장음표시 사용
221쪽
ro1 COMMENTARIVs IN aut animi deliquium patientes palpitant. Addit tamen Iud. q. poni pro ράμω Vel γράπω, coniundere,frangere, rumpere, dissipare. non aliam significationem dat Ferrarius. contudit. l. contusio ex casu. quod huic loco apprime convenit. quia enim praecedit, or cecidit super terram , recte additur, se contundebat se se stumabat. optime describitur gestus eorum qui comitiali morbo corripiuntur. ubi in terram conciderunt, Volutant f e,& inter volutandum contundunt sic ad solum, & spumant. Sic &Arabs, ceciditsuper terram verberandost, vel contundendo se, s=umando. quum enim id hominum genus se volutat, violenter se de latere in latus impellunt, quod non absque contusione contingere potest. V E R S. 23. Πωλολν, Vullg. ab infantia. Servato quidem sensu, inquit Cl. Beza, sed non sine mutatione, quae minime fuit necessaria. corrigit ergo, ab infante. malim tamen Vulgati vestigiis insistere. Gloss. apuericia. recte, est enim α λαι pueritia, infantia. itaque ατ λοθεν potius ab infantia, quam ab infante. Syrus, a pueritia ejus. Arabs, idem.
-ν Γ λ-ατὰ τω m pd ον2. Vulgatus dc Syrus si potes credere. Existimarunt vacare articulum N, & solummodo indicare id quod dictum est. Sicut Luc. 22. 4, est γυμμίεῖς το πως ἁ λωαν -υν. Et i s. a ,-οῶπι ηρξω, γεῖν πός εαυτους πισοῦ ει dcc. Vel non legerunt τι, ut nec vetustissimum Bezae exemplar. Quia tamen maximo consensu in reliquis exemplaribus id invenit, vertit vir Cl. spotes hoc credere. τι pro τοῦτο. etsi id fateatur in soluta oratione durum esse . deinde situm verborum mutavit, ut facilior
222쪽
S. M A R C. C A P. IX. 2o3lior sit sensus. nam & in caeteris exemplaribus, τι cum Verbo moliae conjunctima reperit. Verum subjunctum ne an praemissum, non indicat. si enim legit,ci motaes πι, procul dubio pro τοῦπ ponitur. at si,ει Amoems ra motiae ,Vertere licet simpliciter, si potes credere , ut et, nihil nisi ipsam credendi actionem denotet. Sicut Phil. I. 29, οπι υμῖν εχαε βη τι Τίασἐρ-ώ μονον τὸ εἰς α/πν DArabs habet, I AE
, Dixit ei Iesus, quis hic sermo tuus , quicquid potes ' omnia possibilia sunt credenti. id est, quid hoc sibi vult, quod dixisti, si quid potes t dubitan
quod recte Trem. mortum est. nam post dicendi ac similia verba ' apud Syros vacat, ut & om apud Hellehistas. Hic tamen verti etiam posset, ut ab Arabe factum, cita os x;J,. quod mortuus esset, id est, mortuum eum esse. V E R S. 27. Ei θεν - τὸν, ψ ἀνες i. Syrus - ἀεί non legit. Arabs pro eo habet , essetis. addit vero, o intravit in domum iam. quod nulla alia exemplaria habent.
ut & Vulgatus, BeZa cur non potuimuσξοπι ergo est proails m, ut loquitur in hac sententia Matthaeus, C. I7. q. ist. In uno BeZae codice M S. legebatur λοπι , propterea quod, non satis apte. In alio mi ora, quid es quod e optime. Arabs, quomodo non potuimm Z id est, πως κθη . Considerent eruditi, an non δri hic, ut cepe alibi, C c a Vacare
223쪽
ro COMMENTARIVs IN vacare possit, SC solummodo indicare id quod rogabant,
scilicet, an non potuim in nos ejicere illud daemonium' etsi enim res ipsa doceret eos non potuisse, quia tamen saepe antehac potuerant, non abs re quaerunt, an etiam hac vice nequaquam potuerinti respondet Christus, non nisi per jejunium& preces fieri potuisse. Simylicius tamen est: οτι pro qάare
acccipere. sicut sit pra II. οἱ dcc. Cur dicunt si ibae, oportere ut Elias venias primum Z interrogationem enim cise patet, quia expresse dicitur, εα ρωτων. Et Matth. 17. io. habetur, mota οὶ Γρομμαὶδ &c. quid ergo
friba dcc. τί pro τί pro more. apud Homerum etiam ora pro quare usurpatur. Citat locum Cl. BeZa ad ri. ex Odyss. τ. Κω εξερέιο μαμ οὐλοῖ ο δ Addo alium ex
VERS. 3o. Et inde egressi mrρεπιρά οῆο Γαλι- λωας. Vulgatus, praetergrediebantur Gaulaeam. aut non legit particulam αμ, aut perperam Vertit. BeZa, una ire aciebant per Galitiam. Vtinam vir Doctiss. probasset, ωαρά ε usurpari interdum pro προ ρσοεία . nam quod attinet ad Marc. II. 2o, Και πώὶ Γλωπιρα ορδυοι, οῦδον τίω ακοῖεξηυμ μ - ριζων, certum est στεα πιρα. υίνοι ibi locum non habere. &quum Doctiis Interpres in una editione verterit, or mane adambulantes cui , viderunt eam S c. in altera, or mane iter facientes prope cum, viderunt eam &c. mutato utrobique sine causa verborum situ, S ob eam mutationem addito eam: dubium nemini esse potest, quin melius longe Vulgatus, ct quum mave iravsirent, viderunt ficum&c. Παροπιρcόδμοι hic Vertit, quum transirent, ut & in hoc
nostro quem tractamus loco Syrus , o Goi E. -
iransibant per Galitiam. optime. αγ mρχ ι--ι enim apud LXX interpretes pro mytransire passimustirpatur, S interdum significat Iransire prater, secus , juxta, quod
224쪽
S. M A R c. C A P. IX. quod praeterire M praetergredi dicimus. id est, sic transire,
ut declines, ut Deut. 2. I 8. zκra, za durimi rimae, D - ρά εν σήμερον - ουιοι transis hodie terminos Moab,id est, praetergrederis , per mediam cnim rcgionem Moab non transierunt, sed secus eam , atque ita Marc. II. 2 o. accipitur. Interdum vero, Iransire per, pertransire. ut Dcul. 2. ι . obnanre , et ,στορά ad ε τἀ- ψιόω οι Σαρεθ', transilie vastem Zared, non secus sed percam. unde non tantum hic apud Marcum, sed & apud Lxx cum iis construitur, ut Deu t. a. s. 'rana' κ Naz SP κ , se δε et mare ris εοθ ε 2ψατουίων τ υμών τ ινων Η'mo , Vos transitis per terminos
fratrum vesroru liorum Esau. Quin Sc simpliciter pro a nire, ambulare stimitur, ut Detu. 2. 14. μεριμ οις Βαρνῆ,dies quibus ivlmiu et profecti sumus a Cadsh Barne. S 48. οἰ μερομοι et πορδ ἱ θωωι ἐμπροιθεν, es bellicosipraecedant.
item pro ηra, ire, incedere. ProV. 2. I9, -νος οἱ et D πορα ορδν οι G -τῆ, tam ἀναροέξουm, omnes qui ambulant in ea, non revertentur. observetur constructum
cum G, quod idem est cum qui transeunt per eam. Locum ergo nostrum verte, se illinc egressi, transierunt per Ga-bLam. Arabs, Jaiat, se exivit inde transiensper Gabiaam, in singulari legit quae in Graeco sunt pluralia. male itaque Romana versio, o exierunt inde transeuntes per Galitiam. Etsi enim fatear, singulare praeteritume verti posse ex Arabismo per plurale, si sequens participium plurale esset, S legeretur Mylaec: hic tamen non nisi verbum singulare esse potest, quia sequitur tal di sin singulari.
&c. consentit Arabs. Syrus autem in plurali Misa φοι. Vulgatus prius in plurali, alterum in singulari. non
225쪽
laudo hic rursus versionem Romanam, quae vertit, o venerunt, per plurale. at quod statim sequitur, a ses acii serat domi, per singulare. procul dubio, ut gratificaretur Vulgato. utrumque verbum singulare est, SI convenit cum Graeco. Sequitur ibidem, πι ω-οδω-ἱ-τους
λελογήθθε;Vulgatus & Arabs non legerunt et Syrus legit,& vertit, OBLI O inter vos. V E R s. 38. Vidimus quendam in nomine tuo eiicientem daemonia, ος cis άUλουθῶ ἡμῖν ' sc μωλυσαμ ι τὸν, ἔπι C- ακρ- λουθ ti Syrus & Arabs non legerunt zς ώκ άολουθῶ ἡμιν. Sed quod sequitur,oui co ἀυλουθῶ ηεῶν,legerunt. quod Vulgatus non legit. V E R s. ΑΙ. Ε, τω ονομαῖ μου, ο τι-εςε. Vulg. In
nomine meo, quia Chrisi estis. Beza, id est, quia Christi estis. Syrus & Arabs simpliciter, In nomine, quia Chrim Uias. μου
non legerunt. Porro quod apud Syr. sequitur, , T
m Trem. & Boder . verterunt, non perdet mercedem fam. Sensus rectus est, modo ne tirones existiment, ad verbum id versum. sonat enim, non peribit merces θω. alte
V E R S. . 2. Assi ρομυλιυς, Ap molaris. λήγlapis mola. at Syrus de vulgatus, mola asinaria, ο Πυς, ut cst apud Matthaeum. V E R S. 43. Eις ri σαρ τε ασβε ν. Syrus haec non legit, neque hic neque 4s. Arabs tantum M. τι m'. omittit υασβε ν. sed loco eius transponit membra sequentis versus,& incipit ab , ubi ignis eorum non exsinguitur, es vermis eorum non moritur. versibus tamen As 46, omnia cum Graeco conveniunt. VERS.
226쪽
tro genere sit fribendum , se sint haec i,us legis LAIU2icae
merba. Id nequaquam admittendum censeo. nam παν, omnis res, Syris dicitur. at a simpliciter, est, τας, omnis masculino genere. Arabem autem legisse σαν certum cst.
vertit enim, somnis res. Etsi autem difficilem satis sensum haec Evangelistae verba habeant, quia tamen non solum Graeca omnia exemplaria, sed S: Vulgatus, Sy-'rus SI Arabs ita legerunt, non ausim Cl. Ioc Scaligeri conjecturam, quae in Elencho Serrarii, & in Epistolarum libro
p. 8o7. habetur, probare, legendum scilicet esse, mῖα -- ρ α αλιβ m'. magis arridct, S nexum aptiorem habere videtur vulgata lectio, quam adeo dextro explicat, ut omnia, incomparabilis Theologus I. Calvinus,ut cui ea non sapiunt, delicatum nimis esse oporteat. Portentosum loquendi genus viro maximo Videtur, non magis sane portentosum, quam Matth. 3. σπυβιι ρίζει q.
Hic significatur , spiritualem aquam qua baptiZantur fideles, ibi spiritualem salem quo condiuntur, habere vim ignis, quo nisi affectus suos pravos expurgari patiantur,eXperiundum aliquando fore inextinguibilem gehennae ignem, de quo verki praecedenti actum. omnem enim hominem ignes aliendum: si non iam igne divinae gratiae, certe aliquando igne divinae irae. Quod si cum Cl. viro legas πασα me α, non videxur apta causa dari posse, cur de ea dicatur tantum
feruntur inter se duo saliendi modi, quorum unus sit πυ- se, alter τω αλι. Sicut Mail. 3. conferuntur duo baptizandi modi,
227쪽
1o8 COMMENTARIVS IN modi, unus τω alter τω me . Et sicut ibi Baptista conjungi vult utrumque baptizandi modum, ita hic Servator utrumque saliendi. Saliendum scilicet esse hominem Migne de sile, si Deo acceptus esse,atque ignem aeternum effugere velit. sicut olim in sacrificiis, quo grata Deo offensi& ignis &sal adhiberi debebant.
C A P. X. V E R s. I. Et inde exurgens venit in fines Iudaea, ρυττάρου τοῦ I ορδαίου. Beza, peroram Iordanis. in medio relinquit, ulterior ne an citerior ora intelligatur. In notis videtur citeriorem intellexisse, quia per Peraeam cum profectum negat, quae ultra Iordanem procul dubio sita erat, utpote, teste Plinio, lib. q. cap. Is, Arabiae AEgyptoque proxima, Ma reliquis Iudaeis Iordane amne discreta. Vulgatus,ultra Io danem. videtur legisse , --i'ουλυος πιρ- Ffολλυου, sicut in cademhac historia loquitur Mattia. I9. I. ut sensus sit, venit in ca Iudaeae confinia quae sunt ultra Iordanem. sic Syrus, Q 3 l ruis adversm ripam Iordanis. Arabs, s in adversam ripam Iordanis. Capernaum,quo c-33. ingressiis diccbatur,& unde jam digressus dicitur, ulteriori lordanis ripae proxime adjacebat. ita ut inde per eam ripam compendiosiori longe itinere ad ulteriores Iudaeae fines pervenire potuerit, quam per citeriorem oram. Adde quod Mail. I9. I. dic tur Cnristus fisisse ex Galitia invenisse in fines Iudaea trans Iordanem. sic enim malo cum Vulgato, quam cum secus Iordanem. nam si Capernatim profectus est: in fines Iudaeae per citeriorem Iordanis ripam, Samaria ad dextram relicta, non potest dici solvisse ex Galilaea quia universam Galilaeam inferiorem , per tribus nempe Zabulon &Issachar, transire
debuit, ut porro per tribus Manash, Ephraim & Benjaminin
228쪽
S. M.A R C. C A P. X. 2 opin Iudaeam veniret. neque sequitur ex versione Vulgati, cum per Peraeam trajecto Iordane ex Galilaea in Judaeam venisse. quod fateor non admitendum, quia turba multa eum secuta dicitur. Sed sensus est, cum pedestri itinere, Fστέρω, ut loquitur Marcus, per eam ripam qiuae est ultra Iordanem,iter fecisse Iudaeam versus. nec opus fuit trajicere, quia Capernaum Peraeae proxim E adjacebat. Ac simulac discessit Capernaumo Peraeam versus, statim
V E R s. 6. A m 3 Syrus & vetustiss. Berae codex non legerunt vulgatus Sc Arabs legerunt. V E R S. II. Mοιχατ επ - L . Syrus non legit ἐπ' ἀj-ἀύ. Vulgatus S Arabs legerunt. Vertit hic Lia seper vel
der. in Paris es quum descendisset in viam. male existimarunt in Syris idem cilc quod Hebraeis. Quamobrem in Regiis , or quum iter faceret. bene vertit .m , sed non bene omisit L ,, O ta in via. vertendum ergo, sequum iter faceret in via. Similiter Arados , or dum ilis ambularei in via. In Graeco tamen est, X -ο- εἰς οδον, es egrediente ipso ad viam, vel ad iter. domi enim fuerat, ν. io. inde Jam egreditur, ut se ad iter accingat. VERS. I9. Vulg. ne fraudem fecero, ut& Arabs, ne fraudaveris. BeZa,ne damno afficito quenquam. LXX interpretes utuntur pro Nit, opprest, injuria assecla, sive vi, sive fraudibus, sive calumnia. idem
229쪽
COMMENTARIVS INU E R s. 2I. Iesus autem intuitus eum si rem ανών, dia
sexit eum. Sic quoque Syrus & Arabs. Origenes, inquit Cl. Caseu bonus in notis, cum non satis concoqueret, cur diceretur Claristus eum dilexisse, quem narrant Evangelistae, auditis ipsitis verbis abiisse, videtur αγαπαν maluisse accipere pro osculari quam pro diligere. Addit deinde vir docti stimus: Sane, quum illa vox significet in te dum contentum esse,&acquiescere in aliquo, etsi merito insolens videbitur , non displiceret tamen mihi, si quis ita acciperet, ut intelligatur Christus signum approbationis dediste isti juveni, qui legis praecepta sic servasse dixerat: quasi dixerit Christus, Probo quod ais . laudoque, Vel. Factum bene. aut aliud quid ejusmodi. Hactenus Casau bonus. Cui addimus, ex usu vocis et απαν apud LXX interpretes videri nobis majorem lucem huic loco adferri posse. ibi enim non semper pro diligere, sed S pro amicisbtindisique verbis compestare se laudaresumitur. Vt Cant. I. I ,
P ' commemorabimus, laudabimus,celebrabimin amores tuos prae vino, LXX. άγοιτήσω - μαήτους Gy ρ οἶνον. 2 Paral. I 8. 2,man ,κ- nn se incitavit eum ad scendendum in Ramoth, LXX. , γανα - τὸν Γ ἀναβί-ω, blandis verbis eam
compeliavit ut seniret. diligendi significatio ibi locum habere non potest. Sed optime cxplicuerunt, quomodo Achab Iosaphatum incitaverit ad bellum adversus Ra
describitur hypocrisis Israelitarum , qui cum corde essent impii, ore tam cia blando cum Deo egerunt, amice cum compellarunt & laudarunt. id enim est Hebraeorum rina, blandis verbis conari aliquem illicere es inducere, id LXXπῆν dixerunt. Similiter ergo S hoc loco intelligo, Servatorem nostrum, audita juvenis jactantia, qui se universam legem observasse gloriaretur,noluisse cum aperte mendacii. arguere,
230쪽
S. M Α n. C. C A P. X. a IIargitere, severissique Verbis objurgar , scd ibo σχα -υν, ab blanditus est ei, laudavit cum ac studium quod legi servandae impenderat, amicisque cum super liac re verbis compellavit, ac dixit, εν m Vnum tibi deest. An notat Cl. ga, in duobus codicibus post υ ρει addi, ει πι- λέγωνοι . Arabs quoque ea habet, sed antc εν Syrus & Vulgatus non legerunt. videturque ex Matthaeo hic irrepsisse. In fine autem versus, Vulgatus S Arabs non legerunt-τ Syrus legit.
editione. ubi tollenda est ultima vocalis . nulla adscribitur
in Vien. & Regia. legendum i S.
apud Deum. Sensus idem est. V E R S. 29. Pp γωνιακα. Solus Vulgatus hoc non legit. Syrus & Arabs legerunt, ut & omnia BeZae exemplaria.
VER s. 3b Tradetur principibus sicerdotum se scribis. Solus Vulgatus addidit, essimoribus. Syrus, Arabs, & Bezae exemplaria non legerunt. VER s. o. Non est meum dare,άλω οἶς ηπίμασι , Syrus,
l-4 ta .9 9J, optime Trem. nisi quibus paratum est. 9l enim non modo sed, sed& nisi sgnificat.
sed, nisi tantum, praeter, teste David de Pomis. Ita Christus non negavit suum esse dare coelestcm gloriam , sed Qtum. modo dare aliis quam quibus id paratum est. quod cum icopo convenit. Volebant enim discipuli coronam sibi dari, Dd 1 ante-