장음표시 사용
101쪽
81 COMMENTARIVS INVERS. 9. εν κατ ω BeZa. Et nuum venissent , qui circa undecimam horam conducti fuerant , id est, Videtur Vulgatus plene legisse, και
. . inum , undecima horae. Arabs sc, undecima horae.
Trem.Hi postremi una hora operatisunt. Regia, una. horam op rati sunt. id Syre diceretur ci. , , vel O tam . Haec enim duo significant at sinapliciter acere. codem prorsus discrimine, quod est inter, & ἐρ- L . In Parisiensi ergo, fecerunt una hora. At ibi etiam fecerunt accipitur pro operaii sunt, praeter usumlin aeLatinae. Vertendus Syrus, ut in raeco est, μί- ωρμηλοίηιαν.Vulg. unam horam fecerunt. Melius meo judicio quam Beza, unam horam opus fecerunt. ubi se nam horam respondet quaestioni quamdiu. at in Graeco,bsero, & Vulgato, est accusativus post verbum transitivum. ac sensus est, confecerunt, absolverunt, peregerunt hor unam. quam phrasin etiam apud probatos scriptores Graecos non inusitatam esse, in doctissimis suis, nec unquana satis laudandis notis probat Cl. Beza. assentimur ergo aubono, qui se hic ποιων pro potius capere ait, quam pro sicut Act. Is. 33. πιι σαι ς , quum irari l. longe tempore ibi degissenti
tus Vulgatus omisit c. τυς Syrus enim, Arabs, oc Ei angelium Hebraeum id habenτ.
102쪽
Solus Syrus pro-- βιωνων habet .s locnm η , futurm erat autem Iesu ni adpenderet. nec tamen diversam eum lectionem secutum arbitror , sed explicuisse quid sit ἀναcmνων, non actu ascendens, scd ascensurus,paratus ad ascendendum. In caeteris cum Graeco prorsus convenit. Tradit Cl. BeZa. in uno exemplari legi,
κατiA- , f Ἀ-sc Arabs, hic o duodecim disicipulos in secessis, o dixit istis in via. Vtagadias ta non legit. ut nec Euangel. Hebrarum. Porro Cl. Casaubonus in notis Qbservat , placere viris doctissimis, sensum esta: Christum voluisse hos seiuna duodecim discipulos sitos hujus itineris Comites habere. quod merito non admodum doctissimo
ὀδω , non est quod solos assumscrit ad viam, sed quod in via sumserit eos κατ-Beza, privatim. Euang. Hebraeum n , quod Vulgatus secreto, Arabs s A. in fecisse , vel secedendo. Syrus optime, O O a m ses eos. Habuit ergo & alios comites, sed ab hs discipulos duodecim paululum subduxit ; ut quae alios adhuc latere
volebat indicared. VE R S. 22. Δ-αθεαπῶν το πιτηρμονο ἐγω μελλω νἐν; in tribus exemplaribus, inquit BeZa, legimus ο εγω mνω. Vulgatus, Syrus, Arabs & Euang. Hebr. primam lectionem quuntur. Quae autem adduntur, S -ο ἐγωβα ει θ LU ,in duobus aliis exemplaribus,inquit Be-Σa, omittuntur. ut & a Vulgato omissa sunt, tam in hoc, quam in sequenti versu. Syrus, Arabs dc Euang. Hebraeum
103쪽
84 COMMENTARIVS IN habent, in utroque versu. Quod autem hic sequitur, c εον ἐριον δοῦνα , vulgatus vertit, non es meum dare vobis, sicut in Evang. Hebraeo, taa, ', ', mn 'rit. In Syro Sc Arabe ita lud vobis non extat. & in codicibus Graecis negat invenisse
redemptionem pro multis. Beza,redemptionis pretium . quia,ut observavit Erasmus, si ον ipsam redemptionem non declarat,sed ejus pretium. Respondeo,redemptionem apudVulgatum Orientalium more accipiendam. Nam p s Hebraeis, pro quo Lxx. λυκον, i 1 4m Syris, Oo A. Arabibus, redemptionem M pretium ejus una voce significanU. V E R s. 34. καὶ αἰγως Hάβλε λαν mirων οὶ οφ λειοί.
Tradit Cl. Beza, in duobus vetustis codicibus deesse Arωνοιο λειοί. Hinc Vulgatus, o confesim viderunt. Evang. Hebraeum similiter, im V . Syrus C. , il 'm a L, o salim aperti sunt oculὶ eorum. Arabs Vulgatum S: Syrum simul junxit, vertitque, orsatim viderunt se aperti sunt oculi eorum.
Ad Syrum porro annoto, legendum videri pro iii Bel ,
foeminino genere,ut conveniat cunisi forte ad personas referatur, ac vertendum sit, aperti fuerunt oculis suis. Addo, ad verbum sonare, sessius horae suae aperii sunt oculi eorum. sicut Matth. 13. s, de semine sa-
o superpetram dicitur, cia . chorae sua exortum ess. sic a 27, 'A - - P, - Iaici ζ , Iesu liisu hora sis locutus ea cum ipsis. ubi aflixum aut pronomensa non ad Iesem,non ad semen,
104쪽
S. M A T T H. C A P. XX. 8s sed ad . R silium pertinereri ex hoc nostro loco patet, in quo non dicitur, Ets iij horarum suarum aperIi sunt oculi eo-ram sae aperti sint oculi eorum, affixo genere & numero discrepante ab . m. . Sic Marc.
cio resertur ad actionem de qua agitur. Ex. gr. quod oculi ipserum aperti fuerint, quod semen exortum, quod Christus suos allocutus fuerit, quod puella surrexerit, harum actionum unaquςq; dicitur nitus suae horae aut sui momenti. quasi momenti sui partus, non diu ante sed eo ipso te ore quo res contigit genitus &productus. sicut in historia Ionae dicitur de , quod pit mn n hi , Ilius noctu factus eis, o filius noctis interiis, id est,una nocte natus est, a nocte perbi. Ita hoc loco, Et s litu momenti si aperiisent oculi eorum, i. uno momento, subito. statim. Clarissimus, nobilissimus, nobisque amicissimus vir, Academiae nostrae decus, Constantinus i Empereur, in tractatu Talnaudico MID D o T H, quem doctissimis Commentariis illustravit, de hac phrasi Syriaca agens, - , , vertit, Iesu insilio hora ejus quod ibi narratur)loquutus eu cum istis. accipit pro affixum masculinum in cn ax refert ad id quod narratur. Expendant eruditi. Et si quid rectius invenerint,edoceant. Lexicographi enim, quos vidi, non expediun .
105쪽
COMMENTAR IV S INC A p. XXI. V E R s. I. Ierussem, venisset A in Zeth-phage. Errat Drusius, qui Syriace scribi ait FGito'. scribitur Mn σὴ , unico aleph. Invenio . tamen in Baal Aruch in dictione .ui, 'a n ana n, ω dicitur esse nn mF locus extra Ierusalem. Tremellius vult sonare locum fontis, a sente qui ibi erat. quod enim, inquit, Graeci dicunt , Syri, Chaldaei & Talmudistae vocant 'ara vel ιυκο. Nolim quenquam temere assentiri. ivo Syriacum non est. an ' a 'ppro et γ' alibi usurpent, ut multa ex Graecismo sua fecerunt, nescio. negare nolim. constat
certe ex Aruch,in Talmud Hieros& Bereschith Rabba eo sensu usurpari. sed non est hujus loci. hic Ma exstat, quod certum est fontem non significare, is proprie t i A SM, Syris dicitur. Quid ergo tandem hoc erit Z c Hebraeis grossi sunt, immaturaeficus. describuntur in Aruch, --πn, pnn nitana Uannue Tm l, ita a ziam, i.fructus qui non maturuerunt in arbore,ct abduntur in palea ut mature nicatore paleae , ut apii sint esui. hinc & Syris insulsius, acerbus , immaturus, teste Festario. Erit ne ergo , domus ossarum, immaturarum Dum Z facile ictapud me fidem inveniret, si di pro vocas arta haberet primam, & nota pluralis numeri adesset. at i singularis numeri est, formam hactns Benoni , ad instar - , a themate , uiade est . apud Ferratium, adulatus est , blandit
e sy, veneratus in. erit hinc, domus adulatoris, vel dorius blan- . dientis. notum autem est, emphaticὰ efferri 'AE . atque ita scribitur in mappa Iudaeorum Amstelodami edita ri a. iuxta tam 3 n montem olivarum. Hieronymus det Nomin.
106쪽
Nomin. Hebr. Bethphape, domus ors vallium, vel domus buccae: Syrum eis, non Hebraeum. quidam putant domus maxisiarum vocari. N anu domus oris vallis pure Hebraeum est. atl si domin buccarum,aut maxiLarum, Vere Syrum. sed non videntur hujus loci. V E R s. 3. Eυγως θωπι λει-τους. Ambigua plane sententia est. Potest enim referri vel ad herum qui statim asnam ac pullum sit dimissurus, simulac discipuli dixerint, Dominum ijs opus habere. vel ad Christum, qui non diu eam sit retenturus, sed brevi ad herum remissurus. posteriori modo accepit Cl. Beza, qui vertit, satim autem
or statim miliet eos huc. solus addidit huc. quod & ipsum ambiguum. referri enim potest vel ad locum ubi erat Christus, vel ubi erant asinax pullus, pro diversa relatione vet-bi mutet. Arabs, o mittet eastatim. lus addidit i D. sed neque hoc ambiguitatem tollit. intelligi enim potest tam de hero quam de Christo. Ad herum referre malim. videtur enim hac promissione scrupulum discipulis adimere: Non incassum ibitis: nec opus crit invito hero ea extorquere. sinaulac dicturi estis, me hs egere, statim dimittet. od & iactum narratur amid Marc. cap. Ii. Huic favet Euang. Hebr. α κ n et , statim et eos. V E R s. 7. mintrari tu
Et adduxerunt asinam pullum, o pG runt siperpullum ve-simenia sua,es inseditsuper eu Iesus. In Graeco est, λάλικιω
troque ἐπινω αυτων, Syrus legit ἐπανω iam , syp. quare AC in priori loco vice pronominis ipsum pullum substituit. quia certum est, Dominum non nisi pullo fuisse vectum,.
107쪽
88 COMMENTARIVS IN quamobrem reliqui tres Evangelistae in tota hac historia ne asin k quidem mentionem faciunt. Et pro ἐπικαcte is legit ἐπικαθim, & non transitive sed intransiitive accepit prom- sidere, ut καθiζω, & simplex io, cum omnibus fere suis derivatis passim usurpatur. sic M Arabs vertit se sit. qui tamen legit mmct, S utrobique Vertit si rambos eos, nempe super asinam & pullum. est enim affixum
dualis numeri. BeZa, ἐπικάθσαν ἐπινω vertit, collocarunt ipsum se per ea. refertque ad vestimenta, quibus stratis insedit. vet,inquit, ad asinam & pullum, sicut supra vers s. ex Zachar. 9. 9, dicitur Venturus e SAον,νὴ πωλον ψον 1,το μου. Nam, inquit, quia pullo quem conscendit Dominus, adjuncta erat asina, pulli videlicet comes, ideo dicitur S: matre S pullo vectus fuisse, communi loquendi consuetudine: sicut etiam vernacula nostra lingua dicitur aliquis ire tribus aut quatuor equis, si totidem habeat comites. Haec ille. Vel potius in universali singulare in specie .individuum intelligimus, ex usitato Scripturis loquendi more. talia sunt, quievit arcasser montes Ararat, Gen. 8. id est, super unum montium. Sepultives Iephthe in cilitat bus Giliari Iud. .7. i. una civitatum. Videntes di pubejus indignati sunt, Matth. 26.8. quod Ioan. rLIq. Vnm autem Uulorum ejus, se. Et qui crucifixi erant cum eo, sec. Mati. 27.qq. Marc. I S. 32. At Luc. 23.39. unm autem fore rumlta hoc loco, seposuerunt velimentasia Aiper ea, i. sit per
unum eorum. o collocarunt eu per ea. id est,super unum cortinata. Vetus In pres posterius μνω absolute accepit absque casus re ainc, &pro αιτων legit - πν, quod ad Christum relatum vertit, se eum desper sedere fecerunt . ut & Euang. Hebr. -x κ a a . At in praecedenti membro ambo legetunt ἐπινω -των. V E R s. q. lta L Ol. ώς πὰ τωρω
108쪽
S. M A T T M. C A p. XXI Δαci l. non repetimus quae de hac voce doctissime scripta
sunt a Caninio, aliisque. monemus solummodo, nequaquam eam esse Syriacam,nec probandum quod Cl. Drusius in Comm. priori ad voces N.T. tradit, Syros dicere hum η, idque corum lingua senare , serva non Syris enim verbum in usu non est,sed pro eo usurpant aut aut . Et quamvis in usu esset verbum,affixum vi non est usitatum Syris. quod cum in Praeteritis animadvertisset, retractavit priorem sententiam, quia, in uit, serva nos Syriace diceretur ρος ου. proco substituo sic enim aff. r. pers. plur. num. se habet in Imperativis. Sed, ut dixi, verbum ipsum non usurpatur Syris. ut nec in Tha gum ubi alioqui aff. M pro nos usitatum. Est crgo να pure
Hebraicu, nunc. Non sequimur autem sentcntiam doctiss. viri Caninij, qui per intelligit ramos quos in festo Tabernaculorum gestabant Iudaei, ac si publica hac acclamatione faterentur, se Hosanna, hoc cu ,salicum, palmarum, aliarumque arborum ramos ferre filio David, cumque Deum ac Messam agnoscere. Quid enim crit quod secundo dicunt, O τεῖς-; oportebit sensiimcne, ramos hosce sacramus ei qui est in altissimis. quum verisimile non sit, turbas hasce cd mente assurrexisse, ut quem coram oculis videbant esse hominem, silium Davidis, cundem in caelis esse crederent. Neque in Cl. Bezae sententiam imus, qui ω- να vult idem esse, quod secundum propriam verborum significationem vi vitutire quaeso. SI ωμνατω κω Δαcri , esse opitutire quaeso lio David. ωαμνὰ G mς
υ γ iς, vitutire quaeso o qui es in caelis altissimis. Ipsa enim
forma indicat, ob taennem & Dcquentem ejus usum cx duabus dictionibus Na ςz n, unam factam csse vocem artificialem, quae nominis substantivi rationem induit. quapro
109쪽
pter adjectivum ei jungitur Π M In Hos a magnun , quisblennis precationis titulus est apud Hebraeos. sicut n', in via halta jah magnum. Hoc sensu γα cst nomen solennis voti & acclamationis, qua id ipsum vovetur quod sub dictionibus continetuc. plena constructio est, σω ρω Διιciri ωμονα ἔςω , τ ὰ υ βοις. Id cst, salus ea , auxilium illud quod in dictionibus M x continetur, contingat filio Davidis. salus illa auxilium illud ,quod per Hosanna innuitur, contingat ei in locis altissimis. Cum hoc optime quadrat quod Luc. N. post ου ονομαῖ additur εἰρLύη e. γοις, sub. ε m. Idem est, et Hosanna, &sis ei pax es loria. votum enim Hosanna pacem & gloriam compre-endit. & quidem αν εγνω, c. haec comprecantur ;id cst. non in terra tantum, sed in summo caelo contingat ei salus,auxilium,pax, gloria. id Psal. II 8. 26, post m Trian id, dicitur, 'n' aram benedicimin tibi ex domo Dhovae. id est, precamur ut in ipsa domo Ichovae tibi salus tua collocetur , atque inde tibi parata semper adsiri V E R. s. I i. Οἱ λοι ευγν. Turba autem dicebant,
Tremel. de Boder. or accesserunt ad eum in templo caeci. Verte, attulerunt ei in templo caecos consentiunt enim omnes
editiones Syriacae legendum in secunda conjugatione, ubi signiscat facere appropinquare , adferre , o ferre . serias tamen mendum est pro tam o. in Graeco est, fῆλθαν. Arabs es accessirunt ad eum caeci.
110쪽
i antium direxio 'el perfecisti Audem. Ata es scribitur
in omnibus editionibus Syriacis. est forma tertiae personae fccm. gem praeteriti in Pael, nec potest: aliter verti quam, ex ore puerorum o infantium paravit laus. qui sensiis quum sibi non constet, neque cum verbis Psalmistae, neque cum verbis Matthaei conveniat, sille enim dicit is hic κατηρ-2σωπινον,) non dubito quin mendum sit. legi posset in prima conjugat. Cl parata eis tuus. Insecunda autem, J C m. t paravi laudem. vel
taudem. id cum Graeco convenit,& sic legendum arbitror. Nam de in Psi 8. verba Hebraea sic vertuntur ,
quae D. Gabr. Sionita vertit, ex ore juvenum se puerorum cou firmasti gloriam tuam. Penicius tamen rem consideranti in
mentem venit lata esse nomen substantivum status construm, ab abseluto lK abit enium, instauratis. quod secundum analogiam Grammatices in constru-
Ferrarium reperio,&vertitur,flabilimenta, apparatur, infau- rationes. legiturque Actor. 2 . 3. sicut a rata, cis,c5- struct. plur. . ai. - , plur. sensus ergo verborum erit, ex