장음표시 사용
221쪽
INTVM c ODI cIs. εο nolunt, arras acceptas debent restituere, sed tantummodo in simplum. ut siderit. nupt. l. si uis. uerum rigor iuris suadet in duplum,quia per mulielem remanet uicium . Porro si ab initio coacte uoluerit,posti depositionem officii noluerit, pignora sibi data retinere,arras* praestitas lucrifacere poterit. Sanὰ si mulieres, earum parentes uoluntatem non mutauerint,id est in eodem c5sensu per seuerauerint matrimoniumq; fuerat inutile, fit utile, quod fuerat irritum, ciatur ratum. enim ti ero qui in patria sua militant ex eadem uxores ducere non inhibentur,ut ff. de nupt. l. eos. DE DONATIONIBUS,ANTE NvPTIAS, VEL PROpter nuptias, & sponsalith s. Tit. in .
AVdiuimus de quibusdam praeparatoriis nuptiam in superioribus:& quia
praeparatoriae fiunt tam donationes sponsalitiae, quam illae quae uocantur an se nuptias, antequam ad tractatum nuptiarum perueniamus de his omnibus
audiamus. Videamus itam quae sit donatio spontalicia, re quando fiat.& quot
modis siponsalicia dicatur,& qualiter reuocetur: eadem etiam de donatione propter nuptias explicemus. Et quidem donatio sp6salicia appellatur,quam sponius consert in sponsam: uel contra. hoc fiet perraro. quippe genus mulieru auari Isinum 5c tenacillimum, pronius est ad accipiendum .Q ad dandum. fit autem ista donatio antequam nuptiarum festiuitas celebretur. Inde est quod si sposus sponsae donauerit die nuptiarum, sic distinguendum est: ut si penes se donaue, rit, nulla sit donatio: si in domo sponsae, ualeat, ut C. de sponsa l. l. cum in. Idem fortalle erit si illa donauit illi. Inuenitur autem donatio ista sipG salitia facta alias prorsus simpliciter, ut nec nuptiis non secutis restituatur,ut C. eo. l. si ante alias sit matrimonii tantu intuitu. Donatio quo* propter nuptias aequivocd 8c contra idionia sermonis largitas spG salitia nuncupatur ut authen. eod. eo decursum est. prima donatio sponsalitia non nisi iure communi repetitur, id est uel per ingratitudinem, uel si acceptor dictam no adimpleuit legem, puta quod sponsus ei quae modo est sua sponsa, antequam fieret sponsa ,donare proposuit. Ea autem donatio sponsalitia, quae matrimonii contemplatione celebratur, ita repetitur, si per accipientis uicium matrimonium non sit adimpletum. ergo si per dantena .eiusue partem steterit, repetitio cessabit, ut C. eo. I. cum ueterum. Quid e go si ante nuptias alterutrum mori contingit distinguitur, osculum interueneri r nec ne sino interuenerit, donatio restituitur. Si interuenerit,distinguit,quis cui donauerit,osculumq; acceperit, interueniente morte ipse sponsus, haeresuectus rei donatae dimidiam partem reuocabit,ut C. eo. I. si a sponso. Haec ita tam uarie, quia uiri dicuntur osculum accipere non dare, mulier dare non accipere.
Sed Sc eo. quia mulieris coditio,ubi praebet osculu cum incurrat ruborem grais uatur, sed uir accipiendo osculum ninil creditur amittere,eius* conditio reddiatur melior,postea p ad propria remeat alacrior. Donatio propter nuptias ea diacitur. quae a sponso uci marito eiusue patre sponsae,uel uxori costituitur.5c haeeantie herna nuncupatur. quippe est donatio pherna, id est dos , est antipherna. id est contra dotem donatio, sed propter nuptias parapherna iuxta dote. fit aut donatio ista propter nuptias ut iam dictum est )Zc ante nuptias, ec postea augetur, di similiter antea, posteatae. Sed insinuatur non tantum antea, sed & postea. Insinuatio tamen nullatenus desideratur, etiam si ab alio in uiri personam celebra tur, hoc quantum ad mulierem. A uiro autem qui eam dederit insinuatio omissa illi est obfutura,etiamsi pacta dotalium instrumentoru suae parti concedant actione. augmentum autem ita fieri oporter,ut siue ambo. siue alter c
222쪽
labrare augmentum uoluerit, non debet fieri aliqua circumscriptio. Eo notam do quod si mul ter rei mobilis domina res mobiles dederit in augmentsi, in hac parte nullum habebit priuilegium,secus circa c6stitutionem prima. Nam post
matrimonium augmentum si sit magnum creditum,etiam instrumenta creditores in suspitionem adducunt ut authen. in collat. Vii. constitui. v. de aequalitate
dotis. 3 dedimus. In summa illud sciendum esit, quod ec dotes,& donati sies propter nuptias, aequis passibus in omnibus di per omnia ambulare debent ut inconstitutione quippe dos data uel pro data habita, donatione propter nuptias
meretur: si a muliere petatur. quid enim,si mulier dotem dare uoluerit,et uir accipere recusat mulier inquam danti similis est, ec donationis actio non est declinanda,iat in authent. collat. Vii. constitui.v. ut exact. instant. dot., illud. Sedocin actitone debent esse pares, in pactione quo*, adeo ut si pactum de lucrando fuerit in dote factum, no in donatione,uel econtra,utrobiq; factum interpretemur. Sed oc ii pacta fuerint disparia maius pactum deducitur ad minus. Huius
autem donationis nomine, non tantum personalis actio,sed et in rem utilis,mulieri decernitur,oc praesertim post dissolutas nuptias.
DE NUPTIIS, TIT. His .PRaemissis praeparatorqs nuptia iv ponit de nupt is, uideamus stam quid sint
nuptiae,& unde dicantur,qualiter contrahantur,ct in qua aetate,oc quae nuptiaesint permissae,ec quae prohibitae. Nuptiae siue matrimonium sunt maris taliaemnae coniunctio, indiuiduam uitae consuetudine cotinens. t Et certe nuptiae sunt coniunctio animorum, scilicet no ex necessitate etiam corporum, nec enim
defloratio hi reginitatis facit matrimonium, sed pactio coiugalis. Sed nec coitus matrimoniis instituit,sed consensus solus . Quod qualiter intelligi debeat insetius exponemus, sed & uir 5c mulier no ideo minus coiuges crut, quia nunquacorpore covenerunt. Nam ec uir forte in scholis Romae agens, 5c a caena no nuptiali, ad hospitium redeundo iuxta Tiberim periit ab illa muliere etia absente iugendum iuris interpretes responderunt. In* eo casu mulier sorte uirgo,&dotem habet ec de dote actionem,ut T. eod. l. dente, cu l. sequent. Sequitur. Indi uduam uitie consuetudinem continens Zcc. Indiuidua equidem quoad propositum animorum uotum mutua, licet enim saepe diuortio dividantur, eo tamen proposito conueniunt .ut si perpetuo uiuerent, perpetuo simul essent. Nam &imperator perpetuo Augultus appellatur,no quia perpetuo uiuat,uel augeat, sed quia si perpetuo deberet regnare,imperium Romanu augeret. Quia quidquid de nuptias dictum est, de iacto contingere posse inter fratrem α sororem, idcirco huic definitioni adiiciendit: colunctio, scilicet legitima, id est cu uoto coeundi probabili siue legitimo. Quippe haec duo concurrere necesse est, licet postea uouentes callitatem nunqua coeant, id est coeundi uotum etiam ipsum sit legitimu: alioquin nullu erit matrimoniu. Uel aliter nuptiae siue matrimonium sunt coniunctio maris Oc Deminor,id est consortiu omnis uitae,diuini,humani iuris coniunctio. ideo conubium atm coniugium. haec enim quatuor uocabula consignificantia: nuptiae, matrimonia,conmilitum,coniugium. Acceperunt autem nuptiae nomen ab altera duntaxat sui parte, id est a nubendo. Nam nubere mulierum est,n6 uirorum. Inde est quod mulier dicitur nupta, non uir nuptus, uel ut Isidorus ait nuptiae dictae sunt ab obnubendo, id est,u uelando: uel cuia mulieres uelatae incedunt,uel quia iure uelantur in ecclesiis cum a sacerdotibus inho benedicuntur. Contrahuntur autem nuptiae interueniente scilicet consensu eorum , qui coituri sunt, etiamsi si trifamilias fuerint, uerum si et si inutil
223쪽
iixores duxerint tunc habita uoluntate uel coacta , maluisse uidebuntur, ut T. eod. l. si a patre. Consensum quot eorum in quorum potestate sunt, oportet intercedere, saltim uel post cotractum matrimonium. Quid ergo si parentes puta in furore agentes, sensum sic consensum adhibere no possunt certe tunc filiorum citra parentum cosensum nuptiae celebrantur. Sed θc si citra fas oc pium' rarentes filios suos uxores ducere non permittant, per praesides compellendi lint, ut is eod. I. qui liberos. Sed ec citra cosensum parentis si filia nupserit post
xxv. annum, sitabit matrimonium , ut authent. cum de appell. cog., si praeter. Contrahuntur autem nuptiae sicut dictum est cosensu interueniente, traductione uxoris in uiri domum , 5c hoc ex ordine uerum quandoq; citra ordinem uir ab uxore ducitur, ut C. solui. matri. si ignorans. Ergo quod dicitur matrimonia contrahi solo consensu, certe istud solum, non dicitur ad remotionem ductionis quae secundum leges ex necessitate exigitur ad consummationem matrimonii. sed ponitur ad remotionem dotis,donationis propter nuptias, pompae atq; scripturae,quae omnia sunt nuptijs accidentia. Nanq; cum his 5c sine his nuptiae celebrantur. veru sunt certi casus,in quibus circa nuptias scriptura necessaria est. ueluti inter pares honestate personas, uel si concubinam uxorem tibi sacere uolueris , uel si tu maxima dignitate decoratus libertam aliquam de plebe in matrimonium tibi coniungere destinaris,ut C. eo. l. Imperialis N authent. ut liceat matri. M ult. Cotrahunt aut nuptias mulieres duodennes, masculi puberes,idest post decimum quartum annum completum,ut C. eod. l. sancimus. in ea enim
aetate uehementer contrahunt nuptias,ut authent. de tempO.no solui. do t. cocistitui. x. in collat. viij. Quippe post eas aetates sexuum qualitate calefiunt δε iacentiva natura mouetur. Illud autem sciendum est,cum de nuptiis puellae quaeritur, distingui. si patrem habeat,patris expectatur arbitrium, id est si sui iuris siti uella: in uidua maxime si intra xxv. annum sit constituta. haec ita si patris uo-untas filiae sententiae non repugnat,ut C. eod. l. in colunctione I. uiduae. Seata si mulier sibi alium uiru exposcat, aliumci; pater ei dare laborat, is potior aesta matur,quem sibi mulier cosulens approbauerit. Quippe plaerumq; est ut ipsius sententiae aduersus propria commoda inueniatur laborare cosiliunt, ut C. eo. I. Si patris auxilio sit destituta,matris ac propinquorum I praesertim ulterior'. di ipsius puellae requiratur arbitrium, eiusq; stabitur arbitrio, si bene sibi consuluerit: sed si puella cultu uerecudiae propriam noluerit depromere uoluntatem, praedictarum personarum concordantes sententias praeses cos abit. Sed etsi discordaverint ei deliberare permissum est, cui melius adulta societur, ut C. eoia
l. in conuentione. Illud quoc, sciendum est, quod uiri oc foeminae quantae cuncti
aetates etiam sexagenarq rectis contrahunt nuptias, ut C. eod. l. sancimus. Exposuimus quid sint nuptiae I unde dicantur,qualiter contrahantur re in qua aetate: modo uideamus,quae sint prohibitae δε permissae. Ut au te sciamus quae sint
permissae,in primis exponamus,quae sint prohibitae: sic enim caeteras intelligomus fore permissas. Prohibentur autem nuptiae ex multis causis, ecce enim in primis ratione sanguinis inter ascendentes in infinitum: ex latere quom est o seruatio similis,sea non tanta .hoc est,usq; ad gradum tantum septimum,hodie
per ius canonum. Sed di iure fori, non tamen poli,filii duorum fratrum iungi Irossunt. Ratione quoq; aetatis prohibentur nuptiae inter puberes: licet sponsaia quoq; ualeant assinitatis ratione. Est autem affinitas cognatio ficticia per matrimoniales personas contingens. Ratione quo' honestatis,ut inter te ec sponissam filii tui I inter nouercam tuam δε filium. ait enim Iulianus recte eos facta ros, qui talibus nuptiis abstinent, ut Institui.eod. l. si uxor. prohibentur quo nupt K puta l. Iulia, hoc est,ne senator libertam ducat,uel scenicae filia .ipiamue
224쪽
scenicam ,etiam post expurgationem hodie tam e senator. etiams patronus suerit, si dotalia instrumenta intercellerint .recte matrimonium cum liberta copulat ,ut authen. eo. in col. iii. Si forte patrona tam ignobilis sit,ut uel liberti sui honestae sint ei nuptiae,nec illum hodie habebit in uirum,ut Teo. I. si patrona. prohibitae quom sunt nuptiae,inter tutorem oc filiam tuam , di inter curatorem liue curatoris filium oc filiam tuam praeterquam in casibus , ut infra dicemus, ut T. cod. l. no est. prohibentur quom nuptiae mandatis principum, ut inter praesides de suos domesticos,& sibi subiectos licet ipsae uoluerint, multo sortius si reclamauerint. Sand si ante praesidatum sibi desponsatam praeses in praesidatu duxerit .filio te ducenti uxorem, etiam ante sibi desponsatam consenserit. in senatusconsultum n5 incidit sane sibi subiectam desponsare potest, licet inde oriundam .uel ibi domicilium habentem uxorem ducere no ualeat, ut fi . qui in . prohihentur quot nuptiae constitutionibus principum, ut inter te ec illam , quam de sacro sonte susceperis: inter te quom ec expolitam quam leuaueris . loco siliae eam habueris,di si ut filiam educaueris,ut C. eod. l. siquis. Sed di eam quam rapueris,di s raptae cosensum accommodauerit, uxorem ducere costitutionibus principum prohiberis. quippe hoc ipsum uelle raptorum ab insidiis inducitur,tit Cod. de raptu uirginum l. i. prohibentur quoq; nuptiae inter te ec comatrem tuam,inter te di monacham. Sed ec quocunq; ecclesiastico honore gaudeas,nuptias non celebrabis nisi fueris simpliciter clericus, uel lector,uel cantor, ut authent eod. sed ec siquis. prohibentur quo p nuptiae legibus, ut inter liberum ecferuam,uel inter liberam di seruum, ex inter utrosq; seruos. sane iure poli admissum est tale matrimonium. Sed Ac si uxorem habeas, aliam de iure ducere no ualebis. ut est de interdic'. matrimo. 5c C. de adult. l. eum. Caeterae nuptiae intellia guntur permittae, quae no sunt prohibitae. prohibitarum autem aliae incestae u
cantur, alia inutiles nuncupantur. DE INc EsTIs ET INUTILIBUS NUPTIIS. Ti TvLvs V.
V Ideamus itaq quae nuptiae dicantur incestae,5 quae sint poenae contrahentium illas. 5c quae sint nuptiae aliae inutiles. Incestae aute nuptiae sunt, quae contra castitatem atq; naturam fiunt: puta inter ascendentes in infinitum , di ex latere uenientes secundu distinctionem legum 5c canonum. Incestas autem nuptias contrahentium poenae sunt hae. tales nuptiae,dicendae no sunt, nec dos data, dotis nomen habebit sed nec de dote actioni locus erit,ut ff. de nupt. l. incestae. Sed et siquid ab uno coniugum fuerit datum,nullatenus repetetur, sed confiscabitur hoc ita si utrumq; ponamus conscium, uel datorem solum, ut C. eo. qui contra. Si uero utrun f ponamus ignarum, uel datorem solum, locus est repetitioni, ut T. de condi '. si catis. l. auunculo. Praeterea illa poena imitiinebit, sasicut hq incestuosi. coniuges appellandi non sunt, sic di filii ex tali coitu nec naturales nominandi sunt, sed nec a tali parente alendi sunt, sed ipsum alered hent,ur aut liciat. qui ira O. naturales. esti. sui col. vii ult. Adhaec in eo puniuturtales persisnae, tam mares quam sceminae. quia nec filiis ex tali coitu natis, necat is quibuscunq; personis . quippiam dare uel relinquere poterunt hodie: Iiacet liberis legitimis olim usq; ad gradum secundum,& ex latere fiatribus duntaxat,& sororibus, relinquere permittebantur. Sed hodie incestas nuptias contrahentium poena est . omnium bonorum amissio illa o bona legitimis libens.
si quos habent sunt applica da nisi si quis ex his quos memorauimus in incestis nuptiis contrahendis consilium monstrabitur inelle. Quod si desint liberi,sunt
225쪽
confiicanda, si pater, mater, Dater,sororue, alijsie cognati fuerint in medio: Ω-cus in proscriptis,damnatisue, eorum enim bona etiam agnatis cognatis j deferentur usq; ad gradum tertium: praeterqua in maiestatis crimine, ut in authen. Ut nul dicimus tamen authenticam priorem,corrigi per illam posteriorem. Ad
haec θc exilium imminebit, ec exautoratio . uerberatio quo , si plebeius fuerit incestuosus, siue masculus fuerit,sive foemina. .Ad haec oc ea poena incestuoso patri imminebit,quia filii suae potestatis efficiuntur, ut authen. eod. i.
DE INTERDIcTO MATRIMONIO INTER PUPILIam ec tutorem, seu curatorem, filios di eorum. Tit. vi. CAeterae prohibstae nuptiae inutiles uocantur,quibus scilicet ius non assistit puta si instrumenta desint, ubi ius ea exigit: uel si alias matrimonia sint interdicta,ut inter pupillum,& tutorem seu adultam, curatorem, libero Sue eo Re,
de his agamus. Tutor nem sibi nem filio suo pupillam sua collocabit in coniuge
Idcirco curatores si de facto copulaverint etiam infamabuntur, ec adulterii accusabuntur, ut T. de adulter as. Quippe tale matrimonium ea ratione inhibitum arbitror, ne tutores pupillas,& curatores adultas comodo suo immodera id dotarent, sed oc ea ratione,quia uelut consessi fraudem administrationis huiusmodi connubio tegere laborant, sed nec rusticitati hoc in casu uenia dabitur, ut C. eode. l. i. sane mater pupilli pupillaeue adulti adultarite, tam tutoris quam curatoris filio dabitur in conivnem,ut C. eod. l. ij. Sed filiam suam tam tutor quam curator, pupillo suo siue adulto nuptins copulabit,ut C. eod. l. curatorem. in talibus enim matrimoniis nihil suspiciosum occurrit, at uero tribus in casibus tueor,eurator, pupillam quonda suam,adultamue, tam sibi quam filio collocabit in coniugem: puta si fuerit a patre eius desponsata, testamento ire designata, ut is de nupt. l. non est. Idem si post rationem redditam annumcla xxv. exactum, talis mulier uxor fuerit ducta,ut C. eod. l. si patris. haec ita se habent,quae inter dicto matrimonio inter tutorem,Sc pupillam curatorem oc adultam, liberos ueexponuntur: si quis in ueritate tutor curatoriae fuerit. Enimuero si quis procurator negocia puellae administrauerit . eamq; sibi filioue suo copulauerit, tales nu-
Ptiae stabunt, plus enim ualet quod in ueritate est quam quod in opinione Nec liberi ex his progeniti, uel dotes datae,promissaeue aliquam calumniam sustinebunt occasione administrati officii.sI QTAcvN E PRAEDI Tvs PoTEsTATE, VEL AD EUM pertinentes. ad suppositarum iurisdictioni suae nuptias tentaverit adspirare. Tit. vii.
ET quia similiter propter ossiciu impediuntur nuptiae, quas quis potestate
praeditus. aliusve ad eu pertinens,cu sibi subiectis cotraxerit. de his audiamus. Et certe siquis potesta lepraeditus nuptias cotraxerit cu sibi subiectis. inuitis ipsis .uel parentibus eoim,siue uolentibus: di praesertim inuitis, poenis tribus subiacebunt: ecce enim licet nuptias prohibitas n6 peregerit ante, pro tali conamine. licet conatus effectum no habuerit, adfectu duntaxat inspeeto, in decem libras auri multabi silicet n5 ta male,ci nihil uideatur egisse. Nam suxore secaciam similiter induxerit: licet id facere de iure no potuerit.& ideo nec id fecerit. anfamatur ut superius dictu est nec em v cotra leges sit fieri posse dicendu est.
Sed oc alias qui seruu suadendo ei lartu corrumpere uoluit,licet non corruperit
226쪽
PLA cENT IN Vs IN LIBRUM se rui corrupti tenebit, ut C. eo. de surt. Sed & tales nuptias co sibi subiectis praeditus potet late cotrahens ,ea poenam reportabit,quia cu honore ambierit peractam dignitate no iterabit, imo si iterare tentauit in ea ruincia , si sibi usurpauerit, habitare per iuge biennium non sinatur. Illa quos poena quarto adiicietur praesciens , quia es si adhuc ipse in potestate agat, circumuenta mulier cum
tota sua domo eius iurisdictionem uitare ualeat. sI NvPTIAE EAE RES c RIPTO PETANTUR. TIT. VI ILET quia nuptiae prohibitae quando ex rescripto petuntur, de his explice
mus. petuntur enim nuptiae ex rescripto quadosi: quae sunt nullae, qua doci quae sunt inhibitae: di quidem nuptiae,puta quae fiunt contra naturam, uel contra rationem diuini humaniq; iuris, nec ex rescripto petito impetrato, uaIebsit ut C. eo. l. ult. Sane promissae nuptiae, etiam si rescriptu ex abundanti luerit impetratum, non ideo minus ualebunt,ut C. eod. l. i. circa fine. Sed si mulier mortuo marito a principe impetrauit,ut nuptias celebraret nuptiae etiam illae secundae omnifariam ualebunt, ut T. de infam. l. solet: de his uiuendum.
EXponamus quae dicantur secudae nup tiae,ec quae sint illa, propter quae puniantur secundo niubentes, re quae sint poenae secundo nubentium. Secundae nuptiae dicuntur quaecunt fiunt post primas etiamsi fuerint tertiae,ut C. eodem i. si qui s. uel quartae,uel ulteriores. uulgari tamen sermonae secundae num cupantur, quae statim post primas sequuntur. nam et alias substitutio quoque sistradu fuerit secunda,dicitur institutio. Duo aut sunt quae puniuntur in mulierihus,secudo nubentibus, nimia festinatio, ec liberora prioris matrimoni j no o, seruata adfectio: in uiris autem punitur duntaxat ultimum. Punitur autem mulier, quae mortuo marito nimium festinauerit, tripliciter: in persona propria, inhonis propriis, di in alienis. In persona propria punitur, quia si infra annuu spacium quod est luctili praefixum nupserit, perpetuo erit infamis: nisi infra anna peperit, cum uirum non elugendum habuerit: uel nisi a principe licentiam nu-hendi impetrauerit, abolitio neue infamiae,ut C. ad senatuscon. Tertula. si qua. In bonis propriis punitur,quia licet non priuetur illis, ultra partem tamen te tiam in dotem Gare, uel alias relinquere non potuit. Sed nec temper usq; ad te h. 'm,puta si plurium fuerit onerata numero liberora. uerum ut puto) in aliam' quantamcu p persona,quidquid de bonis suis ei libuerit, transferre ualebit. Inhonis alienis ita punitur,ut ex uoluntatibus extraneorum ultimis non capiat,
quod siet inter uiuos. Sanὰ cognatis suis ust, ad gradum duntaxat tertium, ex testamento succedet. Quid ergo si maritus huic luxuriosissimae mulieri aliquid reliquerit nec usum fructum habebit,relictato a uiro priori, uindicabuntur a decem personis, postea a fisco: similiter forte relicta ab extraneis cohaeredibus, ura relinquentis naeredibus, similiter sorte relicta consanguineis ultra modum, id est ultra gradu tertium. Eisdem poenis subiicietur, quae infra tempus Iuctus peperit,si modo indubitatum fuerit, partum ex defuncto non existere . puta si mense undecimo peperit. Sed si non per matrimonium nupserit, sed per itii prualicui succubuerit, et hoc euidens fuerit, similiter punietur,ne magis luxuria thonoretur,quam pudicitia: nec enim luxuriantibus leges fauent sed casu umentihus,ut authen. de nupt. in col. iiii. Sed si facto diuortio infra annum ali j nups
rit,nel de prole dubitet,postea torte aedita,poenas pacietur easdem. Similiter
227쪽
mentum secundo nubit, Θc infra annum. liberorum autem no seruata adsectio, sue prioris tori contemptio, transeundo,scilicet ad secundum matrimonium, licet ipsum sit licitum, poenis multiplicibus adficietur . nam oc matrimonium secundum, quod mulier mortuo marito contra leges cotrahit infra annum,etiam
de iure tenet,li omnino licitum ergo ec permissum est. oc uetitum permitium, id est licitum. quippe ex eo nati liberi legitimi stitit. vetitum quoad mulieris pertinet factum. licet ergo mulier delinquit, quae secundo nubit, re praesertim si infra annum nupserit, illud tame quod facit omnino de iure tenebit. poenae aut secundo nubentium sunt hae. Ecce enim mulier, quae secudo nupserit, etiam post annum,siquid a priori coniuge quoquo titulo percepit,eius amittit dominum, di habebit usum fructum solum, inde est Q donationem propter nuptias mortuo marito intercedente pacto lucrifacit omnino, id est sc quantum ad proprietatetem,& quantum ad usu fructum , illico ubi conuolat ad uota secunda, etiam post annum eius do 'ationis emittit dominium,licet usu fructu in diem uitae susiit potitura. Quippe in donatione propter nuptias,etiam si alius pro uiro dederit, deserit eam proprietas,ut authen. incoli. iiij. de nuptiis. Si tamen Iiberos habeat ergo Sc dominium marito mortuo .conuolando postea illico amisit. Inde est, ut nec ipsa propter nuptias donationem inter liberos sicut uelit, distribuere posssit, siquidem lucrum cedit liberis , si haeredes sint alterutrius uel ultriusq;. ut in authent. de nuptijs quoniam. Nempe quod uiro mortuo uxor ex donatione lucratur: quod uir ei dote uxore praemortua , liberis cogitur reseruare, quatum ad proprietatem usu seu mi patri concello , ut in authen. necti uirtim M nuptialibus collat viri. constitui. n. Enimuero licet per authent. dominium quod post mortem uiri statim habuit. 8c post conuolationem illico amiserit: per Codicem tamen habebit.& post migrationem ad secundum torum retinebit, licet quicquid ei libuerat facere poterat: nec enim de his quae a priore uiro perceperat quippiam in quantacula' personam transferre poterat: praeterquam in liberam, liberosue, quem ,quos Q, dignit sinum .dignissimo sue,censuerat. ergo per Codicem .ut C. cod. l. sceminae, dominium habebit,&conuolando retinebit. licet non prorsus quidquid ei libuit facere poterit, per authent. habuit oc amisit. Ipsum tamen dominium etiam postea redit, siquis ex his praemoriatur absit legitima sobole quantum adquiritur ex pacto non consistentium liberorum: pone enim quod mulier pepigerat, nullis liberis superstitibus se tertia partem donatonis lucraturam si tres liberos habebat, re ex his unus decesserit, tertia tertiae lucrifaciet, Ocresiduum communicabitur quibuslibet defuncti haeredibus, ut in authen .eo. quoniam. Quid ergo nonne cu deficiant huic filio descendentes, ascendentia ut matris succellio esse debebit ita quide, si in bonis alijs: secus in donatione propter nuptias: quia Sc torum primum, liberosi contempserat. Si ergo in praedictis casibus post conuolationem mulier aliena uerit propter nuptias donationem in suam sponsam, alienatio facta manebit: si nulli decesserint evacuabitur si unus pro ea parte ualebit: si omnes decesserint prorsus infirmabitur. Haec ita si duo concurrant, id est si liberos habeat θc conuolet praedicta tenehuntur. nam si liberos no habeat prorsus erit innoxia. Si liberos habeat, ec cono olet, praedicta tenebuntur. Si uero liberos habeat, Sc a secundis nuptiis abstinet etiam proprietatis portione pro numero liberorum percini et 5c eam alienabit si uolet. sed si non alienaverit, postea filij uindicabunt,ut C. eod. l. generalia ter. Fieri rino potest trina distinctio, pepisit mulier aut non, conuolet, aut non conuolet .ut infra de rei uxo. actio. illo. Si pepigit aut liberos habeat, uel non. si non,omnia prorsus lucrifaciet,etiam si conuolet. Et si liberos habeat, conu
228쪽
PLAcENT INVs. IN LIBRUM let .aut non. Si conuolat solum usum possidebit,si non conuolat pro numero lia herorum pro portione proprietate habebit,& eam si uolet, alienabit: si ergo noalienaverit ad liberos haec trasibit. Quid ergo si uir uxori, ouae couolauerit uel uxor uiro similiter secudo nubenti,simplicem usum Ductu dederit,reliqueritiae. nunquid ex secundis nuptiis interibit nequaquam: nisi ea lege datus fuerit,relictusve,ut authen. eo si uero. Ad haec di eam poena reportabi ui quarii e secado nuo serit .ut scilicet testamento liberis suis succedat, sicut institutus quilibet,
habebit ut authen. de nupt., hinc nos. ergo quod in authen. defuncto sine liberis cauetur, secundarum nuptiaue uelamento distinctio habetur,sed certe nec in
hae successione distinctio est quoad succedendi substantia quanqua imo succo
dendi sit diuersitas nempe couolauerit,uel no,pater materue ab intellato luccedit filio: uein diuerso modo. Nam sicut dictu est propriorii omnem causam possidebit, maternoru siue paternorum sotu usum fructum habebit. huic generi se monis similis est illa locutio,quae circa donationes a parentibus in liberos collatas exprimitur,ut C. de donat. inter uirum S uxore l. donationes,uel forte dicemus authentica de nuptiis praedicta corrigi per illa altera,utpote aliam. Amolius parens secundo nubens in hunc modia punietur, ut uiro secudo mulier in dote uel ut uxor secundo uiro in donatione propter nuptias,dare amplius nonoossit,u in unum liberoN cotulerit: veru hoc mortis tempore inspici debere iciendum est,ut in authen. de nupt. ν quia uero. Ergo si quid amplius marito secu-do datu rclictumue suerit,post mortem dantis siue relinquentis ,retratu oportebit. Quippe dominiu uir uxori in propter nuptias donati Oe,di uxor uiro in dote uniuersa si a cocedere potuit. Sed di in eo punietur mulier, quae secundo nuplerit relictis liberis,ut debeat cauere de restituenda donatione propter nuptias,qlucri lacerat quado decederet pater. . Sed filijs nec cauere nec reddere rationem administrationis c5pellenda est licet uniuersa eius bona tacite sunt hvpothecata Ouod si mulier uel nolit,uel no possit cauere per fideius re, de rebus ossiusu mitto ad se deuolutis restituendis,uel de reue mobiliu aestimato N pret is praestandis praedictae res apud liberos esse debent ita tame ut caueant de danda tertia parte centesimae matri usurarii nomine annuis quibusq; temporibus,praeterea de rebus praedictis restituendis,si ante matrem eos obire coligerit. Sed si aurum fuerit in donatione,cautio duntaxat usura N exigitur, nisi uiri patrimoni
habuerit auue,ut authen. in coli. i. consti. ij. , aliud. Quid ergo siet si neutra pars cauere uelit uel pollit res equide penes matrem remanebunt et eius Oia bona, Quae habet quaeq; habitura est,erut obnoxia, ut C. eod. l. haec edictali. Sed quid fiet si mater & liberi cauere desiderant prosecto aut mater praeferetur, aut qui
Quaeve primo obtulerit. admittetur: si uero simul N eode momento temporis, tam mater Q liberi cautione obtulerit,aut inter eos rerum fiet diuisio, aut torte dirimetur contentio. In summa sciendum est, inter res donatas propter nuptias θc res dotales,& res caeteras,quas pater re mater lucrifecerit,qui quaeue Lecumdo nupserit .hanc disserentiam pollis notari: quia in rebus donatis propter nuptias nulla uiro dispositio datur,sed legi comittitur. caetera aut lucra ita praelu mitur liberis ex eo matrimonio natis seruare, si non expressim transpoliuerit malios ex alio matrimonio progenitos,ut authen. de nupt. deinceps. licet L. . . t s ouis. talem uero licentia,cotraria inducat sententia di liberos ex primo mirimonio natos, ad aequale participiu caeteroue a donatione propter nuptias tu croue,ex secudo matrimo. obuenientiu ,cu liberis ex illo secudo matrimonio natis, uocare uideatur.
229쪽
OValiter puniat mas secundo nubes plurifaria expositsi est supia, nde huε
admodum circa usum fructum puniatur secundo nubens a moriente coniuge sibi relictum uideamus, ct quidem illico ubi conuolat habens liberos amittit illum per Codicem,uerum per authen .no amittit, nisi ea lege acceperit ut ex secundis nuptiis interiret. haec aut de usu fructu dicuntur. qui in rebus propriis constituitur,secus est de uitructu qui in rebus nuptialibus lege conceditur,ut authen. de nupt. si uero . porro proprietas plena relicta nuda quota conuolantem deserit sine omni lege. est aut diuersitatis ratio ut puto quia usu fiuct. de facili deperit Sc speratur abire,& ideo leges n5 curat, sit usu fructus quasi modico tempore duraturus,sed saepe ante morte fructuarin capitis diminutione, rei m ratione, aliis G no incognitis modis expiraturus,toto tempore fruentis binubiosnes eu perseueret, nam realiter fructuarius damni insecti satisdare cogitur,liabens aut seruitutem realem, quia seruitus rei perpetra causam habet, duntaxad .repromittit,ut is de dam. insect. hoc amplius = ult. Δ l. qui bona , primo. DE.DOTIS PROMISSIONE ET NUDA POLLI cI-atione. Tit. xj.
EXposuimus de nuptiis.& primis. 5c secundis:& quia nuntia ae gratia, & p
pter matrimoniorum onera grauia oc importabilia,saepissime dos tribuiturdosq; incipit quandoq; a pactione, re pactio sit alias per promissione, alias per
nudam pollicitationem,dicamus de dotis promissione, ec nuda pollicitatione.
fit aut promissio per stipulatione sed pollicitatio nihil aliud est, u solius offerentis promisso,ut tr. de pollicitatio. l. iq. recipit aut pollicitatio Dinissionis nomen aequi uoce oc abusiud. uel certe si stipulatio intercei Ierit,etia olim ex stipulatu actio competebat: si nuda pactio ,prescriptis uerbis agebatur, pro dotibus inqua petendis. Sane pro dote repetenda rei uxoriae actio copetebat .si nuda pactio incendebatur. porro hodie no nisi ex stipulatu agitur, siue stipulatio intercesserit, siue non siue agatur pro dote petenda ,resarciendaue , ut infra pIenius exponemus. ergo oc ex nudo pacto hoc in casu oritur actio, estq; circa dote hoc specia te Sed Κ in arbitria stipulatoris collata ,specie uel quantitate non adiecta,dotis
constitutio ualet: siue arbitratu fuerit, siue no Item in arbitria promittentis col- Iata constitutio, fauorabiliter tenet contra ius comune. decurritur enim ad boni
Diri arbitriu. si Oc promittentis re pollicentis omnia sunt obligata tacite, Oc hypotheca tacita in prioribus similiter hypotheca gaudentibus,praesertur. Item si pater dotem spoponderit simpliciter. id est non adiecto de quo patrimonio,de suo cogitur dotare,multo fortius,si de suo expressim promitierit. Item si de suo patrimonio 8c filiae si tamen diues est. Sed si de patrimonio filiae tantum dotem promiserit,de proprio dotare compellitur. nisi minus idoneus sit, tunc enim de bonis filiae dotabit filiam. Idem aestimo circa donationem propter nuptias,pari laus enim pallibus nisi aliquid excipiatur, ambulare debent.
DIximus superius de promissione dotium,nunc audiamus de iure earum in transitiuὰ,id est de dotibus,quae c6sistunt in iure,uel quae sunt iura, uel de iure quod uertitur in dotibus,ratione iuris,di modi,periculi, alienationis oc m
230쪽
in PLAcENTINUS IN LIBRvn milium. sequens autem titulus illud ius dotium,'uo tempore dotis expetatur.ec repetuntur,explicabit. Videamus ital quid ut dos, α quae sit eius causa,iquibus constituatur,qualiter,quae sit eius diuisio,& de dotis comodo,periculo euictione, alienatione prohibita concessari. Est aut dos,quae graeco uocabulopherna uocatur , donatio quae a muliere uel pro muliere datur, marito partiue mariti, ea mente ut perpetuo sit apud maritu propter Onera matrimonii expedi enda ,oc est donatio ista quae dos dicit licita , di iure ad mista: iure sit etia costante matrimo. ut donatio Dpter nuptias auget utracp eo tepore,ut suptii de donat propter nuptias,& no est inhibita ut simplex donatio. dotis aut causa perpetua est,ut Teo. l. i. oc propter nuptias inhibetur ut donatio sinaplex. refertur aut dotis appellatio ad matrimonia, quae etia de iure cosistut. In castrato ita nec dos est quia nec matrimoniu in spadone di dos est re matrimonium .u t T. eo. l. si se tua. Sive ergo matrimonili nec de facto fuerit subsecutu , siue tale quale ius non approbat, quid nomine dotis est datu,matrimonium non erit,ut T de condict. ob cau. l. i. eo. l. iij. sic in his casibus non est locus actioni de dote, sed condictioni aeque priuilegiatae. Constituitur aut oc datur dos,alias ex necessitate,ut a patre, a suis superioribus alias ex uoluntate, ut a caeteris, etia a matre: nisi in casu,puta si mater sit haeretica,filia catholica, ut supra de haereticis. Quod uero dicitur patrem ex necessitate dotare debere , no eo pertinet ut matrimoniu sine dote es le n6 possit,sed si filia alias nubere non ualet, pater dotare compellitur. paternum officiu est dotare filiam, ut T de coli.& do t. promissi. l. ult. ec E. eod. Constituitur autem dos donatione,& promissione. promtilione,ut per stipui tionem, di per pollicitationem ut superius expositum est donatione multiso miter. Nempe dantur in dotem incorporalia, ut nomen .usus fructus: &corporalia,immobilia, mobilia,se mouentia, bona fide .ec mala fide, aestimata, Se inaestimata. distinguitur autem dos,siue diuiditur sic. dos alia prosecticia, alia aduenticia. Persecticia autem quae a patre datur etiam adoptiuo,pro filia quoq: emancipata, non enim ius potestatis, sed datio patris distinguit dotem: si tamen ut parens dederit,ut Teod. l. iiij. idem si pater iusserit alium dari. Idem quo si alter patris negocium gerens habentis tamen rarum dederit. Dos quo pros cticia est, quam curator furiosi patris dederit,illa quoq; ad quam procurator costituitur. Sed etsi pater mutuatus creditorem delegauerit pro reo,qui pro se promiserit,fideiusserit: secus si alius fideiusserit,ut Teo. l. v. Ex his intelligere licet, quod omnis alia dos aduenticia est,siue eam mulier pro se dederit,alius te a pa-lsatre: uel pater, non ut pater. quippe si pater pecuniam ex donatione acceperit, ege dicta,ut dotaret ex ea filiam ,ea dos non est profecticia. tenetur enim condictione nisi det,ut T. eod. l. v. , siquis. Acceptilatione quo* dos costituitur,ut T. eod. promittendo oc pacto,ut T eod. l. si res. datur dos alias aestimata,alias inistimata di certe utriusis inaditae dominus fit maritus,si dominus erat qui tradiadit: alioquin usucapio bona fide accipienti procedit, indifferenter aut dominus
fit rerum inaestimatant,non de naturali ratione,sed de subtilitate iuris, ut C. eo. in rebus,& ff. eod. l. quamuis . Aestimatarum quasi uenditarum utroc, iure. nec enim cu aestimatio fit, et summa declaratur, uenditio cotrahitur quia id agitur,s quasi contrahitur,ut Teod. l. cum post. 3 cum . necp simplex uenditio est,u t T. eod. quoties. hoc autem ex eo arguitur, quia nec directa,sed utili ex empto agiatur. Rerum aestimatarum periculum pertinet ad uirum, quasi ad emptorem. ut Codicis eodem lege in rebus. Idem in quantitatibus non aestimatis,hae enim res eo animo dantur, ut eas maritus ad arbitrium distrahat, oc assumat, ec sic
quandoque soluto matrimonio eiusdem generis di qualitatis alias restituit, aes