장음표시 사용
231쪽
antequam legitime certassent. negat Christiis eam talibus paratam elle : negat de in potestate sis a cile eam talibus dare. De ista significatione particulae vide supra ad
Marc. q. q. 22. V E R S. 42. Οιδρκου ς αξ eii τείνων. Vulgatus, mi videnturprincipari gentibus. Beza, qui censentur imperare, sicut
qui putantur principes populorum. Arabs ,--d fuit:., quod ambiguum cst ob absentiam vocalium. potest enim passive verti, qui putantur quodsint principes populorum, & activo, qui putantse esse principes populorum. posterius clegit versio Romana , quod probo. Et fateor multum me dubitare, an οἱ verti queat, qui censentur,qui putantor. etsi cnim δοκειν passivo sumatur pro videri, non tamen, quod sciam, pro censeri, putari, exi mari. ca cnim significatione activum est, censere, putare, existimare. adeo ut qui censenturves putantur imperare dicendi potius sint ιι δο- Sunt qui οὶ δοκου ς vertant, quibus placet imperare. quam valde insblentem esic locutionem, ait Cl. Casau bonus. Sed non est insolens, δοκειν sumere pro sa- tuere. ut Matth. 3. 9, δοξητε λεγ νειν ἐα-mς, ne statuite diacere in vobis ipsis. Ioan . s. 39, nam vos in iis δεκῶ ra statuito habere vitam aeternam. I Cor. q. 9, δοκω me dec. statuo enim Deum nos Apostolos ultimos osendisse &c. Sic hoc loco, qui satuunt imperare gentibus , qui capessunt gentium imperium, quibus certum & statutum est, οἷς λοοκα , imperare gentibus, illi ossi ν. Sed libet aliud etiam expctiri. O. δοκουντει mihi sunt οἱ G οπες, qui in gloria honoresunt, ac supra alios eminent. quo sensu bis usurpatur ab Apostolo ad Cal. cap. a. nempe φ . 2. & 6. ut M apud Euripidem οἱ teste Stephano , opponuntur τοῖς ιαλ-
NM. Hinc verto, qui in honore sunt ad imperandum gentibus.
232쪽
S. M A:R C. C A P. XI. 2I3 Quod si quis αἰ λκοῦντες eo sentit fateatur ab lute sit trii, sed neget cum infinitivo posse construi, legat historiam Susan
judicibus , qui in honore erant ad gubernandum populum. eadem phrasis est quae hic occurrit. V E R S. 46. Tὶος Sic quoque Vulg.& Arabs. nisi quod hic praeposuerit Bartimam, subjunxerit explicationis gratia i ilius Timaei. Syrus autem, a l rumaeus Eus Timaei. Secun-
dum quam lectionem filius fuisset patri cognominis. magis arridet Vulgata lectio, ut patri nomen fuerit Timaeus, filio Bartimaeus, sicut a patre Tholemaeo, filius nominatus Bartholomaeus. V E R s. G2. Υ σαγε, abi. consentiunt Vulgatus Arabs.
At Syrus, vide. id est, visum recipe, restituatur tibi
visus. prout praecedenti, ἴνα αναβλ έψω, Syrus verterat, ut videam. Sequitur, orsatim visim recepit, s ii,s- τω I' σοῦ ω τν ο Vulgatus & Arabs pro τω i' σου legerunt αwJ Syrus neutrum. vertit enim simpliciter ' 1lό
C A P. XI. V E R s. I. Καὶ ora εἰς I ερουσαλημ, Βη νίαν dcc. Vulgatus, ut & Syrus, inquit Cl Beza, solam Bethaniam commemorat. Circa Syrum lapsus est memoriae. is enim ut & Arabs, Bethphage attingit, & cum Graeco plane conveniunt ambo.
233쪽
ai COMMENTARIVS IN V E R S. 2. Eli ἀά κωμίαν τίν καπνοω2υμων. Solus Syrus legit ημων.
V E R s. 4. Invenietis pultam ligatum ad ostium furis, τἀριφοδου. Vulgatus de Beza , in bivio. Arabs simpliciter, i, J- juxta viam. Syrus, loci ci in platea , vel in vico. id probo. Hesychius, y χροδα, αἰ ἀγράj, λοδοι, vici, plateae, transitus, per quos scilicet hinc intratur, inde
nec video, quid aliud sit apud LXX interpretes Ier. II. 27, e καΓφαγεται αμφοδα sερουσαλ μ , quam, devorabit plateas Hierosolymae. quid enim ibi esset, bivia' V E R s. 8.- ιβάδαι ἔκμάον. Vulgatus& BeZa, alii autem frondes caedebant. Non improbat Cl. Casau bonus, quia additur, εκ τ-ab arboribi . proprie tamen, inquit, id ea vox non significat. citat ex Glossar. vetere, ιβι , stipatio, ramentum. οβάς, framentum. Addimus, Syrum vertere t ramos. Arabem, libriel. idem. Raph tengius, ramin, issus, Lexic. Granat. virgultum,fra letum, Glossari Vbi dissimulare non posissumus, etiam pro virgulto usurpari Esa. s. 13. quod pro Syro atque Arabe facit, & suadet vertere, alii autem caedebant ramos, sive virgulta. ut idem sit quod dixit Matthaeus, α&οι οκλαδους. malim tamen intcr ιβIo dc βάδα distinguere. ut ιβη sit virgultum , ιβας vero virgultis'ernium , sive multitudo virgultorum stratorum aut sternendorum. Hesychius, , γ,ο ράβδων e χλωρων χορτων ΘωMς ε id est, ςβας est stratura ex virgis, viridi gramine, acfoliis. vides etiam fieri ραβδων, ex baculis, virgis,sve minoribus ramis ab arbore resectis. nec tamen ipsos istos baculos, sed vilm, straturam ex iis constantem significare. quia ergo baculos hic caedebant, non quos manibus
234쪽
aut brachiis gestarent,sed quos per viam sternerent sequitur enim κ ἐρρώννυον εις ἀδε οδου recte dixit, boἄον ιβ αι. quia nempe caedebant ramos, unde fierent. sicut quis sertum legere dicitur, qui flores legit unde sertum faciat, per metonymiam. V E R s. Io. Eυλογη η βα πλέα αν ονομαῖε Κο- ώου. Arabs consentit. Vulgatus & Syrus non legerunt eo ονομαῖ Κυώου. Sequitur,cν πὰ negat Cl. BeZa,
Syrum addidisse e. τί--Secutus nempe est interpretationem Tremellii, quae tantum habet, Husichaanah. videtur exemplar, quo usus est, nihil habuisse praeter At Viennensis, Regia, Cotheniensis, S Plantiniana in Ia, addunt i om in in excelss. Arabs quoque legit. V E R s. II. Et ingressu est Hierosol 'mam Dominiu, - ές ο ιερον. vulgatus, Syrus & Arabs non legerunt κέ. V E R s. Ia. καὶ τῆ-εξελ ήντων ἀπα5. Syrus pro εα δεμον habet , ut & vulgatus,dis alia. & pro in ν legit, αδ. Arabs cum Graeco consentit. V E R s. is. Et ingressus Iesus Q ra liρον, in templum. Solus Syrus ad didit, Dra. V E R s. I9. Solus Syrus legit
ad literitis precanties. id est, quum apparueritis coram altari Domini preces vestras flandentes,sive id stando, sive sedendos
235쪽
do, sive jacendo fiat. At Vulgatus, Syrus & Arabs simpliciter, quum stabitis ad orandum . Drusius in Praeter. ad Matth. c. 6. s. ubi dicuntur hypocritae in angulis platearum stantes precari, Vcteres, inquit, orabant stantes, non de geniculis, ut nunc: unde stationes, in quibus legebant in opere Bres th, & precabantur SI jejunabant quater in hebdomada. R. Juda in libro musar sine stationibus non b-s feret mundus. Christiani quoque suas stationes habebant, in quibus stantes orabant. autor Tertullianus. Hinc mmstatio, unum ex septem nominibus orationis. Phesicta, sol. 66. col. 3. Menahem Ebraeus in Mosem, non est alio aliud quam precatio. Scribit hoc fol. 32. col. 3. ad illud, in loco ubi steterat Abraham ante Dominum, quod explicat, ubi oraverat sive precatus fuerat. Haec ille. V E R s. 3o. Eaptisma Ioannis, εξύρωοῦ lia, num ex cario
erat' Syrus, iam J unde erat ρ ex coelo an ex hominibus C A p. XII.
V E R s. I. Et fodit πολί-ιον, Vulgatus &BeZa lacum. pro quo Matth. 2I. 33. cst simplex λL, A. Hebraei vocantar, cavitas ubi uvae vel olivae prelo exprimuntur. LXX nunc λίωὸν, nunc Vz ολὶάιον, nunc vertunt. ubi observandum, λ ωον interdum esse alveum in quem liquor cxpressus distillat, ac tunc idem csse quod ἄτολὶωιον. inter- . dum vero esse ipsum torcular calcatorium in quo calcantur
uvae, sub quo , vel ante quod est vas liquorem expressum recipiens, quod inde G λοιιον vel αυλ άιον dicitur. Syrus vertit Arabs eadem voce se, , quod sicut Graecum λ&ος ω torcular & lacum significat. proprie amen torcular sive prelum. m enim Syris & Arabibus est
236쪽
S. M A R C. C A P. XII. 1i castare, exprimere sive mustum ex uva, sive oleum ex oliva.
Hebraei prolum m dicunt, quod & Syri A L.
Ius Syrus non legit τ γωργοῦν. nam ex priaecedentibus per se intelligitur. VERS. 3. οἱ δὲ λασοντες εδ ρανιωπν. Solus iterum Syrus. non legit λαβοως.
τριωι 3. Vulgatus , A duo Bezae vetusti codices non legerunt λιλ ἔολ οπιῆες. Syrus legit. Arabs pro eo habet O vulaerarunt eum. Porro Γλκεφαλιυω- Syrus Vcrtit contuderunt eum. Arabs, Rom. versio contumeliis a Gerunt eum. V te, capite vulnerarunt eum. id cnim propria quadam voce est apud Arabes γ, unde.&nomen captis vulnus. Sic vulgatus, i um in capite vulneraverunt. Beeta, capus comminuerunt. atque ita procul dubio recte hic verti tradit Cl. Caseu bonus. etsi falcatur valde esse insolens, vero quod ajunt Grammat. τquod & Beza ante cunὸ dixit. Thcophylactus, quo usitatam significationem quodammodo rctineret, ε-ςαλπιωmis Verire αυετ εαμ cκορύφω m. His υβρμν: id est, omni contumeliarum genere quasi in summam quandam redacto affecerunt, omnemque injuriam in eo veluti consumserunt. Sed durior est ellipsis, ὀκεφαλαίω , supple Eu , in summam quasi redegerunt centumeliam. Ego vero usitatam quoque significationem retinens, a qua nunquam, nisi summa cogente nccessitate, est discedendum, Verto, 6 quum lapida ent eum, breviter vel summatim, compendiose egerunt,inremiserunt inhonorathm. id est, non diu
237쪽
disputarunt sed omnibus scrupulis & dissicultatibus incompendium contractis , breviter dc summatim collegerunt, remittendum cum esse ignominiosc. breviter egerunt . se dimiserunt, id est, breviter dimiserunt, ἀπι- αλιυ. phrasi Hebraeis usitatissima. Porro pro ἀπις ιυνάι--Vulgatus tantum legit, ε τριωσαν, or contunieliu a secerunt , sicut in duobus codicibus legi testatur Cl. Beza. Syrus S: Arabs primam lectionem sequuntur. V E R S. i . E Eco Qωπι Κααυ- ἔ ;- μὸ; ita prorsus legit Syrus. At vulgatus de Arabs non legerunt V E R s. I s. Ipse vero quum sciret A sita i αν,
Arabs, simutilionem ipsorum. At Syrus, Getici
dolum eorum. ut 5 Vulgatus, versutiam eorum. videntur legisse πψουργέ- cx Luca. quod recte observavit Cl. Beza..VE R S. 23. E'ν-οά άνα eri , οτ- άναιςωm. Repetitio- nem illam habent ouoque Arabs, & vulgatus. Syrus Mduo BeZae codices, οται οἰναςωm omittunt. V E R S. 27. οἰκεοῦν ο Θεος νεκρων, Θεος ἰντων. Sic& Arabs. Vulgatus autem & Syrus posterius Θεο. non legerunt. Vide ctiam quae de his ad Mati. 22. 32. nota-
238쪽
S. M A R C. C A P. XII. arysoriis in, Bene domine mi verumque dixisti. quidem in Paris quod unus es Deus, nec est alius praeter eum. quem si dii
Di homo sin Paris. quem) ex toto corde, es ex tota menicies ex tota anima , se ex tota virtute : dili atque proximum
sium sicut seipsim, pim est quam omnia holocausta es sacrificia.
videtur laborasse circa constructionem Syriacam, ac pro
pterea . . Π Vertisse praeter rationem,
sdilexerit. nec Tremel. satis perspicue et Dixit ei illi legis- peritus , Pulchre domine, or veritatem dixisti , quois unus. Syrus non legit ΘεAJ O non est alius praeter eum. Et quod diliget eum homo ex toto corde, es ex tota cogitatione, se ex tota animab se ex tota virtute: es quod ut diluat proximum sumscuisti im,majuisi quam omnia holocauina se viatimae. Nulla est in constructionc Syriaca dissicultas nec obscuritas. sic ad verbum transfero, Dicit ei se siriba, Sene magi-ser es veritatem dixisi, quod unus sit, se non sit alius praeter
eum: se ut diligat eum homo ex toto corde, es ex tota mente,
es ex tota anima, se ex omni facultate, o ut diligat proximum Acut seipsem, mumst omnibus holocausis o sacrificiis.
V E R S. 37. Καὶ ο Vulgatus, Arabs, Beza, ct multa turba dec. videntur per multam turbam intelligere magnam,ut apud Hebraeos in. ter se permutantur. malim, O pleraque turba. nam sicut aliud est παλλοὶ multi, aliud οἱ mμοι, quod saepe dicitur pro plerique, bona pars, ut & το πιλὰ vel pro plerumque, sic aliud est οτολυς eo , multa turba, aliud ο αυλις pleraque turba. Sed S οι ποMasaepius dicitur pro multitudo, multitudo imperita, vulgus, plebs, x pro eo, teste H. Stephano, aliquando οπολῖς OO ,, Vcl ο πολὰς λιis. Sic& hoc loco ο πολυς nihil est nisi multitudo, vulgus, plebs. Sensus est , Pharis eos, Scribas, & primarios populi Christum contemptui habuisse , sed τ mλ- , id est , plebem
239쪽
21o COMMENTARIVs IN libenter eum audivisse. Belgice non male exprimimus,
plane ut Cl. Beza, qui amant ambulare insolis, o salutatio . nes in foris. acceperunt pro At Syrus λ- λοντων volendi significatione vcrtit, verum ante ἀπιασμους leg, cpiλουντων, quod planum prorsus S perspicuum dat sensum. Vulgatus, qui volunt in stolis ambulare, o salutari in foro, id est, ε άοπάζει s. V E R. s. 39. Apud Syrum in editionibus Regia & Cothenensi legitur, J5 . . . se priamos accubitus in coenis. Observatur autem in variis lectionibus, Guidonem Boder. haec ex M. S. Postelli restituisse. quod ergo in Cothen. haec sint, est cx Regiis. Viennensis non habet, nec Trem. Vnde suspicor punctationem quoque nominis i Mod esse a Guidone. alibi enim te gitur nec aliter legendum. V E R S. 42. i 2E in il 'α In Reg. Injecit duo minuta, quod es ocZava
pars. malo. recte vero in Pacissi ut SI Trem. quae sunt octiva. Verto, quae sunt ociantes. De quibus vide quae observavimus ad Matth. s. 27. Hic tantum observamus, quod I Trem. verterit, manim asstres. Quum enim Syrus dicat, inanim esse octavas, nullum ait inter Hebraeorum numismatum nomina se invenire, quod praecise 8. minora numismata contineat praeter astir , quod quartana partem drachmae valet, distributumque in 8. partes, constituit
240쪽
S. M A R C. C A P. XIII. Errstituit minutulos nummos quos vocant ritu a. videtur e
go , inquit, Euangelista, quum dicit mulierem duo inanim iniecisse, quae sunt octava numismatis,cuius nomen retinet)necessario intelligere asstr. Quum ergo dicit , duo manimas si res, aut capiendum id in senit. singulari, ut sensus sit, duo illa manim sive, νεα fuisse duo ma a, quorum unumquodque fuerit octava pars astir, duo autem quarta pars. aut si assi res in accus plur capias . non fuerint exigui nummuli , octavae partes ma)oris, sed majusculi nummi, continentes singuli octo alios minores. quod cum
re nequaquam convenit. Accipiendum puto in accusat. plur. ut manim exponatur per sed erratum videtur in commentario , quod a stir dixerit continere 3 murna,
quum potius assir & u a idem fuerit. fatetur as' id ipsum esse quod Matth. Io. 29 α παυον dicitur. ubi proculdubio exiguus nummulus intelligitur, quum duo passerculi dicuntur venire assario. σάωον Malον, ὼ εἰ ri, citatur ex
Hesychio a Scalig. de re nummaria. In Euang. Matthaei Hebraeo vocatur pap Da moneta parva, vel minima. ubi δ'* , quod alias naturam significat, pro moneta ponitur. Secundum Hesychium ergo, δυο λεπρα quae mulier injecit fuere duo assaria.
V E R S. 2. Ου μη ἀφεθῆ. non relinquetur. Syrus & Arabs, ut S duo vetusti BeZae codices, addunt, zδε, hic. V E R s. 3. Et quum sederet Iesu in monte Olivarum, L. Gai . ta e regione templi, κατ--2Beza, ex advers templi. Vulgatus, contra templum. Arabs, et . s ante templum. Cur autem in monte Oliveti
potius quam alibi dicitur e regione templi sedish, ejusque structuras conspicuas habuisse t Causam tradit Cl. Con- Ee 3 stantinus