장음표시 사용
211쪽
os, quasi profani. tamen, quando muουδήοις opponuntur, dici ipsi solent , Aramaei. quomodo Ahoc loco E'Aλίωις dici poterat , -- , quadere alibi. Arabs ad verbum vertit, Graeca. quod autem sequitur, Συροφοοιμα τω , in editione Romana Vertitur, Adυ - , genὐ ex Phornici. . In Erpentana autem pro , legitur ae J, quod etiam Phoeniciam denotat: proprie tamen miλοτ 15, cavitatem, estque Carlesria, quae Libano & Antilibano inclusa Phoeniciam continet. Syrus, I ' , ex Phoenicia 'riae. unde discere est, cur Phoenices Punici etiam dicti sint, quia nempe Phoenicia Una, niti, Syris dicta est.
αλ ως. Pro e nibus Dra es Sidonis, Vulgatus & duo Beetae codices legerunt, De nibus Dri venit per Sidonem ad mare Ga a. Arabs, venit ad Sidonem
se mare Galitia. Syrus hic cum Graeco contextu conveni . At pro, ἀνα μίων τῶν Ουων Δεκαπολεως, habet,lLL. - , ad terminum Decapoleos. Arabs au-xom, o a' --ises ob ,s ad medium terminorum D capoleos. Variae hae lectiones nequaquam pugnan . quae cnim lectio habet, Christum per Sidonem prosectum esse ad mare Galilaeae, non intelligit ipsam urbem, ac si eam ingressus fuisset, sed regionem Sidonis, in quam ingressum fuisse Christum fateri etiam coguntur, qui legunt eum ex finibus Tyri S: Sidonis egressum fuissG. Statuamus ergo, Christum
212쪽
S. M A R C. C A P. VII. 1 3 Christum ex Tyriorum regione ivisse Sidoniorum versus :inde per tribus Ascher SE Naphthali versus Decapolin, atque ita per medium ejus ad mare Galilaeae, eadem crit omnium mens.ex tribu enim Ascher,quq in confiniis estTyri& Sidonis, ad mare Galilaeae pertingere non potuit, quin per mediam Decapolin transired. V E R s. 32. Osserunt ei surdum, Arabs, , ut & vulgatus, mutum. non improbo. nam & Exod. q. i I, 'κ , quis facit mutum ' Aquila, Symmachus , SI
Theodotio verterunt,&Esa. 3s. 6, l 3, o cantabit lingua muti, LXX verterunt, ἔ vis γλωμα μογλοιλων. Et hoc quidem miraculum hic commendat. Si enim impeditam selum nodo habuit linguam, surditatis vitium accidentale fuit, non naturale, aut per κωφον non surdus, sed, quod vult Cl. Beza, surdi r δύ- κω γ intelligituz. adeoque utrumque vitium ranabile magis. Sed si uirdus simul de plane mutus fuit, intelligitur natura fuisse surdus,illi enim semper muti. adeoque utrumque vitium non nisi divina virtute curabile. cum eo magis quadrat,quod r=s 37, occasione hujus miraculi turba dicit,e A. αλαλους λαλειν. crgo hic ειο-γιλαλ fuit αλαλγ. unde & , vinculum ejus linguae tribuitur, quod virtute Christi solvi debuit. Maluit tamen Ci. Beza vertere, di ulter loquentem, quem Hebraei aa, gravem ore , Vel l j gravem lingua dicunt. Syrus similiter i Mi. Tremel. Balbutientem. Ferrarius , impeditum lingua, b um. sed scribit derivo ab Hebr.
pN, titubare . inde vara, titabans UngαλV E R s. 36. OGν -m Amς λεςελλε n. Vulgatus, quanto autem eis praecipiebar. Erasmus, quo magis. id est, D'. cui respondet et iam. Laudamus Bezam, qui absque com-B b paratione
213쪽
194 COM MENTARIVs IN paratione vertit, edquantuincunque ipse eis interdixisset.Idem.
de Syriaco Moesta locra ocias laci dici
mus. non rectetid Tremel. quo magis ipse admonebat eos, neque Boder. se quanto magis. Vertendum, quantum
ipse, sc. Belgicb. Unde mat dat siphaer verboodi. nam' V Pnilia est, nisi quantum & quamdiu.
CAP. VIII. VE R s. a. Sm ηλ, quinam. Syrus, JGI' , cn iv, quia ecce. quia ecce jam. cibi Arabs simpliciter
, se benedixit. unde liquet, in his scriptis μογωδί idem esse . quare is . seq. pro est
V E R s. I 2. men dico vobis, εἰ, si dabitur. Syrus & non dabitur, ύ quomodo in uno codice legebat BeZa,. VERS. I3. A'πῆλθεν εις solus Syrus legit αα abierunt. VER s. r . Κῶ ἐπιλάθονυ οἱ μαλτο--ἄρτους. Vulg. Syrus & Arabs non legerunt οἰ μαλ . VER s. 2o. O τι-εις ob τε si Bλως. Solus
Syrus praemittit inocta , dicitiasse
214쪽
quomodo non urique nunc intestigitὼ'id est,ut Vulgattis habet, quomodo nondum intes tu ρ nam & in uno codice Clar. B a legit, πως ήπω missiτε. Fateor autem insolens mihi esse citat pro Lia I enim significat tibi ea' vel simpliciter ubi ' quae hic in quadrant. Arabs habet, sisera, quare non intestigito tV E R s. lata Κῶ Syrus quoque in singulari. At Vulgatus & Arabs,inveniunt, in plurali.4
Bezae codex habebat, ἀναcλεψ , se coepit videre , ut habet Vulgatus. Arabs , l.A-, vidit bene. quod propter sequentia superfluum est, adeoque a Syro prorsus omissum; sequitur cnim,--κα n D, s υἱοῦ ψε αλιωγως ἄ-νGς. ubi Syrus, vulgatus de Arabs, ut de duo Be codices legerunt α-νS. auteΠL, quod Cl. Beza vertit procul es dilucide , simpliciter verterunt
iidem clare. sicut Hesychius, τηλοωγως, λαμ πῶς. τηλαυγέμως, λαμπροτοῖ . Gloss. λοωρος, lucidus, praefulgens. undo& LXx dixerunt τηλιω ς, pro I na ,silendidus, pro 'ra, purus, liuidus. item pro ole dor. V E R S. 26. εἰς sita κω alis εἰσελθνς, ει δὲ ειπης Τανἰ τν κωμη. non aliter legerunt Syrus & Arabs. quantopere
autem Vulgatus aliaque exemplaria hincdiscrepent, vide apud Beraim. V E R S. 29. Συ ειο ςος. Solus Syrus addit, ia , . Filius Dei viventis. nisi quod in uno vet. exemplari additum repererit Cl. BeZa, ο ρος θεοῦ. V E R s. 3I. 6 m τὸν κον. οὐθρω που στοΓλοὶ παθῶν. Vi-
215쪽
196 COMMENTARIVs IN dentur Syrus S Arabs' sisse οπι-Quod autem sequitur, - αςL , Vulgatus ad verbum trans. tulit , ct post tres dies resurgere . BeZa, o tribuspost diebuου.
syriis. J5ΚΤ , t in , ad diem tertium . Arabs,
, in interiis. Id ipsum hic designare, doctissime evincit Clar. Beza in cruditissimis suis notis. Quibus hoc tantum addo, poni tres dies esse, peuquam temrim dies advenerit. nam e tu dictum fuisset, quum tres dies impleti erunt, resurget, ne sic quidem quartus, sed tertius tantum dies denotatus fuisset . ut Luc. 2. 2I, Καὶ mPηα -οκώ ζ' non intelliguntur octo dies exacti. tum cnim nonus indicaretur, tanquam verum circumcidendi tempus. quum ex lege constet, intra octavum id fuisse faciendum, . Sensus ergo est, quum octav G dies avi venisset. Sic Act. 2. I. Κα τω σμ πληροῦQς ἀν-πιν- Vulgatus, ct quum complerentur dies Pentecostis. Beza recte, quum autem advenisu dies Pentecostes. Observa
hic Lector, quum impleri vel compleri dicuntur dies in Scriptura, non id intelligi de impletione horarum die sed
numeri ipsorum dierum . Ex. gr. a Paschate ad Pentecosten numerandi crant dies so.ubi ergo quinquagesimus advenisset, recte dicuntur completi dies Pentecostes. Anato infante usque ad circumcisionem numerandi erant dies octo. quum ergo octavus dies advenisset, recte dicuntur impleti octo dies. Sic a sepulto Christo usque ad ejus resu rectionem numerandi crant dies tres. quum ergo tertius dies advenisset, recte dicuntur tres dies impleti. Itaque poct ires dies , est post trium dierum numerum, non post trium dierum horas omnes exactas. ex Hebraisino id est, ubi seo impleri, ita usurpatur ut diximus. Locus illustris est
216쪽
S. M A R c. C A P. VIII. I97 Vides κri semel per semel per κα- verti, ut intelligvinus, impletos tum dici dies, quum numerum suum sunt consecuti C A P. IX. V E R s. 3. Pναφώ. Arabs, dealbator, i. fullo. Syrus pro eo habet, L. a I homines. vertit enim, quomodo quomines dealbare in terra non possunt.
wm a. NS . Orfuit nubes quae obumbrabat eos. dubito an rectum sit illud si enim, ut v supra i indicat, est benoni Aphel, ab obumbravii in eadem historia, Luc. 9. q. & Mat. I Ps. est praeteritum, m. a. i i ta , nubes obumbravit eos, bostulat Grammatica ut in Ben. inde fiat foemin, unico tantum Lamed. At si est Benoni Pael a
4 , quod testo Ferrario itam significat: Grammatica postulat, ut Benoni ibi sit , foemin. lI M praeposito 3, R Si in; . quomodo hic legendum
judicium fiat de Hebr. 9.s, i motata a mo , , idio', Cherubiniobumbrantes propitiatorium . Sisiscus est, dabitur cruditioribus oc- cauo nos & alios erudiendi.
Verbum, , quid esset haec 5 3 resurre-
217쪽
merbum, quum resurrexerit ex mortuis. Sic & Vulgatus, nisi quod non habeat, hoc verbum . V E R s. ita Η'λιας 'ελθων σπωπνω ακαAg α et I πως γέγω ρα U πν κον ἔπιθρωπου, Existimat Cl. Beza,n, oportet, supplendum ante nα.
quod & Tremel. fecit in Syro. Sed laudo Vulgatum qui id non fecit. sic verto, Elias quidem veniens primum conitituet omnia, etiam quomodosiriptum es de illo hominis, quod multa patietur se pro nihilo habebitur. apud LXX Interpretes non solum pro- ion, reddidit, restitiis, sed etiam proj, cococavit, , sidere se permanere fecit, πρ , consiluit, , fulcivit, stabilivit usurpatu . est enim efficere ut res sit in suo reisto loco S statu. Ita hoc loco sensus est, Ioannis Baptistae munus esse, ut omnia Dei promissa in suo jam statu& loco posita esse doceat. Deinde non sumo hic pro ως vel λως quod fecit Cl. Beza, etsi fateatur obscuram esse phrasim, nec usquam alibi sibi lectam: sed sicut Marc. 2.26, An non legi iis quidfecerit David,πως -λθεν, quomodo intraverit, id est, οπι εισῆλθεν, quod intraverit. neque
enim de modo hic agitur quo intravit, sed de re ipsa, quod intravit, ibique panes edit propositionis. adde Marc. S.I6, Narraverunt i s qui viderant, πως sis εν, quomodo factum fuerat, id est, τὸ quod e tam fuerat Daemoniaco. scut& in familiari sermone dicimus, audi quomodo loquatur, id cst , quid loquatur. Ita& hoc loco, est mγυμ ιδ ον. Sensus est: Elias praecursererit Messiae, &omnia quae promisit Deus stabiliet suoque in loco constituet,
etiam hoc ipsum quod de filio hominis scriptum est, quod multa patietur, S c. quod sane egregie praestitit,ubi digito cum demonstrans dixit, Ecce agnum Dei qui tollit peccata. mundi.
218쪽
S. A R C. A P. I i99 mundi. eorum enim Verborum sensus est, Ecce eum qui peccata mundi instar agni portans, multa patietur, occidetur & pro nihilo habebitu . Accurate transtulit Arabs, Tunc dixit eis, quod Eli, jam venit primum , cs rectis cavit . omnia, quod Friptum fuit de iis hominis , quod patietur multa se reprobabitur. id est, hocstiam rectificavit, quod de passionibus filii hominis scriptum erat. quia nempe non recte de ea re judicabant Iudaei. atque eo sensit recte etiam vertitur rectituet. Potest tamen πως etiam verti, rectituet omnia , se quomodo 'iptum si desilio id est. inter caetera hoc etiam restituet, quomodo de passionibus Christi scriptum sit, id palam, clare M recto docebit . Id praefero, quia propriam & genuinam . πως
significationem retinet. ινια autem non semper τελικω , sed& άλκως pro quod saepe usurpari,patet ex Ioan. IS. 8. 3 Ioan. q. Apoc. i 3. 33. & aliunde.. V E R S. I S. consentiunt Syrus& Arabs. At Vulgatus, Stupefactus est 6 expaverunt. V E R S. 36. Et interrogavit Tm μοι sis , fribas consentiunt Syr. M Arab. Vulgatus, eos. Sequitur, quid altercamini ,πεις ἐαυτους; vulg. Sc Beza, inter vos. Frobeniana editio habet, αός-Nίς, adversast s. Syrus, OGI L, cum ipsis. Arabs, quid quaeritis ab illi, r. . Boder. in Reg. or ubicunque conculcaverit eum, conterit eum, disievit, a redet dentibus suis or exarsit. non recto conculcaverit eum. inelius in Paris ut oc Tremel.
219쪽
aoo COMMENTARIVS IN ubi aprrehendit eum . At errant ambo, primum quod Nom . &quae sequuntur,retulerint ad , spiritum. Sic enim dicendum fuerat Τα . cu , foeminino gen. ut antς de co dixit' est enim G foem. gen. Syrus ergo refert illud, ut &M is , ad puerum s itu correptum . deinde quod tam verterint, odisievit, Trem. o lacerat. verte,sesumat , nempe puer. Ferrarius , dumavit. , sum . quare S Masius errare videtur, qui
dicit esse palpitaret , ut moribundi. ter in N. Test. extat pro Scindlerus tradit, Chald. & Syri
idem esse quod Hebr. tremuit. SI citat a Reg. 2s. q. ubi pro wn a paro, disrupta in civitaου, legeretur in Thar. myrinio, quod vertit, se commota eis civitas. crror est. legendum reum, o Hyrupta eis. non a sed a mn, rupit. unde est Ithpeel scemin. ς κ. &sic convenit cum quod foemin. gen. cst. Porro Boderivertit, conterii eum. melius Tremel. prosernit eum. verto, allidit eum, nempe terrae. Ferrar. perc fit virga,
decussit, allisit. , percussio qua virga si decessio,
alliseo. Lex. Syr. Arab. , coli dunt, comprimunt. optime videtur Syrus vertisse quod dicit Marcus A nν. Viagatus, allidis illum. melius meo judicio quam Bera, lacerat eum. ρέω ν enim Hesychius non
tantum exponit - ν, sed& τυ ρειν, κροτειν. undet
me; ἡ ἐν τῶ allideresse. quomodo & Scaliger in notis ad proverbium Arab. 7. centur.2. explicat ex Tertulliano
220쪽
S. M A R C. C A P. I c. ror Iiano illud Matth. 7, υμαι, ne allidant vos. Arabs quoq, eodem sensu locum nostium vertit, ia, subicumque apprehendit eum , prostravit eum. enim Arabibus cstproseravit. quomodo usurpatur I .
ut & passiv. prosterni, Ps. 6. Io. SI Scaliger dicto loco docet, esse acidere sis , ut faciunt luctatores . nec celare possumus, quod sequitur hic apud Marc. 2o, τὸ in μοι ἐατάρυξεν ἀυυν, quod Beza vertit, Spiritus diserisit eum. ab Arabe & Syro eodem modo verti quo ante ρη ori, ab illo ab hoc allisit, prostravit eum. non hercle meo Judicio male. ιαανάiab enim non semper significat dilaniare in partes se disterpere, sed & simpliciter commovere,
narum immissione. Sic & apud LXX: 2 Sam. Er. 8. ubi de coelis dicitur, ',n et rann , o concusi sunt quia irasiebatur, Verterunt, Sic Ier. q. 19, 'a, ', d n perstrepit mihi cor meum, αταχρω σε - ἡκαῖδα
μου. Hinc apud HeZychium ιαπαραεομε , radimur, turbamur. Vnde liquido constat, neque hic male vertisse Vulgatum , Spiritus conturbaetit istum. id est , sic illum concussit, ut in terram concidere coactus fuc
volvebatse,s lacerabat.verbum non alibi in Nov. Test. cxtat. per conjecturam itaque ex Graeco Gκυλ-πvertcrunt. voluissem & A .. A per conjecturam vertissente Graeco ἀφυζων. Masius in Pecul. tradit esse palpitare, hoc est ἀγο - , ut illi qui sacro morbo correpti, C c aut