장음표시 사용
171쪽
C A P. I. V E R S. 2. ύς- IIροφ της. Quia nenape sequuntur duorum Prophetarum test monia, primum Malachiae, deinde Esaiae. Syrus tamen, Vulgatus & Arabs pro res φητα ς, legerunt, G-τω quomodo in duobus vetiistis codicibus, & vetustissimo stio legi tradit Cl. Beza. qui hanc germanam esse lectionem autumat, suspicans locum Malachiae ex albo olim in textum irrepsisse, ac Propterea pro In Propheta Esia substitutum csse In Pro- hetis. sed quia nulli omnino codices in citatione loci Malachiae variant, nolim huic suspicioni inhaerere. Et alteram potius germanam putarim, quam in omnibus suis vetustis codicibus,exceptis raucis illis, reperisse ait. Quamvis Syri quoq; lectio nihil habeat incommodit etiamsi enim Malachiae locus Esaiae praemittatur, quia tamen id explicationis
tantum gratia fit, ut locus Esaiae melius intelligatur, atque in Esaiae verba praecipue mentem intenderit, quod ex Matti3. . & Luc. 3. q. M Joan. I. i S. apparet, ubi sbius Esaiae locus profertur, non inconcinne solus Esaias memoratu . sicut Matth. 21.4.s: Vt impleretur quod scriptum inper Prophetam dicentem, Dicit lia Sionis, re Rex tuus venit tibi mi
tis sec. per Prophetam intelligitur procul dubio Zacharias,
apud quem hic locus cap. 9.'. in nitur. prima tamen verba, dicites liae Sionis, non sunt Zachariae, sed Esaiae, cap. 6a.' Is. quae quum hic emphaseos tantum causa addantur, non inepte sub unius Zachariae testimonio veniunt tuam. non legit σου, ante te. quod tamen in Graecis codicibus extat, i a Vulgato atque Arabe lectum fuit. Illi D. Syrus,
172쪽
s. M A R C. C A P. I. 7, 3V E R s. 4. I ίνης βα ἄφων ω τῆ ρ μω. BeZα , Baptizabat Iohannes in deserto. Malim cum Vulgato, Fuit IODannes in deserto baptizans. nec displicet sententia Vallae, qui verbum a sequentibus separandum esse existimabat, ut sit haec sententia, quendam Ioannem extitisse qui in deserto baptizaret. Nam praeterquam quod a nuncupatione viri ante non nominati potius quam ab ejus actione, ut inquit Valla, incipiendum fuit, confirmari id videtur, quia non dixit determinate OI ωαδε ης, sed indefinite absque determinante articulo i. Ioannes quidam. siicut Ioan. I. 6, πιθρωπ', fuit homo quidam. praesertim si cum verborum situm sequamur, qui apud Vulgatum &Syrum est, qui ponunt ante βαάψων. tum enim haec distinctio commode adhibetur, Dis Ioannes in deserto, baptizans o praedicans es c. Malim tamen accipere sicut Ioan. 19, γγνο νον, prope navem venientem. Et Luc. Io. 32, Λώτης -ο' τ rami , quum Levisa venisset ad eum locum. Ita hic: et enit Iohannes baptizans circ. ut idem sit quod Mat. 3. 3,-I'ωαίνης κηρυμων. V E R s. s. Et exibat ad eum omnis Iudaica remio , ρρ λυροτα '--νIς ω τω ζορδων, &c. Syrus, Vulgatus, Arabs, S vetustissimus BeZae codex legerunt, e - ες οἱ i ροολυμῶται' κλ ἐβαπli νγ αν τοῦ Γορδάνη. dissocata voce
se autem Ioannes indutus erat ve-simenio pili camelorum . Singulare mutavit in plurale. ut& Cl. Beza vertit, indutus erat pilis camelorum. nescio an prudenter satis. neque enim hic pili multorum camelorum intelligulitur, qui ab eorum velleribus avulsi. deinde rursus contexti fiterint. inde enim pretiosae vestes fieri. V solent,
173쪽
is COMMENTARIVS IN sblent, quae camelotae nostra tibiis dicuntur, Ioanni nostro nequaquam congruae. Sed unius cameli pilosa pellis intelligitur, quam corpori suo circumjecit, S pelliceo cingulosirmavit. qualis illa fuit Eliae Prophetae,. deserto conveniens vestis, procul dubio aut , aut μηλωτὴ, aut mγειον - , de quibus Paulus Hebr. Ir.37. Eiusmodi enim vestes luxum omnem fastidientes, innocentiae, poenitentiae S austerae vitae signa erant, adeoque Prophetis Dei , calamitosis praesertim temporibus aptissimae. quare de Pseudoprophetae id imitaturi, dicuntur Mail. 7. IS.
Venturi ανυδυμοια προσαιτων. quae non sunt vestimenta ex lana ovium contexta,ex ea enim fiunt pretiosissima S: splendida, sed , pellis ivium intelliguntur,quibus Pseudoprophetae induti humilitatis mansuetudinisque insignon cciem essent prae se laturi.
pellicea ad lumbos vos. , plur. in ponitur interdum pro Graeco vas, lorum, corrisea. ac de calceamentorum corrigia dicitur, Luc.ςi6. SI alibi. nec differt multum ab Hebr. arteriae, nervi. ex quibus lora SI corrigiae non raro fiunt. sed vox Syriaca generalius etiam pro gamine, vinculo, cingulo Ferrarius, rigia, ligamen. secundo sereobata. tertio arbor ingens. Inde non tantum hoc loco, sed Actor. 2I. II pro ponitu ,& de lumborum cingulo dicitur. Itaque recte Tremel. MBoder. in Paris zona pellicea in lumbis suis. Ferrar. Jι ὁ α 3 αρna pMerperae. quod autem vocalem ' scribat ad secundam radicalem, est quia offert eam literam per. Mhagiono, ut Amira loquitur in Gram . quam alij efferunti i
174쪽
ut idem loquitur, per Martitono, id est, cursim sine vocaliter Scheva quiescens, hoc modo . quomodo nostrae
labent editiones. V E R s. Io. EIA G. vidi caelos. consentitint Syrus & Arabs. Vulgatus, apertes. Qui S: sesus habet, deficendentem es manentem in eo. Syrus M Arabs, ut cin Graeco, Astendentem super eum. V E R s. II. Tu es lius meus dilectus G ω α δοκη m. Syrus, Vulgatus, tria Bezae vetusta exemplaria, & vetustissimum ejus, legerunt, ae μησα. Arabs, iaci , versio Romana, in te complacui. non intellexit phrasin. ad verbum est, quo in te vel in quo te gavisis sim. id est, simpliciter, c. ω, in quo gavisus sum,. quum enim alloquuntur personam, non possitnt in quo aliter efferre, quam per pronomen relativum kquente affixo secundae per nae. ut&Hebraei dicturi, Tu es is in quo ore. non dicent 'a που Innae, sed vi ποκ . Similiter Syrus, si hoc loco dicere voluisset, in quo complacui , non potuisset aliter quam Arabs,
VER s. H. Κο- ίω coesi Syrus per omnia convenit. Vulgatus & Arabs omittunt , addunt
ucita . Tremel. Impletum ea tempus , se appropinquat regnum calorum. mala appropinquat, quasi nondum adesset. melius Boder. se appropinquavit. ut sciamus factam jam esse appropinquationem, non autem esse in steri. sed magis proprie, es admisit. id enim vox Syriaca proprie valet.accepit hoc loco πιππιε, sicut ab Apost. usurpatur Rom. I . Ia , ii νυξ id est, iam V a. adest
175쪽
OMMENTA LIVS IN adest dies. Optime. quum enim dicatur tempus jam impletum,no intelligitur regnum Dei esse in procinctu ut veniat, sed jam advenisse, quia Rex istius regni aderat, & Euangelium, quod ipsum nomine regni caelorum passim indigetatur, Jam praedicabatur. unde Christiis hic dicit, resipiscite Si credite Euangelio. & vers praeced dicitur ivlise in Galilaeam praedicans Euangelium regni Dei, non certe appropinquantis, sed praesentis. Vide quae pluribus de eadem phrasi observavimus ad Matth. 24. 2.
dite Euangelio. neglexerunt praepositionem L . quod N inversione Syri fecerunt Trem.& Bod. atque in Arabis versio Romana. non laudo.Neque enim frustra phrasin Hebraeam ab Euangelista retentam censeo. Sensus est, non modo veritati Euangeli j credendum, sed & in ea doctrina omnem salutis fiduciam ponenda . Verto ergo, credise m Euangelio. VE R S. I 6. Πευ-των θ - sic Syrus es ambutins. At Vulg. spraeteriens. Arabs, o, quum praeterjt. Nam de in duobus Begae vetustis codicibus ejusque vetustissimo legebatur est γων. Porro, Syrus vertit In m. Trem. cim
cum micina loca maris Gabtiae . illud vicina loca non est apud. Syrum. Boder. circa mare Galilaeae. Ferrarius, 'in circa , praepositio. Probo interpretationem, si circa accipiatur pro circum, vel circumcirca. quo sensu non raro accipitur apud Vulgatum Interprete . ut Marc. 3. 32, sedebat turbae πι, circa eum. Luc. 7. IT , ω meis' τῆ omnem circa regionem. Luc. 9. I 2, εις τας κώμας, vilias quaci
ea sunt. circumjacentes. Oc. intue dum fodiam -- , circa eam. Za, circum eam. Sed si circa accipiatur
176쪽
S. M A R. c. C A P. I. is tur pro iuxta, quae vulgatissima ejus est significatio, &hoc
loco a lectore arripi posset, quia in Graeco est, Καὶ πεπιε- Των retia λαμ- μ αλιλιωας, non fert eam inter retationem dictio Syriaca. Nam ἀν λαα - , quoa Mari . I, & alibi, Vulgatus vertit circa mare, Syrus solet vertere
l cit circum mare . ut legisse videatur ἀθθαλαασαν. aliter enim apud Syros non usurpatur, quam pro circuitu. ut 5 verbum 'cinxit, circuivit. Arabs Graecum textum secutus vertit Iuxta mare LV E R S. 2I. Και ει ατορcos εἰς Καπιρναουμ' - λως πις σα Πῖοι νέαλθων εἰς μυαγωγία , ἐλδασκε. Syrus videtur legisse, Καὶ es λθον εἰς ΚαπερναουW s .cλως nis σάββααν ἐδίδασκω G F -υαγωγοῆς ααίν. Arabs , e ειπλθων εἰς Καπιρνιευε, ελ- δασκεν o mccαMν GF -αγω ς -των. quomodo BeZae codices variarint, vide in Clus notis. V E R s. 26. Κο- οπαράξω - πι τη πνευμοι. Vulgatus MBeZa verterunt per Syrus, Gai O projecit eum. ut & Marc. 9. is vertit per alb/ά a Ga sileom. quod non prorsus repudiandum esse, ibi observamtis.
V E R s. 28. Exivit autem fama ejus statim εἰς ολ τίω --χωρον ΓαλιλωM, BeZa, in totam regioxem circumjacentem Galilaea. Vulgatus non addidit circumjacentem,lat nec Syrus,
nec Arabs. neque enim existimaru t, quod voluit Cl. Beza, sensum esse, famam Christi non modo per totam Galilaeam. sed etiam per vicinas regiones sparsam: verum ολ υτίω Γαλιλαιας esse totam Galilaeae rcgionem circum quaque. sicut ii non comprehendat remones Galilaeam undequaqie cingentes , sed univcrsam 'Galilaeam, quaquaversum sitis limitibus circumcirca exten
177쪽
118 COMMENTARIVS IN ditur. Quod procul dubio rectum est. Nam & Lxx laterpretes Detit. 3. aliquoties a. 'κ an a omnem tractum Argob, vertunt Αχώβ. adeo ut εἰς ολίαν τά -- Γαλιλαίας, Hebraice dici debeatrum tractum Galitiae. vel quod idem est bba. nam Mid saepe Lxx per exponunt. neutra phrasis permittit ἀυ cxtendere extra limites ipsius Galilaeae. quod idem observandum Marc 6. s. ubi επῆ μονkς λίαν ἀω ον ΞκωL,inthul significat nisi percurrisse cos totum regionis istius tractum,. quare Syrus solummodo dixit
.am Vulgatus, Vniversam regionem illam , non sit BeZa, totam circumjacentem regionem ligam. quibus tamen ipsis verbis, non alia quam tota terra GenncZareth circumquaque intelligi potest. quia pronomen Gκωίω, istam , demonstrat terram in quam ingrcssu S erat, non autem aliasTegiones circum eam jacentes. V E R S. 36. Κα κατελωξαν - πν ο Σιμων - οἱ μετ α si
Syrus,m OOcn or quaerebant eum. optime, etsi enim ' roprie S plerumque sit persequi laedendi animo, quod Hebraei dicunt 'ν , apud Lxx Interpretestamen non raro usurpatur pro prosequi consequendi & obtinendi gratia, quia & Hebraeorum ' ita interdum sumi
- λωΗ με. Psal. 38. 2I, ara a U, επει κα-Aω.ν ἀναγλVulgatus pro κατελωξαν legit καπλωξεν. Syrus & Arabs in plurali. V E R.S. 38. εἰς τας εχοί ας κωμοπι λψς. Primo observavit Cl. Bera Syrum omnino perperam legisse ἄγετε,ite. vertit sane ite . an autem omnino perperam, Maia legerit αγri, nescio. nam&Ioan. II. I ,α ααγω
178쪽
S. M A R c. C A P. I. deretur L . aut simile quid, res clara esset. nam & Arabs hoc loco habet ambulute nobiscum, . id est, ambulemus. Et Ioan . II.7. SI Is, ite nobisium. i. camus: phrasi Arabibus usitatissima. Deinde re- , cte observavit, in quodam exemplari legi εἰς πις ἐμυς f εἰς τοις κωμας, atque ita veterem Interpretem SI Syrum legisse. non tamen codem ordine verborui . Syrus enim
, in pagos in civitates propinquas. . Arabs similiter. Vulgatus, ximos vicos o civitates. ubi obiter observandum, in omni . ius editionibus Syriacis scribi l5 3 m. est tamen Vau legendum per Scheva, quamque habet vocalem de
bet sequenti lamed. hoc modo it ac Lo. Por
ro Beza vertit oppidula , quae scilicet inter vicos& urbes media sint. Gloss. κωμοπιλις oppidum,conciliabulum. Sequitur solus Arabs habet ut praedicemuτ. εἰς τοῦπα Syrus, Vulgatus, & Arabs legerunt ἱλη λυθα, veni. sicut in M. S. codice legit Beza . V E R S. qq. Σεα ω δεῖξον τω ιερεῖ sic & Arabs. At Syrus, Sacerdotibus. Vulgatus, principi Sacerdotum, τω C A P. II. V E R s. I. Et rursus intravis Capernaum λ' ἡμερων. Syrus, Boderianus verbolenus, sed obscure, ad
dies. Tremel. aliquot Recte observavit doctis. Beza, M. in hac phrasi interstitium temporis denotare, Δ sepe per bene reddi, quod Syrus passim per praepo
179쪽
dio m y. Trem. adeo ut non posset capere eos , ne
quidem locus ante portam. Boder. in Regijs , ita ut non posset comprehendere eos , ne vesibutam quidem ianuae. recte, si modo platea ante sanuam vocari possit vestibulum. in Paris ita ut non posset capere eos non etiam ante fortam. Verto, ne quidem anterius portae. etsi enim passim Valeat ante, proprie tamen est nomen substantivu . ut & apud Hebraeos adc al, quae deinde adverbiascunt. hinc ast xa recipit instar nominum, m .m anterioritates ejw,I. ante eum.
sicut circuitus eseu, i. circum ipsum. Arabs habet, O di locus ad porta. porro editiones omnes ha
bent .est . quod tamen legendum fortassistat in praete
rito primae conjug. ut ad verbum sit, ita ut non potuerit ceperit, i. potuerit capere. sicut supra cap. I 3s, antevertit surrexit , i. anteVertit surgere. Aut erit Benondi, potuit capere. caepit praedicare. idyraefero. V E R S. 4. Uenderunt in tectum. Haec in Graecis exemplaribus non extant. nec in vulgato, nec in Arabe. addita videntur ex Luc. s I9. autem, quod in Graeco textu extat, a Syro & Arabe omittitur. Vulgatus Vertit V E R S. 7. Τί λαλει βλασφημίας; Non obse Vavit
180쪽
S. M A R C. C A P. II. 16ivavit Beza ullam exemplarium discrepantiam. nec discrepat Syrus, nisi quod δεω omiserit, & legerit βλα. Vulgatus autem , diuid hic sic loquitur t plus hemat. πιβλασφημεῖ. Arabs, testa xub eγ', πις ο λαλων βλασς μιας;
al ol , Trem. tibi dico ego . quod quum legeret Cl. BeZa, existimavit ego, loco praesertim postremo positum magnam habere emphasin , ac si diceret Christus, Agnoscite me verum quoque Deum esse. nam ego ipse, ut autoritate prςditus, tibi paralytico dico &c. Nullam tamen hoc infert emphasin. nam i l tan
o&J sine ulla emphasii. Syri enim
quum ex participio formant praesens indicativi, semper ei subjungunt pronomen istius personae, quam exprimere volunt, praeterquam tertia . V E R S. I 6. Τίοπι se F τελωνων νῶι αμαρτωλων ἐθ4ὀπιν ;In quodam exemplari, inquit BeZa, ut Mapud Syrum Interpretem, additur ο λδασκαλ - , Doctor vester. quod etiam convertit Vetus Interpres,& diserte legit Augustinus de consensu Evang. lib. 2. cap. 27. Apud Syrum interpretem non legitur. sed apud Arabem, . VERS. 17. A'μαρτωλους Syrus, Vulgatus,&duo ex vetustis Bezae exemplaribus non legerunt εἰς με- Γνοι-. Arabs legi . VER s. i'. Serν Ηονον μεθ' ἐαυτων τὼ νυμφίον , ουδ--θνηπά b. pro omnibus his Syrus tantum habeto non. quum enim praecesserit interrogatio, possuntne sit, ibatimi Dis re, quamdiu oc. simpliciter respondet, non. Arabs &Vulgatus Graeca sequuntur.