Animaduersiones sive commentarius in quatuor Euangelia, in quo collatis, Syri inprimis, Arabis, Euangelii Haebraei, vulgati, Erasmi & Bezae versionibus, difficiliora quaeque loca illustrantur, & variae lectiones conferuntur. Accessit appendix in Matt

발행: 1631년

분량: 600페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

41쪽

12 COMMENTARIVS IN

dicitur enim , μου ζram iam ἀφα ίμ. quod idem non Videtur atque οπου- βρωσκουμ tam. α φωθ. divisio enim illa duas diversas species innuere Videtur. Qui per aeruginem Vertunt, aliam quidem dicunt speciem, sed quia nunquam alibi eo sensu reperitur,non immerito id rejicit Clar. Beza. quod vero ipsemet generalius id accipit, pro omnibus quae solent depasci res in terra defossas,nihilo magis aliund)probatur, hec multum dissimile est priori. Non video cur non hic homini tribui possit, & proprie accipi de ipsa edendi actione. Thesauri enim tribus potissimum in

rebus consistunt, in vestibus, in cibo sive penu , in pecunia reliquaque supellectile. vestes corrumpuntur a tineis,penu absumitur per βρωαν, pecunia ac supellex auferuntur a furibus. recte autem conjunxit sime βρῶαν. quod enim tinea est vestibus, id es oest cibo, ambo faciunt ne res amplius appareat. secus quam aerugo, quae metalla quidem inficit ac corrumpit, sed raro plane depascitui: MaboleU. unde Syris melius dicitur corruptio, quam esse, absumtio.

tuae quanto magis erunt' nam inquit, Syre & Talmudice idem valet quod apudRabbinos valent verba κ ma nnκ rid est, quanto magis. non memini me id legere. m, item ' remo Syre est quanto magis . at Nua simpliciter est goot vel quantum, discretae & continuae quantitatis. Itaque recte in Reg. tenebrae tuae quanta erunt t

Omnia enim haec genies mundi quaerunt sibi. malo mverterunt sibi. sic enim dicendum fuerat incita mascul.

42쪽

S. M A T T H. C A P. VII. asgen. quia l. h. est naastuliniun, habens ubi junctum particip. m mascul, gen. quum ergo inata Dem.

gen. sit, referendum non ad persbnas qti aerentes, sed ad res quaerendas, nempe ad , quod hoc loco, quia ad res refertur scemininum est.quamobrem S assixum illud antecedens in foemininum quoque est. S lamedin. Cata non est hic dativi casus, ut doctissimi illi viri arbitrati sunt, sed accusativi. Syri enim utuntur pror'. ad verbum itaque vertendum, Omnia enim haec, gentes mundi quaerunt ea. per pleonasmum Syris familiarissimum. proprie tamen ex more Hebraismi, & aliarum linguarum

Orientalium, re sunt nominativi absoluti; ut totam sententiam vertas, omnia enim haec quod attinet, gentes mundi quaerunt ea. Id est simpliciter, omnia enim haec gentes mundi quaerunti.

V E R s. 33. Q D se . Trem. Ne igitur solliciti μὰ in crastinum. Id est,inquit Iunius,quae

in crastinum sunt opus. & addit ellipsin esse relativi I. quod miro . quum expresso I in Syro contineatu . Rcilia, ne anxi, sitis de crastino. malim, ne curam habete erasini. sicut quae sequuntur . Om , Trem. bene vertit, ipsum enim crasinum curam habebis si i M. solet sic verbum construi cum ' .

VII.

VEx s. s. &C. Tremel. Et tunc erit perblicacitas tibi ad extrahendum. non bene. Boder. in Reg. O iunc perficies ad educendum. rectQquoad

43쪽

Σ COMMENTARIVs IN quoad sensum. Sed quia in Paris vertit, Et tunc videbis tibi ad extrahendum , non videtur phrasin Syriacam percepissci. enim non est activum, sed passivum.. estque phrasis, qualis ante fuit cap.6. I. Ita quo θectemini istis , i. ab tyis, ut recte ibi Tremel. &Boder. Saepe enim apud Syros lamed valet dativum, qui exponitur perab. vide Gram. nostram, pag. 4o2. ita S hoc loco ,stiuncconsiderabisur tibi sid est,a te) ad ejiciendum dcc. id est simpliciter, considerabis.

VE R S. I . . Tremel. quam

exigua eisporta. Bod. quamparva in porta. Id Hebraeis scit. est pui . At Syris, teste Ferrario, est acutus, subiniis, angustiu, macer. JG iacta acuta, subtilis, angusta, macra . lici 1 acumen, subtilitas, angustia, macritudo. coangustatus ect, macruit, subtilo factus ea, attenuatus eis, astutus factus eis. Haec illes Itaque verte hoc loco, quam angusta in porta. ut in Graeco,

VER s. 13. JPoli. Trem. de Bodcr. investimentis ovium. potius agnorum. J J enim agnum proprie significat. Etsi & pro ariete signo Zodiaci sumatur. oves dicuntur l 1 L S lί- . singulare i , ovis. dicitur δί ι . plur. . V E R s. Σή. om JA' . cim ci ullo . Trem.

Boder. irruerunt in istam ipsam domum. At Luc. 6. 8.

lλου-, Bodex. in Reg. erupis inundatio. optime . inundatio. non bene erupit. At in Paris irrumpit plenitudo. paulo

44쪽

paulo mesius irrumpit. non recte plenituri. id enim illis Syris dicitur. at libo fluxu , impetus aquarum , inundatis. Tremellinis, illis in psenitudo aquarum. non male expressit vim verbi . proprie, impulsi, reus,pusta es in Amum sum. lia enim interdum pellere, interdum verberare, pussire significat. Vide quae annotamus ad Hcbr. Io, 1. Arabs habet se percusserunt domum

. C A P. VIII.

' VER s. i. si , .m es Trem.& Boderi in Parisiensi, cinxerunt eum turba multae. In Reg.

circumdederunt eum turbae multa. male. enim est

adhaesit, sequutus ela. unde m sequuti sunt eum, adhaeserunt ei. quomodo S ijdem hi doctissimi viri alibi'

non raro transtulerunt. Miror & hic non factum, praeser- tim quum textus Graecus eos manu duceret, qui habet Gλουλαω AH. arbitror eos Hebraeorum in mente habuisse, quod cingere denotari V E R S. 3. m. l . Tremel. & Boder. in Reg. Et extendent manum suam Iesu,

. ovis A. id in Pael diceretur . . C fecit appropinquare, ad vis. At in Peat, appropinquavit, & saepe alii it, quia laetus non fit c longinquo, sed per propinquam conjun- ctionem. Itaque recte in Paris tetigit eum b. V E R s. g. Ostende te i , Sacerdotibus. consentiunt editiones. in Graeco est tamen τοῦ. a. Arabs

45쪽

Q .l. . Hic si ipset dolores nostros, o aegritudines nostras

portabit. Matthaeus dixit in praeter. ελαcε-ἰcοι πν. Arabs cepit se tulit. ut & apud Prophetam est My3M Ha . non mal e tamen Syrus praeterita Vertit in futura . quia quamvis Propheta ob certitudinem eventus praeteritis sit usus, res tamen futura adhuc cra . VER s. I 8. μέλcα άπιλΘεῖν εἰς τη πιο ν. Vulgatus,se sit disicipulos ire trans fretum. In Graeco nec disicipulos est, nec fletum. Utrumque tamen in Evangelijs Hebraicis, tam a Munstem, quam a Mercero editis, ubi legitur u nκm amn tax, 'i'Q. Syrus, S ta . jussit, ut abirent in ulteriorem ripam. Arabs similiter. Ambo

cum Graeco consentiunt.

Sic scribitur ultima dictio in Cothenensi edit. ut vocalis quarta ad posterius lamed pertinere videatur. at in Vien. 5: Reg. st sibin , ad prius lamed. Luc. autem 9. 8. plane omittitur ista vocalis. & utroque in loco absiliat punita pluralem numerum notantia. Vertitur tamen 1 Tremel. MBoder. Et avibus cietorum nidi. Fortassis in hac voce scribenda error commistis, ac legenda , qua forma saepe in N. T. occurrit, nec Aia adducitur a Ferrario. idque non a singui. , quod a nostris Lexicographis exhibetur, sed a in . significat autem proprio

tabernaculum. ut ad verbum Vertas, Et avibus calorum taberi nidi. nacula. καΓαίανωας dixit Matthaeus. Arabs se

46쪽

tos. Bod. or cohibuit ventum. Verte , es increpavit venitim.

ut in Graeco est, ε απριηπ. aliud enim ii non significae. V E R s. 28. Eum venisset Iesm in ulteriorem ripam, lilyl in regionem Gadarenorun . In Graeco es , Qqἀο-τ γεργεσί-ῶν. Sic Arabs Gergesenorum. At Marc. I. I. 'LULG. quam hoc viros doctos torserit, vide apud Drusium in Comment. priore ad voces N. T. S apud Scultetum, Exerc. Euang. lib. 2. cap. 49. NOS statuimus diversas quidem fuisse urbes Gergesam & Gadaram, sed eandem tamen regionem. Nam inaabula geographica terrae S. a Iudaeis Anallelodamcnsibus edita, habes in ulteriori ripa stagni Gennesareth urbem amplam S praeclaram Gcrges, in colle aut scopulositam. indeque regio ibidem denominatur 'orun re terra Gergesenorum. Non procul inde remotius tamen a stagno Genesareth, est urbs m a Gedirali, S ipsa in colle sita, juxta quam palus est,quaen d mpa collictio aquarum dicitur in tabula. quum ergo uno in loco Christus dicatur venisse in altero non sunt respiciendae ipsae urbes, sed regio in qua hae urbes sitae fuere. quae sive a Gergesenis, sive a Gadarenis denominaretur, cadem erat. Unde Luc.

8. 7. 3 ρωτης- ω τὸν αο ν τι , non simpliciter τ

μδαχρίευων, sed re πειχύρου τμδαρόμων. ne intelligas cives urbis Gadarae, sed incolas adjacentis regionis, qui ijdem fuere cum incoliis ὁ πῆχωρουτ γργεσία/ων. sicut regio sita in- ter Leydam & Harlemum, est titrique urbi. In Euangelio Hebraico Munsteri dicitur ' m. in margine autem notatur ad quae MunstΝus addit, hunc locum alio nomine. Chaldaico nempe, vocari Id ra, ut Jc- hostiae undecimo, ubi in Hebraeo habetur rura. Id nequa-D α quam

47쪽

COMMENTARIVs I Nquam probandum. enim, sive ' p, quae Chaldaeus zM'a transfert,urbs eratTiberias deinde dicta, testibus Scin diero & Mappa Iudaica. a qua mare Galilaeae Hebraeis rima, Chaldaeis κT , Syris tino', mare Gennezareth, aliasTiberiadis dictum est. erat autem ea urbs cis mare, Gergesenorum regio ultra mare ad oppositum plane latus.

- . Tremel. M Boder. erat autem procul ab illis grex porcorum. malim, erat autem ultra eos, vel ulterius

ab eis. id enim proprie est, Gata. idem quod Hebraeis . unde procul dubio istud derivatum, quod Lxx.

ύπυργου. Hic tamen Euangelista dixit, ἀπ λαίνά, λη. BeZa , erat autem longe ab eis grex. Vulgatus contra , Erat autem non longe ab illis. Euangelium Ebraicum Merceri , n n det, a P o prope ad eum locum erat grex.

Munsteri, n n uno p m rm o non procul ab Vsis erat grex. quod procul dubio ipsius Munsteri est fatetur enim se, quod lacerum apud Judaeos invenerat, redintegrasse & in unum corpus redegisse qui passim in Hebraicis suis ad Iudaeos responsionibus illud rκ pro usurpat contra linguae

puritatem S elegantiam. dicendum enim fuerat pmn κ, I mn z . at quomodo haec conciliari poterunt, erat longe, & non erat longet respondeo, parra apud Hebraeos, cui respondet,saepe dici de re simpliciter ab alia remota, etsi non in longa distantia. ut Psal. 3 8. I 2. Mn unis zy p md ': P, amici mei sedales mei e regione plagae meae .

sunt, se propinqui mei e longjnquo sunt. ubi stare e longinquo, & starc e regione sunt synonyma, estque simpliciter,

non accedere. sic Luc. i8. I 3. publicanui dicitur stetisse μακρολν. nec tamen longe aberat a templo. una enim cum Phariis

48쪽

S. M A T , M. C A p. VIII. Pharisaeo eo accesserat. Sed quia non adeo penitus introivit in atrium atque Pharisaeus, dicitur procul stetisse. Ita quod hoc loco grex porcoru dicitur ibiste απτ άν,

nihil aliud est quam quod Syrus optime dixit Om ultra ipsos. Arabs habet fit ibi grex. V E R S. 32. Jpm mi Tremel. Et totus grex isti direxti s in

rupem. Omisit Vocem . ut & Boder. in Reg. at in Paris direxit sese r rupem. atque id ad verbum Syra sonare, Tremellius arumat in Notis. non rectoe quia eo sensu

Aio risi merat. in . notant enim

Grammatici, quotiescunque praepositio cst,habe

re post sic ut Matth. i. I si GmoLli , supra locum ubi erat infans. at quum

absolute ponitur, sit adverbium, nec habet post fgnifica orsum. Vertendum ergo,inlotW grex iste recta contendit sur6m in rupem. in Graeco est, . ρμη π - ei: ἀμλητχοιρων ζ κρημνου εις E- λαοσαν. Beza, ruit totus ille grex porcorum e praecipitio in mare. Vulgatus , magno imperu abiis totus grex per praeceps in mare . Valde arridet, quod Ur κρημνοῦ Verterit per praeceps, dc ωρμηστ magno impetu abi'. neque enim hic ultimus tantum casus describitur, quo de praecipitio deturbati sunt in mare, sed quae & Syri mens fuit) totus ille cursus quo a diabolis correpti, e pascuis abrepti fuere in scopulos, & per praecipitia acti, in mare tandem

praecipitati. Euangel. Hebr. Merceri, Ida In ba 'i,nnam xv da , slege ut cst in Munsteri 'npa HVM secte, abbit totus grex cum turbine O cum impetu Anaeno.

CAP.

49쪽

o COMMENTARIVS INC A p. IX. V E R. S. 2. G-a . Trem. &Boder. remittuntur tibi peccata tua. id per Benoni passivae conjugationis diceretur, at in is in Peil Kal est, remissa sunt Nam in Graeaco est ἀφεω0. quod quum Vulgatus Vertisset per praesens remittuntur, recte BeZa mutavit in remissa sunt. Evangelium Hebraeum, Ubra, Arabs condonatasent, signincatione praeteriti. ν

Tremel. quid cogitatis τos mali ' sic dicendum fuerat li

po, prcit quare ρ ἴναπι dixit hic Matthaeus, pro quo saepe alias m simpliciter. Verto ergo, quid cogitatis malum ' Reg. quid cogitatis mala ' ibi enim legitur in plurali. ut in Graeco In Euang. Heb. , netati. Trostius secutus est Viennense SI Tremellianum exemplaria, ubi in singulari legitur. ut M apud Arabem ob ci; ta L

, quare cogitatis de malo 'VERs 8. sδόν- θ , d μασαν. quum autem turba id vidissent, miratae sunt. Exemplar quoddam, inquit Beeta, habet ita vulgatus legit, ita Syrus r. ita Euang. Hebr. timuerunt. Arabs autem mirati sunt. VERS. I ου καλε --ιαέωλὼς εις με νοιαν. illud εἰς μεGνοι- nec Vulgatus legit, nec Syrus,

50쪽

S. M A T T H. C A P. IX. nec Euang. Hebraeum, nec Hieronymus. Arabs habeU. sem veterem, Di non auferat plenitudo ejin de illo vestimenio. Regia melius, nemo immittit seu strum panni novum in vestem vetustate a tritam, ne detrahat supplementum ex illo se . vocalem secundam habet, quae alioqui vocali destituta per' Scheva legeretur. significat autem Iac. 3. circumagere. S a Reg. et minἀν circumsectere . Iudith vero undecimo μανῆν attrahere. tcste Masio in Pecul. sic & Ferrarius, hendo ad se. quia cum tortior sit pannus novus veteri & attrito, rapit iste hujus fila, M scissuram majorem reddit. sic Arabs S O . o. II IOS, nemo capit laciniam noet am sponit eam in veste veteri , quia capit supplementum uis demesse .

αυλητας, inquit textus. At liaca nusquam in concreto, sed

SEARCH

MENU NAVIGATION