Philosophos o tuntur eam ita esse apertam, ut ad sterci- scuri: locutos, re veritatem non detexisse,piendum illius genuinum sensum, nullo in. sed eam multis texisse verborum involueris, terprete , nulloque Doctore opus sit. Sicasubdit: usui vera cy, Proplatae omηia Gηtra Psalmo 13. Praeceptum Domini lucidum O, fecerunt manima, claraque proiderunt, v illuminans oculos, Prov. 6. Mandatam luere. luti commvn s orbis Doctores; ut per se qui . s. lex luxa. Petri I. Hubemus firmio. e discere possit ea quae distuntur ex sua se. rem Pro elicum sermonem, evi benefacitis au--Ergo ad eas percipiendas fidelis non tendentes tamquam lucernae lucentι in catio- eget interprete, Κ Douore. noso loco . Ergo tantlim abest, ut sacra Scri- Resimiaeo ad primunt, ApostoIum iis ver-ptura aliqua obscuritate offundatur; imbibis non agere de facili, vel difficili Seri. Ipsa lux est, quae omnes quas suo sinu ve- pturae intelligentia; sed de fide Evangeli-ritates complectitur, divino veluti fulgore ea, quam praedicantibus Apostolis plures ex irradiatas exhibet. malitia&mentis excaecatione repellebant δων minorem, de illius probationem di. eb qum veritates Evangelieas sensuum vos inguo. Scriptura sacra sulget lucis instar luptati& rationi naturali repugnare cense. in omnibus suis libris, &contextibus, nego, rent. Sanctus Chrysostomus autem non lo-
in aliquibus, puta historialibus, concedo si a. quiturde universa Scriptura, sed solam deteor enim Scripturam sacram interdum ita libris historialibus, quos intellectu Deiles patentem sensum prae se serre, ut legenti ex ipsa sola lectione denuntiat. Subdit enim; cuilibet primo intuitu fiat manifestus. Sed Sume librum in manus, lege bifariam om. etiam necessum est Haeretici lateantur eam nem, is quae nota sunt, memaria tene; . , tit plurimam tanta caligine sustulam ut quae obscura sunt parumque mari a fe- nonnisi vel Deci revelante, vel doctissimisiquenter pereurre : quod fi non poteris assii-
viris interpretantibus, genuinus illius sen.itate se nis invenire quod Aritur, accedens possit detegit ut patet thm ex supra me- ad sapientiorem , vade ad Doctorem: EG morata sanctorum Patrum sententia: tam go censet aliquos esse contextus obstu ros .
ex ipso Davide, qui licet apprimδ novistit de quibus Dociores iant audiendi & consignificationem-vim verborum lingus He.isulendi. hraicae, quibus tune saera Scriptura erat in ciunt serenia Haeretici, quod etsi Sa- exarata; nihilominus Deum simplex preca. cra Scriptura aliquibus tenebris inundatur, batur, Da mibi Daesiectam is mutabor legemmeas tamen non ab homine exterilis, sed a tuam; Revela oculos meos is, eo derabo mira-imo interita docente esse solvendas ι fideles bilia deleget . . . Mumma superservum tuam enim Deum solum Doctorem habere debent, o, dore me hs rationes tuas, Ral. II 8. juxta illud Isaiae Vaticinium sq. 'ramum Unde merith S. Hieronymus Epi'. ad Pau-iverso3 Dos tuos doctas a Domino. Et Ieretinum subinstri: Si totus Propheta tenebras miae 3 I. Dabo lenem meam in eressibus e strarantiae eanfitetur, qua nos mus parvulos, rum, O, in edirae earum scribam eam : ηο O, purae lactentes inseviae norae circumdari /idocebit ultra via proximum suum, dicens, e autem velamen non solum in facie Μο- Cognosce Dominum i -ηυ enim Ment me, asse; sedes in Evangeliis, O, Amstolis positum nummo rarum 6que ad maximum. tigonuL
59쪽
lo Doctore egemus, nec proinde Theologia Positiva opus est. Neto consequenturm , nec enim is est praedictorum contextuum sensus, naias namquedi Ieremias intelligendi sunt de Doctrina Evangelica, quae lege Mosaica in hoc praece. teris eminebat, quod non per Prophetas, sed per ipsum met Dei Filium tradita & expressa tuerit, juxta illud S. Pauli Hebr. I. ΜHIfariam musti flue modis olim Deus loqxens Da. tribus in Propritis ; novissimὸ diebus sis rabis locutus est in Filio: quo fit ut omnes Christiarii dicantur Neodidacti, hoc est a Deo edocti,
vel immediath ut Apostoli&Discipuli ι vel
saltem mediath ut ceteri fideles. DI dico, praedictos Prophetas conferre statum legis novae cum veteri, ut sit sensus, Omnia fidei mysteria dc arcana multb clariora lare in Evangelica lege, qu1m in Μosaica, quae plena erat umbris & fisuris. VH denique dico, praelatos textus suis te praenuntiativos illius mirandi illapsus Spiritus sancti super Apostolos in die Pentecostes , & super alios quoscumque fideles nascentis Ecclesiae filios, quibus cum baptismo Spiritus sanctus con- erebatur, & donum scientiae, prophetiae, ac genera linguarum divinit lis insundebantur, ita ut idiotae quique & riides in m mento sapientissimi evaderent. α
gent Haeretici ex primae Ioannis a. Cap. Non auces babetis, inquit Ioannes ad fideles scribens, ut quis vos doceat . sed unctio dorat vir de omnibus: Ergo fideles nullo etiam indigent Dinore, nec consequenter ulla Theologia. Negyrocequentiam: Sinuidem sanctus Ioan. nes non intendit fideles nomine Doctore non
egere 3 quorsum enim ipse Epistolas ad fide Ilum eruditionem scripsisset λ iorsum Deus in Ecclesia sua ordinasset Pastores &Docto.
res ad consummationem Sanctorum, ut suo, pra diximus p Vult itaque solum compri. mere vanam quorumdam fidelium curiositatem, qui ab Apostolis edocti, etiam Pseu.do- Apostolos audiebant, qui supersemina n. tes EiZania , veritates Catholicas suis pra. vis dogmatibus infuscabant.
Vel dira, eum intelligendum esse de Theo. logia Assestiva i & Μystica quam non lectio docet, sed unctio, non littera, sed spiritus: non mortalis homo, sed Deus immortalis, qui plerumque infirma mundi eligit ut confundat sortia. Contingit enim non rarb,
quM rudes quique idiotae, qui vix litteras callent, Deo interilis docente dc divinit lis
illuminante, abditissima quaeque fidei mysteria percipiunt dc reconditos Scripturarum tensus aperiunt & explanant apertius, quatri Dostillimus quisque sacere posset . quibus loqui videtur S. Augullinus. l. 83. Quaestionum qu .qΚ dicens. Credibilium tria fiant genera: alia sunt qua semper creduntur , numquam intelliguntur, sicut est omηιι bistoria,
te ratus bumana gesta percurrens . alia mox ut creduntur intelliguntur, sicut sunt omnes rationes humanae, Vel de numeris, vesquibu, Bbet disciplinis. Tertium, quae primo cr duntur p ea intelliguntur, qualia sunt ea quae de divinis rebus non possunt intelligi, notab bis qui mundo sunt corae, quod fit praeceptis
an qualiter rareto a Sebolustiea Melera Dei prosit. Notandum I. Theologiam sebolasticam
sic appellari triplex tib motivum. Primo, quia haec maximh docetur & discitur in Scholis ι Positiva autem proprio stilindio dc sacrarum Scripturarum privata de assidua lectione ac sanctorum Patrum exercitatione comparatur. Secundo quia more
cademico dc Philosophico ex principiis divina fide immediath, vel media id cognitis, suas conclusiones per legitimum discursum elicit, ut fidei mysteria explicet evidentilis.
contra impugnantes animosh tueatur, dc solvendo omnes, quae adversus ea possent
objici contradictiones &implicantias, facili lis credenda suadeat. Tertio denique, ita dicitur per quamdam analogiam cum Philosophia, quemadmodum enim Philosophia versatur in in velligandis rebus naturalibus; ita Theologia Scholastiaca maxime detinetur dc occupatur circa jus divinum naturale, idest circa veritates omnino immutabiles; quales sunt non sollim Dei essentia, persectiones, Trinitas pers narum; sed etiam cultus ei secundlim sed bitus: imb&ejus divina praecepta , ac me dia omnia quae ad Deum consequendum coninducunt non quidem ut sunt actu exilientia;
sic enim haec omnino libera sunt, dc potius a Theologia Positiva, quam a Scholastica considerantur: sed ut sunt possibilia, dc quatenus nullam contradictionem involvunt, nimirum ut Theologus aperiat nullam esse repugnantiam in Dei operibus; nec gratiam
naturae officςre, imbipiam perficere dc On
60쪽
nia fidei mysteria non esse contra, lichi non
sint juxta rationem naturalem. . Notandum 2. Cetto certius Theologiam
Positivam aut Scholasticam lingulis fidelibus sigillatim spectatis, non esse abiolute nec eisariam ad conlecutionem salutis. Ratio est clara ; rustici enim complures rerum Theologi carum rudes penitus & ignari,utpote in agrisset e temper & inter pecora degentes, fidei tamen Atticulos firmissimὶ credunt, sancti que Ecclesiae lacramentis muniti, Deliciter ex hac vita decedunt, & salutem aeternam Consequuntur. Imbnec uni verso fidelium car. tui seu toti Ecclesiae Theologia Scholastica videtur abibliud necessaria; quippe ante Magistri sententiarum tempora, qui circa an . num millesimum centesiimum quadragesimum Theologiam in Academicam formam
ct Methodum reduxit, Ecclesia diu pietate ac doctrina floruit, mediiique iussicientibus &ad suos de rebus fidei instrirendos , ad Haereticorum vim propulsandam erroremque
eliminandum, instructa suit. Notandum 3. Theologiam Scholasticam singulis fidelibus, mediat Esaltem, toti verti
Ecclesiae immediate necessariam esse necessi. tale morali, seu maximi commodi &summae
titilitatis; singuli namque fideles opus habent Doctoribus, qui fidei ruticulos ex se obscv. ros ac dissiciles variis propositis rationibus credibiles faciant 3 dubiaque omnia, quae vel ex proprio cujusque ingenio occurrere, vel arte Daemonis suggeri, vel denique ex Hae. reticorum perversitate proponi possunt, diluant atque dissolvant: rudes enim fideles tot pericialis expositi, si hujusmodi Theologo. rum destituantur praesidio, aegie in fidesu, sistent. Ecclesia pariter tot haereticorum trilis petita labesa claretur, si non adessent subtiles illi Theologiae proceres, qui haeretico.
rum technas & sallacias retexere, offusas. nue hominum mentibus erroris tenebras dii.
sipare possent. Quod utique sullus & effcacius demonstrabit
utilis es, e necessaria. Hyc est innium
Sapientum contra haereticos, di nonnullos Pseudo-Catholicos.
Probatur, mi quidem ex universali consensu totius Christianae reipublicae, quae hanc methodicam Theologiam venerata est. &leκata statim atque in mundum prodiit,
eique docendae, &discenda' schalas amplis. simas erexit 3 ditavit pinguibus Proseisorum stipediis, privilegiitque honorificis exornavit. Secunia Ex Conciliorum oraculis; Gn. stanti ense enim Theologiam Scholasticam satis superque probavit, dum Se 7-8. improbavit damnavitqne omnes errores Uviclem ieum maxime quo universitates, sudia, rege-gia, magisteria vana gentilitate intriaucta esse pronuntiabat. Similiter Clemens V. in Concilio Viennensi ubi statuisset baptismum tam adultis, quam parvulis esse necessarium ad salutem, subdit: Verum, quia quantum ad lectum bapti mi reperiuntur Doctores quidam nolui, opiniones contrarias babuisse a quibusdam ex eis dicentibus per virtutem bapti mi parvatis quidem culam remitti, sed
iratiam non conferri: aliis e contra asserenti. us , quὀI O, culpa ei dem in baptisma remisistitur ,-virtutes, ac infrmans Dratia infunduntur auoad babitum , etsi non pro illo tempore auoaa usum. Nos autem attenaeentes generalem escariam mortis Cisisti, quia pre baptima applicatur pariter omnibus baptizatis, σιηisnem secundam qui e dicit tam parvittis quam adultis cosserri in baprismo informantem
gratiam ,-virtutes, tamquam probabiliorem , O, dictis Sanctorum, ac Doctorum moderno. rum Theologiae magis consenam,seconcordem , saero approbante Canetho duximus eligendam . Ex quo quantum auctoritati Theolog tum Scholasticorum tribuat, non modb tan.
tus Ponti seκ, sed & universalis Ecclesia, sand liquet 3 quippe cum in re tanti momenti velit decernatque haerendum esse probatae pluribus eorum opinioni. Quid si omnes inter se constanti c6nsensione conspirassent pNon juvat referre quantum opis dignitatis aliis in sequentibus Conciliis oecum nicis Doctores SchoIastici contulerint excutiendo difficillimas quasque Quaestiones,
in utramve partem eas ventilando, ut sa-cilius veritas appareret, & haereticorum salla dogmata landitiis ruerent, & evanescerent; haec enim ibius ignorare potest qui eorum Conciliorum acta non legerit. Hinc Tridentilaum pluribus decretis lancivit ubique locorum instituenda esse collegia, Momnibus gratiis de privilegiis Academias
esse donandas. Tertio, id ipsum patet eκ decretis&sententia Summorum Pontificum : si quidem Innocentius IV. nostro Alexandro Alensi.
qui propter summam eruditionem, Fons visae, dum vi verct, appellabatur) praecepit B dc Ap