장음표시 사용
411쪽
λ odium. ecce matris bona omnia tacitd erunt obnoxia,qus liberorum tutela suscepta ad secunda contra sacramentum aspirauerit uota: antequam tutorem eis alium fecerit ordinari. item mariti quo eius qui eam accepit omnia bona tacitd tenebuntur obnoxia,ut C. eod.l. si mater. Ex fauore omnium bona omnia debentium tributa tacite sunt fisco obnoxia. Item eorum hona qui censiti sunt . a praesidibus ad aliquam praestationem extraordinariam Caesari dependendam tacite erunt obligata, ut C. eod. l. i. Item hona contrahentis cum fisco, ut Cod. eod. l. q. Item bona ciuasi contrahentis, ut ex primipilo debentis. hoc in castu Otiam uxoris primipilarit bona non paraphernalia id dotalia tacite obligantur . sed tantum in desectum,id est uiri ac nominatorum facultatibus exhaustis obligata venduntur.tit C. eod. l. iiij. forte θc citra contractu m bona delinquentium in riscum tacite redduntur obnoxia. Item ratione Duoris mariti bona tacite sunt obligata pro dote reddenda, ut denuo nubat, ecciuitatem hominibus repleat. Item hona uiri pro dote praestanda ne indotata permaneat, ne perpetuo luaeatne a uiro reiiciat:sed affectu a suis delegatur, ut C. de rei uxor. a'. rem in prae ratione causae tacite obligantur fructus praediorum datorum pignori & partus
animalium: non tamen ea, quae ex eorum Pretio comparantur, ut C. eod l. in .
Item inuecta,illata a domino ut ibi sint perpetuo , locatori tacite obligatur,pro damno, pro mercede illata in fundum locatore consscio: in domum etiam ignaro,ut C. locati l . certi. Item tutoris re curatoris omnia bona tacite pupillis ecadultis redduntur obnoxia,ut C. de administra. tuto . l. pro socio. Item bona paterna filiis tacite obligantur pro administratione ipsoru filiorum,ut C. de bon. quae libe. I .cum oportet. Item matris bona tacite obligantur , sicut paterna pro nuptialibus lucris filijs conservandis,ut C. de secun .nupt. l. hac.& i. si quis . si ultimo. hic enim filii matris,sicut nec patris administrationem quod est notabile no debent perscrutari. Item pro paraphernis,& pro donatione propter nuptias mariti bona omnia tacite obligantur,ut C. de iuridot. l. v. Item si quis credideriti,domum Uficiendam, tacite re ad nauem armandam, haec erunt obligata Ut ff. cliti poti . .. interdum. Secus si crediderit, ut quid fabricetur ex nouo: licet uideatur idem,ut T. eod. l. i. Item si quis crediderit pecuniam debitor mox comparauerit militiam, siue ex pecunia, siue ex alia re: quia tamen ex ea comparanse praesumitur dum tamen contrarium non probatur,illa militi a Mneratore tacite erit obligata per C. indistinctὰ. Hodie per authen. ita demum is nerator alis legabit priuilegium, & praeponetur si ad hoc mutilauerit ut militia emeretur. alioquin licet sibi sit tacite obligata,non tamen in eo praesertur , licet mutuauerit ut emeretur: sed si filii uel uxor defuncti sint in medio eis debebitur. Ereto si nee uxor,nec filii sint in medio, tunc alijs creditoribus hoc priuilegium datur ut C: de pignor. authen. quod obtinet. Item siquis pro aliquo fideiusserit cui tideiussoris res ab illo pro quo fideiusserit, pianori antea data fuerant: di nuc res haeredi pro debito, pro quo fideiussor fidei uilit,tacite erunt obligatae,ut T. eod . quinta. Nam & alias a simili,uel a contrariis,si fideiusta rem accepistia colono
tuo cum quo tibi conuenerat,ut inuecta re illata tibi pignori essent, donec merces soluta aut satisfactum foret etiam illata pignori esse desinunt,ut T. qui. mo. pia. sota. penuit. Item pro derelictis praestandis,omnia bona relinquentis in re hunt obligata.ut C. commv. de Iegat. l. i.
412쪽
s I ALIENA RES PIGNORI DATA SIT. TITvLUS AVIII.
SI aliena res pignori de facto datur, regulariter de iure nihil agitur, uerum sttutor rem pupilli,procurator etiam alias rem domini obligauerit: di pecunia sumpta in utilitatem pupilli ec domini uersa fuerit: licet hypothecaria no nascatur,creditori tamen exceptio datur,ut C. eod. l. j. ec T. de pisno. l. i. i. item si amicus debitoris eius pignora liberauerit citra emptionem, licet si sua pecunia non ei actio detur,exceptio tamen tribuitur, ut T. quib. modis pisno. solui. l. i. Regulariter dixerim .quia etiam res aliena alias obligatur ex post facto,alias ab initio. Ab initio alias pendet, alias statim ualet .. Pendet, quia conditio expressa est. res enim aliena obligatur utiliter sub coditione. si in debitorem facta fuerit, ut ff. de pigno. l. si fundus. F. aliena. Propter conditionem tacita obligatio quoque pendet. ergo tenet. Ecce em si obligatur id, quod in utero portatur, quia in occulto moratur: ita obligabitur, si nascatur. Ab initio res aliena, di pure,re . statim,di utiliter obligatur quatuor modis: domini uoluntate praecedente,dO- mini subsequente uoluntate, ut fLeod. I. si in rem. Domini quasi uoluntate,ut si
domino uidente,& non reclamante rem suam pignoraueris, pignori erit. Nam et iasi debitor creditoris pignus creditore uidente α taccnte alienaverit, pignus deperit: si tamen ius suum ubi durare nesciuerit, sed etiamsi durare sciuerit,ut T. qui. mo. pignus sol. l. sicut., non uidetur. Sane ubi quis non obligatam etiam donauerit.& tradiderit: licet tacuero , cum tamen factum nullum in eum interposuero, mihi non pririudicauit. Excipitur nisi frater fratris rem comunem plurium fratrum scientibus illis donauerit. Tunc enim illorum fratrum portio uxoris inicitur, licet non auri, quia inhibita est , donatio est: hoc facit fauor geminus, fraternitatis, di conubri, ut T. de donat. inter uirum 5c uxorem l . si seruus. Item retinente domino res eius utiliter obligatur. Nam cum Imperator executor creditori ualeat alienare, promptius poterit obligare. Sed tutori permissum est pro institutione pupillaris caulae rem pupilli etiam immobilem obnoxiare, ut C. de administra. tuto. I. ult. Ex postfacio rei alienae pignus conualescit,si dominus obliganti successerit,dominoste is qui obligauerit, ut fide pigno. l. si Titio. Item si is qui obligauerit alias dominus factus fuerit: siquide improbe rem stit debitor quo minus utilis hypothecaria moueatur. Quia uel tacite de pen
re conuenerit, ut ex suo mandato arguatur,ut T de pigno. I. res.
ωAE RES PIGNORI OBLIGARI PossvNT. VEL non, di qualiter pignus contrahatur. Titulus ViX.
Planus contrahitur expressim, tacitd. Expressim Ac specialiter , 5c general
ter,ut habeat illa quae uaIeant obligari. nam militum praemia pro coronis pensitanda priuata pactione pignorari minime admittendum est, ut Cod. eo. l.
spe. Obligantur omia re praesentia re futura d est et habita,et habenda,& quae sperantur haberi,ut statvliberi, ut fide pignor.l. grege. Sed nec obstat quod dicitur , creditorem probare debere rem cum obligatur in bonis debitoris fuisse. hoc enim obtinet, cum res specialiter obnoxiabitur,ut fide pig. l. ec quae. In generalem obligationem ueniunt uniuersa,et pecuniarum ab aliis creditoribus acceptarum corpora, di ex illis quaelibet comparata,ut T de pignor. I. penult. Excipiuntur ea,quae uerisimile est debitorem obIigaturum non fuisse: ut sunt, libe-tinaturales,concubina,scemoralia,& his similia. Nec instrumenta quibus terra
413쪽
tocr Avuri coDIcIs.lladitur. N aratur,ritὰ capiunt executores,ut Cod. eod. I. executores. Non obligantur incorporalia, ut actiones,seruitutes personales reales, rusticae,urbicae,ut si . de pignor. l. si quis. Corporalia obligantur, sed non omnia, quia no publica, non sacra, non sancta, non religiosa,non libera corpora: nisi casualiter,ut pro redimendis captiuis propter necessitate famis,ut Cod. de eccle. l. sancimus. Sed N pater rite uendit filium sanguinolentum,propter nimiam paupertatem: multo sortius etiam obligabit,alioquin eius obligatio non tenebit. Corporalia obligantur,& ea quae plene sunt in dominis,ut superficiaria, ita tame ut potior sit causa dominii,ut T. ciuipotio. I. etiam. Excipiuntur ea quae sunt vetita alienari,ergo Obligari uetita a cotrahente,a testatore , a lege,ut ecclesiastica pdia: nisi in casibus exceptis authentica,constitutionibus,uel senatusconsultis, ut minorum praedia: nisi cum decreto uendantur,ec alias ubi decretum non exigitur, ut C. quando decie. op non est. In summa illud sciendum est, quod si quis ob emptiones agrorii obligauerit emptionalia instrumenta , ipsos agros obligasse uti detur,ut C. eod. l. h. item si donauerit, ut C. de donat. l. prima. QVI POTIOR Es IN PIGNOR HABEANTUR.
ET quia creditores de quibus disseruimus,alij sunt potiores, alij inferiores
qui sint potiores exponamus. Potior est creditor alio creditore tribus modis: ratione causae, ratione temporis, ta ratione personae. Ratione causae potior est creditor etiam posterior,qui credidit in domus resectionem. eius enim pecunia primi creditoris saluam fecit pignoris causam,ut T. eod. l. interdum. Ratio
ne temporis potior est creditor, qui prius de pignore conuenit: s tamen prius sua,quam posterioris creditoris intersit,ut T. eod. l. potior. Sed di maritus cui dotem primo promisi habetur em pro numeratione potior erit: licet alius qui promitiori pecuniam prius crediderit, pignus prius ab eodem acceperit,ut Teodem i. i. Quid ergo si liib conditione facta stipulatione hypothecam accepit,deinde prioris stipulationis conditio extiterit perinde habetur, ac si illo tempore quo stipulatio interposita est,sine conditione facta fuisset, ut is eode. l. potior. Porro si colonus conuenerit,ut inducta pignori essent, ec antequam induceret alii pignorauerit,ut posterior erit. quia haec conuentione hypothecantur, ut T. eod. l. potior. 3 ij. Ergo si priuatus prior pignus acceperit, filico postea cum eodem debitore contrahenti praeferri debebit,ut is eod. l. si pignus. Quippe praeualci iure qui pr enit tempore, ut Cod. eod. l. ij. Excipitur quia pnerior interdum est prior, ratione fel ,ratione delicti, ratione probationis semiplenae. Ratione rei. ecce si quis cui crediderit,ut praedium emat emptum* sibi obligetur. illi
creditori p ieretur:quia antea cum eodem debitore contraxerat, & ut omnia etiam obuentura bona sibi obligata forent,conuenerat, ut C. eode. l. licet. fecit
enim iste ut pignus existeret. Ecce em si quis a Titio mutuatus, pactus est cum illo,ut praedium pignori esset,hypothecaeue: deinde mutuatus est pecuniam a Meuio,5 pactus est cum eo: ut si Titio desierit praedium teneri,ci teneatur: deinde loco tertio aliquis tertius mutuam pecuniam debitori dat, ut primo crediatori,id est Titio soluatur,ec pacissicitur,ut idem praedium ei sit pignori,hypothecaeue,ec locum Titii,id est primi creditoris subeat. Certe iste diuus potior est quam medius duplici ratione, oc quia successit in locum primi ergo factus est primus dc quia fecit ut primo creditori pignus teneri desineret, sicci; ut medio paenori es e possit,ut sLeod. l.si prior. quarto. Ratione delicti ecce enim si posset Ior sorte creditor couetinis hypothecaria,negauerit eius rem esse, ius actor
414쪽
3so PLAcENT IN VI IN LIBRunasseuerat: sed & de mendatio conuictus dixerit se in hypotheca anteriorem esse. tamen licet sit uerum actori debebit possessionem restituere: sic qui fuerat prior, fit posterior ut Codicis eodem. Ratione semiplenae probationis , in hunc modum prior fit posterior :5c econtri. ecce enim si idiochiris siue testia hus confectis, uel tantum cum duobus pignus primo acceperis , tibi praefertur quia postea acceperit oc in publicis instrumentis nisi forte probatae atq; integret opinionis trium uel amplius uirorum subscriptiones eisdem id iochris , id est priuatis instrumentis contineantur. tunc enim prius acceperit, ec prior erit potior, ut C. eod. l. scripturas. Ratione personae praesertur fiscus etiam prioribus creditoribus tacitis hypothecis intercedentibus:praeterquam mulieribus, imo mi
lier in dote repetenda fisco praesertur, qui tamen omnibus creditoribus praese tur,ut C eod. l. ult. In hoc tamen articulo sicut superius distinctum est cum loqueremur de dotis priuilegio tres uertuntur sententiae. Sane illud notandum esse puto,quod si tacitae hypothecae coeperant non a marito , sed a decessore mariti,in his mulier non praefertur. Sed ec si mulier de mobilibus dotem auxerit, cum de immobilibus dotem augere potuerit, pro tali augmento mulier non utitur priuilegio, ut C. de donat. propter nupt. authen. sed iam Item illi argumento respondendum censeo, quod est: mulier praesertur pignoraticio creditori r
spondeo, non sequitur. falsifico . ego te diliso,& tu diligis illum . item ego debeo tibi seruire,quia laudu a te habeo,et tu debes seruire illi a quo istud laudum detines: ergo compellor ego illi seruire, non procedit. Item uxor excludit mariti sui filios spurios, α spurit excludunt Unatos: ergo uxor excludit agnatos non sequitur.
DE HIS QUI IN PRro RVM c REDITORVM Locum succedunt. Tit. xxj.
EXpIicauimus de illis creditoribus qui sunt potiores directo dc principaliter nunc audiamus de illis qui sunt potiores per successionem. In locu prioris creditoris aliquando succedit alius creditor,aliquando non. Creditor secundus quo* cui pignus fuit obligatum,offerendo priori creditori debitum: si tamen soluerit,uel solenniter deposuerit,ut C. qui potio. l. i. Copetit enim secumdo creditori ius offerendi, sed priori nec expedit offerre . nec necessitatis molenta irrogatur, ut C. qui priores i. prior. Alius creditor, cui pignus non est obnoxium,uel quilibet no creditor tribus modis succedit in prioris creditoris Iocubilli creditori soluendo,debitori mutuando,N a debitore pignus emendo. Si creditori solueris,ec pacisceris ut in eius locu succedas, succedis, & prior factus eris. Similiter si numeraueris pecuniam debitori eo adiecto,ut luat pignus soluendo creditori.Ita tamen ,si etiam adieceris in locum prioris succedas: α praeterea ita demum, si pecuniae acceptor illam pecuniam illi creditori solvat. Tribus ergo opus est in mutuando,ut fiat successio: sed in soluendo sufficit de succedendo ei debitore factasiinplex pacti ut C. eo. l. i.&n. Non exigitur ubi pecunia priori creditori soluitur, ut debitore certiorato de succedendo pactio eum ereditore ineatur. Item ubi pecunia creditori mutua datur,ut soluatur oc succedatur . non exigitur,ut creditor certioretur,si emeris a debitore, uel a posteriore ereditore. Duobus intercedentibus potior inicieris, ut succedas in locum creditoris anterioris, si eo pacto pretium uenditori solueris, ut tuo pretio creditor potior dimittatur .ec dimissius inueniatur. Nec enim susticit pepigisse ut pretium numeretur
creditori,nisi fuerit numeratum, ut C. eode. l. si potiore , α ff. qui pol. l. qui a
415쪽
IT hypotheca tollatur,maneatue, distinguitur vendat pignus creditor pes V or,posteriorue debitor. Si interior ereditor uendiderit. MeI is qui ab eo pignus pignoraue accepit,ut Cod. si pignus pignori datum sit t. q. ec caeteris creditoribus hypothecaria permittitur. Excipitur nisi uendiderit posteriori credito- κι--ri. tunc enim posterior creditor non tam adquirendi dominii causa, quam obsertiandi pignoris gratia emisse intelligitur: & tunc caeteris creditoribus ius ossi rendi relinquitur,ut isdedistract. pigno .l.cu sorte. Excipitur,si ex pacto quod fecerit creditor cum uenderet,ut debitori liceat pignus recuperare pretio soluto emptori,debitor pignus recuperauerit. Porro si debitor pignus in solutum cuia cunq; dederit,uel donauerit, uel priori creditori uendiderit,uel in solutum dederincreditoribus ius offerendi sompetit, di hypothecaria salua manebit, ut C dicis eodem lege prima. si coMMUNIS REI PIGNORATA str.
REm sibi communem cum alio nullus insolidum obligare potest nisi soci
maior,compos,non prodigus .antea,posteave concesserit. Sane ex priuia legio fiscus rem communem insolidum alienare poterit.& obligare. εDE PRAETORIO PIGNORE, ET UT IN Ac TION Dhus etiam debitorum missio praetorii pignoris procedat. Tit. xxiiii. PIgnus praetorium contrahitur,si praetor uel praeses,legatorum aere seruatiuandae causa quem in possessionem bonoru debitoris decreto miserit. Comtienit autem cum minoribus conuentionibus pignus sicut dictum est quia.mcut corporalia dc incorporalia conuentionaliter obligantur, sic di causa debitia iudicibus possidenda traduntur. Item pignoris, sicut etiam conuentionalis, ab Imperiali culmine dominiu impetratur. item pro utroc pignore perseque do hypothecaria decernitur,ut C.eod. l. q. Dissert,quia pignus conuentionale. sola conuentione contrahitur: praetorium , non nisi per missionem in possessi nem costituitur. Item couentionalis pignoris dominiit non nisi per maiorem iudicem habere pollamus,sed praetorii per executorem. Item conuentionalis er citor etiam de leui culpa tenetur: praetorii pignorispossessor, non nisi de lata an cuitur,nec fulcire compellitur, ut T de rebus. uendit. l. Praetor.& sside dam. in
iect. l. si finita. 3 si quis.
DIximus de tribus generibus pignorum ,de conueni nati expresso,tacito, praetorio: nunc audiamus de eo quod capitur pro iudicato exequendou Clim post duos menses pignus in causam iudicati captum distrahere licebat,utsside reg. i .l.debitoribus: uerum hodie non licet nisi post quatuor menses. Cxpta ergo ab executore res debitoris pignori poterit distrahi, non iure dominii regulariter uictori adMusi tamen emptor non extiterit uel extiterit. sed non di
416쪽
Ux PLACENTI NVs IN LIBRurignum pretium obtulerit,actor cuiuslibet alterius uice ex ossicio cinere poterii. ut C. eod. l. h. Sed ec si calliditate condemnati emptor inueniri non poterit.tune creditor autoritate principis dominium impetrabit, sicut inserius de iure domi. mi impetrando plenius aduertere licebit. In siimma illud notandum est, quod cum executor pignus tali distrahit, creditor habens ex conuentione debet conissentire,pro iudicato danti aliquem,qui uelit emere, illi creditori conuentionali soluere,ut sibi uictori postea satisfacere,ut ff. de re iudi. l. a diuo. Item illud notandum est, quod huius pignoris nomine hypothecina competat non memini legisse. si Pia Nus PIGNORI DATUMISIT. TIT. ππVI.
PIgnus pignori dari posse iamdudum placuit,& tamdiu actio ec retentio
creditori secundo dabitur, quamdiu utraq; pecunia debetur. Ergo si utra fpersona non fuerit debita,quod contingit utra 3 soluta, uel etiam altera credo tori,res desinit obnoxia teneri. DE PARTU PIGNORIs ET OMNI c AVSA. TITVLVS xxv II.
Q scut agitur hypotheraria actione pro ancillis quae fuerunt pignori, similiterea quae ex his fuerunt nata tenebuntur obnoxia. hoc itaQ si apud debitorem coceperint. Si uero apud alium concepissent et peperissent,obligata non forent,ut st. de pignor. l. Paulus. DE REMISSIONE.PIGNORIs, TIT. tax VIII. Λ Udiuimus qualiter constituatur pignus,nunc audiamus qualiter dissolua Amr. Diissiluitur pignus duobus modis, creditore uolente re remittente. Pignus soluitur dico tribus modis,per suum factum,debitoris, per factum tertiae personae. Per suum factum creditore remittente pignus dis loluitur: puta si creditor pignus deterius reddiderit,ut si . de pignora. act. l. ult. Item si prostituerit uel quid aliud improbatum secerit uel facere coegerit,ut ff. de pigno. act. l. elegan-xer. Idem si nouauerit, uel actionem in alium perperam transtulerit, ut C. ne luceat petenti l .ult. C.man. l. ult. Per diuerias personas, per factum debitoris romittente etiam creditore pignus deperit: si debitor, qui sit soluendo,seruum generaliter obligatum manumiserit,ut C. de seruo pignori dato. Pettactum tertis personae etia remittente creditore pignus intercidit,si Imperator,executor, creditor prius rem tibi pignorata alienaverit,ut C .de quadriennii praescript. l. b ne a Zenone. Remittente creditore pignus dissoluit tribus modis, facto , siletio dicto: proprio facto tacito,& ex preis b. Tacit ut si couenerit de debito non petendo,quia tacitd etiam de hypotheca conuenisse uidetur , ut sL eod. l. soluitur.3 primo ec secundo. Expresso dicto, id est expresso pretio,puta si creditor pepigerit,ne res pignori sit,etiam si sit filius familias . seruusue: ita tamen si liberam administrationem habuerint, pretium pro actione acceperint, ut T. eod. l. sicut. in .ec vi. pacto in uam utili,inutili minimd. Unde distinguitur inutile scilicet propter metum, uel dolum,an propter iuris,quod est positiuum, adminiculum. Siquidem dolo metuue extortum pactu,nec pignus perimit nec debitum, ut infra eod. l. debitum. Secus si deest iuris artificium. ecce enim si maritus uxori uendidit,ualet remisso: quia inter coniuges donatio non ualea pignotist
417쪽
oc TAvvΜ conicis. inen facta est dissiolutio, ut Teod. l. i. 3 ij. ec in hoc casu hoc ualet 5 ' procedit,
de quo non fuit cogitatum: ec id non ualet quod maritus creditor ualere uolue- est. Nam ec alias pactum interpositum non incontinenti ad agendum, licet non
pariat aditionem, parit tamen exceptionem,ut st. deco trahen .empl. l. pacta. Facto proprio creditori pigrius dissoluitur. ecce si defensor absentis pro iudicato soluendo pignora dederit,ec postea dominus iudicium in se transtulerit pignus deperit,ut Ceod. l. i. Item si creditori iureiurando,uel alio modo, si cui sibi plaucuerit satisfactum fuerit. nec enim prodest debitori uelle satisfacere, scd satis secisse, ut Teod. l. soluitur. imputet enim sibi creditor qui admisit debitorem minus idoneum,& consecerit nomen bonum. Item remittitur facto ut redditione chirographi,no pignoris ut is de pact. l. Labeo. Dissoluitur silentio,puta si creditor uendens pignus suum durare crediderit: multo fortius , si instrumentum seripserit,ut Teod . l. sicut. non uidetur. Item dissoluitur si alias ei concesserit ita tamen ,si purit secus si sub conditione,ita tame,si res uendita sit. nec enim sufficit uendendam concessime,nisi ec uenditum procedat,ut Teo. l. sicut 3 sexto. ita si de iure uenditio ualeat, ut Teod. l. si debitor: di ita si uenditio durat: nam si res specialiter obligata consensu creditoris uendita ad debitorem redierit, hypothecaria doli mali replicatione intendi poterit. inest enim doli mali replicatio translata ad praesens tempus ut Meo. l. licui. Uiq.ec t. si uoluntate. Quid ergo si creditor concesserit debitori ut uenderet ec donaret creditori non oberit nisi in dotem dederit. uidetur enim uendidisse propter onera matrimon 3 : econtra sico cesserit creditori debitor quod est amplius, id est ut donet uidebitur incessissetit vendat quod est minus: nisi sorte ideo concessierit donari, quod amicus merat creditoris,is cui donabatur, di ideo tunc creditor non repellatur, ut T. eod. I.
sciit. M si debitor. In summa illud notandum est,quod si debitori concesserit creditor ut uenderet,licet non ipse, sed eius haeres uendidit, creditor tamen repelli debebit. hae subtilitates a iudicibus non admitti debent,ut Teod. l. sicut. , ante penuit. Item illud notandum puto, quod si creditor seruum sibi obligatum. etiam specialitera debitore manumitti uiderit, etiatnsi ius suum durare putauerit,si tamen non contradixerit, fauore libertatis ius pignoris amittit, ut C. eodeI. ii. hem illud notandum est,puta quod si creditor pignotis uenditi pretium ab emptore seruare non potuit,cum tamen id suo uicio non contigerit, debitorem etiam adhuc obligatum habebit: quia ex necessitate facta uenditio, nisi pecunia accepta non liberat debitorem,ut isside distract. pigno. I. quaesitum. Item notandum est, quod dominii impetratione pignus dissio luitur,ut inferius tractabitur. Item nouatione uoluntaria, puta delegatione, pignus intercidit sicut sequens titulus explanabit non tamen pignus deperit necessaria nouatione, ut iudica tione: hλbet enim hypothecaria suas conditiones, ut tamdiu uigeat, etiam post
iudicationem,quandiu fuerit solutum, uel alias satisfactum, ut E. de pig. l. gro
CElebrata solutione uel eo interueniente quod habetur pro solutione, pf-gnus restitui debere proditum est regulariter. Porro inuenitur casu aliter non debere restitui, nisi soluatur ec aliud , oc debitum puta chirographarium. ergo no iIlud duntaxat propter quod pignus fuerat obligatum. nempe in hunc
inodum Rubrica inscribitur. Etiam ob chirographariam pecuniam pignus tem
418쪽
394pLAcENTINO IN LIBRUM neri , id est non im per illam, propter quam pignus iuerat obligatum,sed etiam propter aliam ut chirographariam, pignus poterit retineri. Simili aequitate Duto,quod poterit retineri ob tertii generis pecuniam, id est quae neoe pignoraticia, nes chirographaria est,sed alias simpliciter debita, sicut in fine sumat Constitutio illa. Alri dicunt chirographariam tantum pecuniam uerbis Rubricae inhaerentes polle retineri. Similiter inquiunt Iudaizantes quida propter pecunia tantu numeratam, sed ego uno nomine rem omnem intellino. Poterit nouam pignus retineri,quasi diceret non solum retinetur propteream, pro uua est ob-Ιigatum ed etiam ob chirographatiam, id est eam quae debetur sine planoris
obligatione. Ecce enim obligatum cosentiente creditore debitor pinnus uendia dit,ec emptori creditori delegauit,pignus equidem intercidit. uerum si creditor
elim emptore sibi delegato pepigerit,ut res empta, quae sibi primo planori fue pio adhuc teneatur, quandiu debitum , propter quod pixnus illud fuit sibi obligatum, soluatur: di propter aliud debitum, L chirostra pharium ecdici chirographarium pignus temebit sicut expositum est sed no uenundabit
et nerIeduetur. Sane debitor olimus sui indit He π nonec
pol necaria ut rei tituat necesse habet restituere alia Decuniam , quam illam propter quam hypotheca sibi uendita obligata fuit: nisi fuerit delegata, sicut superius expressit casus Sed nec secundus,nisi confirmet sibi pignus,cogitur offerre aliud debitum,quam illud solum propter quod fuerat obligatum, ut C .eod.
JOn Glabrata solutione, nec eo interueniente, quod habetur pro soluti ne, pignus expςdit distrahere. Ergo indeamus quando possit distrahi.&quibus modis di quaIiter pignoris uenditio sit facienda. Pignus rite distrahiturii debitum sit solutum,uel ali s satisfactum: siue nil fuerit solutum, siue remanis
erit debitor uel modicum. tandiu enim pignus iecte uenditur, ec in solidum tenetur quandiu uel modicum debetur,ut C. cod. l. quandiu,& I ult ec C debia
florem tali iq: Vendi autem potest pisnus, si conuenerit ut uendi pon
sit. sed α si de uendendo, uel non uendendo couenerit. Amplius si couenerit ne uenditio celebraretur, trinis tamen denunciationibus missis uenditio fieri poterit,ut n. de pig. l. iii. Venditur pignus alias iure,alias no iure duobus modis,uel ex pacto,uel ex lege. His modis si fuerit pignoris uenditor, emptor no poterit conueniri nisi duo torte interuenerint,id est ut cum creditore sibi uendente emptor fraudem participauerit, di creditor soluendo non fuerit. tunc enim emptor uel utili in rem uel fraudatorio interdicto poterit coueniri, ut C. si uendito nis. l. ult. Ergo creditor . qui est soluendo, di iure uendidit. id est ex facto uel ex lege,pignoratui a conuenietur: si pretio no iusto uendidit, si superfluum non restiatuit, si rem quasi titulo uenditionis etiam per interpositam personam addixerit. Licet enim possit alii uendere, non tamen potest sibi addicere. uel quasi uendere, ut C. eod. l. cx qui. Sane si quid creditor comparauerit ex sit perfluo pretio pia gnoris uenditi, non tamen poterit per debitorem tutus a creditore personaliter uel realiter flagitari, ut Cod. eod. l. ultima. Vbi creditor non iure uendiderit nec ex pacto , ne* ex lese, non creditor conuenietur, sed ab emptore per debitorem uindicabitur. nisi emptor tutus sit tempore. tunc enim in subsidium facta rata uenditione per negociorum gesto. Idem est in quocuncti possessiore rem alienam non iure uendente , ut C. eo.Porro malae fidei potassor hali editatis, etias
419쪽
id est haeredi.utff. de petit. naeredita. l. item. Ubi ex pacto pignus uenditur, id erit obseruandum.quod ex legitimo modo conuenerit de lumina. de tempore, de denunciatione mittenda,uel n6,de modo uendendi. Si non couenerit de uendendo post biennium, trina nunciatione,uel saltem unica iudicaria,numerandum, creditor pignus uendere poterit. Vel si uendendo, uel factia uenditione iasiperfluum retinendo peccauerit,pignoratilia poterit perurgeri. Sed dc si comitenerit,nec creditor pignus uendat post biennia .tamen uendere poterit: ita tamen,si debitori uel denunciauerit ut soluat: alioquin creditor etiam si distraxe tit furti obligabitur ec distinctio facta cessabit, ut i f. de pigno. l. quaria. DEBITOREM VENDITIONEM PIGNORUM IM- pedire non posse. Tit. xxxj. DEbitoris denuntiatio facta uel missa creditori,ne distrahatnullius motrienti est. Sed nec impedit pignoris uenditionem faciendam, per creditore haeredem, eiuslie scriptura testamenti qua complexus est debitor,nulla a se praedia uenundari licetpoenam addiderit, ut fisci fierent. nudum enim praeceptum est. Diff. de legat. i. l. filius familias. Sed nec potest debitor huiusmodi sus creditoris deterius facere. Hoc inqua,si creditor creditori non successerit,obtinet. hoc quoque casu, is qui comparat,etiamsi sciuerit interpositam a debitore creditori demunciationem fuisse, non malae fidei possessor est, ut C. eod. I. i. 5 q. Sanes de-Bitori iubenti pignoris uenditionem creditor successerit,creditorino quia crediator, imo quia factus est debitor,uendere non debebit. SI VENDiTO PIGNORE AGATUR. TIT. 2ππir:
SI creditor non iure, id est ex pacto uel ex lege uendiderit, debitor emptorem
non couenit, sed creditorem pignoratilia urgebit, in quantum sua intererit. Quod si de bonis creditoris condemnati solui pecunia non poterit, di emptor fraudem participauerit,m debitor offerens cum usuris debitum, recuperabis cafructibus pignus uenditum,sicut dictum est. Ergo licet creditor non possit solo aere, emptorem tu debitor non c5 uenies, nec iuvamen senties: nisi argueris emptorem fraude participasse, ubi non iure creditor idem re uenditor sicut dictum est in subsidium conuenitur, ut C. eod l. i. ij. iiij. Nec obuiat,quod alias legitur in alae fidei emptori pretium non debere restitui. haec enim non obtinent. cum dolus emptoris causam dederit contractui,& uenditio de iure non tenuit. Quaerit sorte quis possit ne malae fidei emptoria malit, pretium supplere,quando piamus potest restituere aiunt quidem uti , ego minitrid di quia emerit a domistio,& quia utes participauerit dolum. DE LUITIONE PIGNinis. TIT. ππx III.
ET quia pignoris sit luitio, necesse est ut soluendi debiti celebretur solutis.
ergo si quis rem unam pignorauerit, etiamsi maiorem partem debiti exolis uerit, nec modicum de pignore liberauerit. Idem si res plures pignorauerit,quoniam nec de pluribus minimam expendit: nisi solidum soluerit. Sed nec si haeres debiti partem se contingente exoluerit,pignus uel pro modico liberat: imo pro residuo,etiamsi fuerit modicum,uendi potetit pignus in solidu. Itaoe haeres tiberatus erit ipso iure,oc adhuc tamen obnoxius erit hypothecariae. Nam dc alias.
420쪽
Ds PLAcENTI MVs in Lia RVM ubi debitor tums est triginta annoN praescriptione ne eo uenlatur psonali actis ne: si tamen hypothecam possideat, a creditore conuenitur ust, ad annos quadraginta,ut restituat,ut C. eod. l. q. In summa illud notandum est,quod pignus uendi poterit & retineri,non tantum propter debitum principale chyrographarium,sed propter usiuram,oc propter impendium in pignus tactum: licet id non fuerit dictum. Item illud notandum est,quod si res plures fuerint datae pignori, ec de illis quasdam creditor uendiderit,creditum γ suum totu perceperit, ec euictionem promiserit,tamen alias uendere non potueritares no uenditas,si uolet. retinebit tandiu,donec cautum fuerit pro euictione premissa indemnem eum suturum. Nam di alias uenditor,quod non est pignus,quasi pignus, uel loco pia gnoris, ad quod uendidit,& nondum tradidit,retinet: quandiu soluatur sibi pretium,ut is de actione empti l . Iulianus.= offerri. Sedesti quis a debitore pignus emens ea lege pretium ei numerauit, ut creditor anterior almittatur,& si diminsus fuerit, in eius locum succedat. licet enim sua res propria nemini possit esse pignoti,erit,si conumerit,quasi pignori:quia perinde aequum est huic consuli. si vNvs EX PLURIBVS.HAEREDIBUS CREDI toris uel debitoris partem suam debiti soluerit,uel acceperit. Tit. xxxv.
SI unus ex pluribus haeredibus debitoris suam patem debiti soluerit, uel croditoris acceperit, propter aliam tamen partem non eo minus pignus in soliadum distrahetur. licet em actiones personales ipso iure,id est xij. tabit. lege sint diuisae, ut experiantur, uel coueniantur haeredeS. actione tamen hypothecaria, quia eius natura indiuidua,quilibet haeres hypothecae possessor: non pro numero substantiae,non pro haerealtaria parte,conuenietur,sed in solidum: non praecis sed disiunctive,id est ut in solidum debitum reddat,uel pignori, quod detrunci,cedat,ut C. eod. l. i. Nij. N C. de haeredita. act. l. ii. si PIGNORIs cΟNVENTIONEM NUMERATIO PE-cuniae secuta non sit. Titi xxxvi.
Q Aepe sit ut qui spe suturae numerationis se chyrographo obliget, rem suam Opignoret. hoc inquam casu infra biennium, ec postea, si iuri in testando fusrit paritum: alioquin minime. Debitor duplex habebit auxilium . quippe de non
numerata pecunia excipiet,& siue conueniatur, siue experiatur, probationem in creditorem transferet. Sed N si non conueniatu in certi, uel sine causa condictione,chyrographum condicetidi rei uindicatione,uel pignoratilia actione,pignus hoc in casu etiam ante solutionem rectissime repetet, ut ff. de pignor. l. solium. 3 ij. Nec enim ibi debet fieri solutio,ubi abest iusta debitio: nec remuneratio,ubi non praecessit numeratio. Non tenetur quis ut mutuum reddat. licet iurauerit,si nihil accipiat,ut C de non numerat. Pecu. I. ultima. DE IURE DOMINII IMPETRANDO. TIT. πππVII.
OStendimus supra qualiter consulatur creditori per distractionem, nunc audiamus qualiter per dominii impetrationem. Impetratur ius dominii a Cetsare duntaxat paratis solennibus,id est debitore certiorato, emptore non inuento uel non dignum offerente pretium. Impetratur autem ita transacto biennio