장음표시 사용
381쪽
snpri Muri coDI cIs. 3s pus si iudex appellationem suscipiendam non susceperit, uel apostolos non
dederit,pollit argui δε quae sit poena temere appellantis , oc iudicis recusantis. ec executoris non pertinaciter resistentis. Est autem appellatio introducta ut iudicantum iniquitas corrigatur I imperitia licet nonnunqua bene latas sementias reso et inpetus,uin eod. l. i. Appellarς est iudicis sententiam aduersus se latam, iniqua ostendere I de ea iniuria proponere uerbis puta talibus, iniquae sunt iudicia tua proconsul. siquidem appellatio iniquitatis sententiae querelam, supplicatio ueniam. in integrum restitutio,erroris proprii indulgentiae petitionem, uel aduersarn circumuentionis allegationem cotinet,ut T. de minor. l. praefecti. Is appellat qui condemnatus est, sed non omnis ,quia uere no contumax,
nee solus. Quippe procuratore condemnato,etiam dominus appellabit δε emptore condemnato,uenditor econtra. Item debitore codem nato, ec creditor praesens appellabit. Item re condemnato cohaerede,alter cohaeres , licet necesse non habeat,prouocabit, si uolet. Item debitore condemnato,etia fideiustar prouocabit. Item haerede de inossicioso condemnato oc legatarius appellabit. Item pupillo uel adulto condemnato,tutor oc curator appellabit. Item pro eo etiam nolente qui condemnatus ad patibulum ducitur,quisquis alius appellans auditur. ut lLeod. l. ab executorol. a sententia oc l. non tantii. Alias alius pro alio. nec filius,nec etiam seruus condemnatus appellabit, ut st. eod. l. creditor. Sed nec seruus criminaliter condemnatus appellabit,si tame dominus uel alius pro Docare uoluerit, sed in subsidium ipsi seruo, qui sententiam tristem passus est.triste appellationis auxilium non denegatur,ut Teod. l. serui. Porro filio condemnato puta cu ex libertinitate proclamauerit, pater poterit appellare, ut T quando appell. l. q. Item omes hi quorum interest, uel quibus mandatum eli, uel qui aliorum negocia gerunt pollunt appellare. Sed α mater filio condemnato expletate ad appellationem admittitur,licet ab initio causam defendere no possit, titis de appellat. recipien. l. i. A sententia illa appellari debet, quae contra aequitatem litigatoris fuerit lata, secus si expressim fuerit contra iuris rigorem iudicae tu na, unc enim prouocare necesse non est. licet de superuacuo oc solet, ec possit
appellari. Huius rei argumentum praebet titulus C. quan . prouo. non est necensera lex quae legitur ae de re iudica. l. praesens. Sed si ex preism,non calculo iudex errauerit,cum iudicauit, ipso iure sententia nulla est δε potest appellatione rescindi, puta si iudex ita pronunciauerit, cum constet Titium Seio ex illa specie uiginti quini item ex illa specie quinquaginta debere, ec ideo Titium Seio
condemno in centum. Talis sententia ipso iure prorsus nulla est, Sc citra prouocationem corrigitur. Si uero iudex ideo in centum condemnauit,quod xxv. ocquinquaginta iacere centum in corde suo putauerit, nec tamen hoc expresserit sententia iure tenebit,oc appellare neces le est,ut ii .eod. l. si expressin, di fissi quae
senten l. i. Appellatur autem a sententia si sit desinitiva δε non ab interlocutoria: nisi iudeκ quaestionem in ciuili negocio habendam interlocutus sit,uel in criminali si contra leges hoc faciat, ut ide appell. recipien. l. secuda. Item appellatur a sententia,quae ne* esit definitiua,nem est interlocutoria: sed nominatoria
ad munera duntaxat publica, ut Decurio natum, scribatum. Enimuero uocatus ad munera priuata, ut tutelam,curam, non appellabit: sed se excusare ualebit.
Excipitur nisi excusatio per sententiam fuerit reprobata, tunc enim appellatio etiam necet Iaria erit m poterit admitti δε interponi, ut C. de excusat. l. iij. Ap- rellatur si a sententia ut ab iniqua interpretatione, ut T. eo. l. ab executore. Item facto prouocatur,ut si iudex appellanti iniuriam fecerit,ut C. eod. l. si quis. Sicut enim is,qui prouocat n6 debet conuiciari ei a quo appellaturi ita econtra iudex appellanti iniuriam inserre non debet,ut ff.eod. l. illud.ut C. eod.l. iij. Nec
382쪽
PLAcENTINvs IN LORVI enim iudex debet aestimare sibi iniuriam fieri, si appelletur, si ante sententiam
transigatur,ut C. de tempor. appellat. l. ult. uerum nostri temporis iudices indignantur, si transigatur,nec paciuntur transigi propter lucrum,quod auaritiae racpacitate gestiunt extorquere. Item appellatur ab alio facto ut ab executore lentiae: puta si executor decesserit in exequendo. re in hunc casum casus incidit Nunc cum alias iacta appellatione nil oporteat innovati, & omnia debeant inlsuo statu manere,hoc in casu aliquid innovabitur. Siquidem res mobilis posses sorti a seretur,ec apud sequestrum collocabitur, immobilis minime,eius tamen. fructus sequestrabuntur,ut Cod. quota appellat. l. ab executione. Sed oc de iure communi oportet fiuctus cum popularentur ab aduersario apud sequcstrum deponi, ut eod. l. Imperatores. Item quid si ex pluribus facinoribus condemnatus propter quaedam appellauerit,propter quaedam non siquide grauiora sinat crimina,ob quae appellauit,ec leuiora sunt ea propter quae no appellauit,ofilia pendebunt.α disteretur poena. Si uero grauiorem sententiam meruit, ex ea spei cie ex qua non est appellatum,omnimodo poena est imponenda, ut si . nil nouaeri. A sententia tui iudicis ordinarit poteris appellare. Item a sententia non tui, quem uel uolens seceris tuum,cuius uolens examen subiisti per principis resciiptum. Item a sententia delegati etiam a principe, uel a summo Pontificemisi foete ita delegauerit,ut ab eis appellari no possit,ut C. eo. l. eos, ec T. qui. appella. non licet. Et hoc uera est,etiamsi delegatus pronunciauerit per principis rescimptum, siue consilium,ut C. eod. l. iij.&ff. eod. l. i. A sententia arbitri non est apsellandum hoc proditum est non propter autoritatem, sed propter utilitatemi tamen arbiter,qui manifestd inimicus apparuerit testato c6uentus,ne sentenritiam serat, pronunciauerit: aduersus agentem ex tali sententia, quasi per quandam appellationis speciem,doli mali exceptio obiicietur,ut talis sententia retractetur,ut T. de arbitris l. non distinguemus. Item a sententia principis no appellabiti ir. Similiter nec a sententia praefecti praetorio. item nec a senatu etiam In perator appellabit, ut si a qui b. appella. non licet. Ad iudicem superiorem appellandum est, non tamen ad omnem superiorem iudicem. A sententia deleg
ti duntaxat ad delegantem appellanda est, ut is quis oc a quo appell. l. iij.& ij. Quid ergo si quis alium pro alio per errorem appellauerit: siquidem parem uel
maiorem iudicem , error ei non nocebit: si minorem, nocebit,utff. eoa. l. i. Cot
stante figura iudicii uiua uoce poterit appellari,post modii praesertim transacto die iudicii libelli appellatorii ita debent cocipi. Ego Titius a sententia tua Constanti ad Magalonensem Episcopum appello. Appellanti tame nil oberit quod in libello, a qua parte sententiae, ec contra quam, appellet, non assignauerit: sed nem etia appellatio eius improbatur,qui uel unam causam appellandi pr habilem habuerit, ut Teod. l.j. ij. N ii l. Libelli tamen appellatoria iudici a quo appellatur,dari debent. Quid ergo si appellator iudici,a quo appellauerit, propter uiolentiam libellos non dederit sussicit ei,si publice proposuerit,causam iappellationis poterit agitare,uisneo.l. cum quidam, ec C. de relat. Id enim pro facio accipitur in quo alius alium perhorrescit,quominus fiat, ut T. de reg. iuril. in omnibus. Debet tame appellator, si non est recepta appellatio intra consti tuta appellatoria tempora,competentem iudicem uel principem adire: oc econtra iudex,qui appellationem non recipit, causam propter quam non recepit inscriptis appellatorijs sdere debet,is de appellat. recipien. l. si cuius & l. scienduest. Intra dece dies appellari debet numerandos a tempore sententiae: imo scientiae. Quid enim si quis absens etiam non per contumaciam, fuit condemnatus Diacto decem dierit temporis scientia ei non cedet nisi post sententia .ut C. quo.
quan . α ff. quaa. appellan. Quid em si absens csidemnatus est ex quo sciuit
383쪽
i ous est computandum,non ex quo fuit
se et apostolo: ecliter, amissorias appellatos ebet tribuere. ordine
s. - sententiauerit, ut testamentum aperiatur,frumentia militi balsdetur criptus haeres in possessionem mittatur, cloaca purgetur, natu Ira Laeliae a se tu talis appellatib impune recipi non potest,ut ff. de appel.
'l b-'i u Ait sact m ,ellationein si iudex non susceperit,in XXX. poti
2 h totidem nisi ei pertinaciter retaerit at
torii ariostoli resutatorii. Sunt aut refutatorn,quibus u tat sementia,ue toriam scriniura Cum instantia aut petendi sunt apostoli,& petenti saepius dentur appellatori,nil oberit. Ita autem concipiuntur apostoli. Uom me mamarioelialle nuta Lucium Titium a sententia mea,contra se pro Seio prona ' ιῆ -lo libet dimittoriis. In causa autem appellationis licebit S allega inducere. ilhil amplius aemuloca itaram merita plenissime Pandantur.5 secstdum iuiticiam sententia teratur.
ouatuor debet argui,ut C.l. si quis. Temere appellans per calumniam ita pum tur lite Derdita notatus abscedit, et preteterea in quinquaginta ibras argenti multabitu .lt C. quo. appellat. non recipiuntur l. ab executione. In summa illud notandum est in libellos appellatorios oblatos appellator humanitatis grati 'p'
ii diu Ius,poterit recupeTe, ut C.eo. i quis. Et hoc est uerum etiamsa
a principe fuerit appellatum,ut st. eod. l.apud principem. DE TEMPORIB VS , ET REPARATIO Nis Vs APPELLA-tionum,seu constillationum. Tit. lxv.
DIstincta sunt tepora prodita ad faciendam appellatione,& prodita ad apoestolorum dationem 'ad iudicum perperam no suscipientiu pro dicatim
arcuitionem muc adnectamus de temporibus illis,quae competunt ad premoc Tum factara & susceptarum examinationem,&bus fatalibus appellatio celebratur, exponamtri quare dicant latales dies,quolim fuerant fatales,& quot hodie sint. Fatales dicuntur quibus iatu. id est terminus imponitur cauta ut C. eod. l. nemo,uel quibus fatum,ia est mors cauta accidit,ut .de iudic as l. proderanda. huiusmodi enim dictitur fata causarum. ut C de aduoca. l. aduocati. Primus dies fatalis erat sex mensium si iudicabatur in Aegypto,in Libia, in partibus Orientis: sin in aliis partibus urbis,erat trium mensiuiti. Si a delegato iudicabatur, primus fatalis erat tantii duoW mensium. secudus satalis erat unius mensis. tertius satalis erat similiter unius mensis. quarius satalis itcntidem erat unius mensis: si omnes hi fatales exciderant reparatio
384쪽
aliquando impetrabatur, sed duntaxat a principe:& hic quasi quintus fatalis reparatorius erat trium mensium. Et si omnes hi clapsi fuerant, dabantur etia postea quirit dies quasi quintus fatalis dies: imo si quis instet omni u praedictorii
dies ultimus fatalis ex ordine duntaxat unus, id est annus unicus est, infra que appellator exequi debet appellationem. Porro ex causa 5c alius annus se diis fatalis indulgetur. Si prouocationem appellator executus fuerit, sententia rata manebit siue per se steterit, siue per iudiceni: non tamen per principem, tunc eri appellatio abs p damno manebit intacta, donec princeps ea introduci iusserit. Quid ergo si unus tantu mensis fuerit de biennio tunc liceat uidiori ad iudicem intrare,& implorare ut reus quaeratur: quo siue inuento siue non ,suas asserat allegationes,& uel confirmetur,uel rescindatur sententia. Neutro uero occurrente post secundum fatalem permanet sententia rata, ut authen.ei C. eod. tit. Ex
his inserti potest quia hodie duo tantum sunt fatales.
EXposuimus ut ita dixerim quando prouocare sit necesse, nunc audiamus
quando prouocare no sit necesse absenti a lata cotra eu sententia,quae transit in nome rei iudicatae, a qua non est necesse prouocare,ut C .eo. l. i. Item si iudex expressim contra iura iudicauerit, puta si dixerit pronuncio impuberem potuisse testari. Idem si cu sententiam diceret,expressim in calculo errauit: tunc sententia rata manebit,nisi per appellationem rescissa fuerit,ut T de re iudicata l. inter pares. Item si iudex ultra modum legibus taxatu multando pronunciauerit: cu sententia sit nulla, prouocare necesse non est,ut C. eo. l. certa. Idem si alio loco iudicauerit. idem si tempore uetito legibus,ut C. eod. l. iij. Item si a sententia lata a iudices uenales,corrupto Sue testes de superfluo prouocatur,ut C. eo. l. uenales. Item ueterani ad munera prouocati de superfluo appellat. Idem si suerint inabiles,ut ualetudinarit,ut C. eod. l. antepenuit. Item a sententia lata contra minorem sine legitimo desensere: iusi ueniam aetatis impetras Iet, prouocare non est necelse. item si iudex in usuras usurarum condemnauerit, appellare non expedit, ut T. de re iud. l. praeses. Item si mortuum condemnauit pater in criminibus maximis, in quibus mortui accusantur di uincuntur & condemnantur. Item si quis absentem minus legitimὰ citatum condemnauerit, prouocare non expedit. Idem si mortuum codemnauerit. praeterquam in criminibus maximis, in quibus mortui accusantur,co uincuntur,ct eondemnantur. Idem si iudex impossibilem sententiam tulerit, prouocare non expedit. Idem si mortuum comdemnauerit,ut T quae senten. l. i. h. ec iij. Item si is qui iudicauerit,nullam prorsus iudicandi potestatem nec inter aliquos habuit,inter eos, inter quos iudica uerit,prouocare necesse non est. Item si iudex impossibilem sententiam protulerit,prouocare non expedit. In summa ab ea sententia quae de mero iure no toneat,de iuris rigore sit null/,prouocare non expedit,ut si non fuerit scripta. QVQRVM APPELLATIONES NON REcIPIVN
AVdiuimus quando appellatio sit necessaria,N admittenda, & quando nosit necessaria. Nunc uideamus quando scilicet no sit necessaria, α reincienda. Uel aliter exposuimus qualiter iudex puniat, qui appellatione respuit, nue uideamus qualiter debeat condemnari,qui appellationem no recipit. Et quide
385쪽
sEpTIMUM co DI cIs. 3Gappellatio impune non recipitur,alias propter persona, aliis propter causam. Propter personam,ut ecce uere contumax non appellabit. Item ossicialis a proprii nidicis sententia non appellabit, lata in criminali causa contra litigatorem quem instruit: sed in ciuili poterit appellare,ut C. eod. Sand a sententia contra se datam in quocunt iudicio prouocabit. Ratione causae hi non appellabunt. ut insignes latrones seditionum concitatores,iacinorum duces,uI u. de appell. l. constitutiones. Item uenefici,malefici: si tamen fuerint conuicti, ec uoce propria confessi,5 condemnati. Nec enim sussicit ut appellare non possint, si fuerint consessi,& non condemnati uel condemnati,ec non consessi uolutate spontanea,ut C. eod. l. ij. Item manifestae uiolentiae reus non appellabit, ut C. ad i. Iuliam de ui l. si quis,nec uirginum raptor,ut C .de raptu. uirgi. Sed nec mone tie salsarius appes labit,ut C. de fael. mone l. i. Sed nec a sisto couictus . oc eidem condemnatus: A praesertim de functionibus publicis audietur appellans, ut C. eod. l. iiij. Item ab executore non appellatur. nisi ut supra excepimus. item ab interlocutione, id est ante sententiam non appellatur: nisi,sicut superius distinximus. Item sicut superius dictum est no appellatur,ne annona militibus,ne eloaca purgetur, ne pignus distrahatur,uel ne quid simile fiat,ut Cod. eod. l. ante
penultima, ut Teo. l. ultima. sl PENDENTE APPELLATIONE MORS INTER-
uenerit. Tit. lxviij.AUdiuimus supra quando non recipiatur appellatio, nuc quando porrectaec suscepta extinguitur ex post facto. Pendente appellatione appellatoris morte interuehesente, appellatio aliquando moritur. Quippe distinguitur sit causa ciuilis uel criminalis. Ite distinguitur an causa sit ciuitis uel criminalis, uel sit ciuilis ec pecuniaria oc quasi pecuniaria: an sit ciuilis tantum. Si fuerit ciuilis ocpecuniaria,ut de seruo,de libero defuncto,a populo facta etia appellatoris morte interueniente durabit:& ab haeredibus appellatoris mortui agitabitur, re uel
reddere causam prouocationis .uel statutis acquiescere compelluntur, ut C. eo.
l. i. Idem si ancilla decesserit, de qua filii iudicatum re appellatum. tractabitur enim causa appellationis propter peculium,ut C. eod. l. quamuis. Item si causa sit etiam quasi pecuniaria,appellatio facta durabit: puta nominatus quis ad tutelam,cum se excusaret reprobatis suis excusationibus iudicis sententia repulsus est: a tali, inquam , sententia appellabit cum appellare potuerit, ut C. de excusat. l. quanqua. Item eius ap pellatio durabit, qui requisitus ec annotatus appellauit, o postmodum pendente appellatione in fata concessit', ut C. eod. l. h. Si uero causa fuerit ciuilis tantum, id est nem pecuniaria,neq; quasi pecuniaria, ut honoris: puta ad Decurionatus uel altςrius muneris publicio Scium deuocatus appellauerit,ec appellatione in numero cognitionum pendente appellator obierit,etiam appellatio expirabit.uta eod. l. si pater. Ubi causa fuerit crimianalis,distinguitur an bona sententia sipecialiter fuerint adempta,uel non. Si specialis ademptio procellit. etiam appellari poterit: oc post mortem appellatoris appellatio perseuerabit. Enimuero iisola capitis poena per sententiam irrogata fuerit.licet talis sententia,uel tacite aduriat bona:.tamen mortuo appellatore. ergo θc extincto crimine, etiam omnium bonorum quaestio regulariter erit -- tincta,ut Cod. eod. l. tertia.
386쪽
pLAcENTINUS IN LIBRUM DE HII, I PROPTER METVM IVDIcIs Nos . appellauerunt. Tit. Ixta. Λ Udiuimus supra quando appellatio ueIut facta non examinabitur, nune in xuideamus quando appellatio non facta,uelut facta tractabitur. Et certe siquis propter iudicis uiolentiam no appellauerit,tamen ut superius dictum est tanqua appellasset debebit audiri. Ita tamen sicut ec dictum est adeundo principem etiam intra tempora appellationis cotestatione publicὰ posita causas ap- rellationis euidenti affirmatione distinguat,ut T. de appellat. l. cum quidam, re
de regu .iur. l. in omnibus,ec C. de relat. l. i. ec C. eo. n Si uero meticulosustiano iudicis timore ductus no appellaueris in sacro consistorio uel comitatu nostro,ubi nil timere debueris iudicatis uelis nolis conuenientiam commod his, patientiam exhibebis,ut Cod. eod. l. prima. si V Nus EX PLVRIBVs APPELLAVERIT. Ti TvLvs Lκα.
Docuimus supra quomodo appellatio appellanti non prosit,nunc exponamus quomodo per appellantem etiam alii no appellanti appellatio facta proficiat. Et quidem si plurium fuerit causa,quia tutores fuerant:& eade, quia omnes gesserant: si unus ex pluribus condemnatis appellauerit, di obtinuerit. etiam aliis,id est socijs n5 appellantibus emolumentum uictoriae comparabit. Si uero causa fuerit una,& non eadem: puta tutores duo fuerant, di alter gesserat, alter uero non gesserat,appellantis appellatio non appellanti non proderit. ergo si causa no fuerat nec una nec eadem . sed diuersa, alterius appellatio alieti
sine dubio non proficiet,ut C. eod. l.i.& ij. ec if. de appellat. l. si qui.
II DE MOMENTARIA Pos SESSIONE FvERIT appellatum. Titi Ixxj. DIximus quomodo appellatio reqciatur propter sententiae autoritate,nune uideamus quomodo propter sententiae autoritatem. Super possessione lata sententia de iure minime appellatione suspenditur:& ideo licet appellatio de
facto interponatur,tamen di ista sententia interlocutoria etiam executioni mam detur, atq; sortiatur effectum,ut C. eodem.
NE LacEAT IN UNA EADEMQVE cΑVSA TERTIO . prouocare,uel post duas sententias iudicu,quas de , sinitio praefectorum roborauerit, eaS retractare. Titulus lxxij. SEmel licet prouocare, secundo quo p. tertio minisὰ . absurdum enis foret oc perquam durum quartam expectare sententiam. Quid ergo si duas prccedentes sententias praefecti praetorio sententia confirmauit,nunquid ab hae praefecti praetorio sententia prouocare, supplicare licebit prosecto minimρ. Nam cum hoc in casu a tertia sententia minoris iudicis non liceat appellare: multo onus a sententia tanti magistratus, id est praesecti praetorio in eodem casu non liticebit supplicare. Ergo quod legitur alias a sententia praesecti praetorio semel liacere prouocare .debet intellisi. nisi primo,ec principaliter cognouerit,uel supra una duntaxat sententia praesecti praetorio disputauerit,quam sua sententia com
387쪽
sEPTIMUM coDI cI s. 363 firmauerit.Si non duas sententias praecedentes sicut dictum est γ sua sententia corroborauerit,nec semel supplicare licebit. I BONI s c EDERE POSSUNT. TIT. LπXIII. TN superioribus succurritur reo per iudicationem, ec quia succurritur per ho-I norum eessionem,audiamus qui bonis cedere posIunt. Videamus itam quis nis possit cedere,cui cessio fiat,quid sit cedere, ubi cessio fiat, quando possit fieri, quale remedium detur cedenti. Est autem cedere bona dimittere ec deserere creditorum improbitati.ec instantiae. Ergo creditoribus fit cessio,non his qui Mocant alios honores,ut C. eod. l. propter & de episcop. l. si quis curialis. Cedere potest paterfamilias, filius quo' familias licet nil habeat, quia poterit habere. Nam di actio de peculio tenet licet nihil sit in peculio. Sed ec Petrus dicitur omnia reliquisse,licet non reliquerit,nisi nauiculam re rete. Vbi libet cessio fieri
potest in iure,ec extra ius,inter praesentes,ec absentes. per epistolam,pernuncium, in prouinciis,ec in Italia,ut C. eod. l. iiii .utis. eod. l. inter. Cedere quis potest ante condemnationem,consessionemve, non postea. Creditores autem uenditionis remedio consulant indemnitati suae,quatenus patitur substantia: excusso debitore usi ad ultimum quadrantem,etiam usin ad subligar, ut C. eod. l. i. Nec enim parcitur condemnato: nisi donatori, ciO ,sacro,naarito,ec eoru pro curatoribus mon fideiussoribus,ec extraneis haeredibus: ita tame praedicitis parcitur,ut non compellantur egere. si sine dolo malo desierint possse soIuere, uel si uelint cautionem exponere. Duplex remedia datur cedenti, si enim postea conuenitur exceptio ei seruatur,quia nudus exulat,exutus ambulat, in nudis re puris intellectibus c6stitutus. Cantabit vacuus coram latrone uiator. nec enim honis cedens ipso iure liberatur,ut C. eo. l. i. Item posseisionem ante uenditionem poenitendo poteris recuperare,si paratus te defendere fueris,ut T cod. l. is,& l.
ruem. Quid ergo si quid postea quaesierit is, qui cellit distinguitur si quid mo-ierum et minima causa sibi relidium sit cocessumve puta diurnum, menstruum, annuum, illud etiam non auferetur ab eo. Si uero aliquid pinguius ei accesserit,
iterato postea poterit esticaciter conueniri, talew quaesitum non qualitate, sed quantitate aestimandum cst a creditoribus, ut T. eod. l. qui bonis.
dis, seti venundandis, di de separationibus bonorum. Tit. Ixxiiii. SUbuenitur sicut distinctum est per iudicationem,subuenitur etiam per missionem in bonorum debitoris possessionem, oc per eorum uenditione,& per separatione:& ideo dicamus de bonis autoritate iudicis possidendis, 5c uenundandis,di de separationibus. Videamus itaq; quae sint causae generales es speciales,ex quibus catur in possessionem, quando bona debitoris sint a creditoribus pos Iidenda, de uendenda: quo ordine creditores debeant dimitti, uel experiti, cie pecunia ex uenditione redacta,re quibus detur bonorum separatio:& econtra, in quos,& quando. Tres sunt generales causae, ex quibus itur in possessionem, nomine uentris,nomine legatorum .dc rei seruandae causa. Porro haec ulti
ita causa hodie specialis est facta. Quippepro mensura ecqualitate declarati debiti mittitur creditor in possessionem causa rei seruandae,ut C. eod. l. cu. Item creditor missus non diminuit uescendi causa. hoc tamen fallit in filia, ut T. ut in
possessi egat. seruan. cau. l. quae legatorum. Et nisi qui haereditatem petet a pos ii ii
388쪽
nem. tunc enim fructus facit suos, ut T. eo .l. fulcimus. F. uir. mittit tur autem in possessionem etiam creditores conditionales, ut T. eo. l. in post essione,& l. si imito. hi tamen ante conditionem non uendent,ut T. ex quib. causi. siquis. Debet
autem dicti missi in possessionem obseruare possessionem: non tenebuntur tamenisi de dolo et lata culpa,ut is de bo. auto. iud. pos l. praetor. Sed et unius credistoris impetratio, et alijs creditoribus etiam ignorantibus proderit: ita tamen .
si postulator fuerit, Oc creditor: alioquin postulatio nihil egisset, ut is de bonis
auto .iud. poss. l. cu unus. Bona latitantis, id est turpiter se occultantis,& dese
te carentis,& possidebuntur, oc illico distrahentur. Bona absentis , re praese tim causa Reipub. possidebuntur,sed non statim uenduntur. Pupilli quoq; similiter,nisi negocium a decessore coepisset: tuc enim etiam uenditio fiet,ut iis qui b.
ex causis l. apud. Speciales causae duae sunt ex causa damni infecti quo casu missus,posscssortio fiet, sed in possessione costituitur: ut dominus taedio adfectus. cauturus accelleret. hoc inquam ex primo decreto: sed ex secundo possessor fit. ff. de dam. infect. l. si finita. Item si quis in rem conuenitur, ec nolit respondere. petitor in eius rei possessionem mittetur, eritin possessor ex iusta causa speciali: non statim tamen efficietur possessor, sed si absens non uenerit, nec miserit: uel reuersus creditoris occursum euitet. Sed non nisi anno praeterito,quasi ex secundo decreto facta uenditione tempore legitimo tali ordine dimittendi sunt credi tores. Primo dimittuntur pignoraticii , oc praeseruntur omnibus etiam silao remulieri. Excipitur,nisi quis etiam postea crediderit in pignoris resectionem. Sand inter pignoraticios potior est iure,qui prior est tempore: nisi creditor, pigno: risq; pollet Ibr hypothecaria conuentus ab alio creditore,negauerit rem eius eia se a quo pignus uterq; cotraxerat. Eo enim casu couictus propter mendacium. etiali su erat prior, fit posterior ec in serior, ut C. qui pol. in pigno. authen. item.
Sed si pecunia tua pignus antea aliis suppost uir, resecetisWpepigeris , ut tibi sit pignori licet sis posterior,eris potior. Sed ec si de pecunia quam credidisti dehitor quid emerit,a tibi secum conuenerit, ut id quod emerit . tibi sit pignori:
praeponeris etiam illi creditori,qui eiusdem susceperat obligationem generalia ter, ut C. qui potiores l. licet. Poit pignoraticios creditores ueniunt alias priuilegia timec aliis praeferuntur temporis ratione. Excipitur fiscus, qui omnibus talibus praefertur. Excipitur di is qui deposuit pecunias apud mensam mensulariorum fidem publicam secutus: si tamen postea increditum no ierit. tunc enim priuilegium non allegabit,quia priuilegio renunciauit, ut is de priui. credi. l. auentri. Priuileilio enim non examinantur ex tempore, quo ad hoc: ut prior tempore, prius debeat exigere. Si tamen praeuenerit,& uigilando acceperit, retin
bit, quia uigilantibus iura sunt prodita.& hoc est,quod dicitur: melior est occupantis conditio, ut is de re iudica. I. intercos & in tit. Ioca. l. in naui Sauplici, Excipitur, nisi duae dotes ab eadem substantia debeantur: tunc enim prior prius
. exigitur, nisi sorte res dotis ultimae appareant etiam aestimatae. tunc enim etiam uinoicari poterunt similiter,ut C. eod. l. qui potiores. authen. siquid. Sanὰ aestimantur ex causa priuilegia. Sicut enim dictu est, etiam is qui credidit in domum reficiendam, praesertur et,qui antea eam expressim habuerat obligatam. siquiisdem sua pecunia effecit ut pignus saluum esset. Idem si conuenerit creditor , ut
res sua pecunia comparata sibi pignori esset. Sed di siquid in fimus defuncti credidit. & creditoribus destincti, ec libertatibus di falcidiis praeponitur, ut T. de
priuileg. credito. t ij. missi autem creditores in bona debitoris non debent ea iniec se diuidere: sed ex uindicatione redacitas pecunias aequaliter pro rato debita
dctent inter se distribuere, ut Cod. . I in possessionem,&l. pro debito. Facti
389쪽
s Epri Muri coDIcIS. 36senda est autem uenditio etiam tempore transacto legitimo. Hoc tempus alii diacunt eise duorum mensium,uel quatuor ad instar iudicialis pignoris, ut T. de reiud. l. duo. Alij dicunt esse biennale spacium, ad instar conuentionalis pignoris ut C. de iure domi. impetran. Alii dicut tempus esse definitum graeca lege. Alii dicunt definiendum esse a iudice. hoc ego sentio. Illud nos non preterni, quod post creditores pignoraticios,hypothecarios,priuilegiatos, ueniunt alii creditores A chirographarii δε prorsus simplices δε pariter: etiam si alter altero sit
prior tempore, etiamsi Qrte alter ignorans bonorum possessionem non admiserit,nec uenditionem celebrauerit. in eadem enim prouincia constitutus, instabiennium in alia degens,insta quadriennium benesicium sibi postulabit communicari rectissime: si tamen expensas pro rata post restituerit, ut C. eod. l. ult. Separatio datur regu Iariter duntaxat haereditariis creditoribus cotra proprios liae redis creditores, proc, hoc commodo illo afficientur incommodo: quia haereditarii creditores nihil consequentur re honis haeredis antea ab ea pollestis,etiam si quid superierit. Sane ex quaesitis postea consequentur creditores conditionales ut uel possideant,utae eod. l. penult. Sed ec consequentur, si iustissimam allegauerint erroris causam,ut Teo. l. penult. Propriis haeredis creditoriabus regulariter contra haereditarios creditores separatio non datur: proq; hoc incommodo uersa uice illud sentiunt commodum, quia consequentur ex bonis
testa totis si quid fuerit residuum,ut n. eod. l. i. penult. Sed&necelsario haere di aliquando extra ordinem separatio datur: si enim seruus cum libertate haeres institutus necessarius haereditatem adierit,poterit impetrare: ut si nondum bona paterni attigerit, separationis beneficium sibi tribuatur, ic quod ab eo post aditionem quaesitum inuenietur,separetur. sed oc quod ei a testatore debebitur, ut T. eod. l. i. ult. Item patrono datur separatio, si libem libertael adeundo haereditatem,testatoris creditoribus se alligauit. Datur autem ita patrono separa tio. ut bona libertae suae sibi separatim tribuantur. nec de his bonis haereditariis creditoribus testatoris,cui libertus successerat, patronus respondere compellitur,ut Teod. l. penult. Datur separatio infra quinquennium ab adita haereditate. Ita demum autem datur,si bona non inueniantur ita coluncta ec commixta. ut separatim non ualeant. Sed di ita demum, si creditores non sint secuti fidem haeredum: & hoc fit in moris, uel usurarum acceptarum dulcedine,uel stipulatoria nouatione intercedente,uel fideiussoribus interuenientibus,praestitisue pignoribus, ut T. eod. l. i. In summa illud notandum est,quod licet creditores haeredi iudicium dictauerint,non ideo minus separationem impetrabunt, ut Teodem lege ultima. DE PRIvi LEGIO FIS cI. TIT. LXXV.
Voniam inter creditores fiscus priuilegio gaudet de priuilegio loquamur Musci, imo de priuilegiis. Ecce ex priuilegio omnia bona contrahentis cum fisco uel delinquentis in riscum,tacite fisco redduntur obnoxia, ut C. ex quib.
causis pigno. tacite l. i. Item apud fiscum cohaeredem utpote digniorem instrumenta communia deponi debent,ut C. de eden. l. procurator. item rem sibi co munem cum alio etiam insolidum fiscus uendere potest: uerum restituet partis pretium ut C. de communia rerum aliena. l. ij. Item si bona mariti debentis exprimipilo non sufficiunt,dotalia ex priuilegio capiuntur,ut C. ex quibus causis pigno uel hypothe. iaci. l. ij. Item debitor ex primipilo non habens aliud unde soluat fisco, debitorem suum in diem,ut fisco ualeat exoluere, ante diem potest
390쪽
ws p LaetNTINUI IN LIa nexigere .ut de condict. exl. Iul. Item debitoris filius ex primipilo patre mortuo,
ec si sibi non successerit,couenietur,ut C. de primipilo. Item donatio facta a primipilario in uxorem etiam facta fraudis consilio reuocatur, ut de donat. interiit r.ec uxo. Item si fiscus uendiderit quid alienum tanquam suum transfert dominium. Item licet fiscus uendiderit animal morbosum, redhibitoria non urge. hitur .ut T. de redhibitor. l. i. Item ex priuilegio pecuniae fiscalis subtractio, licet fiscus sit in alijs ciuitatibus, etiam crimen peculatus inducit. ut fide surt. l. pecuniam . item fiscus ab omnium uectigalium praestationibus immunis est, utu. de publica l. locatio. fiscus. Item si quis in aliqua ciuitatesne omni succeii re decet serit,non ciuitas, sed fiscus eius bona occupabit,ut C. de bon. uacant. i. prima. Item commissorum illicite transportatorum persecutio etiam haeredes afilait: quia uindicatio ut est aduersus quemlibet possessiorem , sic aduersus haerodem competit,ut is de publica. l. commissa. Item uectigalium conductores tempore exacto inuiti retinentur,si postea locari uectigalia non possunt, ut T de pix Diu a. l. cotem. Item qui in loco fisci thesaurum inuenerit di suppresserit, etiam suam partem amittit,α totum cum altem tanto fisco dependit, ut T de iure. fisci l. non intelligitur ., ultimo. Item in causis fiscalibus pactus cum delatoribus, pro confesso habetur si modo pretium uel modicum dederit .Item si procurator Caesaris rem uendiderit,simplum tantii pro euictione praestabit,licet longe amplius promiserit. Item si quid a sisto emeris etiamsi iidem tibi habuerit,uel alias pro pretio satis seceris,non tamen nisi soluto pretio dominus efficeris. Item si fiaiciis successerit ei,cui nullae debentur usurae uel minores, exinde debebutur usiitae maiores. Item sententia lata contra sista sine patrono suo ualebit in nihilum. Item qui accepit pecunia sibi debitam ab aliquo,qui fisco debebat ampliorem. fisco directam uendicationem intendenti etiam ignarus in simplu restituit, conscius in duplum,sed sine usura: quia res non perlona conuenitur. sed reuocata pecunia in fideiussorem liberatum sorte cu debitor no est soluendo) utilis actio dabitur. Item si ille qui mihi obligauerat quae habebat quael habiturus esset. cum fisco postea contraxit, in bonis postea quaesitis fiscus potior erit. Item pro fideicomitio tacito fisco datur directa uindicatio. Item qui sciens aliquid infractdem si sei acceperit ec illud tantundem restituet. Item fistus semper habet ius pignoris. Item qui fisco uult compensare, intra duos menses debitu sibi debet docere. Item si pretium debetur iisco non siet compensatio. Ita demum compensabitur fiseo, si eadem statio debeat quid debeat qxis pctit. Item si multi fisco fraudem fecerunt,pro non idoneis idonei coueniuntur,ut fide iur. fisci t. st procuratori. fiscus l. deferri l. denili. Titius i. si is l. praesidis l. Imperatori. aufer tur. Non tamen fiscus prorsus aspernatur iura communia. Ecce enim ex testa mento inutili succedere non satastit. Item rem quam uendidit non euincit ut C. ne si sic. rem quam uendi. euincat i .ec η. item rem alii primo pignoratam fiscua non distrahit. Item litis uel calumniae donationem non admittit,ut fide iure misi l. res. Item solutum sibi indebitum fiscus restituit,ut T de publi. I. ult. F. vita DE PRIVILEGIO DOTIS. TIT. LππVI.
Ad Vltis priuilegijs dos gaudet,&ea quae petitur,& ea quae repetitur. Pere IV I tur inqua ab initio cum a marito ut sibi detur repetitur: postmodum ab
uxore,ut sibi restituatur. Petitur autem 5c repetitur, hodie per actionem ex strupulata. licet olim actione praescriptis uerbis , uel certi condictione,& rei uxoriae actione repeteretur. Quibus autem priuilegiis gaudeat dos,quae petitur ex titalo supra in quinto C. de dotis promissione Plerui I E licebit aduertere. Et quib-