장음표시 사용
341쪽
322 COMMENTARIVS IN copen Ciata' , mrias, est Hebraeorum dirum & r . mu
Porro Graeca a Cl. Beza, Vallam secuto, vertuntur, quum coacta est permulta turba. quam interpretationem Doctiss. Casaubonus tanquam admodum dilutam merito rejicit quid enim aliud dicas, si solum ducenti aut trecenti ades seni t recto substituit,quum coacta esset multorum millium tur-b , Arabs. ξ μ ω Rom. quum autem
congregatae essent multitudines turbarum. Eundem errorem erravit, quem Trem.&Boder. in translatione Syri. cnim Arabibus ut & Syris sunt mriades. VER s. 3. άνθ' ων. Beza , propterea. ut ponatur pro τουτων. sicut Matth. 26. o. diximus ἐφ' ω poni pro elta τουτω . Sed eo veniendum non est, nisi cogente neccssitate, quae hic nulla videtur. Apte enim hic argumentum statuitur, quo nihil occultum fore probetur, quod non cognoscatur aliquando. ueniam, inquit, qua in tenebris dixipis , in lumine audientur. Rccte ergo Vulgatus άis A vertit, quoniam. Syrus. ἡ- --. enim. Arabs praeteriit. VER s. s. vulgatus, dam vobis. Syrtis, , indicabo vobis. Arabs,
al, ego si ire vos faciam , vel notum vobis reddam. BeZa non vult otiosam esse praepositionem, sed de impendentibus periculis monere, quoniam improvisa vehementius feriunt. Vertit ergo,praemonstrabo vobis. Vbi spraemon. sirare sumitur pro in antecessum monserare id quod nondum est, vel quod imminet, sicut prae sumitur in praedicere, praenunciare dc similibus, non videtur praepositio iomta eam in compositione vim habere. Sed si praemonstrare sumitur pro ob oculos
ponere , oculis subjicere, quod proprie est i αδεικνυ ν , inde
342쪽
' S. LvcAEC A P. XII. 323i ἀδειγμα exemptir, quod aliquid ob oculos ponit, quomodo pra sumitur in praeseribere,praeseferre &similibus,tum. praemonstrare idem est quod demonstrare & ostendere .
Glossarium, ia-δείκνυεώ, demonstro. V E R s. II. Nesosticiti sole, η mi Syrus tantum etπως, Arabs tantum m habet. VE R S. II. Ebis3- ς -τύς. Consentiunt Vulg. 65 Α-rabs. at Syrus, O.-a es dixit discipulissis. Explicuit nempe, quinam per αυτὰς illos intelligantur. Sequitur, ορψι se φυλα ειθε. Consentiunt rursus Vulg. & Arabs. At Syrus tantum, Odi 'li, cavete. Κἀ
πλεονεξίας. ab avaritia. Syrus, ic . m & Arabs, 3 in ut & Vulg. ab omni avaritia. In Rom ditione, Arabica non recte vertuntur ab omni malo. sicut enim, non tantum in genere bonitatem , sed passim in specie benescentiam se liberalitatem significat, verbumque, otia, boni , uberali fuit: ita contrarium eius malista, specialiter avari iam passim denotat, &pro πλεονεξία non hic tantum , sed & Marc. 7. 22. i Thess a. s. Malibi usurpatur. Sequitur, ori Cm G τω α ροατα εο ῖνιω- ἐφν ὀκ των Uπαρχόντων -τοῦ. Syrus , τρ
abundantia opum est vita. Arabs, S db. , quia non es vita homini vel cuiquamὶ in multitudine opum us. . ambo verterunt quasi legissent , λακωτω et μή ειν πιι --μη ruet iςιν.videtur & nonnihil Cl. Bezam turbasse constructio. vertit enim, nec enIm cujusquam vita ex iis quae ipsi suppetunt, in eo sta est ut redundet. Longius a verbis & eorum situ recessit. nec video cur
non Vulgatum potius sit secutus, qui simplicius longe MSs 1 magis
343쪽
COMMENTA Rrvs IN magis dilucide vertit: quia non in abundantia cure quam et Lia Wm est ex iis quae possidet. Malim tamen O rs Inaccipere ex Hebraishao pro,in abundando cuiquam, quum abunde est alicui. ne tum quidem, inquit. vitam sitam habet ex suis facultatibus. Id ipsum voluit Vulgatus. sed malo verbum adhibere quam nomen. quia is τού πλασα ἐν mi, quum abunde es alicui, maJorem emphasim habet quam εν τῆ αλμεια cis abundantia cujussuam. . V E R S. I 6. Eiar αεις άυτους Syrus&Arabs omiserunt λεγων, Asque ullo sensus dispendio. quia ex Hebraismo redundat. V E R s. 2I. Κῶ μη se Θεον Vulgatus, in Deum. Erasmus, erga Deum. Syrus, Arabs & BeZa, in Deo. saepe enim εις pro ta usurpatur, ut alibi monuimus. Quod autem Cl. Beza annotat, in quinque vetustis codicibus post των su laici,nωτα λεγων ἐφών ,o' εχων ω- ακου ν,ἀκουετω, Syruβ,
Arabs & Vulgatus nihil horum habent.
Syrus, inquit Cl. Beza, videtur ut supra II. AI. pro ora legisse οι, idque sopinorὶ rectius. At ut Apra, ita & hic monemus . Doctissimum virum secutum che Tremellium , cui y 3 , placuit vertere,qui non serunt, quum verti etiam possit, quod non serunt. At Arabs habet,
ei ου ιαριρουα. insensu minimum interest.
Regia, nec immoretur mens vestra in is s. Malim cum Tremellio, or ne distrahatur cogitatio vestra in ieis, vel, or ne vagetur mens vestra in istis, aut, ne oberret. In Graeco est, e, quod Beza vertit, se ne si penso animo estote. Vulgat. S Eras.'nolite in sublime tolli. Malim, or ne vagamini animo,ut selent meteora in acre,quae nullam habent constantiam He*chius, μετίωρ , κουρύλ, sivis , vagu . Verbum
344쪽
S. L v c C A p. XII. Verbum κno duobus locis in Thargum invcnitur, ex quibus huic loco, ut SC illis ex hoc lux addi potest. Primus locus
cst Prov. IS. I. Uz -ione πα κ . qtiae in Regiis transferuntur, Desiderium quaeriiseparatin, or omne consilium deridet. Ego sic verto, Desiderium quaerit vagin,.in omni consillis destitur. Ato'e ita verbolenus& optime verba He
est homo divisus, separatus, inconstans animo , qui in una re haerere non potest, sed mente sua hac illac oberrat & vagatur. Is desiderio suo non potitur, sed semper quod desiderat quaerit, S quodcunque consilium ineat, desolatus est. Alter locus est versu sequenti. ditri R κ rem p. Quae in Regiis transsata sunt, non unis quom inte ligentiam, sed insultitia immoratur ejus animus. Ego sic ver. to, non delectatur stilius intelligentia, sed instillitia vagatur cor ejus. Et sic bene explicantur verba Hebraea, , zz κ,
a, ακ 'a nὶ ara. ubi nnbam: non cxplico ut vulgo fieri solet, cum revelatur cor ejus. sed, ut vagetur or huc illuc migret cor ejus.nes enim etiam migrare significat. ut sensus sit,
studium non gaudere intelligentia ,sed ut cor situm oberrer,& quaquaversium vagetur & migret. Concludimus ergo, Mna Chald. & Syr. significare, is tuis, disrahi, incertastis vagari or oberrare. quod ad animum hominis inquieti & de Cibo,potu ac vestibus nimium solliciti recte applicuit Syrus: is enim nunquam sibi constat , sed perpetua inquietudine jactatus vagatur. In sententia nostra, nacti Ferrarium, plane confirmati sumus. is enim: lGID, aberravit, evaga- rudes. refertur ad animum, inquit. S hunc ipsum locum citat. addit: lCin D, evagatio mentis. I .m aberratis, Ss 3 γμα -
345쪽
ruin vagationibus oculorum cognosiitur. Recte ergo in hunc locum Lucae Theophylactus, Mε ωυσμον His ἔλογδαμ,ν-αλο-Id est, adεωυσμον vocat Hstractionem, in stabilim rationis circu-- lationem, nunc hoc nunc illud cogitantis. Arabs dixit, se nessiiciti estote. rem dixit. phrasin non expressit. VER s. 32. M φοσῆ. Consentiunt Syrus S Arabs. Vulgatus, nolite timere. μῆ φοσῶeθε.
m. . a δ . Tremel. Featisniservi illi, quos cum veneris δε- minus eorum, invenerit quoque vigilantes. sic & Boder. in Reg. nisi quod recte omiserit quoque. At in Paris Beati seni servi illi, quos cum venerit Dominus eorum, se inveniet eos via gilantes. quae verba inter se nec sensu nec constructione conveniunt. Vtriusque lapsus inde ortus, quod putaverint esse Accusativi casus qui regatur a verbo vi go , cum potius sit genitivi casus qui rehitur a substantivo Om. . nam ex phrasi Syrorum, ut & Hebraeorum , Ocra avi' est quorum dominus .ltaque sententia de constructio Syra ad verbum sic habet, Reaii puniservi illi, qοorum domin- veniet , se inveniet eos vi lanies. id est, quorum dominus veniens inveniet eos &c.
. m y . remel. Beatussirvus ille, quem -- mens dominiu ejus invenerit quod faciat ita. Bciderianus in interi. quem cum venerit Dominuσ ejus inveniet eum dec.
346쪽
S. L V C AE C A P. XI I. verte, cu im veniet domism, inveniet eum, id est, veniens inveniet. ' Genitivi est, non accusativi haec non ob rei pondus,sed ad rectam linsuae Syrae intelligentiam observamus. Sequitur, in fine versus, Κώ-ρελΘωναμω M H nis. Vulgatus, stran sens ministrabit eis. sic& Syrus. reiicit id Be-Za, nisi eo referas, quod eos qui ministrant convivis, subinde oporteat locum mutare. non ea mens cst. sed transiens, id est in loco ubi est, non subsistens, sed ad locum ubi mensa est, transiens ministrabit. Beza, ct accedens. quomodo Luc. I 7. s s. 7. Actor. 2q. 7. accipitur. Sensus idem cst. ita fere & Arabs , , se stans ministrabit eis. id est, adstans, adeoque accedens primum. vide infra I p. 6.
VER s. 42. in . Ita J co; 2 Omnes editiones legunt apposita vocali ad secundam Iiteram. qua forma a Ferrario exponitur. integumentum,velamen, siparium. at forma i , demensum, hoc est,
mensura frumenti quam servis in singulos menses ad menstruum victum domini admetiebantur. cst etiam, inquit, esca, cibus, victus. & hunc ipsum locum citat. ponitur pro quod Vulgatus, tritici mensuram, Beza, demensum, Arabs, , cibum eorum verterunt. Gen. 47. Ia κω - sωσὴφ rei αυτοῦ, e et 4 αυτοῦ, f π --πι ρω οικω Υπατρος αυτοῦ Mnν σωλιαG , se a mensivi est Ioseph patri Fo dcc. cibum pro numero corporum. pro quo in Hebraeo est, ' I ' vir , ct assentavit Ioseph patrem sium se fratres suos pane pro ratione parvulorum. Gloss. cibari vis, diarium. unde colligi posset, ἀομε κιον else cibi demensum in diem, non, ut volebat Ferrarius, in mensem. Citat tamen δί. Cl. Beza ex Donato in Phormionem, servis quaternos numenti modios dari
347쪽
. COMMENTARIVS IN dati solere in mensem, idque demensum dici. Suidas, --μεπιον, 11 MDAEα , frumenti datio. VER s. 47. Κώ- πίς τε
que parat se fin Reg. neque comparavit se in secundum voluntatem ejus. Male. sic enim non sed Ga aina dicendum fiterat. vertendus Syrus, o non paravit ipsi secundomvoluntatem ejus. Sensus est, servus qui voluntatem heri novit, nec tamen quae in; uncta sunt parat Domino secundum voluntatem ejus, is multis plagis caedetur. Optime intellexit mentem Domini. Melius quam Arabs, qui μη ετυμάσας, accepit pro se επιμίσας εο πν, adeoque vertit, O non parat se. ut & Beza , neque se comparavit. Praefero vulgatum, se non praeparavit, non fecit ecundum voluntatem ejus. id est, qui quamvis teneret voluntatem heri, tamen quae officii sui erant nec praeparavit, nec fecit secti
ut mittam in terram,'cupio ut jam accensi sit. Non recto, meo judicio. quia m semper significats, nunquam, quod sciam, ut. Regia, ignem veni projecturus in terram, quid volo iam accensus ' nec hoc bene , quia illud quid non est apud Syrum. verto ad verbum , Ignem veni injecturus in terram, motu, si jam accensio es. Mentem Syri hanc fuisse puto: Si omnia in terra pacate se ac tranquillEhaberent, ego ignem in terram in)iccre ne velle quidem possem. sed si ita se res habet, ut 3am accensus sit, cquidem
348쪽
S. L v c AE C A P. XII. 3 veni ad hoc ut injiciam, & volo injicere. Textus habet, ni βαλαν εἰς sita γίω. f ο θελω, μη , quae Syrus sic accepit, ac si dixisset, quid vellem aliud t siquidem jam accensus est. aut illud et non legit. Arabs habet, 'si tab a Ilio' , se quid volo, nisiaccensionem eius ' sicut vulga
tus , nisi ut accendatur ' ει, Cl. Scaliger i divertit, quid mea ' in notis id habes. utinam probasset. Ego mi γλω accipio pro πι θελω λεγήν; vel ipsiim ' λω pro λε. γω, quo sensu dicimus, quid hic vult Z id est, quid hie diei put sensus sit, quid dico me venisse missurum ignem in terram Z si quidem jam accensus est. VER s. Cur autem ex vobis ipsis non judicatis tra λην ον, quo justum est ' Syrus, litiae ta, veritatem. Vae sciendum, in linguis Orientalibus Hebraea, Syra atque Arabicaverum S sustum eadem notione contineri, & passim confundi. Sic rim, justitia, quum de Deo dicitur, passim ejus
meritarem denotat. unde apud Arabes, p τ, verus. & veris
bum p r, verus fuit. Item ab Hebraeo, pn , ju , flaturum, fit Arabicum p , & primo id quod rmum est, a. quod verum,3. quo usum es significat. Similiter apud Syros, ilia cinon quod verum est modo, sed & quod justum est deno
VER s. 18. Gando abis cum eo quicum lis tibi es ad incipem, dum adhuc invia es, M. De O .ram in ta p, Trem. da mercedem, se liberaberis ab eo. R egia,
da mercedem, ut libereris ab eo. acceperunt pro
quod proprie mercedem significat. At ii dic T t propriu
349쪽
33o COMMENTARIVS IN proprie negociatisnem, netercaturan , quae tum significat,idem quod Graecis ἱονασία. unde & pro εργα nue quaestum significante, eadem nac voce Syrus utitur Aeh. I 6. i6. I9. & C. I9.2q. 2s. Eodem crgo modo, & hic verto , quaestu , cst Mberaberis ab eo, vel, ut libereris ab , Christus dixit . δοισια - απ αὐτ1 . quod D. BeZa ex Latini sitio vertit, da operam ut libereris ab eo. addit in commentariis , Syrum interpretem non intellexisse. fatear, si ερ σι- Vertendum est, da operam. at quum ipse D. BeZa fateatur, se hoc dicendi genus alibi non lcgisse, ερρο autem pro quaestu passim occurrat, optime videtur Syrus intellexisse. ut sensus sit, si habes, qui cum de quaestu tibi lis sit, ad quam disceptandam simul ad magistratum contendatis, dum in via es, da potius, largire potius qiuaestum adversario tuo, ut ab eo libereris. Addo, non tantum significare Syris neg'ciationem, dc quaestum, sed & generalius negocium, opu , in quo quis occupatur. Didicimus id ex praefatione Lexici Syro- Arabici, ubi author scribens ad quendam Abrahamum, a quo ad concinnandum Lexicum cx- stimulatus fuerat, ubi de usu Lexici episset, haec addit,
cerem cupiditatem tuam , se statim extendi manum ad negocium vel hoc. deinde paulo post rursiis,
id est, tu autem o frater noser, se omnes qui incident tecum in
350쪽
S. L v c C A P. XII. 33rvin hoc, quum in Libore quem praestiti pro vobis debilis
egrediemini,precationem rependite aliarum aisionem ei qhi
facit bona vestra. Sic S: hoc loco , V li
verti potest, da negocium, es liberaberis ab eo. id est, negocium quod cum adversario habes, in quo lis vestra.versatur, da, cede ei; expeditissima ca ratio est qua libereris. nec video cur non eodem modo exponi queat, trade negocium, ut tibereris. Arabs pro negociatione & quaestu accepit. vertit enim, ta Leu
HSM- .a da quod debes in via, liberaberis ab eo, vel, ut libereris, id est, lucrum illud quod tu ipsi debes, S: unde lis orta est, da id in via, ut libereris ante. quam ad judicem ventum sit.
V E R s. 39. Λεγω m. Solus Syrus legit, αμΓ λεγω πι- fortassis αμίας in margine annotatum erat ex Mati. S. 26.
, quare otiosam reddit terram 8 Arabs, , id est, ut in uno exemplari legebat Beza, ιναρι ψη γίῶ κἀργῆ, ne otiosam reddat terram. Optime vero Syrus & Arabs, τι exposuerunt per in utrum. que enim significat, otiosum reddere , cessare facere ab opere,nsium adimere, adeoque cassem se irritum reddere. Esr. q. 2I., LXX , θευ Πώμίω καst, dis ατ -- ιαι, date edictum ut cessare faciant viros istos, ab opere scilicet quo restaurandae Hierosolymae incumbebant. Ita hoc loco: non tantum sterilis est haec arbor sed & terram hanc, . quae, si fertilem gestaret arborem , usum suum praeberet, nunc otiosam reddit,csticitque ut ab usu suo & opere inuti-