장음표시 사용
81쪽
Τheologia nostra an sit Sapientii
na , & quidquid in eis a veritate repere. rit alienum , improbet 3 da 1 Christianorum Academiis tanquam dogma perversum
Adde q-d, si Theologia non tradat prinei. pia Coraus is, tradit saltem principia Em, ratia rerum ι siquidem agit de Deo omnium rerum prima caula, moderatore summo, ac ultimo fine: idque tam in ordine naturali, quam supernaturali. Est etiam aliquatentis& ex occasione, scientia omnium rerum in articulari, eaque perspicacior, quam quar-ibet scientia naturalis 3 siquidem occasionemasterii Dearratiωis, agit de essentia, su sistentia &personalitate ι docetque subsistentiam & personalitatem realiter ab entitate individui esse distinctam , necnon duas naturas eadem subsistentia posse subsistere , quod utique Metaphysicis prilis erat ignotum . Similiter agendo de operibus sex dierum, aperit milum originem, situm, statum & directisnem: insuper praestantissimarum entia specierum , Λι elorum nempe & hominum naturam , dotes & proorietates indicat. Agit pariter de accidentius corporeis in Eucharistiae Satramento sine subiecto subsistentibus, de habitibus vim tutis & gratiae, &e. ae proinde dici potest aliquatenus scientia universalis. Diras a. Sapientia versari debet eirea di
ficilia & a sensibus remota: sed Theolceia agit de iis quae facilli cognosci possunt , &sensibus obversantur . puta de humanitate Christi, homine , Sacramentia , &c. Ergo uon est dicenda sapientia. Distinguo minorem. Illa facith cognosci possunt & a sensibus percipi, ut a Philosepho considerantur exterilis & secundum e rum naturalem constitutionem, transeat: ut
considerantur a Theologo, & quatenus humanitas Christi est verbo divino unita persenaliter 3 item prout homines destinantur ad finem supernaturalem per media super. naturalia 3 similiter prout Sacramenta assumuntur 1 Deo tanquam signa certa & e Macia ad producendam gratiam , dcc. haec inquam, sunt cognitu facilia , nego . mee enim & caetera quaeque in Theologia tradita innotescunt & iuntur per solum lumen fidei & discursum lumini supernaturali
innixum, ad quae homo naturae viribus nullatenus potest assurgere et Nam ut loquitur sanctus Paulus I. ad Corinth. a. Ani Iis ,
- mapercis' ea quae sumspiritus Missia ritia enim es illi, ma ses intelligere ,
ETs Theo ogia nostra, propter suam in
evidentiam , persectae scientiae titulisitoii illuliretur , proindeque superfluE , &inaniter praesens Quaestio moveri videatur; etenim si non sit icientia. consequens est ut neque sit stientia subalternatat quia tamen ex ejus discussione & resolutione magis firmatur praecedens conclutio, infirmaturque validilis opinio Thom istarum contendenistium idcirco Theologiam nostram esse scientiam . quia ejus principia sunt evidentia in Theologia Dei & Beatorum quibus subal ternatur; ut hoc postremum effugium praecludamus, operae pretium est demonstremus Theologiam nostram nullatenus subalternari
scientiae Dei di Beatorum , quod ut fiat evidentias. Notandum pri- , inter scientias aliquassisasternatas 1 & alias subahernantes appel. lari. Priorea sunt, quae sub alia collocantur. a qua dependent in certitudine, & evidentia tui objecti, suorumque principiolum: posteriores veth quae talia objecta evidenter deis monstrant probantque principia scientiarum inferiorum: sie Medicina dicitur subalternari Physicae, quia in Physica Medicinae principia probantur, & corporis Lumani, quod est illius objectum, natura & proprietates
demonstrantur ae norificantur.
Notandum a. ad subalternationem scientiarum tres praecipuas desiderari conditiones. Prima est, ut materiale subjectum subalterinnatae contineatur sub objecto generali subalis ternantis, sicut eorpus humanum, quod est obiectum Μedicinae, continetur sub corpore naturali, quod est generale objectum Phusicae, mi Medicina subalternatur. Secunda, ut scientia subalternata consideret illud o mum sub aliqua disserentia accidentali , iub qua non consideratur a subalternante , ratione cuius disses entiae objectum habeat novam scivilitatem; & sit veluti radix novarum proprietatum, quae in linentia subalternata demonstrantur. Sic Medicina eo siderat eorpus naturale ut sanabile, quae Farabisius non consideratur 1 Physica, est-
82쪽
De subaltematione Theologiae nostrχ.
eae ratio, 3c radix omnium proprietatum, ouas medicina in humano corpore detegit α in velligat. Tmia, quod iut ternata dopendeat in certitudine & evidentia suorum principiorum 1 subaltemante; ita quia huius conclusiones sint principia alterius; ubi enim scientia subalternans desinit, ibi subalternata incipit , ut observat Doctor su. Prasio, Num. 3α unde νulgare emtum, Di 3de rus incipit, ubi a rit m laus. Nolandum 3. scientiam iubalternatam aliis quas habere proprietates , subalternantis propriciatibus diversas . Prima est, quddiuialternans prodedat ex principiis ' se notis in seipsar subalternata verti re prin. et piis notis in subalternante. Secunda, quhd subaltemans sit superior & independens tam
quoad obiectum, quin quoad principia sua noti arula e subalternata verb sit in or , & subalter me quoad utrumque dependens. Terim , qu utraque debeat & possit esse in eodem lubi cto& intellectu, quia una debet aliam illustrare proban & ω- tifica ido ejus principia, quod fieri non posiset, ii subalternans, & subalternata essent in diversis submis; sicut enim subalte inta non esset scientia si ipsius conclusiones non essent resolubiles in primipia eviden. ter nota 3 ita non esset scientia in hoc intellectu , nisi hic intellectus posset illius
scientiae subalternatae conclusio. .es resolvere
in prinopia evidenter notas sed non posset hanc iurmare resolutionem si non haberet scientiani subalternantem, quae eonta et &demonstrat principia iubalternata , ac pro inde utraque debet esse in eodem inteluctu
M. contra S. Thomam re ejus tequaces.
Probat Doctor Primὸ : Scientia subalternata est compatibilis eum subalternantern eodem subiecto: sed Theologia nostra non potest subsistere eum Theologia Beatorum 3 ergo ei non subalternatur. Maior paret ex 3. nota bili. Minor probatur: Theologia nostra nititur fide , ex is enim principia sunt articuli fidei . ex quibus suas conclusiones elicit: sed fides nequit subsistere cum latentia BG- torum et ergo neque Theolosim νquod sutas sequenti conclusione probabi
. secvnM: Scientia subalternata dependet a subalternante tanqualm 1 causa ι conclusiones enim subalternantis sunt principia conclusionum sebalternatae; hae liquidem per illas probantur , dc consequenter sunt etiam principia, & causae scientiae subalter.
natae 3 quia quod est causa causae, ei etiam causi caulatit sed Theologia nostra non dependet A scientia Beatorum tanquam hcausa . Probatur, Si Thrialogia Beatorum
esset causa nostrae Theologiae, maxime vel ratione obiecti, vel ratione potentiae &suia tecti, vel ratione luminis: Dd neutrum p test assirmari 3 nostra namque Theolo non pendet a scientia Beatorum tanquam ab obiecto, aut potentis, quia Deus est o lectum , & intellωus noster est submum Theologiae nostrae independenter 1 Theol
gia Beatorum. Neque etiam ab ea pendet tanquam a lumine, auia Theologia nostra dependet 1 lumine fidei. Insuper eo usi nes nostrae Theologiae formantur de noscuntur independenter 1 lumine visionis Maiatificae 3 de consequenter ab ea non depenis dent tanquam , caula. Ergo nostra The logia non subalternatur Beatorum The logiae.
Tretis: scientia subalternata per se pri-
md non versatur circa easdem veritates,
quas tubalternans considerat; quia ubi laec desinit, illa incipit , G qu iubalternatae conclus es pro ri debeant per conclusi
nes subalternantis tanquam per principia rsed Theologia nostra versatur ei rea easdem veritates circa quas Theologia Beatorum occupatur : mysteria enim e ita, ex quiabus nos ras conclusiones deducimus, eadem sunt ex quibus Beati suas conclusiones et
ciunt ι cum hoc isto discrimine, quhd eadem mysteria quae a nobis obscurE r fidem, ab eis clirh de intuiti vh per lumen gloriae innotescant. Hine dicere pomane, Fiem audra m per fidem quae est is auditu sis videmus in civitate Domini. OQ. Psial. η7. suaνM: Qui habet sesntiam subaltema
tam , potest, imi debet habere e iam suba, ternantemἶ alioquin non est persecth sciens, clan non isessit scientiae subalternatae eon. clusiones ναlvere in principia evidenter no- a , quae per subaltemanrem innotescunt 3 sutralternans enim est habitus duo cognoscuntur principia scientiae subalternatae e
83쪽
m De subalternatione Theologiae nostrae.
impossibila autem est acquirere habitum conclusionum, nisi prilis habeatur habitus principiorum; unde Medicus debet callere Phyctam saltem quantam ad ea quae habent rationem principii respectu Μedicinae. Sed nee possumus habere Theologiam
Beatorum, nec illi nostram : Ergo nostra Theologia eorum scientiae non subalterna.
suimὀ: Scientia subalternata considerat obiectum suum sub aliqua ratione realiaccidentali, sub qua 1 subaltemante non consideratur ι indicina enim considerat eorpus naturale ut sanabile, qualiter a Phytica non conspicitur, re per hanc dissere n.
tiam Medicina seecie distinguitur a Physi.
ca: sed Theologia nostra habet idem omnimo objectum ac Theologia Beatorum, ρο- ta Deum sub ratione Deitatis: Ergo ei non
Nec refert quod a Beatis Deus sit elath visus, a nobis autem obscurE & per revelationem cognitus. Haec enim non efficiunt diversitatem realem in objecto. Tum quia
haec diversitas non ab oblino, sed 1 diver- state luminis, nempli gloriae , & fidei est
repetendar Tum quia esse elais visum , est Iantum denominatio extrinseca, quae proin de non infert aliouam in obino diversitatem realem , sub qua considerari possit ab una scientia di non ab alia. Tum quia objectum sub ratione sormali objecti praecedit scientiam, sicut causa effectum; ab objecto enim & potentia paritur omnia notitia: sed Deus ut clath visus, non praecedit scien-liam beatam, quae est visio; imbpotius eam multur, quia livisione dicitur visus. Ergo ham ratio μνὶ visi, non est ratio objectiva specificans & distinguens essentialiter scientiam beatorum , nostra.
Reponit Gonetus ; quod lichi in seientiis
naturalitas subalternata debeat considerarecbjectum sub aliqua ratione accidentali, quaest ratio novae scibilitatis, di radix proprie atum , quas subalternans non considerat tamen hanc conditionem in Theologia non desiderari. Clim enim Theologiae objectum sit infinitum & illisitatam 3 ex se, dc sine additione ullius disserentiae accidentata habet plures modos scibilitatis , ratione quo. rum pinest diversas terminare sciςntias, &cognosci per unam scientiam omnino superiraturalem , qualis in scientia Beatorum ι& per aliam naturalem , quae per lumen
naturale , di discursum suas conclusiones deducit ex primisiis illius scientiae Beato.
rum, qualis est Theologia nostra. Contra I. Implicantia loquitur , dicendo Theologiam n ram petere inevidentiam edi natura sna, eam tamen habere tantis per accidens adjunctam & ratione status 3 quod enim postulatur ex natura rei, ipsi competit, non per accidens . & ratione intrinseci , sed ratione intrinsecorum se rum principiorum. Licet enim v. g. calis in igne sit accidens s quia tamen ignis calorem ex natura sua stulat, nemo dixerit ei competere solum ratione status , ocab extrinseco ; ae proinde vel Theologia nostra non postulat inevidentiam ex natura sua , vel eam non habet solum ab extrinseco dc ratione fidei cui innititur , &status viatoris in quo est ι sed eam habet ab intrinseca sua ratione , dc ex principiis ex quibus suas conclusiones deducit. Unde sicut evidentia est intrinseca seientiae Beatorum , quia suas conclusiones eliciunt ex principiis evidenter cognitis per lumen gloriae; ita inevidentia est intrinseca The logiae nostrae, quia suas deducit Conclusi nes ex principiis inevidenter per fidem c gnitis. Secunia, illa obscura revelabilitas non se tenet eκ parte oblecti cognoscibilis , quod
eae se nihil obscurum habet , nihil quod non sit evidens & evidenter cognosci sile rsed repetitur solam ex parte luminis &medii, quo objectum idem clare a Beatis per lumen gloriae, & obscure , Viatoribus per
fidem deprehenditur e Sed diversitas luminis non sufficit ad rationem subalternati nis , ut in secunda probatione demonstra
Teres, Me responsio salso fundamento nititur, puta quod Theologia nostra &Beatorum penes solum statum disserant, ita quod Tneologia Viatorum eadem peris severet in statu beatitudinis , quod ut rinsolvatur, sit
acquirimus, non remanebit in Fatu Dem.
titurinis. Probatur primo ex Aposteso primm ad Corino. cap. 13. ubi cum dixisset , Ciar tas nusquam excidit , subpangit : Sme protia evacuabantur sive sinsis cessabuat , . Me Ieistia destruetis. Ex quibus sic argument ,
Scientia quam in patria destruemam indi-
84쪽
eat Apostolus, est Theologia hie aequisita:
emo ture in patria non remanebit. Probatur antecedens, eam scientiam dicit esse destruendam, de qua pritis sermonem satiens dixerat, si babuero pro etiam, O nmerim niseria Mnnia i , -ηem scientiam: sed haec est Theologica, qua nempe novit myste. ria per conelusiones ex articulis fidei de. ductas, ut patet. Ergo censet scientiam
Theologicam in patria non remanere.
RVmusebis forsan cum qui uiam Tho- mistis, eo mota scientiam ab Apostolo dici
dei ruendam, quomodo elementa dicuntur
a Christo solvenda post diem judicii: ita
qu , sicut elementa non solventur quantam ad substantiam, sed sollim quant lim ad modum&statum, quia scilicet transibunt a statu imperfectiori ad lutum persectiorem sita similiter scientia nostra non deliruitur quanthm ad substantiam habitus, is tam tum, quantum ad modum obscuritatis, vel inevidentiae, quam in habet.
Contra. Haec explicatio omninb contra.
ria est verbis Apostoli, & ab ejus menteio h aliena, tum quia simpliciter & a soluth Apostolus dicit scientiam esse de-n mendam, destructio autem, non est sola rei descreatio sive transitus a statu minus persecto ad statum persectiorem, uti de ele. mentis Christus Ioauitur dicendorerra tra xta sed verbum destris significat rei des onem, ae cessationem sive tram situm a non esse ad esse. Tum quia m -- do dicit scientiam esse destruendam, quomodo prophetiam evacuandam: at certum est prophetiam nullatenus remanere in patria, is omninti deficere: Ergo idem se. re tam judicium de scientia Theologica . Tum denique, quia hujus desitionis, &d structionis 'rationem reddit Apostolus: Ex parte enim, inquit, cumstimus, is extarum etamus et cum autem Doerit quiam
Mium est, evacuabitis quod exparteo. Hoc est, quidquid modb cognoscimus, tantum novimus partim per prophetiam &partim per scientiam Theologicam 3 quae utraque cognitio rem sit impersecta, utpoth obicu-Fa, dcine videns, evacuabitur, cum persecta de evidens cognitio beatifica advenerit: Ergo aperih cemet Apostolus omnem cin8mtionem, quam hie de Deo per discunsum Theologicum habemus, in patria non subsistere, sed desinere. Probatur secundo: Fides non remanebit in statu beatitudinis: Ergo neque Theolosiλ
nostra. Antecedens ab omnibus Theologis admittitur Ec colligitur ex his Apostoli vembis, Videmus m e per speculum, O, in aenigmate ; tune autem Deis ad Deum. Consequemtia probatur, Theologia nolira fide nititur ex illius enim articulis omnes suas conclusi nes deducit: Ergo fide pereunte necessees etiam Theologia nostra pereat, iundamentinamque jactura aedificii ruinam insert. Confirmatur: Ideo fides non renianet in patria, quia cum sit obscura Ec in evidens, est incompossibilis eum seientia beata declara Dei visionei sed Theologia nostra pariter est obscura de inevidens, nedum rati ne status, de per accidens ut volunt Tho-mistae sed ex principiis suis intrinsecis, de
ex ratione suasormali, quod tae vinco. Talis est Conclusio essentialiter Ec intrinsech, qualia sunt principia ex quibus deducitur 3 sed principia nostrae Theologiae sunt intrinsech inevidentia: sunt enim articuli fidei, qui ut artieuli fidei sunt, habent annexam
inevulentiam, dc obscuritatem , clim persolam fidem, re revelationem innotescant: Ergo Conclusio Theologica intrinsece estine videns, proindeque cum visione beatim ea substitere nequit. Dises I. Nullus habitus destruitur, nisi vel per se, de ad introductionem eontrarii, sicut nabitus temperantiae solvitur per vitium in. temperant aes vel pre aecidens, dc ad desitionem subjecti in quo est, aut objecti de quo est, aut astus, per quem se atur de
vegetatur: sed Theo ogia nostra neutro enhis modis perire potest in patria: Ergo non desinit, sea perseverat. mior nota est Phialosophis: Μinor patet quoad utramque partem: primo namque visio beatifica non op.
ponitur per se Theologiae nostrae, sed tam thm per accidensecratione diversi luminis, fidei de gloriae: secundd, idem est objectum, eademque facultas intellectiva, de discursi. va, tχm in via quam in patria: Ergo, dcc. ων minorem qua nilim ad primam Paditem, siquidem visio beatifica per se opponitur Tneol iae, sicut clarum obscum de evidens inevidenti, ut saepe iam dictum est,
ac proinde necessum est ut ad accessum vissionis beatificae omnis nostra Theologia pereat , sicut ad solis ortum tenebrae solvuntur, ec evanescunt.
Diras a. S. Hieronymus censet Theologi. cam scientiam in caelo perseverare, siquiadem sua admisimum eum adhortans ad
studium lacrae Scripturae, ait ι Discamus iu
85쪽
remis qaorum sesentia perseveret uili, cum
elu. Et S.Chrysostomus me.r3. prinis ad --λ expendens praefata verba S. Pauli,
ait, No Ginbitur scientia, sed desum esse
πσο poma: Ergo censent Theologiam non deficere, sed perseverare in caelo. Nego eosequentiam, & ad S. Hieronymum dico, eum loqui de rebus scitis, non de ipsa scientia, ita quod velit Paulinum incum. re studio mysteriorum, quorum scientiam evidentem dc claram habere debet in caelis. Aa s. raro mum, dico eum velle scientiam nostram, equidem non aboleri, non
qu praecedens remaneat; sed quω ad im- rsectae & obscurae cognitionis desitionem, clara di evidens succedat.
a X PHAA compertum est aesectum
lcientiae id omne dici quod obiicitur seu proponitur intellectui cognolcendum per illam scientiam: dicatur etiam subiectam, non quidem inbaefinis, lieu cui aliquod accidens inhaeret; sed attributωνit, quia Omnia de quibus agit scientia ipsi attribuuntur, & ad ipsum referuntur vel tamquam partes, vel tamquam proprietates, vel tamquam species, si quas habeat. andum autem primὸ, duplex solith distingui objectum, materisse videlicet min. Primum ita dicitur, non quod sit comporeum, & materia physica contians: les Per qua indam anal etiam, quam habet cum materia 3 sicut enim illa est indisserens ad varias formas a quibus insermetur 3 ita hoc indisserens est ad varias scientias a quibus attingatur & percipiatur; idem enim cor. Pus humanum v. g. dici potest objectum Μεdicinae, ut sanabile: Physicae, ut naturale:& Geometriae ut extensum est. Secundiam
autem est illa formalitas in objecto materiali reperienda, quae ipsum determinat ad certam scientiam 3 se xasinalitas determinat corpus humanum ad Physicam , μυ-bilitas ad Medicinam: quantitas ad Geometriam, dic. Utrumove est iterum duplex nempe ad vatum, leu totale, ad quod omnia quae tractantur in scientia reseruntur vel tamquam partes, vel ut proprietates, vel ut causae, vel ut effectus, &c. Ealaad. aqvatum leu partiale, quod ab una tantdmpat te illius scientiae consiliteratur.
Notandum I. Objectum Brinale, ut ormnes alias omittam illius acceptiones&usu
pationes, posse distingui triplex, nimirumipecificativum, motivum, dc terminativum.
spe ativum, seu quo, est illa formalitas
reperienda in objecto materiali v. g. sanabilitas in corpore humano, quae illud dete minat ad Medicinam, & eam speeificat &distinguit aqualibet alia scientia. Wreum, leuauis, est ratio qua movetur intellectus
ad objectum cognoscendum, & sine qua ad illius cognitionem lese non accingeret 3 sic lux dici potest objectum movens visum ad percipiendum colorem , & praemissae objecti. ,h dici possunt movere intellectum ad aniensum praebendum conclusioni: & quia revelatra divina objecti vh intella ctui proposi.ta, ipsum movet ad assensum fidei, diei potest objectum formale motivum illius asset
ius. Termiηativum autem seu quod, est totum conflatum ex objecto materiali dc is mali , quM terminat omnes cognitiones quae in icientia de tali obiecto habentur: se sanabile dici potest objectum terminativum Medicinae, quia est ratio terminans omnes Medicinae cognitiones & conclusiones. His adde rationem sormalem sub ρυ, uam lichi intellectus in objecto non atten. at dum per scientiam vertatur circa illud obi um; tamen si haec non adesset, ado
secium per illam scientiam non tenderet. Sic visibilius est ratio lub qua oculus colorem deprehendit 3 quamvis enim videns c lorem non videat viri bilitatem ι lamen sic lor non esset visibilis, ab oculo non videre. tur. Sic pariter abstractio a materia est ratio sub qua Metaphysica considerat ens&ejus proprietates; quia lichi dum Metaphysicus considerat ens, & in eo unitatem, D. nitatem, dcc. non attendat an praescindanta materia; tamen nisi ita praescinderent, illa Metaphysicus non conuderaret, Gqubdobjectum Metaphysicae ab omni materia prς-lcindere debeat.
Notandum 3. aliquid dici posse reveIatum dupliciter. ει ὰ, sormaliter, immediath.& explicii , sic revelatum est Deum esse unum in mentia , & trinum in personis,
Verbum divinum esse incarnatum, &c. M. eundo viritialiter, mediath,&implicitriquando videlicet in re immediath revelatat alia virtualiter, intrinsech & necessariti contin tur, aut eam sequitur, vel ut principium,
vel ut proprietas, vel ut esse hus, qui per discursum ab ea deducitur, qualiter in hac
86쪽
proposithme immediath revelata Christus
est homo haec virtualiter, &mediath re. velantur, minus est risiuisis, &c. quia vis ridendi &discurrendi iunt proprietates ab homine inleparabiles. His praelibatis resolvendum est quodnam sit obiectum tam materiale, quam sormale Theologiae: in cuius quaestionis discussione, ita dissentiunt Theologiae Principes, ut ex omnibus vix duo invicem consentiant. in id autem verius Doctori Subtili visum fuerit,
frae. Ita Doctor, qu. 3. Pralogi παλqua am enim ibi loquatur statim deo, jecto Iheologiae in se re quatenus es in intellectu divino, tamen eum idem sentire deTheologia, quae in rabis est, evincam infra. Probatur itaque conclusio: Illud est objectum adaequatum scientiae quod continet
omnes veritates, & ad quod reseruntur omnia quae in ea tractantur: Sed Deus virtualiter continet omnes veritates, & ad eum referuntur omnia, quae in Theologia tractantur : Ergo est illius objectum adaequatum. Probatur Μinor: Quidquid in Theologia traditur, respicit Dbum subsistentem, ope. rantem & producentem Hel in ordine Divini. tatis, & est 'inius liber sententiarum; Helin ordine naturae res errando, moderando
de destinando ad suos fines per media cuique congrua, ex haec se naus liber continet; κ' in ordine gratiae media summaturalia hominibus sebministrando ad finem supernaturalem asumendum, ac dehis Tre. eius liber disputat. Denique in ordine gloriae cuique praemium vel suppilaia decernendo pro meritis & demeritis. Seu, ut ait Aureolus noster, quia . Priam
glans, eum Teologia, inquit, sit de Deo,&de divinis, Divina piniant dici aliqua peressentiam, aliqua per participationem, quς-dam dicuntur divina per auumptionem ut Christus & humanitas ejus: Quaedam vem
per creationem & gubernationem, ut uni. versus mundus comprehendens omnem creaturam; Quaedam velli per praec um dc prohibitionem, ut virtutes & vitiar uitae. dam veth per institutionem, ut Sacramen. ea: Quaedam veris per ultimatam directio.
rem, ut visio&dilraio solifica, inibus aperth constat omnia quae tractamur in
Τheologia ad Deum tamquam ad objectum
xfirmatur Der improbationem aliarum praecipuarum sententiarum: Primb quidem.
objectum Theologiae non sunt Res cc Si-i , ut asserit Magister sententiarum I ro primo inst. r. intelligendo Ararum nomine, res quae sunt aliorum symbola; sive interim efficiant quod significant, ut Sacramenta 3 sive tant lim significent, de praefigurent, ut figurae veteris testamenti quae significabant mysteria novae legis. Haec inquam, sententia meri id ab omni-όus exploditur. Tum quia res secundum se concierantur a Phylica vel Metaphysica , quarum est naturam de proprietates rerum indagare 3 quatenus autem habent rationem signi, considerantur vel a Gramismatica vel a Logica, quarum est nominum dc rerum significationem aperire: Ergo res
designa non sunt proprium objectum Theologiae. Tum quia Theologia juxta nominis etymon, est sermo vel cognitio de Deo; de proinde res di signa non possunt esse illius objectum, nisi uuatenus appropriantur De dc usurpanturaa divina significanda: sica uel eus congruentilis statuitur objectum qu unres dc signa. Meunia, neque opus merisoriam aut Salus bominis congruE assignari possunt ita objectum Theologiae, ut voluit Durandus, φ . I. is s. Pν . . Ttim quia, quae tractantur in Theolcetia non reseruntur ad oeus meritorium, puta unitas essentiae. trinitas personarum, oce. Imb opera m ritoria ordinantur ad aliud; coonderantus
enim ut sunt a Deo de in Deum tendunt: Tum quia etsi nullum esset opus merito. rium, nullaque speranda salus. nihilominus Siva remanere posset Theologias Angelus enim aut homo viator fide illustra. tus, deducere posset conclusiones Theolo. gicas ex obj is sibi revelatis: Ergo, &c. Tertio denique neque Grastus quatenus is immo legitim E statuitur objectum Theologiae, ut voluit Sanctus Bonaventura ν-
ne minis P i, de plures alii cum eo: Tum quia ut inquit Doctor, si Christus es.set obiectum ad vatum Theologiae , s
ciueretur quatuor propositiones non esse 1heologicas 3 nimirum pri sitiones necessarias de Persona Patris de Spiritus sanis ctis quales sunt, Pater generari Smtus noctus a Patre is, Filio procedis; nec etiam umri tabes contingentes quae de ipsis formam
87쪽
rer verbi gratia, Pater ereat eum Filio: Verum neque hae etiam ratione Chri- Spiritus saxαus temporaliter missis estis Ap astus assignari potest in adaequatum The flosis per gratiam infunditur in bominesalogieter objectum; siquidem, ut dictum est, ystificatas. omnes propositiones tum necessariae, tum Similiter nec verae essent propositiones contingentes, quae fiunt de Patre & Spiis necessariae de Deo Trino & Uno ι verbi ritu sancto, hac ratione non essent Theo- gratia, Deus omnipotens, is immessus, Ece. logicae 3 siquidem ad Christum juxta al-
nec contingentes, verbi gratia, Deus creat, terutram illarum unitatum revocari non dirat re it miandum, &c. hoc autem possunt. Deinde ex hoc sequeretur Chri-
absurdum es: Ergo&illud unde sequitur .istum posse dici priorem Patre; siquidem
Consequentia patet 3 nulla enim veritas per- objectum adaequatum, prius est prioritatinet ad aliquam scientiam, nisi quia 1μ- te conceptus objectis particularibus sub sectat ad illius objectum, vel ut pars sub. contentis. Itaque consequens est ut Deus ip-jectiva illius, velut pars int ratis aut es. se assignetur in objectum adaequatum Theo. y sentialis, vel tandem ut illius proprietas: logiae. Sed nec Pater, nec Spiritus sanctus, nec Dius I. Plura traduntur in Theologia, Trinitas personarum sunt Christus, nec quae ad Deum reduci nec debent nec pos. pars subisiva vel essentialis vel integra- sunt, puta vitia & peccata: Ergo Deus non lis Christi, nec sunt ejus proprietates: Edi est adaequatum Theologiae obmum. go veritates de illis non essent proprih Theo- D inguo antecedens: Reduci non debent Ii,gicae si Christus esset adaequatum Theolo. direuh, concedo; non enim sunt media ad giae objectum. Minor patet, quia ChristusiDeum assequendum ordinata, imb ab dus ut Deus homo non censetur comprehen- possessione removent: indirecthsaltem, ne-dere Patrem S Spiritum sanctum, est enim go; vitia enim, etsi non habrant Deum au- persona ab eis distincta. storem: quia non habent causam effici in Insuper eum Christus involvat simul & tem, sed deficientem, in qu non sint es- dicat divinam & humanam naturam, si es-isectus, sed potilis desectus humanae liber-set adaequatum objectiim Theologiae, cumitatis a recto tramite deviantis 3 Deum ta- hoc debeat esse prius saltem natura&con-imen respiciunt ut eausam permittentem,eeptu omnibus objectis particularibus quae ordinantem & punientem. Deus enim proco lectitur, de quae ad ipsum reseruntur,ipter suam infinitam libertatem, &ne consequens eiset quod seeu lim humanam stram voluntatem coerceat, peccata fieri naturam esset prior Patre & Spiritu sancto: permittit ex sapientia, ad bonum aliquod sed hoc asserere nullus Catholicus debet nec ordinat ex providentia, & ex justitia pu- pol est. Denique Christus ut homo conside-init; nam iit ait S. Augustinus tractatu II a. xatura scientiis naturalibus; a Μeta physicalin Ioannem, Bene utitur Deus Mnas mala, quidem, quatenus est ens; a Physica qua- facit bona de malis, ad faciendos bomι extenus corporeus &e. ac proinde non postmaos, is, disternendos bonos a malis.
set statui objectum Theologiae, nisi praeci- Diras a. Scientia quaelibet supponit, nonia quatenus est homo Deus, sicque Deitas vetb probat existentiam sui objectii seu esset ratio principalis cur statueretur Theo Theologia probat existentiam Dei, ut palogiae objectum. Ergo non Christus, seditebit infra: Ergo Deus non est eaus obis Deus ipse legitimh assignatur in adaequa-ljectum. tum Theol in objectum. Donys mayrem, Scientia non probat RV eat Linconiensis, Christum equidem existentiam sui obmi a priori de per me- praecish svectatum & penes sollim naturam dium proprium & intrinsecum, concedo: divinam α humanam, non recte assignariinon probat a posteriori per medium eκ- in adaequatum Theologiae objectum: MnEltrinsecum, seu per illius essectus, nego ma-veib si ipectetur juxta triplicem unitatem ,ljorem. vel e gentis, quam habet eum Patre&Spi- Similiter distinguo minorem, probat exiritu lancto; vel ter orie, quam habet cumistentiam Dei a priori & eκ propriis suis. natura divina & humana 3 vel capitis, quamiprincipiis scilicet articulis fidei, nego: Rhabet cum Ecclesiae membris r nihil enimiposteriori her effectus, ct ex principiis alia inquit in Theologia tractatur; quod ad alter. rum scientiarum naturalium, ut retundat utram illarum unitatum non revocetur .iAtheorum insaniam, concedo: Dei eni
88쪽
existentia, ut essens supernaturale, qualiterli Theologia consideratur, non probatur ulla ratione, sed fide creditur.
CONCLUSIO SECUNDA . OBje ium formale, quod , seu specifica
tivum ac terminativum Deuάiae , es Deus, sub rasione Deitatis. Probat Dinor, qudes. 3. prologi nom. 7. Deus sub ea ratio.
ne est objectum specificativum Theologiae,
sub qua continet virtualiter omnes veritates, quae in ea tractantur: sed eas continet sub ratione Deitatis: omnes enim veritates, quae traduntur, & considerantur in Theologia, vel sunt necessariorum, vel contingentium eas autem omnes Deus virtualiter continet per rationem sermalem Deitatis. Necessarias quidem I ratio enim cur Deus sit unus, trinus, infinitus, aeternus, δα.
est ipsa Deitas; & per ipsam Deitatem evidenter notam, potest quilibet Beatus omnia quae Deo competunt demonstrare ; est enim ipsa Deitas sons & radix omnium, quae sunt in Deo ι ac proinde est ratio Irariter qua probari possit illa Deo competere. Contingentes etiam , etenim quod Deus sit creator, lanctificator, glorificator, vel ali. quid ex iis, quae vel Patri, vel Filio, vel
Diritui sancto , sigillatim , vel simul toti
Trinitati contingenter tribuuntur, non alia ratione haec ipsi competunt, quIm ipsius Dei. tatis, quae cum sit prima & sundamentalis
ratio omnium quae in Deo sunt, etiam vir. tualiter continet veritatem & scibilitatem eorum omnium, quae de Deo affirmantur.
Secundo, Nobilissimi habitus nobilissimum debet esse objectum, & sub nobilissima ra-t one: sed inter habitus intellectus, Theo.
logia est nobilissima ; inter obiecta scibilia Deus est nobilissimus; & ipsa Deitas est
praefantissima inter omnes rationes divinas,
clim sit aliarum radix & fundamentum :Ergo Deus sub ratione Deitatis est objectum formale Theologiae.
Terisi , Illud est obiectum Drmale speciis scativum , quo Theologia distinguitur ab aliis scientiis Deum sipdantibus: sed perisIam rationem Deitatis , Theologia distinguitur a Metaphysica , quae itidem Deum conside at, non iob ratione Deitatis , sed sub ratione primae causae , entis infiniti,
μν Porum t. Ergo necessum est ut Theologia Deum contempletur sub ratione Deitatis.
suario , Deus est obiectum Theologiae . sub ea ratione, sub qua objicitur fidei &visioni beatificae , Thmlogia enim a fide pendet & ad visionem beatificam ordinatur.& illae notitiae sibi invicem succedunt: Sed omnes latentur Deum esse objectum vili nis beatificae sub ratione Deitatis; siquidem beati Deum vident sicuti est . Est pariter objectum fidei sub eadem ratione 3 idque vel immediath , pulli in illis articulis fidei qui sunt immediath de Deo Uno aut Triis
nos vel mediath, nimirum in illis articuistis, qui concernunt verbi incarnationem , nativitatem; passionem , dce. illi enim articuli non sunt de homine puro , sed de homine Deo . Ergo Deus sub ratione Deitatis est objectum Theologiae. suisu denique, illud est objectum sor- male specificativum Theologiae, quo posito illa ponitur, re quo sublato, perit, caeteris
etiam aliis remanentibus: sed etiamsi Deus non fuisset vel Redemptor, vel creator , vel Glorificator, nec ullas habuisset ex illis appellationibus, quas obtinet in ordine vel naturae, vel gratiae, vel gloriae , non mi-ntis salva fuisset Theologia r siquidem his circumscriptis , Theologus varias de Deo elicere potuisset conclusiones, dc pro re Deum esse aeternum, quia est immutabilis; infinitum, quia est ens per essentiam 3 in. telligentem, quia est substantia spiritualis, Ergo, &c. Dices primo: Deus non potest cognosci linobis Viatoribus sub ratione Deitatis: Erisso neque sub eadem eme aest nostrae The ogiae objectum specificativum . Probatur antecedens, Deus cognosci nequit sub ratione Deitatis, nisi cognoscantur ejus praedicata essentialia: sed haec a nobis cognosci
nequeunt, ut constat: Ergo, &c. D inguo antecedem , Deus cognosci. ne.
quit 1 nobis sub ratione Deitatis distincth,
intuiti vh, &per se, concedo: consust, a, stractivd & -r alienas species, quae nos ducant in cognitionem illius divinitatis , nego Nam, ut loquitur sanctus Paulus ad
Rom. I. indissutia ejus a creatura mundi rea
terna quoque emi virtus ἐν arvinitas. Ergo illius Deitas de attributa per creaturarum
species possunt abstracti vh saltem 1 nobis
Viatoribuscognosci. Haec autem abstractiva
cognitio sumit ad rationem objecti scienti λci 3 alioquin nullam scientificam cognitionem habere possemus de substantia nedum spiri-
89쪽
. tuali, sed etiam corporea; quippe eum cinquit Doctor q. I. prologi n. II. nullam tu, stantiam pro hoc statu cognoleamus distin-PE, &per propriam speciem, sed tantum confvsh bcyr habitudinem & ordinem ad aliquem essectum sibi proprium.
Dires 2. Scientia debet adaequare &comprehendere suum objectum, de illud tan-ttim CrenOlcere, quantum cognolcibile est: sed Theologia nostra cum sit finita, non potest adaequare Deum infinitum sub ra. tione Deitatis: Ergo sub hac ratione non est ejus objectum. Distinuo ni is Scientia debet adaequa. Te tuum objectum aequalitate arithmetica , qua fit ut linea bipedalis, v. g. alteri lineae bipedali sit aequalis, nego: aequalitate Proeportionis, h est ut tam tim cognoicat ob
rectum, in quantum hoc modo & ab hac
scientia cognoscibile est, concedoue sic autem Theologia nostra Deum subratione Deitatis adaequat: quia eum attingit eccog scit inquant lim cognoscibilis est ex princi piis revelatis. rid autem haec aequalitas proportionis ad scientiam sufficiat, nec requiratur aequalitas Arithmetica, evidens est; alioquin Metaphysica nihil de Deo ut iupre. mo ente & prima caula scientifich cogno. scereti imb nec scientia Beatorum esset persecta, neutra enim Deum potest aequare Ari. thmetich , cum uti aque icientia sit creata &finita; Deus autem infinitus & increatus.
Dices 3. Objectum adae luath specificativum alicujus scientiae, praedicari debet de omnibuς objectis specialibus quae ab illa scientia considerantur: led Deitas non prae dicatur de Angelis, de Homine, de Legibus, de Sacramentis, de Vitiis, de Virtutibus, quae in Theolagia considerantur: Ergo haec non est Theologiae obtellum specificativit mDMetuo majorem, Praeditari debet vel in recto, vel obliquo calu , coneeuo: in recto semper, nego. Ad majorem, dico Deitatem non praedicari equidem de omnibus prae. fatis in rector etenim verum est quod illa non sunt Deus; sed praedicatur in obliquo ν sinat enim vel emctus Der, vel me dia conducentia ad Deum tamquam ad fi .
Dices q. Objectum specificativum & sor.
male debet esse causa&ratio sor malis omnium proprietatum quae de objecto demon-srantur; At Deitas non est causa nec ratiosor malis innas ei bilitatis v. g. quae est in Patre ι Λlioquin inlius& Spiritus sanctus eam
habeant Deitatem, essent formaliter Inn scibiles; quod salsum est. Ergo, &c. D, guo maiorem. Vel per sh Ze immediath, vel mediante alio in quo reperitur&per quod determinatur, concedo I per se semper, nego I Naturalitas enim v. g. quae
est obiectum formale specificativum Phytacae, est ratio & causa sormalis omnium pro prietatum, quae de corpore humano demonstrantur; non quidem per se, ita quatenus per humanitatem ad tale corpus determinatur. Similiter distinguo minorem, Deitas non est ratio cur innascibilitas Patri conveniat per se de quatenus praeeis. divinitas est, concedo: mediath & ratione alterius, hoc est quatenus per relationem Pa ternitatis determinat ut ad primum iu situm divinum, nego.
Dices F. Illud non est objectum formale
Theologiae, cui soli non convenit ratio sorin
malis, iub qua TheoisPa suum objectum
considerat; fit haec ratio non soli Deitati congruit. Probatur ν Ratio sub qua The gia suum objectum considerae, est veracitas Dei in revelando, ut in si uenti conclusione probabitur: At haec non soli Deitati, sed etiam euilibet supernaturalieongruit etenim omne ens lis maturale est
revelabile aequh ac ipla Deitas: Ergo Deutas non est objectum formale. Disia rara minorem: Cui soli illa ratiosιόν
qua non convenit proximh, transeato ulti-
math&remoth, nego: Et similiter distincta
minore, nego consequentiamia Licet enim,
haec ratio proximE competere possit omnienti supernaturali immediat E & proximει. tamen certum est eam principaliter 5e ult irriti refundendam esse in ipsam Deitatem unde ipsa nedum est obiectum revelabile; sed etiam est fons omnium revelabilium ἔde haec per se est revelabilis, cetera autem iper eam, & latione illius iamces 6. Haec conclusita aperte contradicit Doctori subtilit docet enim q. 3. ρυ gi n. 7. Deum sub ratis e Deitatis esse quidem objectum Theologiae in se,. vel quatenus est in intellectu divino: ted nu. I a. a firmat objectum Theologiae nostrae esse
ens infinitum, ait enim, Neologiae nostrae Mevestra est, Mn oportet dari obiectum primum . ηis mimum nolum; de plo noto immediatὸως si παν primae veritates. Illud autem mi. mum notum est ens infinitum, quia es con-
πε permisimus quem possumus babere M
H. Ergo centet mi inmisum esse o jectui n
90쪽
κchum s male specificativum nostrae Theo. logiae: non verb iplam Deitatem. Di vita Garriue uiam. Centet ens infinitum esse obiectum primti specificativum di quantum ad modum cognitionis; it,qubdDeus prias & facilitis cognoscatur a nobis subratione entis infiniti, quam sub ratione ipsius Deitatis, concedo: quanthm ad rei veritatem de substantialem rationem obsisti specificativi, quod ex se virtualiter conti.
nere debet omnes veritates quae in scientia tractantur, &ad quod omnia, quae ineae sunt, reduci debent, nego. Non vult itaque Doctor rationem entis
refiniti esse auolute objectum formale Theo-lcmiae, sive secundiim se &in intellectu Di.
vino, sive in intellectu nostro consideratae hoc enim prius improbaverat & impugna. verat m9. dicens Deum sub ratione entis inmitiaut necessarii, non legitime statui objectum neologiae, quia ut sic non potest caulare
omnes veritates Theologicas, & esse me. dium ad demonstrandum eas Deo competeret infinitas enim & necessitas essendi, non es ratio cur Deus sit Unus & Trinus, cur Filius generetur, Spiritus sanctus spi-
retri τε alioquin clim cognoscamus naturaliter Deum esse ens infinitum&necessarium, etiam naturaliter cognosceremus Deum esse
Trinum, Filium generari, & Spiritum sanctum per spirationem procedere 3 cognita
enim causa, erem sci potest id in cujus cognitionem inducit. Falsum autem est nos posse naturaliter cognoscere mysterium Trinitatis ut omnes fatentur.
Sed Dactor per praelata verba in objectione, sollim intendit, vel quod ratio entis infiniti sit praecipuus & notior conce. gus quem de Deo hoc in statu habere posismus; cum enim Deus varida nobis concipiatur, nune sub ratione Irimae causae, nunc sub ratione ratis necessarii, nunc subratione Omηipotentis; nunc sub ratione en.
tis infiniti; censet Doctor rationem entis in. friti esse praecipuam de nobiliorem inter has omnes rationes , sub quibus Deus a nobis viatoribus concipi potest. Vel uno verbo censet Doctor Deum subratione emis infiniti esse objectum nostiae Τheologiae comparati vh ad modum nostrae cognitionis 1 quia facili lis & evidentitis a nobis cognoscitur sub hac ratione, quam sub ratione Deitatis; non autem absolute& secundum rationem essentialem objecti or malis adaequati, nempe quatenus est pri-
ma ratio &veluti radix omnium veritatum quae in Theologia tractantur, haec enim soli Deitati congruunt, ut probatum est. QuM autem haec sit mens Doctoris, a per th constat, subdit enim, Tamen quia
rae uia stra de nee sariis, est de eisdem, de quibus est rarusios in st, ideo fibi assigna. tur subsesem primum quoad Me, quod veritates emtimre in se: is, hae idem est sufectum rancipia ns , quod es primum subiectum Tb-giae in se: sed quia issua non est
nobis evidenr, ideo non continet istas ut nobis notum. Et sibi proponens hanc instantiam:
Ergo Deus sub ratione Deitatis non est primum objectum nostrae Theologiae, ait: Respondeo verum es, non est primam subje-Mm dans evidentiam, sed subiectum primum
continens omnes veritates , 66 Ium rare eis.
dentiam, flipsum cognosteretur. Itaque comparati vh loquitur dc penes nostrum modum concipiendi; non verb absoluth de penes ratilinem substantialem& fundamentalem objecth sormalis adaequatis ac proinde nec nobis contradicit, nec irvis illi; lo uimur enim de objecto formali adaequato secundum se ectato; ille velli de objecto prout a no.
bis evidentius attingitur. Ut etiam consentit Smising , q. a. n. 38.
CONCLUSIO TERTIA. Objectum Formale quo, seu motivumnsrae rarologiae, es veritas, seu Veracitas Dei in revelando, quateηus per discursum Neologieum amicatur on innotescit. Probatur: Tneologia nostra non nititur eviis
dentia sui objecti, sed Dei testimonio& r
velatione; suas enim conclusiones deducit ex principiis & aniculis fidei: sed testimo. nii auctoritas & certitudo resolvitur in ve racitatem testis, tamquam in motivum aD sensus quem quis praebet testimonio: Er. go veracitas Dei est motivum assensus, quem praebemus conclusioni Theologicque non quidem veracitas sola, alioquin assensus Theo. IVicus Non discreparet ab assensu fidei, qui fit solum propter veracitatem Dei revelantis : sed veracitas applicata per di. scursum Theologicum. Secundo, Τheologia nostra ferri debet in Deum speciali quodam motivo ac singulari ratione, quae illis non competat: Ergo cum Theologia Beatorum seratur in Deum clarh & evidenter, suasque deducat Coninclusiones ex principiis evidentibus I Fides