장음표시 사용
271쪽
COMMENTA RhVS IN cst ποωhκώτωρ. itaque vertatur hoc loco, universus populus
imperii ejus. possessio I 1 2 1 m dicitur. Arabs habet,
A, Fc a se, id est ad verbum, -- τ οἰκου G. V E R s. 7. Non erat Vsis locus moera ε 3l l . male Guido in Regiis,, habitarent. S in interlinearibus;
tibi habitantes essent. id Syri dicerent , . . ata' i ,
per futurum. Melius ergo Tremellius, ubi habitabant. malim tamen, divertebant, id est, in aedibus istis ad quas di-Verterant non alius ipsis locus crat quam in praesepi. Ad verbum est, tibi soluti erant, sicut in Graeco est, G τῶ μι λύι αἶ. sic enim Graecis diversorium dicitur, quia ibi Jumenta& sarcinae solvebantur. id proprie Syris est l. a. , quod generaliter λυ , , sisere significat, deinde specialiter καί λήν, dissolvere impedimenta , diverti. habitare autem ;
Sed hic minus quadrat, & proprie id est quod dixi. undet A , m domus stationis aut diversionis, pro di-
mersorio. Arabs dixit, ubi diverterunt, vel in hospitium se receperunt. Praeteritum est. itaque sic mala vc tere, quam ut est inversione interlineari Romana, in quo diversarentur. verbum primo desteiaeresignificat, deinde de jumento descendere ad divertendum, diverti, in hos i-riumst recipere. V E R s. 8. Dicuntur pastores suisse in eadem regione,c OGI , Trem. qui habitabani illic. Boder. qui degebant. malim, qui commorabantur illic, ut solent qui aliquo solum divertunt. In Graeco cst α ριωλοῦ, πις. Vulgatus S Erasmus, vigilantes. quasi ακυπιῶ ες. Beza non diu simili multum senti, excubantes. malim,in agris commorantes. Hesy-
272쪽
S. L v e C A P. II. 2ΠHesyclitus, , ωλοι,οὶ οἰκῶ νυέερcονπις. Α' ζαλλοιο, eo ιεκύς-λιθμου. Α κοαγλον , υ- θρον. dimi ergo, qui in agris sit bdio degunt. Arabs vertit, M.t pasientes vn agro quae sequuntur,s ψυλαμοζες φυλακας νυκlας reis m ou Urων, Vertit, et F Ogilantes custodiam noctis per vices super greges suos. V E R S. II. Ο πεπά, Wύν -μερον σωτήρ. BeZa, nempe natum esse vobis hodieservatorem; om accepit At Syrus vertit, per ἔ-a enim. Arabs: per rusti eo quod. αἰτο- λογκως acceperunt. Sic dc Vulgatus , quia natus est sobis. Saepe tamen quia ipsi est quod, ut sensiis quoque ejus esse postit, quod natus est vobis, id est, natum esse vobis. Senius fere eodem redit. V E R s. Iq. ΚM G αγ'ώmiς α δοκια. Syrus vertit,
Bodcr. in Paris certerunt, or nuncium bonum erga homines. nuncium t dicitur, non l. m. itaque Bo-der. in Reg. se voluntas bona hominibus. id magis etiam a Syro recedit. l. P .co Syris, ut 55 Arabibus dicitur. vide i Thess. 2. I 6. Tit. 2. I3. Aist. 24. IS. I. Tim . . s. nec aliam ejus intcrpretationem dat Ferrarius. a zΣ. , quod nunc annuntiare, nunc sperare, considere significat. posterior significatio est ab Hebr. 'ira speravit. prior a Τῖ annuntiavit, transpositis literis. vertendum itaque, sora bona hominibus. pacem enim cum Deo sequitur spes. Videtur Syrus ae δοκια derivasse non a δοκεω, sed a δικαίω, exspecto, sero. unde: προσδοκια exsectatio. Quod autem Tremel. observat, posse verba Syriaca etiam accipi de interno animi sensi S cogitatione, quae idem plane ut quod Graecumcδοκια, bona voluntas: ad quae F. Iunius addit, sic hoc malle,
273쪽
2s COMMENTARIVs IN quod . ' ctiam meditari se deliberare sum non existimo id rectum. etsi enim in Kal significet putare, arbitrari, opinari, spro meditari aut deliberare non meminimus occurrere, nec in lexicis reperimus) unde nomen existima
s em tantum significat, apiet, ubi hoc verbu sterare significat. Arabs vertit, Ut in quod Romana versio transtulit, oris hominibi hilaritas. malim, beneplaritum vel delectatio. verbum enim non trantum gaudere , sed Sc acceptam habere , delectari significat. ut Mattii. 3. in quo bene mihi placui, acquievi, delectatus sum.
Trem. 5: Boder. in Paris defendamus usique in Bethlehem. rcspexcrunt Hebraeorum et defendit. at est a liem, quod erudire, fuere, navigare, iter facere significat. posterior significatio est hujus loci. laudo itaque Boder. in Reg. proficiscamur vique in Bethlehem. unde nomen lia iter diei unius, infra 44. Sequitur hic, Et videamus verbum hoc quo factum es , ο ο Arabs prorsus concordat. Syrus pro ο habet ' L,id est,ωsi Put. Vulgatus autem,quo fecit Dominus se ostendit nobis. fecit se non est in Graeco. neque a Syro & Arabe agnoscitur. VERS. 2I. . mm . . O. Ita scribitur in omnibus editionibus Syriacis . nec videturaliter quam intransitive verti posse, O quum impleti essent octodies. fora ἐπληθησαις κεραι ούω. tamen. in paci non nisi transitive in aliis locis sumitur. nec alia fgnificatione
274쪽
S. L v c AE C A P. II. asstione citatur a Ferrario. In Kal auteni intransitivὰ&transitive sumitur, pro impleri implere. suspicor men. dum hic esse pro nam & hic ipse locus citatur a
Ferrario in ilia pro compleri, de tempore.
V E R s. 22. Et quum impleti essent dies τοῦ Consentiunt vulgatus & Arabs. At Syrus legit MMA. nec mirum, quum plerosque codices SI Originem ita legisse fateatur Cl. BeZa. nec video cur errorem hic statuerint viri docti. Et si enim purificationis lex ad solam matrem expresse pertineret, dubitari tamen nequit quin S infans ea fuerit comprehensius. quum cnim etiam qui immundum Contrectaret, immundus haberetur, quamdiu immunda erat mater, erat & infans, qui in sinu ejus gestabatur, & lacte ejus alebatur. hinc factum, ut, sicut mater toto immunditiei suae tempore, o scilicet diebus, si marem peperisset, a sacrario arcebatur, filius quoque primogenitiis non
nisi elapsis istis diebus tanquam Deo sacer sisteretur, codem scilicet tempore quo purificationis munus offerebatur. Nec praetereunda sunt verba Mosis Lev. Ir. ρs. 6.man na, 'κ la, nam 'o' nκ,dar, es quum impletisῖnt dies purisDcationis ejus pro lis au lia, adferet agnum dcc. unde manifesto liquet, tempus purificationis respectum habui s. ad infiniem, & pro ratione filii aut filiae minus magisve fuisse. dilatum. Quum ergo Servator quoque noster legi divinae fuerit subjectus, nullum impietatis crimen est, si cum una cum matre sua ad quadragesimum usque diem juxta legem ceremonialem immundum fuisse habitum dicamus. quin mirifice id nos impuros peccatores sblatur. V E R s. ΣΑ. Κα FδBM DAM. BeZa,hut darent oblationem. Hebraice inquit nnra. non nego quin LXX interpretes τι ramo plerumque vertant fatendum tamen,
275쪽
6 COMMENTARI Us et NDmαν proprie esse Ni vel Π , victimam quae mactatur cum sanguinis effusione. Atque ita hoc loco accipiendum , liquet ex Levit. J2.-8. ubi puerpera pro purificatione Mexpiatione sua jubetur offerre agnum agniculum m,u, in hol auseum,& pullum columbae aut turturem nκun, in hosiam pro peccato. Quod si pauperior fuerit, duos turtures,
aut duos pullos columbarum, unum , , alterum riminat vero maneque erat, neque Gn, sed sacrificiorum appendix, ut SC libamina. Vide Num. IS. ys. 3. q. I. &c. Vnde & nm admovebatur solum altari, ejusque odor ad c Iebatur in altari, sed ipsum tuo altari non imponebatur. Lev. 2. 8. 9. I 2. secus quam in sacrificiis fiebat. Melius ergo hoc loco Vulgatus, , ut darent hostiam. Syrus quoque,lli sacrificium vertit. Arabs simpliciter, Mao erretur pro eo. Obsema pro eo, id est pro Christo. nam& ys za, quaedam exemplaria legunt κα υσμῶ - . ut ex codice apud Eustathium Vignon edito an . is 87,cta notae Cl. Casauboni in fine sunt adjectae, apparet. V E R s. 26. Καὶ G -HUM Fαγίου. BeZa,fueratque θυι divinitus nunciatum a Spiritu Sancto. non videtur hic divinitu admodum necessarium, quia additur, a Spiritu Sancto. Vulgatus, se restonsum acceperata Spiritu Sancto. ubi responsum non est , quod datur interroganti, sed simpliciter dictum, compellatio, indicatio, ut apud Hebraeos mam. Syrus, JOm o ictum . erat illi. Arabs, os se indicatum fuerat ei. Simplicius id est, & non rejiciendum. Hesychius, Σπικώνεται , , r pondet, dicit. Vnde Vulgatus, Hebr. I2. 2S. τna H -, Vertit, eum quisuper terram loquebatur. BeZa, diviniim admonentem in terra. Sy
276쪽
VERS. 27. Κα πἀἄσ ον Vulgatus, dans consuetudinem os . , quod ex lege consuetum erat. verto,secundum ritum velfrutum legis. est enim quod Hebraei dicunt mi nn umo , secundumjus, requisitum, ordi Oionem, morem legis. haec enim omnia zmo significat. LXX ve tunt , ictσμος, quod idem est quod o MA 'Gον. haec omnia in Hellenismo sunt synonyma, quia in una dictione odero continentur. Ita 1 Macch. 4. 1I, dicitur de Antiocho Epiphane, quod α' - νομους εθ;σμους Hugitimos ritus seu constitutiones, statuta, ordinationesin de novo instituerit. Recte ergo hoc
loco Syrus, di , - 2 sAutpraeceptum sis uege. Et Arabs, o
sicut convenit in lege. Recte dicit Suidas, νολιον esse εθ quum igitur ε9 sive jungitur cum lege , intelligitur hoc ipsum quod lege praescriptum cst. VERS. 29. deincvs dimitte. . ,οῦ is Imperativus est . consentiuntque in eo editiones. sed insolens est, nisi nos memoria fallat, subjici ei pronomen secundae personae. eo ipso enim quod Imperativus est, secundae persenae esse intelligituc. Legendum fortasse
Lis dimittis. ibi jam pronomen necessarium est. Mconvenit cum Graeco Sed non urgeo id. quia MArabs in Imperativo habet oditat dimitte. Moneo interim Syriasini studioses, ut, an alibi Imperativum cum expresso pronomine secundae per nae inventuri sint, observcnt. nactenus enim accurate id observare in mentem non venit. Quod autem Cl. BeZa tradit, posse hic Imperativum pro Indicativo praeteriti usurpatum dici , idque in hoc idiomate interdum accidere , hactenus non didicimus, nec
277쪽
as8 COMMENTARIVS IN facile admittimus. praeteritum pro Imperativo usurpari, praesertim in verbo lam , docemus Grammat. nostrae pag. i y d vice versa id fieri, nondum scimus. .
A L s. 3 o. viderunt oculi mei τι σωτηρμον σου. Vulgatus, s lutare tuum. Arabs, Ata silutem tuam,ut & Beza. Est Hebraeorum', &ΠPtan, quae LXX nunc σω- Π:υαν, nunc σωτηυον transferunt. miror hoc loco Syrum,
qui proco habet Tremel. gratissim tuum. Bo- de r. misericordem tuum. ambo hallucinati, quod i 1 1
per concrctam vocem reddiderint, quum sit abstracta. gratiam significat, vel potius misericordiam, miserationem. per totum enim, ni fallor, N. T. pro ελε ponitur. nescio curlaoc loco σωτηργιον per id reddiderit. Invenio tamen & apud LXX interpretes redditum per Esa. - . s. n m Iz N, άναήλατα ηH,ί βλα σά7ω quia nempe ex Dei misericordia salus fluit, illamque haec necessariosequitur. Tamen Lucae 3. 6, m σωτ υιυ vertit per i Act. 28. 28, & Eph. 6. II, per i 1 G- ,
V E R S. 32. Φως εἰς γ κάλυα ιν ἐθνων. BeZa , lumen pat faciendum sentibus. κάλυφν passive accepit, pro re revelanda & apparitura. ut & Arabs, Obuciis' lumen quod apparuit gentibus. Malim active sumere pro re revelationem A illuminationem datura. ut Eph. I. IT, ' καλυψεως est Spiritus sapientiam 5 revelationem sive illuminationem conferens. Ita hoc loco φως εις , καλυ- lux ad dandam revelationem & illuminationem
gentibus. Sic intelligo Syrum, ad revelationem gentium, quomodo SI Vulgatus transtulit. V E R s. 33. Καὶ GI'ωσὴφ e ηαία θαυμάζονlες. Ita legi in vetustis codicibus omnibus, testatur Cl. Beza. consentiunt
278쪽
S. L v c AE C A P. II. sentiunt Syrus & Arabs. sic in vetere suo libro legit Camerarius. In reliquis tamen habebatur, i - Ο &c. quam lectionem Vulgatus secutus est , ut & Erasinus; cujus hic vi
V E R s. 3j. Et tuam ipsius animam pertransibit ρομφαία, Vtilg.&Beza gladiis. Syrus. l . . mo. , & cadem voce Arabs, s basa vel lancea. est Hebraeorum mn , quod David de Pomis vertit ir 'a n an, hasta, Anm. Sed addit, quosdam pugionem, gladiolum interpretari. LXX sane hastam,
λάγχοι Anceam,ς ρομάς pusionem interpretantur. Vtrumvis sumas, sive gladium sive hastam, convenit cum ρομφωα. nam & hac voce LXX utuntur pro hora. I Par. II. II.
Ps 3 s. 3. sed saepius pro am gladio. Hesychius: P ομφαια, εροι- πιον , ἀμ-ήρμο, lege, Θώκιον , autore CL Dan. Heinsioὶ Thracium tutamentum machaera, ξιφο , gladius, η λώνῖον auissiculum longum. Quod ρα πιαν, Thraciam armaturam esse dicit,laudatur etiania Gellio tibi Io. c. Romphaea, genitelles Thraca quod me monuit idem Cl. Heinsius, quum hunc Hesychii locum selicissime emendaret. atque addebat, dici, quod eo ictus non inferrent modo, sed & exciperent, ac se tuerentur. Addo Glossar. vetus: Κομφαιι, famia , gladius. Quid stamia, vel ut alii, fiamea sit, ex Tacito de Germ. optimc intelliges: Rari, inquit, gladiis aut majoribus lanceis utuntur: ha Jas, vel ipsorum vocabulosameas, gerunt angusto es bremi ferro, sed ita acri se adinsum habili, ut eodem telo, prout ratio psit, vel cominus vel eminuπ pugnent: or eques quidemscuto frameaque contenim est.
VERS. 38. A'νθωμολογειτντω Vulgatus,
rebatur Domino. Sic Syrus, confessa est. Arabs, confitem. Erasinus tamen negat esse simpliciter
279쪽
16o COMMENTARIVs IN confiteri, sed confessione respondere. quam sententiam secutus BeZa vertit, visissim confitebatur. statuerunt id, ut
vim praepositi6nis ἀνά quodammodo exprimerent. sed is non est hujus vocis usus apud Hellenistas, qui hic praecipue
θωμολογῶπ κλοιον, precans Esdras consebatur Sirach
aliissimum quis tio abit in inferno, loco viventium se eorum qui uani confessionem ' Et statim subjungit, A. ὼς μηδε
Aro , a πίλλυται εξομολογας. a mortuo, utpote qui non , ρ rit confes', id est gratiarum actio. vides idem esse μολογηπιν & εξοριολογησaν. laudamus ergo Syrum & Vulgatum. Sequitur in eodem versu, qui exssectabant redemtionem O . Syrus legit, Arabs, FI,Dιηλ. Veteris interpretis editiones hic variant. Camerarius ait, in libris Latinis esse, Redemtionem Israel. nec aliter legit Lucas Brugensis. sic habet editio Roberti Stephani ann. is s. At in margine annotatur alia lectio, R demtionem Ierusa-. sic Hieronymus legit. atque ita v iustissimos habere codices; testatur Erasinus, qui addit, divum quoque Irenaeum ita legisse. Item Augustinum de consensu Evangelistarum libro seculido capit. s. nec aliter legis te Beda . In ea autem oditione quam Bezacum notis suis majoribus edidit ann. Iss'. legitur , in m. rusalem.
280쪽
S. L v c a C A P. II. Σsi, scundum consuetudinem se . Syrus,
scutssiti erant, a sum. non legit εις Sed pro legit ές Arabs, o .l p. botan is iverunt Hieroselymam ad festum secundum consuetu
der. Et cum impleti essent dies. verte, , quum implevissint
ocia in A&C, Trem. Existimabant enim quod cum comitibus eorum esset. Boderianus, quod cum bisscietatis ipserum esset. Si Hebraicam vocis significationem sequi velimus , ad verbum crit, quod cum bis adhaesionis eorum est. id est, cum iis qui in itinere ipsis adhaerebant. enim est adhaerere. adhaesio..at apud Syros, est deducere. ut Act. ao. 38. mo .ci Loes deduxerunt bel comitati sunt eum υque adnavim. hinc
comisatus, apud Ferrarium. proprie crgo sonat, cum bis comitatin eorum. Arabs, di cum ambulantibus in via. ambo, si μυοδ, acceperunt pro in comitatu. Sicut quoque Beffa & Vulgatus. At dissimulandum non est quod me nuper docuit inunquam enim ad eum virum accedo, quin semper abeam doctiorin Nobil. MClar. Heinsus, moOAM apud Hellenistas esse Hebraeorum familia , cognatio. quia id apud gentem eam moris erat, ut qui Hutiem familiae ac sanguinis essent smul iter fa rent. Liquet id ex Nehem. 7. s. ubi quum Nehemias dicit se coegisse populum in m Nutperfamilias recenseretur, L κ