장음표시 사용
151쪽
132 COMMENTARIVs IN ἰσκαργω ς quaedam diximus Matth. io. Omnia vero dicentur in doctiss. Comment. Nobiliss. & Clar. Dan. Hein-sij, a quo liaec habemus. si hic Iudas puer morbo die correptus, ac tunc evadens diurn pκ inde a parentibus dictus , nunc adultus morbo Π Uzκ, unde nomen habebat. tandem
extinctus est, divinum quid in eo agnosci deberct. sed conjectura est.
l LM OG . Tremel. & Boder. Non licet nobis ut mittaramus vel mittere ipsum in locum oblationis. malum jacere.
vel projicere. id enim est Do, . mittere dicitur. In
Graeco cst βαλειν, quod Vulgatus S BeZa etiam mittere exponunt. Malim rursus projicere. enim potius cst quam πιμπω. dc pecunia injiciebatur potius quam mittebatur in Κorbanam. cepe tamen ponere significat, quod hujus ctiam loci esse potest. Arabs, si ut ponamus isiud. Porro apud Arabem ita id domum, Vel locum oblationis, ponit pro εἰς τὸν ορβομῆν, qui accusativus est a idque addito σίγειοι derivatum a Syriaco HVm p ορβανα, ejus forma simplex P p Gρcois,quod interprete Iosepho lib. i. adversus Adipionem significat δωρον quemadmodum Luc. 2i. q. dicuntur ex abundantia sita iniecisse I hoc , Bera, suae donarent Deo. melius Vulgatus, in munera Dei, id est, se τυρc-ῶν. Etsi enim proprio donum solummodo signi licet singulariter, collective tamen etiam usurpatur pro thesauro facro ex multorum donis collecto. Iosephus de bello Iud. lib. r. cap. 8: Eis apud eos thesaurussacer, quem cor,han dicunt. Suidas, , π, Γουδαρις ο bρος θη-ρος. sic de Phavorinus. Unde colligere est, non tam
152쪽
S. M A T T M. C A P. XXVII. us fgnificare mann arcam, vel cistam, in qua thesaurus sacer asservabatur, quod Syrus & Arabs voluerunt, quam ipsum thesaurum . quapropter Euangelium Hebrarum non habet μ ρ sed seni , . V E R s. 8. 'apropter vocatus es ager illi, m l . Vulgatus, Haceldama, hoc eis, ager sanguinis. addidit Ha-celdama, hoc eis. quae nusquam invenimus. Euang. Hebri usus quidem est Syris vocibus no ' neutra enim Hebraea est y sed interpretationem non adhibuit. Syrus & Arabs
congruunt cum Graeco. itaque ex Act. r. i'. ea huc translata sun .
Triginta argenteos , pretium pretiosi, quem straverunt ij qui sunt ἡ Δ' Israel. Ad quam versionem Iunius sic commentatur: Defuit vox una 1 Tremellianis exemplaribus. locum ergo sic ad verbum legeris, Accepi triginta argenteos
pretium illius pretio vel honorata quem de niverant
pretio aestimaverant 2 a in Isiael. Parenthesin autem hic statuo, quia manifesto per appositionem dicuntur, & ex antecedentibus Zachariae verbis etfως deprompta sunt. nam Syrorum i V M sternere, decidere sivepraecised finire aliquid significat. Haec ille. Tremellius autem causam reddens cur ita verterit 'reverunt. Videtur, inquit, Syrus Interpres in Graeco textu pro legisse, de fortasse in exemplaribus quibus usus est, ita scriptum erat. haec Tremellius. quod mihi lane non videtur.
enim Syris quod sciam, non est sternere. sed nec quod vult Iunius , decidere, praecise definire. etsi enim apud Hebraeos significet cmputare,praecidere,unde fortassis metaphor.
153쪽
334 COMMENTARIV susurpari posset pro praecise definire, apud Syros tamen nec
propriam illam nec metaphoricam reperio significationem. Ferrarius, convenit , pactium, pepigit. sic usurpatur Matth. a. o. 2. 13. nec aliter Masius in peculio inquit, verbum ex ordine geminantium secundam radicis literam est ubi scribe per primam vocalenti. per quartam esset ex orainc quiescentium secunda .
Boder. in Paris. locum sic vertit,accepi triginta argenteos,pretium honorandi, quem appretiaverunt de s list frael. melius
meo judicio in Regijs. de quopacti sunt a sitast Israel. Ego sic
verto, ccepi traginta argenteos, pretiti retios, quem pamsunt Vin Israel. vel quodpacti sunt. ambiguum enim in Syro est, referri ne relativum ' ad pretiosum, an ad pretium debeat. posterius cum Ebraeo melius convenit. prius cum Graeco. quem pacti sunt. i. quem pacto pretio acquisiverunt a filijs Israel. Arabs, o Milia: UL: , acceperunt triginta argenteos, pretium innocentis , seper quem pacti sunt Aly Israel. ον επι α σαι re γαῖψῶν accepit scut D. BeZa in notis. quem aestimarunt
qui sunt ex filiis Israel , adeoque ipsi filij Istael. ut de .is LM, a Tremel. Versum fuit, ij qui sunt URIjs Israel. quod mihi sane rejiciendum non videtur. Est
ipsos Aegyptios, l* ipsos Amorrhaeos. sic γαι μῶν Ib- Θηλ, sunt ipsi fili; Israel. vel si γι ὸ hoc loco sumatur pro, ut vult D. BeZa. crit partitiva locutio, Hebraeis & Syrisfamiliarissima, qualis est, Matth, a ,34, fe --,
154쪽
bal . Hebr. ta meta an o iri uno, id est, quosdam eorum occidetis es' cruci etis, se quosdam eorum flagellabitis Irn R hic m . . Orta' recte Verti potest, quem licitati sunt quidam liorum Israel. sciit cap. Eo dixit,an non sum licitatus vobisium denaris i id est,pactus sum. atque id existimo apud Matthaeum csse 2μαιῶς, in certo pretio poni. Miror autem unde apud Arabem venerit pretium innocentis, cum in Graeco sit luat Fτε2μη- sed & mirabitur quis fortassis, unde illud sit in Graeco, quum apud Prophetam pro eo sit 'si' Υ κ magni centiam pret'. at ego non dubito quin absque vocalibus Iegentes legerint nai sicut hic apud Syrum est pr) quod idem prorsus cst quod enim est zi μὴ gloria, magnificentia, adeoque pretium, quod tanquam gloriosum quid & magnificum habetur. autem, ut & Syris , est pretiosius, honoratus, i risi μηρὼν '. Observandum quoque, Καὶ ελασον τα , a Syro non in tertia plurali, ut a nostris fieri sblet sed in prima singulari acceptum fuisse.
quod cum verbis Prophetae melius convenit. Arabs tamen habet in tertia acceperunt. ut de vers seq. I
seposuerunt eos. ubi rursus Syrus in prima, aut Locria os dedi eos. legit non ἔδωκα . Euang. Hebr. utruna que in tertia plurali. Addo, in citatione hujus loci, Syrum non exprimere nomen Prophetae. exprimi autem in Arabe& Euang. Hebraeo nomen Jeremiae, ut in Graecis codicibus. An sine mendo hic legi queat Ieremias pro Zacharia, videatur dissertatio Salom. Glassii, Philol. sacr. lib. I .p. I96. δί seq.
155쪽
136 COMMENTARIVs IN V E R s. II. Solebat autem praesis turbae dimittere unam
vinctum ἐορτώ , Syrus, l= , Arabs, in omni feso ; Beeta singulis festis. Sed Vulgatus, per diem
solemnem. Evang. Hebr. ann ova in Hessi. Posterior interpretatio mihi magis arridet, quia in medio relinquit, per singulane totius anni festa vinctum unum dimittere seleret, an solum per recurrens quotannis paschatis festum. quod ex his verbis decidi non potest. enim peculiare illud sestum quod jam celebrabatur, paschatis videlicet,denotare potest : & universitatem istius festi quotannis recurrentis. cui sententiae favent verba Pilati, Joan. i8.39. θ
quod viri eruditi proferunt, hoc potius festo quam alio dimissiim fuisse captivum,ut educti olim ex captivitate Aegyptiaca populi monumentum esseU. V E R s. I 6. Λεγο ι νον-Beza, qui dicebatur Barabbam. Cur accusativum retinuerit nescio. quum enim Vertitur in nominativum qui dicebatur, debebat Sc' verti in qui nominativus extat Marc.rs. . sicut Vulgatus habet, qui dicebatur Barabbas. In Gra
co semper scribitur unico R, & duplici B B. quod Syrus recte expressit per etsi enim hic unum tantum Beth habet,effertur tamen apud Syros per Κuschoi sive duritiem, quae in Graecismo geminat. ut loἀccἀpater. sonat autem lim patris. Drusius is in patris mei. nam inquit,'pater meus. diezκ mater mea. Na ad dominus meus. rectum id in lihgua Tarpumica. In Syriaca nondum occurrit. ibi pater meus dicitur. Non omittendum autem,
terminari vocali prima, quum Ietat pater te minetur vocali quarta. Causa est,quia quum versio Syriaca
156쪽
S. M A T T H. CAP. XXVII. ra secta sit ex Graeco , nomina propria quae ibi desinunt in ιις, terminare solet in ut pro Βαρναβαι J 3 .
In Euang. Hebraeo scribitur 'Q. ubi ex more Danieli S: Esdrae usitaton pro κ emphatico usiurpatur, ac senae lius magistri. Hieronymus in Comment. Isti in Evangelio quod scribitur juxta Hebraeoι, lim magistrieorum interpretatur. Legit procul dubio m M. unde de Nomin. Hebr. Barrabo , lium magistri eorum , Drum eis , non Hebraeum. fallitur. nam ' Syris est 'lius at pn 'rifilius magistri eorum. in Magistrorum autem lingua, ubi assixum scemininum Hebraeorum l. saepe usurpatur pro masculino n. , t potest significare magistrum eorum. Imposuit autem viro doctissimo, quod putaverit esse casus recti, ubi ν finale sit avium Hebraeorum, quum nihil sit nisi terminatio accusativi casus apud Graecos. V E R s. I9. μηδεν τωλώου κωνω. ad verbum id expressit Syrus. Hebraismus est, x inn p Hi ab ,κ . Atque ita elegantius dicitur, quam ut habet Euang. Hebr. abn'n' κ,
nn prun nκ Fat, ne si tibi negocium cum justo illo. Arabs, , versio Romana , quid tibi or illujusto 'phuasiis Arabica non interrogat. l cavendi particula est,ut, i l b. Ah cave tibi a soriatione. ita hoc loco, cave tibi aI in justo. Sequitur, πολλὰ alim νοήμερον κατον λ' - τήν . Solus Vulgatus κατ' οναρ vertit per visum. Syrus, Arabs, & Euang. Hebraeum Munsteri conveniunt
cum Graeco. Merceri autem non legit κατ ον .
157쪽
138 COMMENTARIVS IN Boder. sedmagis tumultum fieri. ponitur hoc loco Irout SC Act. I 2.i8. pro Ferrarius clamor, tumulius. videtur derivari a Verbo quiescenti media vati m. quod apud Hebraeos est litigare, contendere. at apud Syros in Aphel iumultuatus eis,teste Ferrario. extat Act. et . 9. sed & ex ordine defectivorum secunda O , ctima- it,vociferatus eis, vocavit. l&tatam, tumultus,apud Fer- rarium. non reperio id in Lex. Syr. Arab. Sed ex primo
ordine habet L ia i , i. verbum
significationem habet a nomine . M Arabice explicat, ct iociferati sunt , elevatae sunt voces eorum . . V E R s. 26. Hm is N U Ex hoe loco patet, primam literam in legendam per Scheva. secundam legendam esse per quartam Vocalem patet ex Ioan.2. I s. ubi scribitur . tertiam literam legendam per vocalem secundam, docet Ferrarius,qui
scribit Augellum , male ergo in Pec lio Masii l ς, & in Dictionario Boderiani scribe &in plurali quod Boder. in Reg. scripsit in n.
V E R s. 19 iii 3T . 'Nm coronamstineam MFerrarius, addit Masius dici quoque icta. at locum non producit. V E R s. 33. Γολγο α a Syro scribitur
158쪽
S. M A T T H. C A P. XXVII. I39Γογολώ. unde mera literariam transpositione est ut nihil necesse sit cum Cl. Beza dicere, perperam ita legi pro Euangelium Hebraeum tamen scribit mri,a. quod autem in Graeco sequitur, ος plane praeterit. BeZa in quodam codice legit Οεin Myna ευ--δον. sic Syrus & Arabs.
V E R s. 3 . Dωκου αυτῶ mεινοξρο χολῆς μεμιγιδμον. Syrus & Arabs legerunt etiam acetum. At Vulgatus οινον, vinum. quomodo in suo uctustissimo exemplari legi testatur Cl. Beza. sic& Euang. Hebr. πκm,mur nandi, , ara
or dederunt ei bibere vinum mixtum felle . Merceri exemplar omittit bibere. Et hanc quidem lectionem verisumam arbitrariiret. Beza, adeo ut etiamsi οξ scripsisse Euangelistam Graece, aut Syriace it n, aut Hebraice NU dicamus, non significaverit tamen acetum quod vocamus, sed vinum conditum. quia Marcus, cap IJ.Vers. 23, meminit malim tamen Capere pro aceto
proprie dicto, SI apud Marcum per οῖνον quoque intelligere acetum, quod nihil est nisi vinum acidum. Nam sumere pro vino condito, cxemplo & authoritate carere puto. Quod autem vir dottiss. pera ολοι non intelligit hoc loco fel, sed in genere amarorem,qualis est myrrhae genuinae, non gravate ei assentior. tum quia Marcus pro χ:ολῆ habet
σμυρναι. tum quia LXX etiam mait, abfnthium verterunt per χολὶω,PrOV. . . Thren. 3. II. Quare nec multum culpandus
Arabs, qui hoc loco pro habet A m1rrha. potest
enim χ:ολη quemvis amarorem significare . sive fellis, sive ablynthij, uve myrrhae. Petitus hic locus ex Psal 69. 21.
159쪽
1 o COMMENTARIVs IN 'a Lxx verterunt ὁ δωρ mκρόν. Matthaeus ergo & Marcus se mutuo explicat. eινον Marci Matthaeus explicat per& vicissim Matthaei Marcus per σμυρναν. Unde liquet, secus quam doctissimi viri existimarunt, nihil hic ex recepto Iudaeorum more factum, qui hoc morituris humanitatis officium praestare solebant, ut Vinum propinarent o 'P ara, cum grano thuris , πω ' Mi m quo abripiatur menseorum. Hic contra pro vino acetum, pro benigni saporis thure amarorem myrrhae propinarunt, ne quid deesset quo virulentum suum in Servatorem animum proderend. Id sane malo, quam cum Cl. Casaubono Exercit. XVI. cap. 34. statuere, in libris Hebraeorum thus memorari pro myrrhα.
quum haec longe diversissimi sint saporis, S loca isthic a
doctiss. viro ex Hebraeis citata, ut& a Drusio in Praeterit. constanter thuris mentionem facianU. V E R s. 3s. Lνα-τι Uzo I Vulgatus, Arabs, & Euang. Hebr. legerunt i re FP γ, per Prophetam dicentem. Syrus cum Graeco convenit. V E R s. 37. Et imposuerunt super caput ejuου Euo αἶ- αλ . Syrus expositionis gratia, Getici ' causem moriis eius. Vulgatus, eis. BeZa, crimen ejus. Euangelium Hebr. 'u'm judicium oras. Arabs paulo aliter,
,esposuerunt taberim, ostri erunt super eam, seposuerunt eam super caput ejus.
160쪽
V E R s. 43. Confidit in Deo, eruat eum nunc, εἰ- άν.
si acceptum cum habet. Arabs , si ,- sic recte legitur in Rom. edit. non recte in Erpentana ,- siligit eum. At Euang. Hebr.-zη, vulgatus ,s vult. omiserunt posterius mira , etsi id in omnibus codicibus Graecis repererit Cl. Beza. suspicatur id omissum vir Doctiss. ob novitatem hujus locutionis, si vult eum. quin imo ipsum hunc locum suspectum sibi esse fatetur, quia fieque verba Hebraearan & nm, neque Graecum si construi cum casu quarto personae sic usquam consueverint. nulla tamen hic suspicionis causa. petita enim haec sunt ex Lxx Interpretibus, qui
-. neque hic tantum, sed & alibi accusativum personae Construxerunt cum ubi textus Hebraeus habet ron sequente a. ut Psal. i8.22, ρυπιέμ, οπι Psal. AI. I ω τουτω-οτ τεγληκας με. Vide & Deut. 21. I . & alibi.
V E R s. 4 . . sexta autem hora tenebrae facta sint m αν τἰ-γίας. super unietersam regionem. Syrus, Arabs, Euang.Hebr. Vulgatus & Erasimus, super universam terram. nec inde tamen sequitur, intelligi omnes mundi plagas, sed magnam solummodo ejus portionem, fortassis quaquaversum patebat imperium Romanum. sicut quum Luc. 2. I. descripta dicitur σσααι ἡ οἰάουιδ η, id est, universa ditio imperi) Romani. Familiaris ea locutio est Danieli cap. 4. & 7. ubi de quatuor mundi imperijs agens, singula extendit ad terminos universae terrae. ubi si verteris, universa regionis, non satisfeceris materiae. VERS. 46. Syrus cxprimit, in His quum tamen Pal. 5 3 22. I.