장음표시 사용
391쪽
s Tira VII conicu. par priuilegijs gaudeat in repetendo , titulo de rei uxoriae actione uerum quia hie
ituro e priuilegio dotis non petendo sed repetendo uel modicum uideamus. Et certe quorundam secundum sententiam mulier cum dotem repetit, praeferri debet creditoribus, non pignora habentibus,sed omnibus aliis ex prellas hypothecas habentibus,tacitaso. Hanc ego non probo. Secundum aliorum sententiam praefertur omnibus ereditoribus, siue pignora habentibus, siue hypothecas expressas tacitas te. Licet pro hac sententia uideatur facere . quod cum mulier praeferatur et,qui credidit in domus restitu tionem : Sc is qui sic credidit, praeferatur ei cui domus antea fuerat Obligata uidetur,quod percosequentiam mulier debeat praeferri etiam pignoratilio creditori: sed hanc sententiam ego pro sus reprobo. Nam cis priuatus qui specialiter pignus accepit. praeferatur ii sco. non est absurdum si praeseratur etiam sceminae,ut T. qui pol. in pig. l. si pignus.
Tertiam sententiam admitto, quae est ut praefera uir mulier omnibus creditori-hus, scilicet talibus, qualis est ipsa, id est utentibus hypothecis tacitis. Hoc aris guttur ex eo quod secundum legum distinctionem praeserri debet. ergo non indistincte, ut C. detur. dot. l. ubi,et C. de donat. Propter nupt. l. penuit. Ampliusta Inst. de act. legitur, in hypothecis praeserendam esse. Hoc autem priuilegium non datur patri, net extraneo haeredi: scd soli mulieri .ec illius matrimoniis boli. Sive fiat repetitio,ubi potest fieri,constante matrimonio, sue dissoluto: siue fiat repetitio per actionem ex stipulatu , ubi matrimonium uere fuerat. siue per condictionem ob causam, uel sine causia si de iure matrimonium no procei Ierat. hoc enim in casu condicit tanquam matrimonium contractum esset: quia simili uallatur priuilegio, ut is de priuileg. l. q. Aliquando tamen etiam mulier ultimata eius soboles praefertur primae mulicra,ta eius soboli: puta si res adhuc extemaestimatae, quas mulier ultima dedit in dotem. Tunc enim ipsa mulier ultima, di sua proles ex illo matrimonio procreata, res illas hypothecarias poterit petere,& utiliter uindicare, ut C. qui potio. authent. si quid. Sane donatio propter nuptias haec priuilegia no admittit: licet tacita hypothecariam annexa habeat. DE REVOc AN DII IIs, AE IN FRAUDEM cREditorum alienata sunt. Tit. Ixxvij.
ET quia creditoribus missis in possessionem honorsi debitoris alienatorum
in fraude reuocatio datur, de eis reuocandis agamus. Videamus itam quae sint act iones reuocatoriae, quibus dentur, in quid, in quantum quales sint,ec quanto tempore durent. Tres sunt actiones reuocatoriae, qus creditoribus competunt: Fauia uel Fauiana, Pauliana. In factum. Fauiana tantu datur patronis sicut ec Calvisiana,ubi liberti in fraudem patronorum aliquid alienaverint. Datur autem Fauia creditori ad reuocanda corpora oc iura. Pauliana duntaxat ad corpora. In factum propriὰ duntaxat ad iura. uerum Pauliana aliquando ponitur pro in factum, in factum pro Pauliana. Dantur aute hae tres creditoribusta haeredibus eorum .ec curatori bonis dato,ut ff. eod. s. i. Dantur autem si creditores re ipsa fraudati fuerint ec si audis inscii. Dantur aute cotra eos, qui a fra datore. id est a debitore acceperant. Sand contra fraudatorem regulariter frauia datoria non intenditur. ec quia sex lipedibus operitur, oc nudus exulat, ostiatim mendicat si tame ita ditiperdiderit res ut alienatae inueniri no ualeant, actio ne in factum conuenietur,& in carcerem detrudetur, ec quicquid habuerit. ab eo auferetur usq; ad baculu ec peram. Nec enim praetor in hoc casu emolumenatum intuetur sed poenam,ut ff. eod. l. ultima. Tenebitur autem lucrativus acceptor citam ignarus,ut C. cod. l. ignoti. etiamsi acceperit dotem,quia dos in stari
392쪽
PLAcENT IN Vs IN LIBRVM dem creditoni no danda est,ut Teo. l. ait Prstor. sed et libertus pariter, si in fraudem patroni dotem constituit,ut ii. si quid in fraude patroni. l. i. Acceptor item
non gratuitus , ut emptor nec inscius conuenietur, sed duntaxat conscius fraudis particeps, ut Teod. l. ait Praetor. Sed re recuperator debiti, non ante honipouesta, sed postea. quia non debuit percipere, timebit edictum,ut fr. eod. l. i. idem si debitorem fugientem spoliauit,ut meo. l. ait Praetor. si debitorem. Reuocantur autem res in fraudem creditorum alienatae,ut uenditae re permutatae. reuocantur autem res in fraudem ante diem traditae. Nam prstor fraudem intelligit etiam in tempore ut 1Leod. l . omnes. Reuocantur etiam pignora remissa, omissaue,ut Teod. l. si pignus. Reuocantur etiam accepti lationes. reuocantur
etiam libertates tam relictae quam datae, ec ex consilio ec euentu,ut T. eode l. siquis. Sed de si quis data opera ad iudicium non uenerit,uel litem mori patiatur. uel a debitore non petit ut tempore Iiberetur: aut usum fructum, uel aliam seruitutem amittit, uel aliauid fecit, ut desinat habere quod habet: puta si rem suam, pignus te suum,pro derelicto habuerit,iusue suum uel obligationem suam alienaverit. Sed si non lucretur,licet possit,non conuenietur, ut i eod. l. i. h. iij. iiij.M. V j. Reuocatur autem quidquid alienatu est, sicut per querelam inofficiosi testamenti: non modicum, sicut per querelam donationis,dolisve inofficiosae uel alienatum est in fraudem patronorum .uel creditorum , sicut per Calvisianam. Dantur autem hae actiones post bonorum possessionem,& uenditionem ubi apparet, ex bonis debitoris creditores non posse admitti. In summa illud notanda est, quod emptori conscio, cum ab eo fit reuocatio , non restituetur pretium: nisi forte ec idipsum adhuc extet in bonis debitoris, ut T. eod. l. ex his. Sunt autem actiones istae praetoriae,personales , ut Teod. l. l. ec vi. Et per eas fingitur ex aequitate , re dicitur non esse traditum, quod est traditum: sicut per pu-. hlicianam non elle usucaptum, quod est usucaptum :& per rescissoriam econtra . ut
393쪽
uimus qualiter de iure ciuili agatur, nunc doceamus quemadmodu iureptorio con tendatur. Vel aliter disseruimus qualiter de proprietate disputetur, nunc inseramus
qualiter de possessione certetur, ec quia de possessione uel quastpolsellione praecipue per interdicta confligitur, de interdictis dicamus. Praecipue ideo dixerim quia iure ciuili, puta condictione indebiti possessio aduocatur, di petitur,utff. de covicti. indebis l. xv. Sed & condict. ex l. ut Cod. loca. l. aquis,&st. de rei uindicat. l. ult. Videamus it My unde dicantur interdicta,quae olim e-rahunterdicta,quae actio intendatur in Io-εum interdictorum,quam multiplex sit uaterdictorum diuisio, di quae, de quot sint interdicta. Interdicere est prohibeseri c* interdicta prohibitoria proprid uocantur interdicta. Sed quia etiam caetera interdicta diguntur interdicta, prodita est 5c alia allusio, siue Ethymolosia, aedicuntur interdicta,quasi inter duos dicta,ut Instit. eod. Erant autem olim interdicta,formataec coiicepta di solenni herba,quibus praetor interdicebat aliquid non fieri, uel iubcbat aliquid fieri: uenim quia solennia recesserunt ad instar interdictorum, res agitur per actionem in laetum surrogatam in locum interdictorum omnium,ut C. de act. cmpl. l. ultima, ec C. quorum bonorum l. in .ec unde ui l. sidc .ec Instit. eod. .ult. in causa quae per interdicta tractatur de uno simi Ii ad aliud simile procedendum est. Eece enim si arbores uicini tui succre sicunt .ec tuae domus fundamenta uiciant, ut excidantur utiliter poteris agere:licet praetor nihil in hoc casu interdixerit. Ad iusiur sicut agitur ubi arbor aliena agro uel domui tuae impcndeat, ne noceatur. in C. eod. l. i. Interdictoriam diuisio multiplex est, ecce enim interdicta alia redduntur de rebus humanis. Item horum alia redduntur de rebus, quae sunt nulliuς dominii: ratione uel pecuniarii, siue priuati usus, ut de liberis hominibus exhibendis. Alias de his quae sunt hominum, saltem ratione visitum , ut ne quid fiat in locis publicis, vij sci, numinibus publicis , oc si factum fuerit destruatur. Alia interdicta propon itur de his quae sunt singulorum , ratione dominiorum, alias dominii,& usuum horum. Alia pertinent ad uniuersitatem , ut quoru ho- horum. Alia ad singularitatem,ut quorum legatorum. Item interdictorum o-
Ennium alia sunt prodita causa tuendi officii, id est quod homo debet ex hum nitate homini, ut de liberis hominibus exhibendis . di deducendis. Alia suo
394쪽
3 PLAcENTI NVs IN LIBRuri prodita gratiam familiaris. Horum alia sunt adipiscendς possessionis,quorum legato ruer, ut Salvianu. Alia sunt retinendς possessionis, ut uti postlaetista utra hi. Alia sunt recuperandae possessionis, ut interdictum unde vi, ec de precario. Item interdictorum alia sunt prohibitoria,ut uti possidetis. Alia exhibitoria,ut de liberis exhibendis. Alia restitutoria , ut unde ui. Item interdictorum alia sunt duplicia, ut sunt illa in quibus uter reus est, ut uti possidetis, ec utrubi. Alia sunt simplicia,ut illa in quibus alter reus, alter actor est. Item interdict tum alia concipiuntur in praetens,ut uti possidetis. Alia in preteteritum, ut unde ui. Interdictorum alia sunt annalia,ut unde ui,contra deiectorem,qui possessionem non occupauit. Alia sunt perpetua,ut de libero homine exhibendo. Item interdictorum quaedam rei persecutionem , ec uelut proprietatis causam continent,u i interdicta de sacris ec locis publicis, ec de liberis hominibus exhibendis. Alia possessionis causam continent,ut priuata interdicta,possessbria,ademptoria,retentoria,recuperatoria,ut sLeode. l. h. Nunc uideamus quae, ec quot sint interdicta,tam publica,id est cuic, de populo competentia, quam priuata. Et certe septem sunt interdicta publica. Interdictum de libero homine exhibe do,de hoc solo tractatur in Codice. Interdictum ne quid fiat in sacro. Interdictum ne quid fiat in loco religioso. Interdictum ne quid fiat in loco publico,ut in theatro, uel in campo Martio,vel in uia publica, A de ea reficienda. Interdiactum ne quid fiat in numine, uel in ripa fluminis, ut aliter aqua fluat quam in priore aestate fluxerit,id est aqua fiat altior,depresso uel rapidior cum incommodo accolentium, non legitur incommodo uiolantium. Interdictum ut in flumine publico,lacu publico, fossa publica stagno publico, etia nauigare liceat. Forte octauum publicum interdictum est,ut liceat reficere cloacas publicas: liaeeat earum resectio ad causam magistratuum principaliter pertineat, ut T. de cloacis l. prima. ultimo. Viginti di octo sunt interdicia priuatarue quibus tractatur ec habetur in Codice . Interdictesn quoru bonorum, quorum legatorii,
unde vi, uti possidetis .de tabulis exhi8Bidis,de liberis deducendis, Salvianum interdictum,& interdictum de precarib . Viginti ec noue sunt ec alia priuata interdicta, de quibus quo b agitur dun vat in digesto nouo. Ecce interdicta ne uis ei fiat, qui in possessionem missus est Interdictum de loco publico fruendo. quod datur ei qui locum publicii conduxit, solum ut ibi habeat superficiem ultra lustru, ut st. de ipsi cie. l. i. Interdictu de itinere, actui priuato.qd datur ei
qui usus est eo hoc anno,uel per triginta dies retro non vi, non clam,non precario: licet postea uiciose utatur, ut fide itineret,i. NI. penultima. Nec enim com rumpi aut permutari potest.quia recte transactum est superueniente delicto,ut is de itinere l. secuda. Item ec interdictum de aqua quotidiana,vel aestiua,quod datur ei, qui per alterius fundum duxit aquam non fontanam,hoc anno,no iis, non clam non precario. Item de rivis reficiendis interdictum datur,ut non quaeratur an aquam ducere actori liceret .magis enim interest hominum riuos refici
quam itinera. Quippe si no liceret reficere, usus aquae auferetur,& homines mii necarentur. at non resecto itinere dissicultas tantu eundi agendici; fieret, quae temporibus aestiuis leuior fieret,ut si . de rivis l. ultima. Interdictu de fonte quod ei datur, qui aquam duxit hoc anno , nec ui, nec clam, nec precario , de alterius fonte,lacu,puteo,piscina,fossa ,stagno: non de cisterna, ut T. de sonte. Interdictum de cloaca quod datur ei, qui prohibetur purgare, reficere cloacam suam. Quippe ec coelum pestilens & ruinas hominum minantur immunditiae cloacarum. Purgatio,& resectio ad curam publicam spectat principaliter. Item interdictu quod ui datur ei, in cuius solo se prohibente quomodolibet alter opus feceritatem interdictum quod clam datur ei, in cuius soIo se caelato opus factum
395쪽
fecit.quam denunciauit: ne melioris conditionis sint stulti quam periti, ut Teo- dem i. iiij. 5c v. Item interdictum de arboribus csdendis, quod datur ei in euius agrum .domumue,arbor aliena impendeat,uel uento sit inclinata: arbor no stirpitus succidatur, sed a quindecim pedibus supra a terra altius coerceatur. ubi uero domui impendeat, prorsus succidi debet. Item interdictu de glande legenda quod datur ei cuius glans uel liueius alius in fundum alterius ceciderit, ut primo, secundo, tertio die,legere, exportare liceat. Item interdictum de migrando quod datur inquilino,ut ipse libere,ec cum rebus suis, de habitatione possit migrare: si tamen locatori satisfecerit,dc de pensione, ec de damno, si quid in domo conducta dederit. Sed ec gratuito inquilino datur. Colono autem non datur,sed alias ei extra ordinem iudicis ossicio subuenitur,si uelit, non dico migrare,sed colonariam possessionem post constitutum tempus exactum uelit derelinquere,ut T demigran. l. i. Item interdictu utrubi,quod datur his,qui de pos sessione mobilium rerum contendunt. Item interdicium de noui operis nunciatione, quod datur et,qui prohibetur aedifieare postquam satisdederit,& in eum ne aedilicet, si non satisdet,ut T de noui oper. nunciat. l. ait Praetor. Interdicium fraudatorium, quo tutoris creditor pupillo tenetur,si eum cosilium fraudis participasse constiterit,ut aede solui. l. pupilli. Sed di is fraudatorio interdicto tenetur qui fraudem participando a creditore emerit, qui non sit soluendo, ut Cod. si uendito pignore l. ultima. Huius interdicii ultimi Milicet fraudatoria specialis tractatus nusquam habetur,nusquam titulus inuenitur, nusquam Rubrica legitur. In summa illud sciendu est, quod in interdictis non ex retro fructus ueniunt praeterquam in unde ui,in quo uenient fructus,etiam quos uetus possessor percipere potuit, ut T. eod. l. in interdicto & C. unde ui l. si de. Item interdicta communia noxaliter aliquando intenduntur, ut Teod. l. ultima. Item si quaestio pro zelatis quot mouetur,cum causa possessionis per interdicta discutitur,possesionis causa prius est terminanda,ut eo cognito quis debeat possessor esse, ab eo qui de possieissione uictus est .probationes exigantur, ut C. eod. i. in certi. Illuci notandum est,qod dictum est,septem Sc octo fore interdicta publica: decem ecnouem priuata,de directis interdictis debet intelligi. Saepe enim sub directis interdictis plura utilia interdum duo, interdum tria disposita inueniuntur, ut T de
noui oper. nunciat: oc T. ne quid fiat in loco publico, re ae ne quid fiat in flumia ne pub. dc aede aqua quotl. ec aesti.
a Abito tractatu de interdictis generaliter, nunc audiamus per quasda spex acies: ec quia interdietii uod de uniuersitate proponitur ut quorum honorum 5c ipsum solum dignius est, quam ea quae de ungulis intenduntur,interdicitum quorum bonorum expediamus. Videamus ita , quia competit directum honorum,cui detur utile,in quem,quid,quanto tempore,ec quando,ues
quomodo differat ab haereditatis petitione. Directum quorum bonoru posseniori competit, id est pro haeredi qui non est haeres proprie, sed lota haeredis obtinet. utile uero datur haeredi,id est uere dc proprie haeredi, iure ciuili, ex test
mento,uel ab intestato. Dirigitur utrum j duntaxat in possidentem sine titulo.
396쪽
id est pro haerede uel possessore. Veniunt in hoc interdinum 5c petuntur inter, . dicto tam directo,quam utili, sola principalia corpora, di fiuctus corpororum ex die interdicti editi, ec omnia corpora , quae de iuncti cum moreretur, suerat: siue iure dominia, di possessionis, a iure pol sessionis saltem. Haec tamen ita,nisi corpora quae petuntur usucapta,praescriptaue inueniuntur: puta ab eo uendita, qui polsideat pro haerede. ergo bona fide reddet non usucapta corpora. ita intelligo posse peti, si constet defuncti cum moreretur fuisse,uel praeimatur pr habiliter . Quid ergo si is qui possidet, ec dum interdicto quorum honora con- conuenitur.objcit se dominum sore, oc se titulo iusto, ec bona fide possidere, nunquid restituet,si uelit c ego util. nisi forte sine dilatione et mora id non ponse ostenderet. Annuum est hoc interdicta di nomen accepit a primis uerbis quς sunt,quorum bonorum. Idem intelligatur in nominibus interdictora similium. Conuenit hoc interdictum cum petitione haereditatis: quia utrumq; ius contra easdem personas intenditur. Differt in tribus. ecce petitio haereditatis directa. datur haeredi: utilis pro haeredi. Econtrario directum quorum bonorum, datur tro haeredi, id est bonorum possessori: utile non datur haeredi. Item petitione aereditatis petuntur Zc corpora, di iura: sed hoc interdicto duntaxat corpora. Item petitione haereditatis tam directa,quam utili petitur etiam uniuersitas: sed hoc interdicto non petuntur, nisi res singulae, ec non conueniuntur haereditarii debitores:nisi sint corporum possessores,utff. eod. l. i. ocii. ORVM LEGATORUM. TIT. III. OUoniam interdicto quorum legatorum, sicut θc quorum bonorum,haereditas non petitur, non incompetenter adnectitur. Audiamus itam quibus detur quorum legatorum, oc in quos, di quando, di in quantum, oc qualiter disserat a superiori. Eisdem datur, quibus oc superius, sed & in alios, re duntaxat contra titulo possidentes, id est contra legatarios ec fideicommissarios. causa mortis donatarios: ec contra eos qui ex secundo decreto legatum, uel mdeicommisium possident. Datur autem hoc interdictum haeredi,oc pro haeredit si satisdederit, oc ita, si satisdatum perseueret, ut is. eod. l. i. Sed oc datur ei, ciuisitis dare paratus est, non tantum ut se ingerat,sed ut moram petenti satis no iactat,utii. eod I. ultima. Porro emphyleuta etiam non interpellatus ultro debet offerre. Sed di datur interdictum haeredi, sui nem satisdedit,nem paratus sit:puta si legatarius, uel omnino cautionem respuit, uel si iuramento, pignore, uel nuda promissione, sibi caueri contentus fuerit, ut 1s. eod. l. ultima. In hoc inte dicto conueniunt, ec iura, ec usifructus,quem legatarius occupauerit autholitate propria,& habet, uel de dolo desiit habere. Cessat ergo hoc interdictum,si legatarius haeredum uoluntate Occupauerit, habeatve: tamen ita, si haeresu luntatem accommodauit, cum iam haeres suers, id est post aditam haeredit tem,uel bonorum possessionem agnitam, non si antea accommodasset: nisi sorte post aditionem illam uoluntatem ratam habuisset. Accomodauerat inquam legatario, siue eis qui in rem uel in ius successerint legatario, ut is eodem. l. prisma. 3 illud. Differunt ita, superius interdictum datur contra possidentes sine titulo: hoc minime, sed contra possidentes titulo. Item superiore petuntur tam tum corpora: hoc etiam iura. Item superius, pro uniuersitate proponitur: hoc pro singulis intentatur. iVNDE
397쪽
N Xposuimiis de duobus interdictis adeptoriis, quibus possessio acquiritur:
U N quia saepe possessio etiam obtenta amittitur,ci amii Ia quandoq; per interdictum unde ui recuperatur,de interdicto loquamur. Ideo dixi quando γ, quia siquis uoluntate propria possessionem tradiderit,uel prorsus dereliquerit,interdictum unde ui non habebit. Sed & susipicatus se poste repelli alio ingresso. equi dem pol Iessionem amittit: sed non ex eo interdicit quod amiserit. etiamsi alter ipsam pol lassione appraehenderit, sed isic primum interdictum unde ui habebit, cd se dominum reuertente,& quondam possidente,ille qui occupauit non admiserit: licet longam possessionem dominus amiserit. Ille enim qui pol sionem
oecupauites an . ergo nec antea possidet. tunc primum intelligatur pollidere ui. ec sic interdicto subiacebit cum dominum reuertentem non admiserit. Nam 5e si colonus ignorante etiam domino possessionem tradiderit, possessionem domi nus amittit, sed non ex eo interdicit. imo conditione ex lege ex libris Sabini petit. Videamus ital cui detur directum interdictum undeui, Nutile .cui non, in quem,in quantum,quanto tempore, di qualiter unde ui suppleatur. Interdicta unde ui datur domino deiecto pollidenti quondam. Unde ui datur non domino ut bonae fidei poliassori, sed inuasori non tamen datur commodatario, colono: sed inqua quamdiu manserit colonus . nam si desierit colonus eise interuertendo etiam contra dominu deiiciente iuvabitur utili interdicto. Item utile datur etiam
iuris possessori licet quos, ec quasi possessori,detur,ut fiuctuario , ut T eo. l. h.
multo sortius rei corporeae, immobilis,uel utiliter dominis, ut emphyleutat .superficiario, laudatario. Hoc tamen ita, si possidebant cli deiicerentur possidebatue inquam pro tuo naturaliter, oc ciuiliter tantum, ut saltus: uel animo suo tantum. uel alieno . ut per colonos. Nam si isti denciuntur, non experiuntur sed eorum domini,quia nec ipsi possident, sed eorum domini, ut Teo. l. l. . qd seruus. Hoc tame ita nisi interuerterlit sicut superius dictu est. Ideo dixi unde ui dari quondapossidenti si deiicitur: quia secus est, si ex nouo posses ione adipisci nititur. tunc enim nota linterdicta quorum bonorum,quoruni legatorum competunt. Datur interdictum unde ui tam directum, quam utile sicut dictum est γ deiecto multis modi; hue deiectus sit manualiter,sive reuersus ab occupatore non sit admissus siue aliquo tristi in uia sibi nunciato nuncians processerit possessionem occupauerit. uel ut alter occuparet effecerit,ut T. eo. l. i. . interdictum. Item is si expellitur, qui nomine tuo possidet : quia nec possidet,nec illi sed tibi sicut dictum est)unde ui competit. Iteni si emptor quem mittis in possessionem , ingrediatur, a colono non admittitur: non emptor, quia nusquam possedit, sed tu quasi deiectus. unde ui agis,ut st. eo .colonus. Datur inquam deiecto pollessio rei immobilis, ut de polsellione agri, areae , domus. Porro deiectus de arbore, de fructibus, uel de naui,uci uehiculo, uel de equo non interdicet,utff. eo. l. . sed iniuriarum si uolet aget ut st. de iniuriis l. iniuriarum . . siquis. Tam directum quam utile unde ui datur in eum,qui deiecit oc ut haereden ,etiamsi quid ad eum peruenerit: sed laumen pro eo in tactum actione conuenietur, ut fissi eo. I. i. .uli: Ergo multo minus in extraneum deiecto rena: praesertim bona fide 5c titulo possidentem. Dicitur autem deieci Ie quis multis mcdis,si manibus suis deiecit,si mandauit denci, situs sit. si deiectionem factam suo nomine habuerit ratam. Siquis autem dolo malo effecerit . ut quis armis de aceretur .hoc edicto tenetur,ut st. eodem i. iij. . hoc inisterdictum. dii in medio itinere quis quem detinuerit interim possessionem occupati effecerit 5c ipse pol sederit, uidetectus uidetur. Item datur hoc interdictum in eum, lidet noa in eius haeredem, qui possessorem sua manu uinxerit, & datur
398쪽
eius haeredibus Sc praetoriis successoribps, ut Teo. Lio. penuit. M. interdictum.
Item datur in homines armatos, quorum metu quis perterritus de poties sione fugerit, siue ille pollelsionem occupauerit, siue alii, siue nulli. Haec inquam ita
sue re armati ueniebant,aut si ueniebatu, non ut dehcerent, ueniebant mici dicto unde ui non tenebuntur: nisi pQisessionem occupauerint, ut ff. eodem i. i. M.
idem labeo,&l. iii. . qui armati. Nec enim ui dicuntur deiecti, qui deiici non ex pectauerunt,sed ad hoc profugerunt,ut habeant interdictum quod metus causa ut T. quod met. cau. l. metum. Et tamen dicuntur armati deiecisse, licet nec ipsisundum ingressi fuerunt . quia ipsi possessionis amittendae occasio fuerunt, utisside usucap. l. non solum. .s dominus. Sane si poliastionem uel coactus tradidem,licet quod metus causa edicto,non tamen interdicto unde ui ago, ut T. eod. l. si rerum. Itena quia me possidet, siue atrae, siue ab alio de iciatur, hoc interdicto utitur, ut infra de interdict. Hoc tamen ita, si ex interuallo ego dominus eum qui
me deiecerit, deieci. Nam si incontinenti, licet mera ratione deiecerim, non sum
dicendus deiecisse: nec possessionem amisisse , licet amiserim, sed pol lallionem mihi semper retinuisse, ut Teo. l. qui pollestione na. Nam &econtrario non uidetur quis quid nactus , quod de iure detinere non ualet, restituere necesse habet. Vim ei repellere sicut dictum est incontinenti licet. Nam ex interuallo possidetitilitat, sed cum moderatione inculpatae rutelae. Vt si sine armis misit expςllere, arma non debeat adhibere, non debeat uulnerare. In continenti sic intelligo, flagrante maleficio, ut in stipulatione dicitur. Non assiimpto alio negotio, id est, noli restruet nec differat post dies, sed instet: amicos, uici 'os, consanguineosὰ rogitet, anxie desudet: ut congregato coetu eum, qui se expulit expellat, & sic reptilille uidebitur,ut st. eo de adulteriis I.qstod ait. Permissium enim est unicui biniuriam repellere, non uindicare. Reperitur qu0d aliquando hoc interdictum non datur deiecto, us liberto contra patronum x ancipλ Q, contra parentem. Licet nullum interdictum sit famosum . sed datur actio in factum perpetuo uero bis temperatis intendenda ut T. eod. l. i. . interdictum hoc. Sed siquis me uid
iecerit, meos autem non deiecerit: quia per eos pollessionem retineo, hoc interdicto non ago, ut issi eodem i. i. M. siquis. Venit in hoc interdictum principaliter. possessionis restitutio secundario ueniunt etiam caetera, quae fuerant in possessione. Is enim qui ui deiectus est,quidquid damni senserit ob hoc, quod deiectus est,recuperare debet. Siquidem pristina causa restitum debet, quam habiturus
erat, si ui deiectus non fuisset. Nam nec res uidetur restituta, quae non est restituta cum sua causa. ec tot restitutio iuris est interprς tatio, ut ij. de uerb. signific. l. ult. Ergo omnia in ilia.& se mouencia,quae in fundo fuerant, etiam post sundum redditum , uel Metiliter peti poterunt per hoc interdictum: licet etiam alijs actionibus pollit agere tu ad exniha a hibendum. Debebit ergo uiolentus omnsa restituere, si extent: sed ec si natur liter interierint, ad eorum aestimatiunem urgebitur. quia ab ipitio fuerit in m ' a. quia mora ad se trahit periculum . quia ex ipso tempore delisei plusquam frustrator est,ut st. eodem i. merito. Hoc tamen ita rusi uiolentus a domino remissionem accepit, uel nisi moram inuasor nouationς purgaue iit. Item si inctus ueniunt postes uoniam ablatarum,& foetus iument quin pecorum quae in possessione fuerant. Et quidem omnes fructus exta tes,consumpti ct qu*s,no tantum inuasor sorte ec quos sed uetustior possesso
percepisset. Horum autem Omnium, forte etiam non extantium litem asta dicere limari deb re, ut sis eodem I j., . non solum. Quippe si de rerum amissarum
Dinnero, uel de carum pretio, uetus inciderit iurgium iudice tamen taxante, ialitem iureiurando qMondam possidςnu delato: di quod huiusmodi iureiurando ondemnqς oportet, ut C. eodem L siquando i Item eae
399쪽
oc TAvvri coDIcIs. 3's item ex die, quo quis deiectus est fructuum h abetur ratio: & hoc est speciale in hoc interdicto. Sed & illud speciale est,quia pro fructibus etiam quos uetus possessor percepisset,inuasor arctatur,ut is eodem i. i. . ex die. . non solum. Anno utili sopitur hoc interdictum,cum intenditur contra deiectorem, qui non occupauit possessionem. Excipitur siquis absens per colonum . seruum te relictum domi possidebat. Hoc enim casu si isti fuerunt deiecti,& malignati,id est iudicio mometario quod eis permittitur noluerunt experiri,absens dominus quandocunc, etiam post annum utilem etiam a desectore suam postes sonem poterit petere: uel interdicto utili unde ui,uel condict. ex I. ult. ut C. si per uim l. i. Contra deiectorem,uel occupatorem hoc interdicto anno: hodie actio in factum prodita in interdicti loca perpetuo copetit. Ex interdicti natura unde ui interdictumno datum nisi res immobilis dolo malo austratur. Quid ergo siquis sine dolo malo,putans sibi licere,rem ab alio possessam, siue aliena, siue sua, tanu sua,abstulerit: n5 unde vi, sed o siquis in tanta urgebit. Ergo ql interdicto deerat, Cottitutio siquis in tanta suptet. Nec em ut reboititerueniete dolo costitutio copetit, sed tunc demu,si ista duo cocumint,id est, si retri possidenti abstulerit,& tanqua sua sit,aliena te: uel immobilis, ante litem contestatam, poste aue: multo sortiussi post sententiam. Ergo siquis rem alienam tanquam alienam, id est, tanquam non suam,sed uelut sitii obligatam,sibiue personaliter debitam, abstulerit: ii do- Io, pro re immobili,unde ui interdicto tenebitur pro mobili, ut bonorum raptorum conuenietur. Si sine dolo,a iure crediti cecidisse censebitur. Porro si debitori tuo rem tibi non obligatam, sub forma pignoris abstuleris, uel si eius uicane-um,id est, si alia pro alio pignoraueris, aliis iuris articulis subiacebis. Nam ab
actione tibi competenti cades,& in quadruplum condemnaberis, ut in authen. ut non fiant pigno. in V.collat. Constitutionis autem,siquis in tantam,ca est poena,ut si res sit sua illam amittat per sententiam: si aliena, restituat eam. praeterea tantum, quantum res illa ualet,de proprio dependat. Constitutionis autem, siquis in tantam,condictione non directa, sed utili tenentur conductores .& omnes alieno nomine possidentes, & eorum haeredes ignorantes: si dominis reposcentibus pol sessione suo tepore no statim restituerint sed distulerint, Sc usis ad definitivam sententia expectauerunt, ut C. co. l. siquis in tanta. Ideo aut de con- dict. utili ex teste,siquis in tantam,conueniuntur illi quia non sunt proprie inuasores, sed quasi . Et sicut supiletur interdictum per Costitutionem, siquis in tantam: ita siquis in tantam constitutio Iustinianae constitutionis,cum quaercbatur, suppletur auxilio. Ecce enim siquis uacantem possessionem occupauerit, id est, ruae a nemine possidetur animo uel corpore,interdicto tenetur nec praefatis coni tutionibus, id est, siquis in tantam:&, non ab re est,conuenietur. quia possensio nulli conuenienter adimitur. Quid ergo fiet directa condictione ex lege, cum quaerebatur: uel utili, ex lege liquis in tantam, conuentus, tanquam inua sor: licet proprie non sit inuasor, condemnabitur. Omnis autem recidere debet quod suum non est. hoc ad alios modis omnibus pertinet. Ergo uacantium ponsesssionum occupator tanquam inuasor. poena praedicta percelletur: licet ante Iustinianum sine poena restitueretur,ut C. eod. l. inuasor, Zc si non nisi actione in
rem conueniretur,ut C. eo. l. cum quaerebatur. Hac constitutione duobus in casibus quis tenetur, si rem alienam uacantem occupauerit, licet suam putauerit, excusabitur multo fortius. si alienam crediderit. Si uero sua erat , licet alienam
Iutauerit,excusabitur: multo fortius, si sua erat, suam crediderit. Ergo siquis e possessione mea me expulit,& postea de possessione ceciderit,& postea alius occupauerit,ego interdicto unde ui experiar cum expulsore,& expulsor contra occupatorem utetur, cum quaerebatur, constitutione. In summa siciendum est,
400쪽
3- PLAcENTI NVs IN LIBRUM quod ad interdictum unde ui pertinet, quia siquis fundi proprietatem coepericuindicare, pendente iii dicio poterit uariare,& per unde ui,siue per uti possidetis poterit flagitare,ut iride acquir. posses. l. naturaliter,&ssico. l. antepenuit. Item illud notandum est,quod coloni colono deiecto,& inquilino non colonus, non inquilinus interdicto unde ui experietur, sed dominus,ut ff. eo. l. ult. UTI POSSIDETIS. TIT. V.
DIximus quomodo amissa possessio recuperatur, nunc dicamus quomodo
obtenta retineatur,& uti possidetis interdicio defendatur. Videamus itaq; cui detur interdictum uti possidetis directum,cui utile,quid petatur hoc interdicto, in quantum fiat condemnatio, in quibus disserat a superiore , & quale sit hoc interdictum uti possidetis. Hoc interdictum datur domino corporis,possensior si uexetur, si libere possidere non permittitur. Vtile datur non dominis ius in re habentibus,utem phyleutae, fructuario. Sed & inter duos fructuarios, sed Ocsi alter usum fructum, alter sibi possessionem defendat. sed Θc si alter usum . alter sibi usum fructum defendat. Seruitutum quota realium quasi possessoribus hoc
interdictum utile attribuitur,ut Teo. I. ult. 5 ff. de seruitiat. l. ult. Datur autem
nti possidetis tam directum, quam utile aduersus eum, qui prohibet me uti mea possessiqne. prohibet inquam me uti duobus modis,& expressim,& tacite simul dicendo: prohibeat me aedificare, dere, arare,serere,plantare. Hoc tamen ita si possidere me permittat. Nam si ita prohibeat uel possessionem auferat, unde ui festinat. Competit enim uti possidetis siquis prohibeatur suo uti taliter, qualiter uelit, ut Teo. s seruit. uindice. l. sicut. 5 ff. eo. l. si duo. . vij. Datur autem hoc interdictum ubi inter duos contenditur, ubi rem immobilem possideant. Nam si constaret quis possessor foret, hoc interdictum non competeret,ut m eo. l. i. Petitur autem Sc agitur hoc interdicto alias, ut non fiat, alias, ut aliquid fiat. Vt non itat, sicut expositum est, sed di ut fiat modis pluribus. Ecce enim si uicinus in pariete meo no iure tectoria habet, uti possidetis mihi efficax est, ut ea tollere compellatur, ut st. eodem i. si duo. . si uicinus. Sed aduersus creditorem in bona mea mi ilum oblata defensione ut recedat, uis possidetis experiar, ut T. ex quib. cati. I. haec. .ult. Sed oc uti possidetis experior. si in communem parietem immittere tignum prohibeor,titit. eo. communi diui. I. si aedes. Quid ergo si duo possideant in solidum nam de hoc contingit, ut smeo. l. si duo. Et quidem si duo ex iusta causa, oc tu possides a me clam, ego experior interdicto. Item si possides a me ut inquietationis: quia ego pol sideo, non tu si ui expulsionis, non est locus huic interdicto, sed unde ui :& tu possides, non ego. Si uero tu possides uiciose non a me, sed ab alio: distinguitur,si ab alio uere possidente me uinces, quia uiciosa possiestio contra extraneos proficit. Si uero uiciose possides nec a me nec ab alio possidente: sed ab alio duntaxat in possessione constituto, neuter nostrum Mincet. Nam 5c tu possides in solidum, ec ego ,licet diuersa ratione: et ita debet sintelligi iste disti ei limus paraphragus, ut ff. si duo possideant in solidum. Er o hoc interdicto duobus in casibus uincis, si a nemine possides uiuiose: uel uitio sit. non tamen ab altero, id est ab aduersario sed ab alto,id est, possidente tertio. in duobus incertis si nullo modo possides, uel uiciose ab aduersario. Fit autem condemnatio in hoc interdicto, non quanti fimdi proprietatem, sed quanti posses oncm retinere interest. longe enim aliud est pretium rei, aliud postessionis, ut Teo. l. si duo. .ult. Pronunciabit autem ita iudex, uti possidetis ita possidete. Hoeinquam faciet, si pro pluribus proniiciet,qui possident non vi, non cla,non precario litis contestatae tempore, ut Institu. de interdict. Si uero pro uno debuerit