장음표시 사용
131쪽
accipiunt. cum quibus potius sentio. Sequitur, c . l x . - ociat' . Tremel. Cognsitis quodU-
propinquet aesas. sic&Boder. in Paris nec multo aliter in Reg. sitis adventare aestatem. quia in Graeco est, γ is τε oui At Syrus vertendus, scitis advenisse aestatem. Ferrar. J pervisit ad locum propinquum, adviait. Dicitur de re quae jam cst. ut I Cor. IO. H. ni eculorum adnos
5 persenit. sic dicunt venis in
manus meaπ, i. possum. pervenit ad me, i. competit mihi, meum est, debetur mihi. Invenio tamen
τ κα πων, Syrus, in , Tremel. quum autem appropinquaret tempus fructuum. melius Bodeci per plusquampers quum appropinquasset. non Vereor VCrtere , quum advenisset tempu fluctuum, sequitur enim, misit servos suo; ad agricolas, ut mitterent de fructibus vineae. quod non fit quum in propinquo est ut sint, sed quum adsunt fiuctus. cxplicat crgo Syrus, quid sit οτε ηψσσω ο nempe quum tempus sic appropinquassEt ut jam advenisset. sciendum duo significare . Primo sic appropinquare, ut
adhuc absis, etsi non procul. ut Matth. 2I. I. οτε γγισαν εἰς I εροσόλυμα, Secundo, sic appropinquare ut coram adsis & attingas. ut Luc. I 2.33. οστου κM ί ς
κ ἐγγί i. ubi fur non attingit. hinc passim pro acccdere Madvenire ustirpatur in Evangelio, ubi turbae vel discipuli dicuntur appropinquare ad Christum, id est, advenire. sic ,σαπι τω-c ἐγγιῶ υμῖν. Iac. . S. Et pcculiari phrasi Syri dicunt
132쪽
dicunt a propinquavit ad eum, pro tetigit eum. vide Matth 8. . Mat. 9. 29. &passim . praesertim vero in
praeterito significat jam advenisses adesse. ut Matth. 26.4s, ῆγγκεν f ο ινς FSyrus recte
. ubi Tremel. & Bodeta madb appropinquat hora, verte, a Dit hora, aut certe quod hic idem estὶ ὐ-
ηγμιε - η βαπλώοιτ ουρνινων, quod Matth. I 2. 28, est εφθασε ἐφ' υμαι η βααλέα ζ' 'οῦ. Hinc est quod Lex. Syr. Arab. vertit, bo adest, pervenit, accessit, ap- proquinquavit. Synonyma sunt. Dicitur autem l. sed hoc discrimine, inquit Ferrarius, quod sit pervenit ad locum propinquum; autem ad locum vel tempus remotum. Addo, DP aestatem comprehendere etiam ver, sicut ' in hyems, autumnum. In S. Scriptura enim annus tantum in duas partes dividitur,aestatem dc hyemem. recteergo, quando arborum folia protruduntur, dicitur jam advenisse aestas, id est, ver. VERS. 33. - . Trem. MBoder. in Paris. Scitote quod appropinquet ad portam. in Reg. eam pervenisse ad portam. melius dixit pervenisse. sed quid sibi vult eam Z exprimere voluit foemininum genus quod est in . Verum non video, ut constructio latina sibi constet, quo illud eam referri possit, nisi ad aestatem, de qua versu praecedenti. quod tamen neque res patitur,
quia in praeced. v. fuit similitudo, hic est ejus - , neque Syriacum C assas, quod ibi masculini generis est , ut ex praecedenti vers patet. quid ergo tandem erit
133쪽
ri4 COMMENTARIVS r Nota 3 referendum est vel adi is de quo supra vers. 27. ut sensus sit, scitote quod adventus fili j hominis pervenit ad portam, vel potius ex more Syriasmi impersonaliter illud accipiendum, pervenit
sibi, sit p. res. i. pementum est: ad portam. Graecus textus, γνωσκετε on Vulgatus, Scitote quia prope eis in ianuis. non dicitur quis Vel quid appropinquaveriU. Euang. Hebr. ambiguitatem tollit, tam 'a ton a p 'a quodpropinquussis ille in foribus. sic Arabs, P ia , quod illa appropinquaverit ad portas. ille, id est Christiis. id
secutus est Beza. sed dubito, melius ire verterit ad fores, Vulg. in ianuis. & Euang. Hebr. ia. nam ad fores, προς Κρως potius dicitur, Hebraice tam i M. & pr pinquior est qui in janua stat, quam qui foris ad eam adest. Gut ergo, quum arborum folia pullatant, ver non tam instat. quam adest, sic quum omnia ista signa contingent,pra sertim quum Angelos suos mittet cum tubae Voce magna, de quo vers 3I, adventus Christi non appropinquabit, sed aderit, Sc non tam ad ostium quam in pso ostio stabiτ.
τηο μου CL Casaubonus secutus Erasmum putat . s ις ex Marco hic esse restituendum. Cur enim, inquit, ea non agnoscemus, quum constet fuisse in libris antiquis fero omnibus t At in quam, Hieronymus docet,in quibusdam latinis codicibus fuisse additum, neque lim. cum in Graecis,M maxime Adamantij SI Pierij exemplaribus , non fuerit adscriptum. Neque Beeta, qui multa vidit antiqua exemplaria , ullius facit mentionem, ubi id exhibeatur. nequci vulgatus, neque Syrus, neque Arabs, neque Euang. Hebr. agnoverunt. Chrysostomus, inquit Casau bonus, & The
phylactus legerunt. De Chrysostomo fateor. Theophylactum negat Erasmus in textu id addidisse, sed interpretatus
134쪽
S. M A T T M. C A P. XXIV. Hs est, procul dubio ex Marco. ex quo S: Chrysostomum intextu inseruisse arbitror. At inquit Erasinus, cum Marcus τε Lu scripserit Matthaei, cosentaneum est illum hoc non addidisse de suo. proinde suspicor hoc a nonnullis esse subtractum propter Arrianos. quasi vero S alia plura apud
Marcum non reperiantur, quae nonsi int apud Matthaeum.
tota parabola de semine germinante, assurgente, maturescente dum sator dormit. quae apud Matthaeum non sunt. Porro ο μου legit etiam Euang. Hebraeum. At Syrus, Vulgatus Sc Arabs tantum οV E R s. 37. O M. Sic etiam Syrus. At Vulgatus, scut autem in diebiu Noe, i. c. sic Euangel. Hebr. 5 Arabs. V E R s. 39. Κῶ c κεγνωσανεως γνοκοιῶκλυσμος. BeZa, Et non agnoverunt diluvium usique dum venisset. id est,
rum S constructionem, quae religiosius observarunt Syrus, Vulgatus, Arabs, & Euang. Hebraeum. Nec ulla mutatione Opus videtur, quum-- εγνω- absolute sumi queat, pro non stipuerunt quae ad salutem suam facerent, quamque eam stulte negligerent no intellexerunt, adeo edendo, bibendo, nubendo, aedificando intenti erant, ut porro nullius rei rationem haberent, donec diluvium veniret, quo stultitiam suam edocti sunt. sicut Esa. I. 3. ii, Irmn, Israelnon cognovit popu mein non inteLexit, nempe
quae Dei & salutis suae essen π.V E R s. 43. Si stirer paterfamilias , ποὐ φυλακῆ&c. sic Syrus, Arabs, h. in qua
135쪽
tis COMMENTAR IV SINαιτοῦ. BeZa,sser famalitium sium. Syrus, E. ut S: Euang. Hebr. domestico vos. V, sperfamiliam juam. ut & Arabs, αλ G aQ.VER s. 40. Edere or bibere sir τ μελόντων, BeZa, cum ebri'. praefero Vulgatum, cum ebriosis. certum enim est de
hs agi qui ex habitu peccant. Optime Syrus Lo, ,
quod non bene vertit Trem. cum ebrist. illi enim tata, dicuntur, qui scilicet actu ebrij sunt, etsi semel tantum peccent. LO ' autem , qui indulgent ebrietati, etsi actu
ebrij non sint. vertendus ergo Syrus, cum ebriosis. Id dis crimen Hebraea lingua non ita assequitur , ubi murio Mebrios, & ebriosos designat, pro ratione materiae qua de agitur. idem de Graeco μεθυο ῖς dicendum. periphrastice tamen ebris Hebraeis dici possisnt 'co'. VERS. II. Beza, poni vult pro ἀφου ἐν. ut sensus sit, Dominus cum servum non habebit in reliquorum numero,sed separatum tractabit ut dignus est. ideoque addi statim, est partem ejus ponet cum h1pocritis. Idem sentit Cl. Castu bonus, & purum putum esse ait Hebraismum. utinam cum indicasset, & cui phrasi Hebraear id respondeat docuisset. Evang. Hebr. habet, Ura Ua ses det eum. Syrus, . iam αdividet eum. sic quoque Vulgatus. Erasmus, bis eum. Arabs. - . . Hata es secabit eum per mediam ejud. LXX. ii surparunt λχοτομειν pro Hebr. mu dissecuit, de animalibus mactatis in fiusta . illaque Dusta, quae He
braei n mia & tr i a vocant, Vocarunt, Exod. 29.
II. Gen. is r . &alibi. Id huius loci csse arbitror. ad victimas alludi existimo, potius quam ad gravissimi iupplicij
136쪽
S. M A T T H. C A P. XXV. rirgenus veteribus usitati, cujus exempla I Sam. Is. 3 & Daii. 3. 29. Ut sensus sit, Dominus servum istum infidum victimam faciet, non erit particeps vi in imae Christi sed ipsemet dissectioni instar victimae piacularis devotus, sortem habebit cum hypocritis, quorum ea crit conditio, ut tortori S infernalis manibus traditi, non aliter sint tractandi, quam victimae cultris τ διχοτομώντων suricctae. C A P. XXV. V E R s. I. Εἰς ἀ-ντ, αν F νηις ιου, in occursum stonsi.
Syrus addit te tabo se stans. Vulgatus similiter. A
rabs & Euang. Hebraeum non addunt. V E R S. I. Πveta ἴ- Eundem ordinem tenet Syrus. At Vulgatus, Euang. Hebraeum, & Arabs primo fatuas, deinde prudentes comme
V E R s. i 3. Vigitite itaque, quia neque diem neque horam scitis, GHqὸς Postrema haec Vulgatus non habet. neque reperit Cl. BeZa in tribus vetustis codicibus. addo, neque in Syro, neque in Arabe reperiri. vcrum in Evang. Hebraeo reperiuntuc. V E R S. I7.-αΜαι δυο. Syrus,vulgatus, Arabs, & Euang. Hebr. non legerunt κλ άιος. V E R S. 2o. Αλλαπιν, λαμGεκερδημε ar e mς. Arabs prorsus convenit. Syrus, Vulgatus, & Euang. Hebraeum omittunt uti λψG. Porro quod BeZa vertit, lucratu sum ex eis, malim ad ea, i. ut Vulgatus optime, superlucratu sum.
137쪽
'is C Q. M MENTARIVS IN Syrus, negociatus sum vel lucraria sum supra ea. Euang. Hebr. na: n addidi super illa. V E R S. 29. Κήο εχ ,- έονθα, -g. In nonnullis codicibus Graecis,inquit Cl. Beza, pro ο ε e scribitur ο δοκει unde Vulgatus, quod videtur habere. & Euang. Hebraeum
ueramnie dino. Syrus & Arabs legerunt οε M. V E R S. 3I. Κ πανπις οιάγοιάγγλοι μετ ιωτοῦ, Et omnes sanriti angeli cum eo. Syrus Et omnes angeli ejus sanriti cum eo. Euang. Hebr. & Arabs, Et omnes angeli ejus cum eo. vulga
nus idfecistis uni ex iseis. non est in textu H nec videtur addendum , quia generalis est sententia de omnibus officijs charitatis. potest autem ἐς οειν verti quatenm, sicut Rom. II. 8, ἐφ' ei ειμι ἐθνων. Saepius tamen significat quamdiu. ut Matth. 9Is. I Cor.7. 39. & alibi. Hinc vulgatus, quamdiu fecisis uni de his. Syri quoque textus ambiguus, lum . Treni.scuti t. nunquam' significatscut, id ue Liami dicunt. Regia e go , quotisonque fecistis. nec id bene. quia ' l. in D quot escunque non significat, nisi interposito mi . vide Α- poc. Musitatius id dicitur. In Parisiensi itaque, quamdiu feristis. recte. id enim ' lsaepe significat. vide Matth. 9.is. I Cor. 7. 39. sed & sepovalet quantum. ut Luc. I i. s. dabit quantum opus ea ei. vide etiam Ioan. 6. ii. dc alibi. Ita
hic accipi potest, Mantum fecistis uni ex istis minimis, mihi fecistis. Euangelium Hebr. , Munsterus quando ferisis. Dicor apud Magistros esse quando,ut in Biblijs.
138쪽
S. M A T T H. C A P. XXVI. ris Sed proprie valet secundum quod. adeo ut pro π Π quantum accipi possit. Arabs simpliciter quodfecistis. monemus porro, in initio hujus versus, . Sonon recte a Trom. verti, se resondebit rex se dicet ipsis, neque a Boder. o res=ondens rex dicet ipsis. sunt enim praeterita: s restondit rex se dixit ipsis. quod unde ortum sit nescio. Nam & textus Graecus, & res ipsa postulant futurum. Euang. Hebr. tan ,κ ', quae, si Vaulegatur per Scheva, futuri significationem habent: sin per Vauconvcrsivum, praeteriti. Arabs, ore
πζεσσυτεροι ἔλαου. Concordant Syrus & Arabs. At Vulgatus & Euang. Hebraeum omittunt, ε οὶ Γωμμίοις. quod etiam in plerisque vetustis codicibus deesse,testis est Beza.
constituerunt. quod Syrus dixit m M', λὶ , Arabs ul.
Euangelium vero Hebraeum de niverunt, expresserunt, expres nomina nata. Iam enim condictos tantum fuisse nummos verisimile est, datos vero demum tradito Christo. alioqui, quod vir doctisi. recto obser aVit, pro ' π aρ- Tendere, frequens est apud Lxx. quin & Zachar. II. Ia, ubi de eadem hac re agitur, pro ' - habent, Α ε σαν την μαθον μιτριι υνῶ , se appenderunt merce--m meam triginta argenteos , i. appensam dederunt. sicut Esdri
139쪽
pendi ipsis argentum. i. appensiana dedi. & sic semper, quando per Gren jungitur dativo personae,significat appensum tradere. Si ergo dc hoc loco res ferre potest , ut non tam condixisse, quam porrexisse pecuniam dicatur, totus in sententiam CLBeetae eo. Alioqui stabiliedi significatione accipi potest.
sic hoc loco, auia, flabiliverunt usi triginta argenteos. id est, firmiter condixerunt, ut certus de hs esse quiverit. quod milii magis probatur, quia Marc. iq. ii, dicitur, f ἰ -
'γγειλογα τ' - ργον δοῦνα . Et Luc. 22. ,-σωγελνναώτω δουναι. nondum ergo appenderunt. Recte autem
hic ex More Nebochim observavit Cl. Drusius in Praeteri pretium servi fuisse triginta sicios argenteos,liberi vero se aginta. Servator ergo non liberi, sed servi pretio aestimatus est.
V E R s. II. Primo dieADmartim dicuntur rogasse disci puli, ubinam pararent Pascha. Marci l . I , primo die aet)morum, quando mactabaturpascha. Luc. 22. 7, quo oportebat mactari pasicha. Quaeritur, quomodo dies parasceves, qui ex lege erat decimus quartus mensis Nisan, quo non edebatur sed mactabatur agnus paschalis, vocetur primus aZymorum. quum certum sit septem tantum ex lege misse azymorum dies, quorum primus erat decimuSquintus, postremus vigesimus primus. Cl. Beza in notis majoribus sentit, αιε, δορύκῶς sic dici, quod postrema elus parte agnus ille Pesach mactaretur, & fermento ex omnibus aedibus eliminato ad ejus demum diei occasum, a quo deci mi quinti nox incipiebat, Agnum comedere cum AZymis incipiebant. In minoribus notis aliam reddit causam, quia si dies Romanorum more accipiatur, vespera quae Hebraeorum more diem decimumquintum inchoabaz, quaque agnum
140쪽
S. M A T T H. C Λ P. XX VI. ratagnum paschalem cum aZymis edebant, Romanorum more ad diem decimumquartum pertinebat, adeoqtie is primus Azymorum recte dicebatur. qtiae duae sententiae consideratione sunt dignissimae. M ad posteriorem quod attinet, Euangelistas diei rationem non semper ad Hebraeorum, sed& ad Romanorum interdum morem exigere, Marc. pluribus observavimus. Nec cotemnenda est Scindleri sententia,qui in voce a , ad locum Exod. I 2. I 8, In vestera com
duit azymos, ait Talinudistas id ita interpretari, ut jubeant id fieri ab initio horae decimae & deinceps, hoc est, duabus horis ante solis occasum. recth ergo & septem tantum dies dicuntur fuisse a morum, & diverso respectu octo. Septem dies integri, octo vero, si duarum etiam illarum horarum ratio habeatur. quae quum ad diem decimumquartum pertinerent, is eo respectit Azymorum primus bene dicitur. quod fortassis voluit Iosephus,qui Antiqv. cap. AZymorum festo dies octo attribuit. Sed gravior hic oritur quaestio. Quum Servator noster Parasceven & Pascha procul dubio ex praescripto legis celebrarit, qui factum quod Iudaei secus fecerin πρ nam neque sacram ipsis fuisse noctem qua Christum ceperunt, neque diem quo crucifixerunt. ex operibus tunc peractis liquido constat. Respondet Cl.
Beza, variare hic sententias. Alios contendere, Judaeos ex vetere traditione diem decimum quartum mensis NiZarta, propter sequuturam alioqui duorum Sabbathorum continuationem in diem sequentini, i. decimum quintum transtuliste, ita ut eo demum die extremo quo Christus passus est, id est, finiente decimoquinto & ineunte decimo sexto, Agnum manducarint. Alios vero contendere, diem quidem fellum qui ex lege decimus quintus erat, SI ab occasu diei decimi quarti incipiebat, fuisse a Iudaeis ex illa antiquisisima traditione , propter duorum sabbathorum continuationem, transa tum in alterum diem sequentem, nempe decimum