장음표시 사용
91쪽
Tremel. Propitius e so libi Domine , quominus flat tibi hoc. Illud minus non est in Syro. Boder. ne rit tibi hoc. id est,
lociae 9'. at in Syro tantum est i ocius ni t. Deinde
nullo modo potest esse Imperativum, ut vertatur, propitiu3 sis. Sed per se praeteritum est, significans, pepercit. ut ad verbum vertendum sit, pepercit tibi Domine, ut Doctibis t. id est, non adeo tibi iratus Deus est; ut hoc tibi contingat ,sed pepercit tibi. usurpatur autem mere adverbiali-eter, pro , particula avertendi mali. ut Gal. 2. II. An
Chrsus factus ea peccati misser Z ab i. ubi sane propitius sis nullum habet locu . Vide de hac phrasi, ut&quid sit αι Kύυε, nec recto illud a BeZaversum, proffitius tibi esto Domine, quae Nicol: Fullerus doctissime disserit Miscet. lib. r. cap. r. Ubi tamen doctissimo
viro non assentior, statuenti particulam 'i, quum Syriace dicitur on, idem valere quod apud Lat. ut cum Verbis metuo , vereor. cxempli gratia, metuo ut sustineat, i. ut non, ut ne. sic Syriacum κ' pyr, idem esse ac re r.opo ut vel, inquit, quod idem reipsa valet, quam ut st. Ut ensim omittam, Syros forma nunquam uti, quia particulamet cum verbis & nominibus non componunt: nego particulam negativam hic cse neccssariam, aut habere usum. quum enim on advorbialiter avertat rem quae metuitur, res illa affirmative effercnda est,non negativo. 'una tui hocsi. At, inquiet, quum haecidictio propria sua significatione sumitur pro is,supple, Deus; necessario subintelligendam esse negationem. sensus cnim est, Pepercit tibi Deus domine, ut hoc tibi non fiam Respond. particulam hanc in hac phrasi vim verbi prorsiis
92쪽
S. M A T Τ H. C A P. X VI. amittere, & tantum aversionem denotare. quod vel inde patet, quod quum hac dici ione ipsum Deum compellant, non mutant tertiam peribiram in secundam, quod faciem dum fuisset si vim verbi retineret. ut Actor. IO. I , quum Deus dixisset Pereo, Surge,macta CAede; respondet, u on quis ibi vertati pepercit, sup . Deus, domine. dicendum tum fuerat, mn pepercisi Domine. At manet tertia persona , quia simpliciter adverbiascit. Similiter quum dicunt κn,x, dri, recte vertis, absit a Deo. at sit Vertas, pepercit, supple Deus, Deo ouis sensust Arabes eadcm fere voce dicunt 'Σκn& sublato interdum ob frequentem usum Iod, An .
cum affixis autem mutatur Iod in Aleph. unde hoc loco dixit Arabs, loci, , absit tibi δε- mine,u at tibi hoc. vides idem significare quod apud Syros,
nec habere post se negatione. Construitur autem interdum cum accusat. ut hoc loco. interdum ut apud Syros cum Dat. referturque inter adverbia , quia formam verbi hic non habet. Habent Arabes S alias a rsionis formulas, quas hic recensere, non erit extra oleas. dicunt,
pendiose magis, refugium Dei. Vel refugium faciei Dei. Item laudem Deo Ius omnibus utuntur pro ab L
Gam. Da . Boder. aut quam dabit homo permutationem
animae sae. Id Syri ni fallor dicerent per , quod pro
93쪽
quam per rationem' at est substantivum, quia 3 id est, quam rem t Tremel. itaque, Aut quid dabit filius hominis in permutatione animae suae t N on opus est isto in. nam, quid dabit compensationem, dicitur per appositionem, id est, quid dabit quod sit compensatio. sicut Matth. dixit, i etiri πιθρωπρο - λλαγμα δ αυτοῦ; sic & Arabs, io Adabis homo redemptionem pro anima sua tC A p. XVII. V E R s. a. Vestimenta ejus facta sunt alba ως τι ut
lux. . Ita Syrus. Ita Arabs. Vulgatus, ut nix. a Nainquit Euang. Hebraeum. ιύς- in uno exemplari legi testatur Cl. BeZa. VERS. I S. G
. Boder. in Reg. miserere mei or lymes,quippe.qui lunaticus sit. In Paris ad verbum, miserere mei ilius
meus cui in ei lius agri. Trem. miserere mei, lius eis mihi, cui eis lunaticus morbus. pleonasticum potest esse praefixum' , ut pluribus annotavimus ad Matth. I. 22. atque ita ad Verbum vertas, miserere mei, sim meus eis et id est, filio meo est) lius lecti. sic dicitur ipse spiritus lunaticus.de quo vide ad Matth. 4. 2 . sensus est, filius meus habet spiritum lunaticum. vel potius ' significat hic, ut alibi saepe , quia. ac Vertcndum , Mim mein quia eis ei. i. qui lio meo estilis tus lunaticin. Om σελι ι GH, dixit Matthaeus. UERS. ai. Τοῦπ θ ras cis εἰ μὴ
BeZa , non egreditur. Vulgatus, non ejicitur, si.-cut in Evang. Hebr. uera P . quod non rejicio. nam praeterquam quod hic non de spontaneo daemonis egressu, scd de ejectio-
94쪽
ejectione ejus agatur, constat, apud Syros pariter
esse exire & eiici. ut Matth. 8. 12. Νῆ regni tam qi exibunt in tenebras exteriores, id est, ejicientur, dixit Matthaeus. Tale est Marc.7.Iy. εἰς- πορισοψ, in secessum ejicitur. Ita & hic, quod
Syrus dixit .m 3JJ l. m 1 -3 iam, non gravate
verto, hoc autem genus non ejicitur. nam & Luc. 36. Α, ὸ-ν με μθω ἡ οἰκ&νομιοις, Syrus Vertit m. Atas, quando exivero ex oeconomia. ubi procul dubio exire est ejici. VERS. 26. Sic&Arabs. At Syrus mis D, Dixit ei Simeon. Vulgatus, Et ille dixit. sicut in Evang. Hebri που mm . C A v. XVIII. VER s. 8. manus rua aut pes tuus ossenderit te, .iau, exscinde ea. Vulgatus eum. sic Euang. Hebr. κ p. Syrus . Om m . Arabs L H,iu abscinde eum, scit. pedem. quod per consequens ad manum quoque referen
VER s. II. H'λθε t ο ψος ζ αἰθρώπου σῶσα/ π NMλωλος. Tota haec periodus in nonnullis codicibus Graecis non reperitur,inquit BeZa. extat in vulgato, Syro,Arabe,& Euan- gel. Hebr. VER s. I 6. I ,α Tri μαρτνρων ἡ κιων πῆν ρῆμα. BeZa, ut ex ore duorum aut trium testum confirmetur res tota. simplicius, meo judicio, &paulo etiam efficacius Vulgatus, o in ore duorum vel trium testium set omne τerb .
95쪽
6 COMMENTARIVS IN Sic Moses Deuter. I9.s, dixit Syrus 'Il i. Arabs ιν verbum. nec obstat quod sit passivitna. nam & hic saepe stare significat. ut Matth. I 2. 26. πῶς μFσ0 η βασrλέα -nae; quomodo flabit consistet reinum ejus t Marc. 3. 2S. ουλως subq η οἰκία non poteusare domus illa. Luc. i8. o. ο I' σοῦς, &c. flans autem Iesu, jussit eum adduci, sec. UERS. 21. HRa R is Tremel. Sed usque adseptuaginta vices septies MDties. id est, inquit, quatuordecim υicibusptuagies. repugnat id Graeco. neque convenit cum Syriaco. male interposuit copulam s. Syris enim in a non est bis septem, sed ordinem solummodo denotat ea repetitio.
R is suppl. sunt septenae mices. ad verbum ergo Verto, sed inque adseptuaginta vices septenas. id est, usque ad septuagies septenas vices. quod Boder. non malo,
que ad septuagies lites. VER s. 26. - cl . Trem. paliens e
erga me. recte. sed annotat, ad verbum esse, contine erga messiritum. atque ita Boderranus in Paris. Est & nonnemo Lexicographorum qui sequente M ait esse contraherespiritum. potius protrahere, prolongare, producerestim tum super aliquem. qui enim Hebraeis dicitur inqκ Drgin ira, Syris dicitur quin a ita sine taci, , protrahere ut Act. ao. 7, dicitur de
96쪽
qui, usque ad mediam noctenti. V E R s. 27. Και τι δαν ον ἀφηκεν ιακά. BeZa , Et mutuum
remisit ei. Malim cum Vulgato, se debitum. Nam, ut recte doctissi. Beza, non hic significatur quod mutuo sumptum est, sed quod ex bonis heri servus interverterat, ac proinde cui restituendo tenebatur. Euang. Hebraeum, 'am . Syr. θαα- debitum ejus. Arabs x. tu, quicquideratώ- per eum, id est, ex phrastArab., quicquid debebat. cnim generalius patet quam mutuum. Gloss. Vetus, δάν ον, chiro raphum, feneratio, mutuum, alienum. Hesyclitus, 1ά-VERS. 33. non oportebat te ut gratificare-ru. In Grammatica nostra pag. 2sq. dicimus mendosum nobis videri illud , ac legendum Q l' . sequebamur linguam Hebraeam , ubi hoc verbum cst ex defectivis secunda geminata , En gratificatus eis. quomodo si apud Syros esset, notae nostrae non poenitereU. At apud Syros cx ordine quiescentium secunda usitata radix est grati catu ere, formae ista stetit. atque ita punctatio textus recta est. Ferrarius inclemens factus eu. nondum tamen luc mihi satisfactum. nam in hoc ipse versu nostro occurrit , sicut ego grati catus sum
tibi. quod non alio quam ad radicem referri potest. unde & a gratia. m I gratiam consecutus eis. omnia ex ordine geminantium secundam. quibus addo Lex. Syn Arab. ubi in fui. citatur , & explicatio-
97쪽
r, , id cst ,juvabit, sicut est quorum dominus miseretur. bis ibi punctatur ad modum geminantium secunda . Arabice explicat, im , juvat, miseretur. fortasse utriusque ordinis est, ut recte dicatur cu, ' M . VE R s. 3s. Si non remiseritis quique statri suo ex corde
vestro tri. Boder. errata illius. Tremes. peccata illim. verte, peccatum illius. caret enim punctis pluralibus in omnibus editionibus. In Graeco est m T D ἄωμαGoωτων. quae in omnibus codicibus Graecis scripta in venisse se testatur Cl. BeZa. Vulgatus tamen & Hieronymus non legerunt. neque Arabs. Euang. Hebr. habet tamπκ reatum eo
CAP. XIX. V E R s. s. Κοι επιθοι δύο εἰς σαρκα μιαν. Cl. BeZa, Et qui duo fuerant, erunt una caro. Per articulum οἱ significari vult Conditionem conjugum ante matrimonium, . Deinde εσαζ erunt accipi pro in sent. Ut sensus sit, qui ante duo erant homines, incipiunt quasi unus homo esse. Arbi tror potius perpetuum matrimonij statum his verbis describi, qui is cst, ut maritus S uxor, qui non modo ante contractum matrimonium fuerunt, scd & in ipso matrimonio sunt S manent duo homines, duae personae, ratione tamen matrimonij non sint nisi una caro, unum principium generationis. atque hac de causa teneri maritum ut uxori adhaereat, quia cisi in se considerati sint duo distincti homines, vi tamen matrimonij in unam carnem coaluerunt. nC-que obstat, quod vers. sequenti dicatur, ἰςm cis ετ εια δύο, ἀειλοιμία. . neque enim ibi negantur csse duo homines.
98쪽
S. M A T T H. C A P. XIX. 9 sed duae carnes. Itaque simplicior mihi videtur Vulgati versio, Et erunt duo in carne μυ- Syrus, wOGIIo tam . - . Trem. ac BOder. Et eruns ambo illi caro una. unde Cl. Beza collegit, Syrum interpretem τους δύο acce-
pis e pro ambo. at g proprie est duo in quod
hic sane idem est quod ambo. Monemus autem, Gen. 2.24, in Pentateucho Hebraeo tantum esse um serunt in carnem unam. In Samaritano autem, zΠ am n n Inκ, unde apud LXX, οἱ δυο ἀς αρκοι μι-. neqlle
hic tantiam,sed SC in alijs plurimis Pentateuchi locis ταν Lxx interpretationem ad Samaritanum magis quam Hebraeum cxemplar accedere, alias fortassis, si vitam Deus otiumque concesserit beneficio Reverendissimi, Amplissimi, ingenio, virtute, cruditione cultissimi Praesulis IACOBI UssERii, Archiepiscopi Armachani, a cujus liberalitate exemplar Samaritanum penes me habco, ostendere dabit.c.. V E R S. 8. .m 4 ra..C . Boder. in Reg. propter duritiem cordis vestri. Sed in Paris. Ut&Tremel. contra duritiem Hordis vestri. Id proprie est& non male exprimit illud πως Eis αλκο-καφλψ υμων. saepe enim est contra, adversum. ut μά- pugnare contra aliquem. πώς φάρμακα νάσμα min. adversus venena mortifera facit , vel utile cst. Significat
autem 4- α ctiam e in conssem. ac sic verti posset, restem duritiei cordis me bi. q. d. Moses habens in conspectu duritiem cordis vestri id vobis permisit.
habent omnes Syriacae editiones. Trem. vertit, qui desierit uxorem suam qua adulterium non commisit. id est L p '.
99쪽
8o COMMENΤARIVS IN Boderi in Reg. non adulteram. in Paras. quae nonsit adultera..., b ' , HV, quomodo miror legi in Paris quum nullae editiones Syriacae sic habeant. nec Plantiniana in i 6. quae legit inra n t . cxistimo id a Boder. factum, quia,quum ' in y existimaret esse pronomen relativum ad uxorem, , sensum non inVeniret, si legatur .
at vero ο ' passim significat ab que, e. & vix alio modo id Syri efferunt. lautem est nomen siibstant. significans adulterium. Mati. Is. I9. Vertendum ergo, qui di ittit uxoremsuam absque adulterio, i. sine causi adulterii, εἰ a Triwνιέα. Arabs extra causam sicortationis.
inter visu. or uxorem. nunquam l . signiscar n. gocium. sed criminationem, reprehensionem. ut Matth. ia. I,
in dio sesine reprehensione sunt. Luc. I. 6.
Inde Marc. 7. 2, s criminati sunt, accusarunt. sic Ferrarius. J accusatio,culpatio,reprehensio. neCaddit aliud. Apud Arabes similiter arguit , accusavit. Existimo ergo vertendum , s ita in accusatio inter virum es mulierem. Id est, si ea accusatio intercedit inter virum Mmulierem, ea criminatio & reprehensio, ut, si is repudiata uxore aliam duxerit, adulteri j accusari & reprehendi debeat, praestat uxorem non ducere , quam eam criminationem incurrere. Graecus textus est, ει ίτως εών ἡ ωάα ζάνθρωπου μῖργωπικάς. mάαι Syrus accepit pro culpa, crimine, reprehensione. ut metuta saepe est culpo, accuso. Arabs habet. Dic
100쪽
S. N Α T T H. C A P. XX. si , c ita es causa viri cum uxore sa. ιώταν pro cavi accepit, ut & Vulgatus. melius, ni fallor, quam B apro negocio. causae enim notio melius exprimit iudicialem processum, S criminationem , quam uxor illegitime repudiata instituere potest contra
maritum . V E R s. 37. αγο ς νεις, ολος.
Ita quoque Syrus & Arabs. At Vulgatus, quid me interrogas de bono 'unin ea bonuου, Deus. Testatur namque Cl. Beet in duobus vetustis exemplaribus, & in suo vetustissimo legi, Τίμε ερωτας-F-θῶ; εις εον ο -Fς. quae ad verbum vertit Vulgatus. sed addidit, D . Euangelium Hebraeum prima parte cum vulgato, altera cum Syro & Arabe magis convenit. sic enim habet ' κ κ κ ara rκ na un is ut an no-m mm a z: quid interrogo me de bono ' nemo ea bonus, nise unus in bonus, or is Dem eis. ΛVE R s. 29. misiquis reliquerit οἰκια domos. sic Syrus inplur. . Vulgatus, domum. sic Euang.Hebr. Arabs. Ac testatur Cl. Beeta in duobus codicibus legisse se οἰκίω.C A p. X X. V E R s. a. σε - - εον, &c. Syrus quoque expressit Vulgatus omisit. male id factum queritur Cl. Beza. video idem in Evang. Hebr. & in Arabe factum . V E R S. 6. Στεν-Vulgatus non legit neque Euang. Hebraeum, neque Arabs. Syrus legi . VER s. 7. Κάψο ἐὰν ν λημον λ i ειθι. non legit id Vulgatus, neque Hieronymus. nec Euang. Hebr. extat in Syro dc Arabe, nec non, teste Beza, in omnibys ejus vetus is codicibus Graecis, excepto vetustissimo.