장음표시 사용
251쪽
erat furatum. speciali censura uno soluere duplum conuento,de rationibus reddendis caeteri liberantur. Non enim uidentur tam furtum facere, quam aliter persaed agere,ut is eod. l. tres .
Q Equitur ut audiamus de periculo tutorum & euratorum. & quidem si tuto- O res qui gerere debent,periculo suo cessauerant, si negocia pereant: tutor recurator inquam non soli illi qui gerere debent, sed di tutores omnes qui dantur noticiae causa,ut T. eodem. l. in .re Cod. eod. l. i. blandiuntur enim sibi qui aiunt hos non teneri,ut si eod. tan. Tenentur autem ita, ut gerentium facultates primum excutiantur, ipsi postea. Sed re in quatuor casibus aliis hi qui non gerunt tenentur. ut si dissimulauerint,fraude adhibuerint.uel participauerint,vel cum suspectos facere deberent,no fecerint, ut C. eod. Lj. distinguitur an a gerere debent connexe uel divisim gerant: si connexd unusquisci, in solidum potest conueniri ilicet remedium epistolae possit impetrare . idem si propria autoritate diuiserunt. Sed diuisione facta a testatore,uel a iudice, no nisi seorsum poterunt conueniri, ut T. eod. l. in . oc iij. si tamen culpa uel dolo non remouerunt suspectos,uel causam agendo iura pupilli prodiderunt ut C. arbitrium tutel. l. ij. aris guuntur in his casibus insolidum. Tenentur autem de periculo rerum pereuncium per ignem uel alias si male fuerint repositae δε non in horreis tutis reconditae uolo. culpa lata, leui secus si perierit per fortuitum casum, no obstante pacto,uel iudicio. Interda tamen non tenetur,nisi de dolo. culpa lata, ut si comparauerit praedia minus idonea,non electa conditione bona, ut is eod. l. tutor qui repertorium . q.
QyANDO FAc To TVTo Ris VEL cVRATO Ria . minores aetere uel conueniri possunt. Titulus xxxix.
EX facto tutoris 5c curatoris conuenitur minor. ecce em ex quasi co tractu, ut si iudicatus sit tutor in causa pupilli,uel aduersarii eius, pupillus post pubertatem conuenitur,& experitur utili actione praeiudicatura affecte: nisi tutor nouauerit,uel falso consessus fuit pupillum occidisse,ut T. ad i. aquil . I. proinde. Ex contractu, ita si tutor pecuniam pupilli crediderit,& si sibi soli suit stipulatus reddi post utilis pupillo,praesertim finita tutela, datur actio. Sed si tutori
pecunia credita in rem pupilli sit uersa, pupillus adultu sile actione utili conuenitur. Item si tutor curator,tocauit,uendidit,pupillus adultusve non tantum tutorem dc euratorem actione tutelae uel utili negociorum gestorum nomine curae poterit conuenire, sed oc conductore re emptorem poterit exigere,ut Co. eod. lud sane certo certius est, quod iure communi in pecunia pupillo credita per
tutorem pupillo directa condictio oc directa hypothecaria quaerituri
252쪽
AB uno ex pluribus tutoribus re defendi re agi pbtest causa pii pilli & adul
ti . ubi administratio non est diuisa uel si diuisa autoritate propria. Si uero sit diuisa uel a testatore, uela iudice: his tantum conuenit insinuari, uel ab ipsis litem inferri,qui in ea prouincia administrant. NE TUTOR VEL cvRATOR VEcri GALconducat. Tit. xij. QVi tutor est non conducit uectigalia,sed nec si de t esse tutor, nondum tamen rationem reddidit pupillo uel adulto. Secus etsi si ratione no reddita, ipse pupillus uel adultus mortuus est. Sana mortui tutoris uel curatoris successore uiuo: nec si tutor curatorve successerint ei qui cum fisco contraxit, falsi t nebuntur,ut Tadi. Corne l. defat. l. i. si tamen inquit Imperator praedictis modis peccaueris,& me ultro adiuueris & uecstigal minori satisfeceris, falsi crimimine excusaris. Sane si primo sisto fueris obstrictus,& postea tutor curator eligatis,periculo te excusare poteris, Ut C. eod. DE TvTORE VEL PROcURATORE, QUI NON
satisdedit. Tit. xlij. TViores alii satisdare debet, ut legitimi,&sine inquisicione dare. Testamentarii .ex inquisitione dati non debent satisdare , id est non coguntur. Quid tamen si plures fuerint re hi licet non debeant neces Iari' satisdationem ex ponere, illam tamen quae uoluntaria est debent praestare. Nam commodius sit ut tutela geratur per unex,quam per plures. Sed si non honueniunt: & nisi a prael re decretum sit quis gerat, alter ab altero satis petere non potest. Sed si alter alteri satis obtulerit, is cui oblatum est, necessse habet uel satis accipere .uel satis offerre ad instar iudicialis iuramenti, ut Institui. eod. ergo pluribus testamentares datis ex in ciuisitione, licet necessaria satisdatio locum liabet no uoluntaria fiet,& sicut in pluribus legitimis,& sine inquisitione gemina satisdatio Iocum habet necessariare uoluntaria. in pluribus datis in testamento di sine inquisitione sola uoluntaria locum habet. Interdum di qui ex inquisitione datus est,satisdare cogitur siue sit tutor . siue sit curator puta cu a defensore ciuitatis. Na praesule datus est pupillo uel puberi no habenti facultates ultra quingentos solidos.
XI Ideamuς qui possint suspecti fieri , di quis possit sit spectos facere. & apud
V quos,& unde descendat hoc crimen,quae sit poena,m quibus causis competat, laec accusatio,& quis dicatur susipedius tutor uel curator. Est aute su*ectus is qui exside tutoris & curatoris ossicium gerit, licet sit diues: & Iicet satis dederit re iurauerit. nec enim satisdatio uel iuratio propositum mutat tumo mauper,fidelis tamen non est remouendus. Item is qui nondum est coeperat gerore quasi suspectus est. nec enim uere sus e ius poterit remoueri, id est n5 admitti,sed infamabitur. ergo is stlus proprie remouetur, qui in tutela uel cura gerenda accusatus est. perniciose agendo, ix uendendo , intercipiendo, infamabitum
si dolo id egit,di causa Nmotiorvis exosuim in decreto sit significata,ut Teod.
253쪽
d VINTVM con IcII. x l. hae. si culpa, remouebitur. quod si non infamabitur, patrono parcitur, ut aut no remoueatur, sed detur ei collega,aut remoueatur scd sine nota. idem in quouis iudicio necessitudinis uicto non tamen in patrono. Descendit autem hoc crimen,id est haec criminatio ex l. xj. tab. Fit accusatio ista Romae apud praetore, in prouincijs apud praesides,oc apud eos qui mandauerunt. Suspectus sit tutorec curator omnis generis testamentarii, legitimi, dativi,& qui istisdederint,ec iurauerint. Arguere suspectum tutorem ec curatorem qui cun potest. publica est enim haec accusatio. Nam mater ec avia admittitur, omnis quom mulier perpensam pietatem habens etiamsi alias mulier soleat repelli. CO tutor quom contutorem accusabit,etiam qui iam remotus est, sed adultus quoin curatorem accusabit cum consilio necellariorum: impubes etiam. Sed Sc si is erius fuerit qui fraudulenter gessit, uel si se absentaverit, ut alimenta pupillo decernantur, cria ad praefectum mittitur puniendus. Idem siquis redemerit tutelam ec curam . illud autem notandum casu aliter, etiam sine accusatione iudex suspectum poterit repellere, si ei liqueat de eius malicia. hoc satiore pupillorum dicitur,ubi poterit sine scriptis accusare. Idem in crimine Lenocinii ut st. ad i. Iul. Item scienda est, quod remoti ob dolum fiunt infames duntaxat, si qui ob negligentiam,
desidiam,segniciem,culpam,inertiam, ignauiam, inopia immouentur, nequaquam fiunt infames, ut C. eod. l. ult. ecti. eod. l. tutor. 3 ult.
SI causam habens ca pupillo tuo,ne actio pereat, permittebas ei inuim olim
petere Praetorium tutorem,cum quo litigabas qui, inquam, peracto litigio desinebat esse tutor. Sed hodie inuito causaliter ad litem posces curatorem,non tutorem. quippe tutor datur personae alias causae ut hic: ec ideo in titulo dicitur de in litem tutorem dando, subaudi secundum ueterum ritum. uel dic quia mox se corriget uel quod melius est curatorem . Cum hoc quidem litigabis,uel per te, uel per procuratore ciuiliter. uel forte in hoc casu necet Iarie subricies procuratorem, ut tutor curatorve cum procuratore confligat. ec hoc uidetur dici C. eod. I. ult.s I coNTRA MATRIs voLUNTATEM TUTOR datus sit. Tit. XIV. SI tutor datus sit contra ultimam matris uoluntatem: multo magis patris remouebitur, alias cu infamia alias sine infamia. uoluntas enim desicientis legitima,pro lege di iure seruanda est.
SI mater petierit tutorem filio uel etiam petierit Ac consenserit suo perieulo.
Velleiano se tuebiturmisi specialiter in decreto sit c5prehensum illum mullexis periculo dati,ut C. eod. l. oc C. ad Velleia. si mater. v v c AusAE Pos T PUBERTATEM ADSIT TUTOR.
254쪽
ris P LAcENTINUS IN LIBRUM C Auste inchoatae tutor quondam etiam post tutelam debet adsistere, sed resi prouocauerit illa causam debet exercere : instriintenta quom pupillaria reddere debet. Sed ec Ioco quarto pupillum adultum factum monere,ut sibi petat tutorem. DE EO QSI PRO TUTORE NEGO cIUM GEssit. Tit. xlviij.ini uere tutor fuit actione conuenitur directa,utili negoc. gestor. Qui pristutore uel procuratore gessit utili conuenietur re experietur. Sed si credi-diderit se tutorem esse , uel curatorem, cum non esset gesserit directa agit . ubi enim sponte quis gerit locus est directae, ut ff. de negocio. gestorum l. tertia. Tutor autem uere α curator etiam utili negociorum gestorum nonconuenitura pupillo,uel adultomisi post tutelam finitam di curam, ut Codicis eodem. l. l. in . Non nisi in furioso,ut Ede ratio .distrahen. l. nisi. Aliis autem actionibus tutor curator etiam constante Ossicio,conueniuntur: puta furti .damni, iniuriae. Nam nec socius constante societate actione pro socio conuenitur: licet communi diuidundo. Sed nec uxor rerum amotarum. licet l. aquilia, oc serui corrupti. Sed pro tutelae actioni utili contra eum qui sciebat se tutorem Θc curatore non
esse,socus est statim,ut Ude eo qui pro tui. l.i. 3 ij. Sed oc uere tutor, si pupillo se obligauit diabet actionem contra pupillum antequam illum liberet , ut fissi de
PVpta orum educatio matri,quae uirum non superinduxit,committenda est facie prima praesertim nemine petente eos sibi committi. Sand si inter tutorem,ec Propinquos orta fuit controuersia: tunc praeses deliberabit, ec eum qui proximior fuerit, propter suspectam successionem, sinistramq; mortis insidiara suspitionem, ec pudicitiae impuberis uiolationem,ut T eod. l. penult. repellet, ec ulteriorem admittet etiam si pater alium sorte dixerat,ut T. eod. l. d.
DE ALIMENTIS PUPILLO PRAEsTANDI S. TIT. L.
TUtor copia facere apud praesidem debet,ut alimenta competentia pupillo constituantur, oc de facultatibus ipsius pupilli nec enim tuo tutor cogitur alere qui tamen si plus iusto uel aequo constituerit,modus seruabitur , ut tineo. l. d. Sed ec ubi moderata fuerunt alimenta statuta, patrimonio imminuto ipta minuantur. nam et eo aucto augebuntur,ut ff. eod. l. iij. Quid ergo si tutor bonitatis intuitu, noluit secreta patrimoni j rupilli publicari: utpote ne suspecta aes alienum pandatur,quod taceri interdum melius est pupillo, quam cum de modo bonorum quaeritur proferri. Et si de suo pupillum aluit erudiri feceriae certe poterit nisi plus iusto impederit repetere, nec pupillus adultus factus hos sumptus debet recusare , asseverans se uento uixisse: cum membra fortiora possint
etiam sine impendiis erudiri,cum didicerit dialecticam N philosophiam.
ARB1TRivM TvTELAE. TIT. LI. Irimus de nitorum constitutione,uarietate, satisdatione: nunc uideamus quae tutelae nomine prodita est etiam contra tutorem, ec haeredes eorum.
255쪽
Nam de eotraria tutela in speciali titulo agetur inferius. Et notandum est quod citra inorem solita imprimitur haec rubrica per genitivum, nec per abla tuum. sed per accusativum: α dicitur arbitrium tutelae. quale sit exponamus. Videa mus itam cui detur directa actio tu telae. in quem ,quando , iri Quantum .ec qua lis sit actio tutelae directa. Datur pupillo quondam facto adulto. α eius haeredi, contra tutorem re eius haeredem. Datur autem finito demum officio: nisi casualiter ut dictum est in superioribus. Veniunt autem ea quae gesta sunt, sed ecgerenda. id est omissa. Veniunt quom res restituendae, in quibus gestio admissiscit. Nec obliquitur quod diciturun tutelae actione res non uenire,sed culpam solummodo, id est quanti interfuit eum no fuisse abstentum, ut C. eod. l. eum. Ea enim constitutio loquitur causaliter, id est in eo casu ubi consulte abstentus est. habetur quom ratio damni & lucri. si initio uictori minori non captauerit lucrum. uenit dolus,diligentia,culpa lata,leuis: praeterquam si uictori emit praedia minus idonea leui culpa. in eo enim casu non nisi lata culpa coercetur. UNl et ur autem tutor olim nomine amissi negocii,omissiue, ex ordine actione litteae: sed et si perieuerauerit tutor in adminiuratione connexa , tutelae actione eo nomine quo conuenitur,ut C. d. l. tutor. Nam & aliter nomine eius temporis quo nodum fuerat tutor gesserat, sed postea factus tutor ipse tutelae actione. tenebitur, ut Codicis de negotiorum geliorum l. cum. praetoria est haec actio. perpetua,personalis, ut G. eo. Iutorem.
Vatuor modis distingui si diuisa est tutela a praeside seorsum . unusquis fis couenietur pro parte. idem si a testatore. Sane in tribus casibus unusquis in solidum poterit conueniri puta si suspectum non remouerunt, uel tarde suspitionis rationem mouerunt, uel si suspitionis causam agendo sua sponte iura pupilli prodiderunt. At ii ero si plures connexe administrauerint, uel si diuiserunt administrationem propria autoritate . 5c quem uoles in solidum poteris conuenire exigere. Conuentus tamen tria habebit remedia . siquidem rem diu in epistolae .id est diuisionis,si tempore litis contestatae tutor sit soluendo,ad instar fideiustarum, ut is de ratio. distrahen. l. non. Habet quo remedium, ut si pactatur se in solidum conueniri, postulet actiones sibi personales cedi contra collegas,& pignora in se trans serri. Et habet remedium N ante condemnationem ac pollea .ut cedatur sbi actio. Cum 5c praeter cessionem licet non fideiussori competat ei utilis suo nomine: hoc tamen ita, si non ex communi gestu. nec ex proprio dolo codem natus est. maleficiorum enim foeda communio est. Miff. derat distrahen. Sed notandum est, quod si ex ordine tutores conuenium tur: primum illi qui gellarunt,& haeredes eorum: secundo illi, qui non ges erui. ec haeredes eoru in θ fideiuisores tertio nominatores.
Via in tutelae actione in lite iuratur.de iureiurando in litem subiicit. Qimai potest quare titulus iste hic ponitur,cum etia in aliis pluribus locis Codicis perael poni potuerit, ut in multis alijs actionibus iuratur in lite ad quod
responderi, quia contra tutorem in litem iuratur,etigm ubi culis DE DIVIDENDA TUTELA, ET PRO QUA PAR - te quis. tutorum conueniatur. Tit. I ij. DE IN LITEM IVRANDO, TIT. LIII.
256쪽
PLA GENTI Nys . Ni LIBRUM litem petita: aestim tioi in
it per Hoc, irit ex contumaci aestimabitur citra eius pretium, ut Teod. l. ι defertur autem a iudice IO,ut meo. l. videamus. Soli domino litis datur sed non omni,quia non impuberi.α non datur ri qui pro domino, id in tutori, curam. xi: ii tamen uelint in litem iurare admittuntur, sed non coguntur: secus in sacramento calumniae,in sacramento expensarum,ct in eo iureiurando quod pmlite decidenda decet nitur. Lazec enim iuramenta subire compelluntur. Planis licet impubes non admittatur,adolescens admittitur, ut Teod. l. videamus Oualirer iuretur rem sibi fuisse tanti taxabit iudex. Sed hodie non fit laxatio poli ius iurandum licet olim postea laxabatur. ec quod erat durius,etiam quod erat is ratum imminuebat. Iuratur in actionibus in rem, in arbitrio, & actionibus Bicii iuris non iuraturcnisi ubi iudex rem forte quae perit,sua solertia aestimare noro test,ut sim eod. l. n. Iuratur autem ob dolum non ob culpam: nisi contra tui xem, ut C. eod.I. alio iure. uel nisi forte ubi aliter res aestimari non potest. DE H AEREDIB US TUTORVM. TIT. LIIII
SIngulari iure haeredes tutorum non tenentur de leui culpa tutorsi: nisi in itibus casibus post litem contestatam, uel nisi genere sit praestitum, uel nisi cadamno pupilli lucrum sit captum. Idem in haeredibus magistratuum , id est nominatorum. Sane de sua propria culpa etiam leui, tutoris haeredes tenebuntur: pue noua pupilli negocia, siue uetera inchoata. cum sint haeredes masculi,ex ne tefutate consummauerint.
E Tiam si tutor uerus non gesserit tenetur de non gestis:& in omissis eulpae
ratio aequaliter tenet. plane pro tutor , qui putat se tutorem & non est, non tenetur nisi gellerit,ec tunc utili tutelae actione oc a stione pro tutelae tenetur. ia multipliciter usurae ueniunt in actione tutelae,de his audiamus. iis ira Ium tria genera sunt,utputa aliae sunt maximae,siue grauis limae, id est cenresimae. In aetione tutelae,aliae dicuntur pupillares,aliae legitimae , id est ex more regionis currentes. Centesimae ueniunt in duobus casibus , ubi tutor uertit in suos ustis, si iudex praeceperit ut deponeret, di neglexerit. In quatuor casibus pupillares, id est mediae usurae praestantur: si falso negauerit apud se csse peciniam, si moram depositionis fecerit,& non interueniente iudicis praecepto: si negando imposuit pupillis necessitatem accipiendi mutuam pecuniam sit b usuris ad onera sua expedienda: si a debitore pupilli tutor tales exegit. In caeteris minores praestantur usurae,id est quincunces quae dantis metues, ut Ede adnui . to. l. tutor qui. M si post.
257쪽
I Utoris fideiussorem,Sc eius haeredem:etiam tutore dimisse, iure ueteri primo poteris c enire in solidum nisi fideiussor sit acceptus in solu id, quod a reo principali seruari no possit. Sed hodie non: sicut nec pignoris possessor est,
nisi primum regulariter excusaueris debitorem.
Udiuimus supra de directo tutelae iudicio Bc curae, nunc audiamus de contrario. Contrario locus est etiam si directum pupillus non mouerit: putarem suam tutorem erogasse,propterea directum non mouerit: tu-clae liuor contrario iudicio eum poterit conuenire,ut st. eod. l. ult. finita tutela
curat regulariter contrarium tutelae. 8c contrarium utile negociorum gestorum datur quondam tutori oc curatori etiam remoto. datur quo* etiam procuratori,pro tutpre pupilli, furiosi, prodigi, uentris haeredibus . contra praedictosta praedictorum haeredes. Datur autem de eo quod pupillo, inue rem eius impensum est in tutela,& ante,& postea , a tutoris haerede si quid solutum est hoc iudicio petitur, ut Teod. l. penuit. Venit in hoc iudicium usura quous c, tutori quod impenderit restituatur,non opposita compensatione uel reprobata, tuto re non acquiescente: in id tamen quod bene gellit S diligenter. ctiam si aduem sum habuerit euentum. Item ubi se obligauit tutor uel curator antequam soluat liberatur,ut T. eod. l. ult. Item uenit in hoc iudiciu id quod pater pupilli debuit, puta ubi tutor distulerat exigere propter utilitatem pupilli. DE AVTORITATE PRAEsTANDA. TIT. LIN. V Ideamus quid sit autoritatem praestare, qualem Oportet eum esse qui autoritatem debet praestare,in quibus causis necellaria sit, in quibus non . Autoritatem praestare nihil aliud est, quam probare fc consummare quod agitur. Oportet tutorem autoritatem praebentem audire & loqui, non nutu sed se mone, ut T. cod. l. i. 8c ij. Oportet etiam esse intelligentem, id est mente praesentem in oculis mentis uidentem licet corpore caecum. Oportet re eum ess e corin fore pri sentem, et in negocio. interposita enim tutoris autoritas per epistolam. non mox, nihil agit licet rati habitio alias soleat retro trahi. Necelsaria est tutoris autoritas ubi pupillus se debet obligare, ec coditionem suam frauare puta si mutuam pecuniam uelit accipere, uel mutua obligatione se obligare. Sandaliquando cum tutoris autoritate pupillus conditionem suam grauare non ualet,in alienando immobilia, in manumittendo. porro meliorem conditionem suam reddere potest etiam sine tutore,praeterquam quod haereditatem etiam lucrosillimam sine tutore adire non potest: ne occasione sumpta ab una lucrosa. saepissime adiret damnosiam. Sed nec iudicio stare pupillus sine tu tore, pubes sine curatore ex ordine potest. De momentaria tamen possessione minor potest
agere. Sui quoq; matrimoni j uiolati iniuriam poterit persequi. Impetrata quoq; aetatis hicnia 5c experiri poterit Sc conueniri,ut C. de appellat. l. si actor. Quid ergo si plures sint tutores si conexὰ afui, unius autoritas susticit si divisim .singuli in tuis regionibus autoritatem debent praestare. hoc tamen ita: nisi res quae agitur ipsius tutelae solutionem faciat .ut puta si pupillus se in arrogationem dare desiderat,ut C. eod. l. est.
258쪽
T rores desinunt esse tutores pubertate, quae non exinhonesta corpor iadagatione pensatur,sed ex annorum numero. In maribus quoq; curatorea desinunt esse curatores adueniente iuuentute . desiniit quos remotione de M AEdicendum postea. rvT iSI tutor eurato He abesse uolueris ex propria utilitate non tutorem, non curiatorem ordinare debes, id enim fit per publicam absentiam,sed a storem tua periculo constituere in proposito decreto.
EXpedivimus in superioribus qualiter tutores A curatores remoueant quia
suspecti ec reprobi, nuc audiamus qualiter excusentur: quia minus idonei. Videamus ita quid sit excusatio,quibus copetat, infra quae tepora, ex quibus causis admittat excusatio. Excusatio est alicuius iustae causae allegatio, ob qua artari non debeat ad subeundam tutela curamue . Competit aut his,qui nominantur ad tutelam curamue excusatio,non appellatio: nisi ubi forte allegata excusatio, sit reprobata per sententia,ut C. eod. Porro a muneribus appellatio est ab initio. Excusat se quis re ubi nominatur,sed oc si iam gerere coeperat: non tamen per libellos excusatio sit,ut T. eod. l. excusare. sit autem exculatio, eius proseisio infra quinquaginta dies,& infra quatuor menses causa debebit terminari computatis in his mensibus quinquaginta diebus, qui quinquaginta dies
computantur, ex quo cognouerunt tutores curatores se datos. Et nocita,si habitant insta centesimu lanidem ab eo loco ubi sunt dati. similiter per singula uia ginti miliaria dabuntur snguli dies, fitch adiectio triginta diem: quod tame ita intelligi debet, ut in ultra posito loco psures dies ii quinquaginta esse possint. pauciores minime. Allegatur a sit excusatio multis ex causis . ecce em in primis propter liberos. si quis em tres liberos Romae habet rite se excusat,in Italia quatuor, in pu inciis quin a tutelis praesertim extraneo ruet non suo N alioluet filioris, ut T. l. amicissimos. Prosunt aut & liberi secudi,id est nepotes ex filio no ex filia ita tamen,ut omnes in loco unius,id est sui patris succedant. Proderunt aut ecnaturales qui sunt legitimi & in potestate constituti in adoptionem dati, non tamen accepti, ec praecipue simpliciter. Praedi sti tamen omnes ita excusantur sauiuunt , mortui minime: nisi siqui in acie belli ceciderint, hi quia per gloria uiuere intelliguntur etiam si fuerint sceminae excusationem praebent. Item tria
onera tutelarum non adfectarum praebent excusationem. Adsediata dicitur tam uetus quam noua tutela,si semestre tempus superit uel minus, ut is eo. non tamen. Res ad se stata non solet esse onerosa. interdum tamen oc una tutela,si sitnesociosa excusat, ut T. eod. siue non. Tres tutelae censentur, si in tria fuerint diuisa patrimonia. non enim diuersitas personarum ut fratrum plurium una bona habentia, tres tutelas facit, sed diuersitas patrimonioni Ite ministratio sist
259쪽
. INTUM CODI cII. UReuersus quot tutor de absentia publica anno uacabit , ec ad nouam tutelam uocatur: sed & ad ueterem mox redire debebit. Item si litem de omnibus bonis quis cum pupillo habet, uel de parte magna ab eius se tutela excusat. Pauperistas quo , qua quis uel sibi uix sumit, probat excusationem. Valitudo quom aduersa. Sed di inimicitiae habitae cum patre capitales,s tamen reconciliatio nointeruenit excusant. Item si quis a patre pupillorum de statu controuersiam passus est, excusatur. Aetas quota septuaginta annorum excusat. Quia in ea aetate labor et tussis taedium,& uerbositas temporis acti. Professiones quos liberaliudisciplinarum di praesertim scientiae iuris excusant. Sed re qui fuit tutor a cura eius se debet excusare: nisi sit libertus ipsius. maritus quoq licet se immiscuerit si uolet excusabitur. Sed ec tutor ingenuus mel pro ingenuo habendus .id est natalibus restitutus,si tutor fueris datus libertino non habenti ius anulorum, ex cusaberis,ut C. eo excusationis. Sed 5c si exiges tributa excusaberis. Silenciarius quo si fueris excusaberis: sed di si fueris patrimonialis colonus, non fiscalis . si fueris Iliensis, ab extraneorum tutelis excusaberis . urbicis quoq; pistoribus excusatio datur, ut is eodem lege ultima. Caeteri ab his alias pelluntur,
alias compelluntur. im lsa TvTOR VEL cURATOR FALsis ALLEGA -tionibus excusatus sit. Tit. lxiii. SI falsis allegationibus quis excusationem meruerit, excusatio cessabit: sicut sententia falsis instrumentis obtenta,licet libertas ob falsam causam probatam non reuocetur. Si ueris allegationibus quis excusatus sit incompetenter rut aduersa parte absente, eis , qui eam uolebant re debebant defendere, non erit excusatus. Idem si alias tutor potius ambitione,quam iuris ratione excusauit se,uel si mentitus est: puta dixit,se nondum coeptile gerere , cum tamen iam coeperat: θc ideo promptius meruit excusari,non debebit ei opitulari ut C. eod.
b I Reipub. causa ablaturus es,ad id tempus te excusare debuisti,ne obstrinis garis nomine temporis medii. quod si praetermisisti eo primum excusta qui
ini honestam causariam missionem meruerit. 5c qui ueteranus factus est,'
integram fama retinet,& priuilesia ista habebit. expressim uacationem munerum personalium, nec in metallu dabitur, nec in opus metalli,nec bestiis subiicietur. Sed ec si compulsus sorte si alij conueterani tutelam accepit, uocatus ad aliam,praesertim iiiij non conueterani, ritὰ se exeusabit.
260쪽
u PLAcENTINUS IN LIRRUM l --πI NUMERO TvTELARVM sE ExcvsANT. ii, TiTvLva LAvII. Λ Quarta excusaberis. sinito autem officio non etiam si non ratio tutelae Avies curae sit adhuc reddita aliae substitui possunt. Sandimperfectae uacatitanis species licet permixtae ad excusationem no proficiunt. Igitur siquis habens duos filios,& duas tutelas curasue excusationem non praebent. QVI AETATE SE Etacus T. TIT. LπVIII. laut dictum est maior annis septuaginta uocatus ad tutelam uel cura, si v et se excusare solenniter poterit. I MORBO SE EZcus AN T. TIT. LΣIπ.LVminibus captus uel cassus,mutus,uel surdus,furiosus, perpetua ualetudine tentus no tantum a nondum suscepta tutela uel cura,sed etiam 1 si cepta poterit se excusare: forte & ipssi iure . . DE cvRATORE FURIOSI ET PRODIGI.
Λ Udiuimus supta de tutoribus qui dantur impuberibus, di de euratoribus λ xqui dantur puberibus ust, ad uicesimum quintum annum. & quia iuriosita prodigi , qui no sunt pupillis adsimiles curatomes accipiunt uideamus dec ratore furiosi. Furiosis & prodisis legitimi siqui eis fuerint primo dabutur. etiatilius patri,& pater filio his deiicientibus,uel quia nullos habet, uel minus idoneos,extranei tribui solent. Ideo dixerim soler, quia plaerit picem iurorem
fingunt,ut munera ciuilia uitent ut T. eod. Dabuntur autem extranei ubi noli
sunt nem testamenta ij, neq; legitimi nisi dictum est interueniente praeside,timbus primatibus quo p in prouincijs, Romae apud praefectum uocatus iurabit se omnia facturum,quae putauerit utilia: oc omnia omissurum,quae crediderit inutilia. hodie tamen generaliter de omnibus tutoribus et curatoribus hoc iusiurandum praestari debet. Quatuor specialia in curatore iuriosi di prodigi,quia maiori datur:& quia tutor ex lege sine omni satisdatione primo uenit, α quia ex imquisitione datus quando, satisdat: ec quia aduersus eum etiam constante ossicio agi potestatem successio per tutorem suriosi. quae fit ab eodem postea facto compote repudiatur ueIut a pupillo. Etsi furiosius in furore decesserit successi nem, licet aliud sit in pupillo,ad haeredem suum non transmittit.
DE pRAEDIIs, ET ALII s REBUS MINORVM une decreto non alienandis uel oblivandis. ' L O . Titulus Ixxj.
est supta incidenter praedia minora alienati non posti sine decreto. nunc per specialem titulum adnectamus de praedijs minorum , ec aliis r hus non alienandis uel obligandis sine decreto. Videamus itam qualiter sineti l uerba huius tituli debeant intelligi. ec quomodo constitutione sit prohibita haec alienatio uel obligatio,& quomodo per decretum sit admissa,& eo cessa