장음표시 사용
111쪽
s 2 COMMENTARIV si Ny a S, exoribi puerorum Otictentium parasti Ludem . V E R S. II. Exivit extra urbem l . 1 in Bethaniam. quod quidam vertunt domum a ictionis. Hebraice 'ar'. sed vocales minus quadrant. nec dubium est: quin formae sit Syriacae, non Hebraeae. hinc alij, dominovium. in quibus Drusius in Comment. poster. ad voces T. t tem in parte altera Annot. iii N.T. nam, & , inquit, quod merito retractavit in Commenti priore ad Voces N. T. ubi tamen dubitat an R in plur. non sit in usi pro oves. Respondeo non esse, quia ηαν, etsi sorma sit singulare, significatione tamen est plurale. non enim ovem ted
oves desiyi . unde apud Syros rata duo puncta gestat
pluralem indicantia, etsi serina sit singularis. recte ergo indicto loco vertit domus sive locus afflicti. recte, inquam, si usum hujus vocis in Targum spectemus. ibi enim di m pro 'Hebraeo pauper, usurpatur. At si usum Syriacumspectemus, verto domum occupati, multis negociis districti.
ma: Conjugationis. vide I Thes . q. II. ω a. Tim. 2. Is.
Ferrarius t 1 S unxim negecis, occupatus in re quapiam, soli ius. sicut & Hebraeis i occupatio, negocium. Fuerit crgo Bethania locus in monte Oliveti, ubi expresJura oli,
VERS. 19. KM ἰδων συκου μι-. Vulgatus, Et videns sciarborem unam ric Euang. Hebr. m l , 5 Arabs, arborem ci. at non legerunt μίαν, unam . VERS. 2o. Vulgatus MEuang. Hebr. omiserimi η συκῆ. Syrus & Arabs habent.
112쪽
'. Tremel. conterendo disserget eum. notatur,
inquit, dispersio ex attritione. ut quum vasis setilis allisi ad silicem partes huc & illuc desiliunt. non male. nam&n rHebraeis non modo dispersionem significat, quae fit per modum ventilationis, sed etiam quae tit per modum allisionis& contritionis. ut Zach. I. I9. nκ 'κακma pnn,κ , ilia sunt cornua quae dissiparant Iudam. cornua illidendo & fiam gendo dissipant. Idem signicat Syris i '. Ferrarius, disersit,ventilavit,contrivit. Non male ergo Vulgatus
iam vertit, conteret eum. Euang. Hebr. confringet eum. Arabs, commolet eum.
CAp. XXII. VERS. s. Et abierunt alii Trem. &
cat. agrum, pagum , oppidum. quorum prius est hujus loci. verto ergo in aommyuum. In Graeco est, ατηο Hν ei. τινίλον ἀκόν. Vulgatus, alitu in villam m. non male correxit id Erasmus,quia villa est domus in agro. Eunag. tamen Hebraeum quoque habet ' ρο ,κ , quod Munsteriis vertit, in illa am. ο α 5 a Lexi graphis solet exponi villa, pagus. Arabs recte in agmm sum . VER s. io. Et egre servi e 1 m, illi. sic quoque Syrus & Arabs. at Euang. Hebraeum cum Vulgato servi
Vetus Interpres non legit ε - τίν. reperimus tamen, inquit Cl. BeZa, in omnibus vet. codicibus,atque etiam apud Theophylactum Romanum. Addo, non reperiri tamen
apud Syrum, Arabem A authorem Euang. Hebraei. qui 1 3 ctiam
113쪽
COMMENTA Rivs IN 'etiam pro Az λεπε ια τὸν, habet m nis mittite eum. sicut MVetus Interpres. V E R s. i6. Et mittunt ad eum discipulos sos se τ H υλπιῶν.De Herodianis videatur doctiss. Comment.Cl.Be in hunc locum . ubi recte annotat M laudat nostrum qui vertit .m'odicia A , domesticos Herodis. addo, in Evang. Hebraeo vocari rem n arservi Herodis. sed miror versionem Arabis,quae habet Et miserunt ad eos disicipulos FG Herodianos. quasi ipsi Herodiani Pharisaeorum discipuli fuerint. Ita sane habet editio Erpentina. nec inter errata husus loci mentio sic mendum tamen hic latere,apparet ex editione Romana, ibi legitur, si se se Herodian idem est ac, distipulos, cum Herodianis. V E R s. ro. Κῶ Atili. Et dicit illis. Syrus, Vian gatus de Arabs addunt Iesu. Euang. Hebraeum non addit. 'VER s. ai. a m ram . Desii. & Boder. date igitur quae Caesaris sunt Casari, o quae Dei Deo. ' habuerunt pro pronomi- ne relativo,& verbum substantivum subaudiverunt. mihi ' . est nota genitivi, dc non verbum substantivum, sed nomen .
le L res subaudio. ut ad verbum sit, date igitur
ris seri, Dei Deo. id est, res Caesaris de res Dei. phrasuri tantum Syriacam notamus. de qua plura diximus ad cap. 33, vers. za. nam quae sint Caseris, . aetac ' diceretur, M
q sent Dei laxe di, cum duplici ', ubi prius est pro
nomen, alterum nota genitivi casus. VER s. 23. In illo die accesserunt ad eum Sadducaei,
114쪽
s. M A T PH. C A P. XXII. ei, non in resurremo mortuorum. Parum abfuit, quin men dum lite statueret Tremellius, & substitueret, α- . t l, - , A , ta' , qui dicunt, non esse resurrectionem vivificationem) mortuorum. sicut in Graeco xst, et in αἰά αν. Idem quoque tantopere Iunium offendit, ut simplicissimum fore arbitraret ir, si pronomenes acceperimus pro ma , , id est, sibi ipsi, apud se & cum animo Rio. Etenim, inquit, fieri non potest, ut qui de resurgentium conditione quaesituri erant, tam intempestive surrectionem negarent futuram esse. At inquam, fieri non liotest, ut ad plurale P η reseratur eo sensu affixum singuare n , sed dicendum fuerat pn, , & hoc accipiendum pro . p M . nihil autem hic est quod me offendat. quum enim
Sadducaeorum secta notissima esset, eorumque haeresis per-Vulgata , non erat cur mentem Salvatori nostro dissimula rent,dc no aperte dicerent, Haec est, Magister,sententia nostra,non dari resurrectionem,idq; ex jure fratriarum fortissimo argumento probamus,tu si potes expedi. Arabs tamen secutus eu textum Graecii, ut & ang. Hebraeum videtur Syrus pro vi legisse simpliciter . tum enim sensus est, accessisse eos ad Christum, dicentes, id est , palam profitentes, non dari resurrectionem mortuorum,.
non habens lios. recte τεκνα vertit filios. ut & hoc loco Beza, qui alias, nimis saepe curiose, vertere solet liberos. Vulgatus lium, ut & Euang. Hebr. F. Arabs natus. quin& Vers sequ. μ 1 εα ων Syrus vertit, locii l . N. , o quia non erant i filis qui enim solas filias habebant semen habere non censebantur,quia in filiis
115쪽
sic Syrus, S: Arabs. At vulgatus &Euang. Hebr. illud υπιν ponunt post
V E R s. 32. ci κε σνο εος εος sic rata. At Syrus prius o his non habet. ut nec Vulgatus, Non eis Deus mortuorum, sed viventium. Euang. Hebraeum
V E R s. 3s. Nos A. syrus J A Q - 'pra umor. Beza, Interpres legis. Vulgatus, , sicut Ei angel. Hebr. ari. Arabs, scriba. nam idem hic Marc. 11. 28 dicitur fuisse s ς et Γρομμιιαίων. Aia iidem ergo Distinguendum inter I dc γωρ ματεῖς ἔλα- . Scribarum legalium ordo ibit, qui legem populo legebant in templo & Synagogis, camque interpretabantur. qualis scriba fuit Esdras. hi M, tum ob peritiam legis, tum quia cani doc bant, dicebantur. At Scribae populi,erant Actuarij publici quorum saepe fit mentio in Evangelio. Dicitur autem hic legisperitus interlogasse ,--ον, Syrus MVulgatus omittunt Arabs d Euang. Hebr. habent. V E R s. 37. se ex omni vi tute tua. Graecus tantum meminit καρῖίας, & - νοι-. ut & Vulgatus & Arabs. Syrus quartum addidit, quod Marcus quoque Sc Lucas faciunt apud Mosem Deut
6. F. tres tantum commemorantur, ' κο πῖοῦ υ, d cst, καρύία,
νυχ , dc ἰχυς seu δι- ώς. quod hoc loco sequitur Euang.
V E R s. o. bi is duobus mandatis κρεμα , tota lex es prophetae pendent. sic & Arabs. At Vulgatus mutavit constructiorici ri,universa sex pendet se Prophei. e. sic quoque Euangelium Hebraeum,& Syrus. quiri porro
116쪽
S. 11 Α Υ T H. C A P. XXIII. 9 porro etiam omittit ολ . 'id autem hic sibi vult suspicatur Cl. Beza, respici ad ima, quae appendi jusserat Dominus,ut legis Uvuαωα. Casau bonus merum potius Λα-σμον in ea voce inesse putat, sine ulla allusione ad Mςυλακέρμα. Ego Hebraismum potius ibi deprehendo. non enim dixit, τύτων, vel kτουτων ωπλων ρεμανθ, ut Latini,ex vel ab isis duobus mandatu perint πάταις sciscut Euang. Hebr. marin E nn mx: -n n,ici. Et Syrus
sic enim Hebr. nis cum a in , dc cum Usper construitu . Metaphora mihi desiimpta videtur a rebus suspensis, quae quamdiu non demuntur, haerent in ea re cui appenta sunt, idique firmitatem S consistentiam suam habenz. Metaphoram eam habes Esa. 22.24. Ham eum tanquam paxillum in loco mo, vis abri .sistendent de eo omnem gloriam rimm patris ejus. id est, ibi volent omnem domus paternae gloriam firmam ac fixam esse. sic hoc loco: In duobus istis mandatis tota lex & Prophetae firmitatem & consistentiam habent, ijs appensi sunt, M in ijs haerent, ut nunquam inde divellantur. C A p. XXIII.
rat, inquit BeZa, τηρειν in uno vetere exemplari. nec vulgatus id legit, nec Euang. Hebr. nec Arabs. Syrus legit. V E R S. q. Δεσμήγουσε γάρ. sic quoque Vulgatus legit. In uno exemplari, inquit Beeta, erat δεσμα ουM A. Syrus
Guolo, ant. sic & Euang. Hebraeum. Arabs nullam
particulam habeU. 'V E R S. S. 6 φυλακτηυα, Syrus vertit lui. Rabbinorum p an sunt, quae eruerunt, loco Deut. 6. Erunt N verba
117쪽
y8 COMMENTARIVs IN verba haec quae ego praecipio tibi hodie in corde tuo Et repetes ea fili)s tuis & loqucris de cis quando sedebis in domo tua, & quando ambulabis per viam, S quando jacebis in lecto, & quando surges: ligabisque ea in signum in ma-
diu tua & crunt in frontalia inter oculos tuos. hinc duo fe- Ccrunt tephitin genera, S eph π r,ita , quae Moses m deo dixit, ut & hoc loco Euang. Hebraeum.quae recte λιι ιτοργα Graecis dicta sunt ab usu quia de observandis praeceptis Dei admonebant, ut ex Mosis loco liquet, vel quia pro amuletis ea habebant,quae προς πι--τὰς,adconservandos eos magnam vim habere superstitiose opinabantur. Itaque nescio an recte deducantur Piso ab Hebr. precario , statuatur dura a radice His, ut vult Elias in Thisbi SI an recte reprehendat BaalAruch,qui n voluit esse radicate,& dcduxit a verbo quod,test e Scindiero, Chaldaeis est conjungere, tande', ut idem vertit, appendices. assentitur & Boder. in Lex. ubi ex Pal. 9o in Midras citat 'm pro coniunxit, connexuit Qui plura de his vult, videat
cruditissimam dissertationem Nicol. Fulleri in Misceli. sacris l. s. cap. 7. Ferrarius, ista fimbria . amina summi Sacerdotis. nescio an recte. nam Syrus hoc loco non vocat
De quae Matthaeus dixit κώο δα. neque Chaldaeus maevertit N,m , sed adhibet eam vocem pro , quae non erat fimbria. laminam autem Sacerdotis, quae a Mose votatur, Onkclus Nx x vocat. an Syrus vocaverit, scire aveo. Porro altera vox qua hic Syrus vertit --, desumpta est ex Num. is. 38. vertit enim JAN ab H braeo quamvis cnim N mPr Septuaginta verterint κώαπεδα, nam pro UM , Septuag. - σατωσαν ἐι n. κώασεῖα tameἡ quia Deus jusserat, ut 'ran nam ,
118쪽
S. M A T T H. C A P. XXIII. 99
super fimbrian assuerent Ilum contortum bacinthinum, Syrus ipsa κροι απεδα vocavit , quasi facinthina. Ferrarius hyacinthus, i. pannus hyacinthinus, lana sanguine muricis infecta: Exod. as. s. Item ipse color hyacinthinus. significat quoque fimbriam Matth. 2 s. haecillet. Quid autem n an fuerit, non satis constat. Hebraei sic describunt, p v NM pr n tria Marnos, id est, lana tincta san- sine vermiculi Halazon , ct tinctura ejus viridis eis. Rab.
esque tinctus snguine vermicuti Halazon cum signis nestis. Quid autem merit ri n. quodammodo explicat David de
vermis niger, qui absumit herbas es arbores. Judaei nostrates, inquit Fag. ad 29 Exod. Un vulgo lanam flavam, id est,
quae caeruleum habet colorem, exponunt. Et illorum sententiam non nihil confirmare videtur, quod Num. I S. capita
praecepit Domihus filijs Israel ut vittam hyacinthinam ponerent in fimbrijs vestimentorum, ut per eam admoncrcntur praeceptorum Dei, idque, inquiunt, colore caeruleo seu aereo quem habebat, quo admoneri debebant, caelitus ea praecepta delapsa csse,. haec ille. Euangelium Hebraeum vertit mara. Moses tamen distinguit. nam mus, quae Lxx. κώιπιδα, iubet fieri in Ψερυγια
V E R S. 7. ΚMUbάατασμους Fάγως. Pro eo est in Evang. Hebr. p amans , quod Munsterus vertit, Et alutationes in foro. nunquam id antehac eo sensit legeram inquirentem docuit David de Pomis, verbum inter alia etiam significare Pa benedixit. autem benediEIio, saepCHebraeis venit pro salutatione. proprie tamen Da est expandit. inde fortasse ad eam manuum expansionem transi N a fertur,
119쪽
fertur,quae fit in mutuis complexibus,quod αατά ει' Graeci dicunt. & quia ejusmodi complexibus amici in se incidentes alij alios salutabant, hinc & pro salutare accipitur. Nec dubito, quin , φιλῆm μ' ἀπιασμους ταις , sensus sit . amant complexus in foro, nihil gratius ipsis contingere potest, quam ut quivis in foro in ipses incidens expansis manibuscos amplectatur, atque ejusmodi amicitiae honorisque signis
veneretur. Sequitur,volunt vocari ab hominibus ραcc Syr.
. Elias in Thisbi, distinguens inter an, quem ait esse Magistrum e Babylonia quem ait esse Magistrum c' terra Israel, addit, ' in ' : esse Utara addititium, in m autem
esse affixum. videtur tamen & in m esse simpliciter addititium. Nam Ioan. I. 38. duo discipuli Ioannis alloquentes Christum, dicunt ραββί. & addit Ioannes, ομοῦ. alioqui si pronomen exprimere voluissent dicendum fuerat', aut Syriace l* , quomodo & interpres Syrus locum cum vertit. Adde quod passim ubi Syrus exprimit vocem scripsit . ms cxpressa vocali ante Iod, quam exprimere M pronunciare non solent . ubi Iod affixum est. Existimo tamen ' I proprie significare magistrum meum, sicuta vel Nim magistrum nostrum. sed postquam istis affixis caeperunt distingui gradus magistrorum, intercidisse vim affixorum sic enim Rabbini, 'di iam , --, 'ul ra' a' , N. minimus ergo dicebatur an . major eo 'a . & hoc major'. at longe maximus
qui solo suo nomine nuncupabatur. Quin & in Evang. Hebraeo ipsum 'ar affixum recipit. dicitur enim vers seq. ara hon nκ, unus eis Rabbi vester. ubi Iod affixi rationem habere nequiri Porro in Graeco duplicatur ραβIR ,ραββι. nec aliter videntur legisse omnia exemplaria, quibus usas
est Beeta. Vulpitus tamen, Syrus, Arabs, & Euang. Hebr. a repetitione abstinent.
120쪽
S. M A T T H. C A P. XXIII. mr V E R S. 9.--άυι μη κοιλ ίση, υμων τῆς, . In omnibus Nis. codicibus, item Complutensi editione, M Theophylauo Romano, legi tradit Cl. Beza. adeo'que vertit, Elpatrem vestrum neminem vocetis. Vulgatus tamen, Elpatrem nolite vocare vobis. legit ut M Syrus, Arabs, & Euang. Hebraeum. unum excipit Bera vetustum exemplar, in quo neutrum legebatur. Addit, in uno exemplari, quae praecedenti versu leguntur, ἀλλ*οίεο, in finem hu)us versus fuisse translata. Sed Syrus, Arabs,
dc Euang. Hebr. cum vulhata lectione consentiunt'. V E R S. Io. υμων. BeZa, doctor vester, sicut Euang. Hebraeum ais. Vulgatus, magister veser. Syrus& Arabs, ductor vester. puto esse Hebraeorum quod non tantum de praefectis politicis, sed & de Ecclesiasticis dicitur. ut 2 Paral. 3I. 13. AZarias vocatur nra antistes domus Domini. vide & Ier. 2o. I. peculiariter autem Christus dicitur antecessor,antistes, dux. Esa. ss. 4. Dan. 9. 2 . Itaque recte hoc loco ait, Unus est vester καθηγώς. Eadem autem verba fuerunt supra vers. 8. ubi idem quod antecedens ραββί. annotavit tamen Beza, in duobus codicibus ibi legi λδάσκα- λ D, S fortasse, inquit, rectius, ne postea videatur eadem inculcare. Sane dc Arabs ibi habet , id est, o Mάσκα- λγ υμων. V E R s. 14. Κα -BeZa,1 inque in s=eriem utentes longis precibus. Consentiunt Syrus MArabs. nisi quod non legerint. Vulgatus, Orationes longas orantes. nec legit, nec προφασή, prorsus ut Euang. Hebraeum, n/mm, an ,, n, m , precando precationes longas, ηπυλο πιι οι. sed observandum est, inquit Beza, totum hunc versiculum I , nec Origenem, nec Eusebium,ut ex ejus canonibus apparet,legisse,quem etiam