장음표시 사용
81쪽
62 COMMENTARIVS IN rodi natisitas ejus, fecit curram, sec. vide ibi quae ad locum Marci annotavimus. Vulgatus hic habet, Die autem ratias Herodis. plane ut in Evang. Hebr. z n
juramento pollicitus eis ei. Bod. in Reg. iuramentosiopondit . ei. In Paris. cum juramento juravit ei. Verto, iuramentis juravit ei, se datu-
ram ei quicquidpeteret. sic scribitur ultima dictio in Regiis,& Cothen. at in Vien. si Futuru primae Conjugat. est, legendum ' ,m m. at si secundae,sive . Utrumque usitatum. Male Bodex . Nam , is est commodare. Porro, Vulgatus habet, ei dare,quodcunque postulasset ab eo. Illud ab eo non est in Graeco, neque in Syro. Extat in Evang. Hebraeo, & Arabz. V E R s. II. i . m Trem.& Bod. altitum in caput ejus in patina. sicut in Graeco, . at in Syro est,es attulit. tribuitur Herodi, sicut,
dc misit, amputavit caput Ioannis. ita amputatum attuli per eum nempe quem miserat quique amputaverat. allatum
in Syri dicunt . cujus activum cst duxit. unde tamininum hoc eodem versu mes&lo
attulit illud matri sitae. V E R S. 17. οἱ I λέγουσ1ν -τω. Sic Syrus, sic Arabs At Vulgatus, Res onderunt ei, ut in Evang. Hebr. 6 ux . V E R s. 2I. Οἱ -ωσὼ Eodem modo Syrus. nisi quod omiserit ωO. At Vulgatus,
manducantium autem fuit numerus quinque millia virorum . adipsum est in Evang. Hebr. Uait 'a κωzn n n rardua'. Et in
82쪽
omittunt ώσεέ. VERS . a . Toa πλοῖον μευν ἡ λαμης G, ιδ ον ο τ κυμάτων. sic Arabs. nisi quod non legerit ηδη. Vulgatus neque legit, neque M. vertit enim, Navicula autem in medio mari jactabatur seritibus. planc ut in Evang. Hebri m),an tu om una m eam. Syrus autem pro μέσον ας
liouael , or navis remota erat a terra asis multis. Explicat, quid sit in medio maris esse, nempe remotum esse a terra multis stadijs. VER s. 34. εἰς ἀυγLirενυσσαρεα Vulgatus, in terram Genesr. convenit cum Syro, ; m &in Arabe, IN. . Euang. Hebr. , in terram Ginosar. sic in Targum de scriptis Talnaudicis passim appellatur. Videatur de hac voce Drusius ad voces N. T. VER s. 3s. Ela ἡ λ HGχωρον κω , in totam circumjacentem illam regionem. Syrus i I , , , . . 'in' , in omnes vicos vel agros) qui circum illas erant. Vulgatus, In universm regionem illam: mran in ο κ dixit Euang. Hebr. Arabs Nil ad omnem populum istim regionis. C A p. XV. VER s. i. t a .p ma . 'm
Teristhaei es Scribae ab Ourishleis . Melius Tremel. qui ex risitatem erant. id enim ' in Gis' postulaC. Graecus
83쪽
quidam qui Hierosolymis advenerant Scribae ct Pharisaei. loni vult pro Τινες nisεροπλυριων, lub. οι ergo ipsi sunt Ξινις quidam. addendum deinde, qui advenerant. Non his opus videtur, si simpliciter vertas, qui ex Hierosolymis erant,id est, Hierosol mitani Scribae se Pharisaei. Erant enim & alibi Scribae ac Pharisaei. Sed qui Hierosolymis vivebant, authoritate atque eruditione caeteris praecellebant. Vulgariis simpliciter, Tunc accesserunt ad eum ab Hieroselymis Scribae ac Pha risaei. pro τω legit -τῶ. &pro nec aliter Euang. Hebr. a P,κ HV is V E R. s. 3. re vos transiredimini mandatum Dei a ἀή-ὐμων. Beza, per traditionem vestram. Melius Vulgatus , propter. Syrus Arabs Euang. Hebr. H aera idem. Nam praeterquam quod iacum Accusativo id usitatissime significet, res ipsa ita fert, eos praecepta Dei facile transgressos esse, propterea quod paternas traditiones majoris facerend. VERS. Ο'Aλος ετείλαν, Nam Dem mandavit,dicens. Viadgareus, am Deus dixit. codem modo Syrus, - J - . Arabs Vero, an non dixit Deus ' Euang. Hebr. Merceri, tam im Vn camo aura Hri, n nonscriptum eis in lege vestra ex ore Dei At in Munsteri , κ in κ ra nam Deus dixit. VERS. S. . A I - - , . Boder. Oblatio meaea id, quod libi proderit ex me . Sensum bene assecutus est, non constructionem Syriacam. ItaquQTremel. Oblatio mea est id unde utilitatem capies ex
neque enim probo Ferrarium,qui Vertit profuit, utilis fuit. de re enim quae prodest de utilitatem adfert
84쪽
quid lucratur homo ' recte Lex. Syr. Arab. utilitatem cepit. Arabs habet, ob γ, oblationem, quae eis veneratio, lucraberis a me. sequitur notandum, apud Arabes o sicut& non raro apud Hebraeos , significare es, non tam copulativum quam consecutivum. M in consecutione denotanda saepe , ac non raro interrogationi inservire, ut& Vati apud Hebraeos. quomodo ii 5 hoc loco Graecum Κα , in ῖμηση accipiatur, plenum sensum habebunt verbaCnristi,hoc modo: Vos autem dicitis, cunque disce-νit patri aut matri, Donum eis quod ex me lucraberis, an non honoraverit patrem tum aut matrem suantata ' id est, Vos dicitis , An non is magno satis honore affecerit parentes, qui dixerit ipsis, munus se Deo obtulisse, unde & ipsi utilitatem capere possint 8 non inquit Christus, hoc non est satis honorare patrem, sed hoc cst ἀκυροῦν τἀ, υπλίου ἶλοῦ. Hebrai
adhuc vixero, an non facies mecum misericordiam ρ Nolim tamen hanc interpretationem valde urgere, quia Marc. 7. II. negari nequit, quin abrupta &imperfecta sit sententia. nam post , ο δωρον, ο επι ἐμου , nihil sequitur quod sensum complere possit. De abrupta hac locutione , S quomodo haec filiorum in parcntcs impietas in
ipso Talmude constituatur, vide in notis doctissimi nobis- Ι quo
85쪽
que amicissimi, nec unquam absque honore nominandi viri D. Ioannis Cochi ad duos titulos Talmud. pag. 273. ubi S: textus noster Syriacus ab ipso sic vertitur, oblatio measit, quicquid ex me utilitatis ceperis. Ego vero, ubi quae ex Hebraeis profert recte perpendo, S phrasin illam o uia ἔμῆ ύ- considero, non nisi per imperfectum subjunctivi
vertendam eam censeo, hoc modo, donum eis quicquid ex me lucrareris, vel quicquid ex me utilitatis caperes. verba
sunt filij aversantis petitionem patris, idque Hoc argumento, quia omnes meae facultates sunt corban,sunt donum Mmunus Deo consecratum. nec tibi ergo petere licet,ut aliquam inde utilitatem capias, nec mihi concedere. ex divinis enim utilitatem caperes, quod Volo meo repugnat,quo
omnia mea Deo obstrinxi. Atque hoc est quod Marcus sub
Id est, postquam ejus facultates semel factae sunt cor-han, non amplius ab eo tempore permittitis ut parentibus suis de eo quicquam croget. sic enim erat votum, quum facultates suas facerent , Ma pa no is, id est, quodcunque ego paro si. acquiro & comparo erit rellectu patris mei velutisacra oblatio, quam scilicet attingere non licebat. Rursus, i V m M MP empn, id est, scrum erit quicquid parabo in poserum rest ectu patris mei. hoc voto interdicebatur pater omnibus bonis silij, tanquam resacra. Nec quicquam repugnat cur non & Syrum nostrum sic vertamus, oblatio mea in , quod ex me lucrareris. neque enim aliter quam per futurum suum exprimere hoc pos sunt. sensus est, non licet mihi quod petis lucrum concedere, est enim oblatio mea,quam egomet Deo obtuli,qua que non est amplius mei juris. voto enim facto addebatur, nan, SU' 'a'κ non licet illud irritum reddere. Aliam longe inte pretationem adfert Scaliger, quam vide in Elench. Trihaer.
cap. 9. ubi & acriter rejicit Interpretationem Cl. Mash ;quam
86쪽
S. M A T T H. C A P. XV. 6 quam tamen amplexus est I. Cochus, & a clia nostra nihil differt, nisi quod pro, Corbansi, cujusecunque ex me utilitarem ceperis, quae Mash erat verso, nos substituamus, Comben est idcujus ex me utilitatem caperes. cui interpretationi, usus voculae junctae subjunctivoωφεληθος favere omnino videtur. Repetimus quid velimus. sicut in Papatu inscijs nonnunquam invitisque parentibus liberi se Monachatus voto adstringui, eoque iuri ac potestati parentum emancipantur, ita & a Pharis eis Iudaeorum filij cdocebantur facultates suas Deo vovere ; quo fiebat ut quum honorandi, id est, juvandi essent parentes, obtenderent corban sive votum oblationis, eoque sese excusarent . V E R S. 8. μοι ο λαος ουτ τω μαῖ-των,
S Cum hoc convenit Arabs. Apud Vulgatum tantum est, Populus hic labiis me honorat. Cum eo convenit Syrus. Ab utroque paululum differt Euang. Hebraeum, cujus verba sunt, mn urn , populus hic ore βο or labi' suis honorarunt me. post quae sequitur 'nn
mandatum ab hominibus edoctum. Omisit, μάτlis 3 σεύονταε με, quia id in Hebraeo apud Prophetam non est , neque in Ionathane. insertum vero a Lxx Interpretibus, huc cst translatum, & a Syro, Vulgato, atque Arabe lectum. Pos-ro a Vulgato transfertur sine causa. procul dubio,quia idem est quod Hebraeorum Mn, quod de gratis,&immerito, defrustra, desine causa significat. Iure tamen id culpare hoc loco videtur Cl. Beza, &rectius verterestustra. Syrus optime o i re, inaniter. Arabs in vanum. V E R s. 3r. Κυλλους υγῆς. Legit haec quoque Syrus. ac testatur Clar. Beza legi in omnibus suis vetustis codicibus. non legit Vulgatus, neque Euang. Hebraeum, neque Arabs.
87쪽
68 COMMENTARIVS IN V E R s. 3 . Mαγδαλά. Euangelium Hebraeum n uo. Arabs haec conveniunt. At Vulgatus sicut in uno exemplari testatur Cl. BeZa legi μαγαδα. . Hic-ronymus de locis Hebraicis, agedan, ad cujus fines Matthaeus Euangelisa siribit Dominum pervenisse. Sed o GMarcio
ejusdem nominis recordatur: nunc autem regio dicitur Magedena
circa Gerasam. Haec ille. Fallitur, quod Marcum e)usdem nominis recordari scribat. Nam pro Magedaia habet Dalmanutha. tinde quidam, teste Erasino, locum binominem flaisse arbitrati stilat. nemo tamen credat Magedan fili me Dalmanutha, sed eadem fuit utriusque regio. test e cnim Iudaeorum mappa , antehac saepe nominata, P o Magedan, vicus erat ultra mare Galilaeae in dimidia tribu Manasse, inter vicum invim i dalmanutha & urbem Gerges sive Gerasi situs. adeo ut, sive cum Matthaeo dicas Christum venisse es
ταουαμαγκλω, ut unum habet exemplar, sive cum Marco cap. 8. I o. εις - μερη Δαλμψου,, eandem dicis regionem,
quippe quae inter utrumque Vicum sita fiterit. atque optime cum dicta mappa convenit, quod Hieronymus scribit, regionem illam esse circa Gerasam. Syrus nec Magdala legit, nec Magedaia, sed image u.'ijsdem literis cum vi , de quo in libro Iosuae. sed quia ex Iud. r. 22. Iiquet, urbem hanc fuisse in tribu Manasses cis Iordanem prope Ibi eam, ambaeque illae urbes in mappa Iudaica procul a mari Galilaeae versus mare mediterraneum constituuntur, non quadrat huic loco ca regio. Ut nec Magdala,quae in tribu Iuda constitui solet. nimis enim ea procul a mari Gallicae distat,quam utDominus conscenso navigio eo profectus dici queat. Exhibetur autem in mappa Iudaica urbscis mare Gallaeae in ipso littore, cui nomen Magdali-rba. Sed certurn videtur, Dominum hic profectum ultra mare. tum quia Marc. 8. Io. dicitur venisse in partes Dal
88쪽
S. M A T T H. C A P. XVI. manutha, quae procul dubio sunt ultra mare: tum quia ibidem vers 13. dicitur abhsse ex partibus Dalmanutha in ulteriorem ripam,& vers a 2. venisse Bethsaidam, quae erat cis mare- opposita ergo ripa ultra mare. adeo ut optima lectio videatur esse Magedan. nec tamen tu αγδαλά, tanquam
mendosum rejicio. Sed idem csse arbitror pM magdan MMammasu, pcrmutatis solummodo ejusdem organi literis Nun Lameri quippe ambabus lingualibus. sicut ex vidua, fit Syris ex Ru dedit, dabit. pro tona . pro P in apud Dan. ita ex fit Mao, S terminatione Syriaca .
VER s. 3. T- υτ' . Legerunt hanc vocem quoque Syrus S Arabs. Vulgatus & Etiang. Hebraeum non legerunt. quod autem sequitur, τα GJ ιημῶατ-ου Amoed ε, Vulgatus vertit , signa autem temporum nonpotestis. sicut in Evang. Hebr. est mn, κ, tr Myn m M. At observavit Cl. Beza, articulum hic Emphasin notare, & designare catempora de quibus tot extant Prophetarum Vaticinia . quamobrem vertit,signa autem illorum temporum non potestu.
signa temporis hum non scitis disternere . Arabs quoque, I ni signum hujus temporis. Quia autem non
tam tempus , quam temporis occasionem se opportunitatem significat, fortasse Graeca melius vertantur , signa autem opportunitatum nonpotestis. tempestates caeli provide diseernitis,opportuna autem salutis tempora quae vobis Deus largitur non discernitis. id simplicius videtur quam των vertere illarum temporum, cum respectu ad praedictiones propheticas. VERS. s. o'-εimν tamς. sic & Arabs. At
89쪽
Vulgatus, dixit issis. syrus, - - ' Ocn , ipsi autem dixit istas. Euang. Hebraeum, tam πιη mn is ipse dixti illis.
V E R s. 8. Seti αρτους CH ελαcm, quod panes no 2χπ- is. sic Syrus &Euangel. Hebraeum. Vulgatus, sic S: Arabs. ac testatur Cl. Beza in uno exemplari scribi
seda fermento doctrina Pharisorum. repetit, FGποῦ vo-ccm ης. Sed simplicius videtur vertisse Vulgatus, sed a doctrina Pharisorum . quandoquidem enim Christus per fermentum Pharisaeorum eorum doctrinam intellexcrat, recte intellexerunt, Christum non jussisse ut a fermento p nis, sed ab ipsa doctrina Pharisaeorum sibi caverent. sic Syrus J i . Euang. Hebr. I o m. Mabs, a donisina.
i , m. U . Tremel. Egyd dicunt de me homines , qui sum situs hominis 3 sic M Boder. in Paris. At in Reg. nuid dicunt de me homines, me esse um hominis p Syris dicitur J A. vel citatio, compositum exl. x Ocia
pleonastico. at o 3 - , quod componitur ex in in Mocia, interdum fgnificat, quo est ρ quum om valet verbum substantivum: interdum idem quod simpliciter quis ' quum ocii est pleonasticum. atque ita hoc loco necessario sumendum, ac vertendum, quem dicunt de me homines quod sum, filius hominis' id est, quem dicunt de me homines me esse lium hominis ' ut in Graeco cst, Τίναμε λέγουMν οι
90쪽
S. M A T T H. C A P. XVI. 7ro θρωπιι μναι , ψον ζοώθρωπου ; Addidit tantum Syrus particulam Arabs habet, i ullquid dicunt homines de iis hominis ' omisit με Mνα . itaque
non mirum pro pronomine interrogativo personae, substitutum esse interrogativum rei. at in Syro hic exponendum, sicut infra V. IJ, Q 1. Aal fiat bal . Tremel. rectu exponit, vos autem quem dicitis quod ego sum 'V E R S. i . Λεμ Amς. Sic Syrus & Arabs. At vulgatus , dicit illis Iesu. ut & Euang. Hebr. un, mira . V E R S. 2I. eo tempore incepit Iesu indicare disii-
profecturum Ourshlem. At in Parie ut & Tremel. ad verbum transsaturi, quod futurum esset ut iret in Ourshlem . verte, quod futurus esset ut iret Vrschlem. Sic vers. 27,
rum eis enim utilius hominis veniati. transposuit illud ut eloco ubi est apud Syrum. Boder. in Reg. futurum in enim ut veniat filius hominis. transposuit dictiones. At in Paris. ubi propter interlinearem ordinem transpositione uti non licuit, futurum eis eni bi- hominis ut veniat. verte, futurus eis enim silius hominis ut veniat. Phrasin tantum Syriacam ostendimus. alioqui res eadem. Etsi enim Latini neutro hic genere dicant, futurum in ut veniat, non tamen sic Syri. Sed genus & numerum aptant persenae aut rei de quaa:tur. uit, futurum ea ut illa veniat, iam id est ad verbum, futura est ut veniat. Rursus, futurum eis ut veniant , in , futuri seunt ut veniantia