장음표시 사용
181쪽
inquit Cl. Beza, legitur quomodo etiam vertit Vulgatus oti πνον πῖς σάccαm Mocmρcει . sic&Syrus. nisi quod omiseriU. Arabs longe aliter,
eis, se erat dies Sabbathi, disdipuli ejiu ibant inter sata. V E R s. 14. Et dicunt ei Pharisei, J 1
acceperiit pro pronomine , adeoque absque interrogatione versium reddunt. In Graeco est , άmιῆω τοῖς σα ocααν, Ο κ
& apud Syros, l 1 No quid' non raro sumitur pro l 1
quare Z sic supra vers I6, lorio , quid si. quare cum publicanis σ pecca- ονι bus edit cir bibit ' Ita hoc loco verto, vide, cur faciunt in Subbatho , quod non licet ' recte id Iunius vidit.
V E R s. 26. δε 'γαθαρ. Syrus, . Arabs, Ol. Vulgatus, consentiunt omnes in hoc nomine, etiam Graeci codices, teste Beza . non est ergo cur hic mendum statuamus. praesertim quum non dissiculter hic locus, ut ex doctissimis Bezae notis liquet, cum histo ia conciliari quea . CAp. III. VE R s. q. t nimam servare, an Dra sis , occidere . in
182쪽
S. M A R C. C A P. III. in duobus BeZae cxemplaribus crat γωλε- . sic Syrus,Vulgatus, SI Arabs legerunt. V E R s. S. E' πτῆ πωρωenis καρδίασιωτῶν. Vulg. &Erassuper caecitate cordis eorum . pro ipsis facere videtur, quod Job. II. 7 , 'caligavit pra ira oculus meus, a LXX vertatur, πν τώρωνἴ L ἀ π 'οὶ ριου. oculis caligo, caecitas δί obscuritas matius tribuitur quam callus. proprie tamen rarita est. contrahi. diciturque de oculo, qui prae senio aut diuturno dolore, exiccatis nervis. contractus cst. & induruit, nec amplius mobilis ut in juventute, fixus stat. quod Psal. 6. dicitur Πῆm inveteravit oculus meus. Itaque cum
Cl. BeZa potius sentio, qui per πωρ ν duritiem intelligit, qualis est in cuic in callum cotracta. Syrus, icta ra, ob duritiem cordis eorum. Arabs similiter. Glos . πωρωας perduratio. In I D. Κω 2 πηκατε λ η χὼρ -- ως η Syrus γVulgatus, & Arabs non legerunt υγι σως ἡ αKλη. V E R s. 6. Et consilium ceperunt adversius eum. l rataro. CLI3 . Tremel. & Bod. quomodo perderent eum. id dicerent per simpliciter, non sequente
vide Marc. a. as. & alibi. at sequente ' valet I'. sicut. a. '. sic ut, adeo ut. 3'. ut simpliciter. postremum huius loci cst, ac vertendum, ut perderent eum. In Graeco, οπίους -- πν γ λε Vulgatus, quomodo perderent eum, id cst, πως. melius BeZa, ut perderent.
mn L . Tremel. sepopulus multus ex Galitia premebat
eum. Boder. in Reg. & Paris cinxit eum. necρυ- mere significat,nec cingere. sed adherere, sequi. verte ergo,
183쪽
secutus eu eum. dixit Marcus. Arabs, Mi
sicuIus in eunt . V E R s. Io. Vt eum tangerent οπιειχον-ατ, quotquot
habebant ptigri. Syrus & Arabs haec cum sequentis versiculio qui habebant plagas spirituum immundorum Gre. Arabs , m , se qui habebant morbos, 'iritus immundos. Neutra lectio a BeZa aut Erasmo in Graecis exemplaribus observata . V E R s. I . Καὶ εmί re δάλκοι. Syrus, Α-rabs, , se elegit. V E R s. I6. Κι. επεικε τω Σίμ- ονομα Πετρον. Annotat Erasmus, ante haec verba nonnullos Graecos codices habere πωπν Σίμωνα. quam Iectionem BeZa in interpretatione expressit, Primum Simeonem: scui imposuit nomen Petrum textui tamen addere ausus non fuit. quod miror, si in suis cxemplaribus id invenit. suspicor non invenisse, quia nillil monet. in emendatioribus codicibus non reperitur inquit Erasmus. quare ex Mattia aeo desumtum suspicatur. Syrus, Vulg. itus, S Arabs quoque non agnoscunt Nec aliter legit Hieronymus. Nolim ergo addi. Etsi Cl. vir Salomon Glassius Philologiae Sacrae pag. i 68. aliter judicet, Bezamiacmpe secutus. Fateor quidem, pleniorem fore orationem,S: faciliorem cons fructionem , si addatur etπωπι Σιμωνα. Sed nemo ignorat, concisam imo S hiantem orationem elegantiae saepe esse Hebraeis, ubi non hiat sensus. quod hoc loco verissimum est. Quum enim dicitur, Etscit duodecim ut essent secum. Et imposuit Simoni nomen Petrum. Et Iacobum filium Zebedat, sec. ais non intelligit sensum esse, Fecit duodecim qui efffent secum, nempe Simonem cui posuit nomen
184쪽
S. M A R C. C A P. III. Issmen Petrum, deinde Iacobum, &c. Καὶ I'ακωcον regitur ab
.mnior, etsi per e επεθηκε φονομα Πεπον, constructio parum fucrit interrupta. Quod autem Cl. Beza annotat, Simonem non tunc fitisse cognominatum Petrum, sed tum demum quum ex illa legatione reversus praeclaram illam confessionem edidisset, Matth. I8; nescio an concedendum sit. neque enim ibi dicit, Tu vocaberis deinceps Petrus, sed Tu es Petrus. Id est tu jam id nomen habes. quando autem impositum t Primo, Ioan. r. 3, ubi Simoni ab Andrea ad Christum adducto Dominus dixit, Tu vocaberis Cephas. quod eis si interpreteris Petruου. Secundo, Marc. 3 i 6. quum collegium duodecim Apostolorum formavit. ubi tamen per plusquamperfectum exponi posset imposiorat. respectu habito ad id quod ante factum fuerat. unde
hil differt. At Syrus eandem hic constructionem servavit quae fuit versu praecedenti, ac si legisset, Κώ I'ακως,, τω F
βο-εργές. Caeterum de hoc βοομερμς, quod apud Syrum est . . Sin, variae fitere sententiae. nos solummodo Druse ac Canini j doctissimorum virorum sententias proponemus, ac quid de hs sentiamus paucis addemus. D. Drusus derivata Chaldaico tar hoc modo. primo legatur γ' quod non est insolens. deinde abiecto μ & pro eo iubstituto σ habes, deinde .legatur βανε, ut inquit pro Samuel. addo, ut pro Syriaco puella , pro it ad caprea habemus jam βομερμς. pro eo, inquit, Syriae quaedam dialectus dicit bo-nerges. quod quidem virum doctiss. sua fide arbitror tra-
185쪽
166 COMMENTARIVS IN dere, quum nemo hactenus, quod sciam, dialectum istam produxerit. Ex his, inquit, dialectis conflatum nam imperitia quid non audet i Ego pace tanti viri dixe rim me hic tantam imperitiam non incusare,nec tolliterarum mutationes hic lubenter agnoscere. Caninius deri vat a Syriaco va, de proculdubio scribendum ait Banerges, sine o, nec id ullum doctum negaturum affirmat. Ego, cui me inter doctos censere nec volo nec debeo, negare id tamen ausinta. Constat cnim, sciieva Orientalium certam pronuntiationem non habere, sed omnium vocalium sonum, modo brevissime efferantur, sibi vendicare. sicut cr-go Drusus& Caninius saepe pera prolatum m i s. recte agnoverunt, ita & non raro per o brevissimu prolatum misse negari non debet. ut pro z GAμά. pro Pr γμορρά. ita
ergo legi potest βονε, o brevissimo. Unde ergo, inquies. illud a in βοανε μι t an ab imperitis corrupte additum , ut seri solet quum ex una lingua in aliam dictiones transfian- . duntur t nihil id necesse est statuere, si modo observes Syriace non recte dici i '', ut a Caninio producitur, sed quod ut jam diximus legi potest βονιωργής. inde,trania positis solummodo ιι & ν, fit βοαν γίς, atque inde cxigua sane corruptione, & parvula pronunciationis variatione βοανερμς. sit venia nostrae conjecturae. Cur autem in Syriaco scribatur . cum Iod in fine, & nota pluralis numeri super rescii, fateor ingenue me prorsus ignorar hoc scio, in Lexico quodam non recte scribi . omnes enim editiones dictionem hanc exhibent, eo quo a nobis factum modo, nempe . , quod est formae
. dormi erunt , nempe foeminae, Matth. 26. at quomodo id cum sensu hujus loci conveniat, non video. Nec audeo tamen cum D. Drusio affirmare, corrupte ita
186쪽
S. M A R C. C A p. III. I67 scribi apud Syrum, ac crroris causam esse, quia absque punctis crat', unde transpositis literis. ii error est, ortus putari posset, quod Syri suo ri finali flexam caudam addunt, hoc modo viati . quae si non recte ducatur, sed in medio paululum attollatur, quod per incuriam aut festinationem nimiam facile contingit, hoc modo, clam figuram Iod in fine habet. sed restat adhuc scrupulus leno. ta pluralis numeri, quem forma cxhibita ncquaquam fert. eximi poterit fortasse scrupulus, si dicamus non pauca cile apud Syros, quae in forma singulari, duo tamen puncta pluralis num. notam gestant, quia in singulari significationem
Matth. 8. 3ο,31,32. iaci grex ovium, , Iatili. 26. 32. Malia plura quae habemus Gram. nostrae pag. 112. tale potest e c
tonitruum tumultus. ut non tam sit Hebraeorum a
quamn , p. quum enim prima sua significatione strepitum S tumultum designet, non inepte statuitur, quum de tonitru dicitur, non tam unum aliquem tonitrui ictum, quam tonitrua repetitis ictibus strepitum ingentem ac tumultum edentia co denotari, ac proptcrea in sorma singu- l. iri pluralis notam gestare. scd conJectamus tantum, ut C ruditioribus locum demus. quibus si sciatentia nostra arridere potest,apparebit, cificacissime a Syro exprimi, cur duo isti heroes vocati fuerint ι ι . videlicet quia filiis fuerint non unius tonitrui, sed strepitus tonitruum . quod Graecum emphatice solo suo sono exhibet. Nondum calamum depono. sicut enim in conjecturis fieri solet, ut aliud ex alio oriatur, ita dc hic contigit. si legas , nihil hic est anomalum, nihil erroneum vel corruptum, sed omnia Grammaticae convenientissima. duplex punctum non notat pluralem numerum, sed unum format litora m
187쪽
Ἱ68 COM ME N ΤΛ RIVS IN Resch,alterum notat Benoni. quod per literam di contingere, non tantum in Benoni, sed&in prima singulari Praeteriti & Futuri, docemus Grammaticae nostrae pag. 39. Joda nixum est primae personae, quod in hac forma nominum ante se semper habere vocalem , docemus pag. I 3. Ita sensus est et, s* tonantis mei. sed id minus convenit cum βοανεργές. melius cum βοαναργές. quod apud Originem legi Homil. r. in Genesin testatur Drusius commentario priori ad voces N. T. ortum per duplicem transpositionem ex βονοέραγες. sed nec cum interpretatione vocis probe convenit, quam Marcus dat, i Si βροντῆς, Syrus,
Ity tonitrui. nisi per ipse Deus tonans intelligatur. V E R s. 2I. c O OOm πλ . Tremel. dicebant enim quoda sese disessisset. Bo-der. in Paris. quoniam a sese exi ei. In Rep. melius, eum extra mentem suam exiisse. Ferrarius, IIOcn ingenium, indoles.videtur generalius etiam mentem intellictum denotare,
tentio mentis. unde i Thcss. s. 6. pro νηφω , Syrus dixit in- - Omis in Om i sobria mentis. quum ergo hoc loco dicunt, eum e mente sua exivisse, sensus est, non esse cum νήφονῶ, sobriae mentis. Arabs 1xit, C l ... ad quam versionem libet adscribere, quae habet Isaacus Ca-faubonus Exerc. XVI. ad ann. Bar. pag. 247. Putavit Paraphrastes Orabs, 'sim totiis loci esse, csiristum premente Iurba vexatum adeo ise, ut ne refocillandi quidem vires corporis facultaN ei concederetur: itaque epressurae vexatione atque inedia, deficientibus viribus, in deliquium animi incidisse, vel certe m tusse qui aderant, ne id ei accideret. Ex hoc istorum metu ortus in rumor inter cingentem undique turbam, quasta contigisset,
188쪽
S. M A R c. C A P. III. 169quod metuebatur ne contingeret. Sparsum eum fuisse rumorem seribit Euanielisia, quando ais, ελιγον - οπι , qua veisit Arabs,quia malum erat ei cor. Gallice diceremm,le cccur tui fauit,iel, tui fait mal. Haec fama ubi ad aures pervenit cognatorum
familiarism Domini, fui 'si consili, inierint,ostendit Mar
t rabs non pro vincire, ut placet interpretibus, accepit, si roruentem sustentare, vel prehendere, auxili ferendi caussa. Ea.dem dictione utitur se intatthaeus cap. 9. ubi Christus mortuam puesiam excitaturus μώτησε Haec Casa u-
bonus. Pia quidem haec sententia est, quae cognatis Christicharitatis omcia tribuit, quum alioqui impie & inique egissent,si Christum pro insano habetes capere studuistent. Sed nescio,an tam aequos in Christi cognatos nos esse oporteat, qui alibi dicuntur in ipsum non credidisse. Arabs certe ipsiis non patrocinatur. au. Mi vir doctissimus vertit, quia malum esset et cor. videtur confudisse radices quod significat malum esse, dc ε- quod Raph. Vertit errare. sed proprie significat abreptum se, non confiderare quid agas. inde est ecflasis. Actor. II. s, . ,2 vidi visonem in mentis excessu, M. Ita hoc loco pro ora ἐξ pi, Arabs habet , quod aliter verti non debet, quam quod esset abreptus mente, in excessii mentis. Rom II. 8, οπευμα κοι νο5ως, Arabs Vertit, y L. , spiritum supentem, ad res considerandas ineptum. Ita eadem mens Arabis quae Syri, & quam Graecum prae se fert. nempe dixisse eos, Christum mentis impotem factum esto. quod optime cohaeret cum sequenti vers ubi Scribae dicuntur dixisse,Daemonium habet. nempe conveniebat amicis Christi cum Scribis. illi mentis impotem, hi daemoniacum dicebant: dignum ergo qui comprehenderetur.
189쪽
r o COMMENTARIVS IN V E R S. 34. καὶ ci - αιον καλι ς. Beza, Et quum circumflexisset in circuitu eos qui circum sedebant. verte, circumse. Vulgatus ens eos qui in circuisu ejus sedebant. aut κυκλω aut non
legit. ut Arabs. Syrus habet, a Mail cse intuit in eis eos qui sedebant apudse.
πλύλε: α γ vertit quasi et cλεψιαδογ. κυκλω non legit. αῶ ιωπν accepit pro σαρ' -τω, apud)8. id enim M. interdum significat, ut & circa pro apud , juxta , apud Latinos. unde oc cap. . vers. io, rogabant eum ei me οωτὸν, Vulgatus vertit, quicum eo erant. ut & Syrus , GL Δ' Q. Im . ubi dubium non est, quin discipuli ejus intelligantur, phrasi Graecis usitatissima, apud quos οι πιυ ἶνα sunt qui alicui sunt addicti, eumque sectantur. Unde & facile adducor ut hoc quoque loco Κr--τήν non construam cum καθη-
- ους, sed absolute sumam pro discipulis eius, hoc sensu: Et quum circumflexisset in circuitu suos discipulos sedentes.
CAP. IV. V E R s. 8. καὶ εAδου καρπὸν πιασπινονA . non annotat BeZa discrepatiam exemplarium. nec differt
Vulgatus. Syrus tamen habet, O , Ira O . rumos Ucendit, cse crevit dedit fluctus. Arabs similiter,sed alio ordine , dedis fructum,
assendit se crevit. verba ad semen referuntur, non ad fructum. quod discrimen generis ostendit. V E R s. io. 6 13-καGμονοις. Beza, quum esseis lus. Vulgatus singularis. Arabs , o Mi 1 quumseparatiu σ
190쪽
S. M A R C. CAP. IV.hruum essent autem fili. Sequitur , ηρὼ 'mo αυον οι οῖ' αἰον-υ τεῖς δώδεκα. Syrus & Arabs prorsus conveniunt. At V ulgatus legit οἱ--τὸν δώδεκα, qui cum eo erant duodecim, id est, i 2 e)us discipuli. Erasmi libri simpliciter habebant,
n Ii3 , stor qui sivit , verbum sevit. Arabs, serit
VE R s. I s. -ου απ. 0 ο Arabs ad verbum, ,& Vulgatus, ubi seminatur verbum. Syrus autem habita ratione personarum de quibus agituΠ,
natur verbum . V E R s. I 8. Και ουπἰ ειαν οἰ εις τας--ατθοιδιοι, ουτοι
εἰαν οἱ ἀν-άκουον&ς. Redundare videtur prius ουτοί ειαν. Syrus non habet. neque Arabs. simpliciter enim legunt, Et qui interstinasserantur, hi sunt qui audiuntsermonem. Via l-gatus & Erasmus legerunt, καὶ μοίέω. Et alysunt qui in
oinis seminantur, hi sunt qui sec.
V E R s. 22. ΟυΩἐἀπικρυ--οἰ-μη φανερωθλουῖεἰ με θωπικρυφον , ἀήῖνοι εἰς φανερον ἔλθη. Beza, Mn eis quicquam occultum quod non futurum sis ut manifestetur , neque quod ab condatur,sid oportet ut palum proferatur. Aoristum φανερωΘν per futurum explicat, & quae sequuntur cum praecedentibus in unam compingit sententiam, ac si scriptum esset,ο ἰαν μὴ φανερωθν, ουσε ο εβετο Κ κρυφον, quorum posterius sit explicatio prioris, quia μη φανερωθίω dc γ- --Y Σ κρυφον