장음표시 사용
51쪽
COMMENTARIVS IN lia abstracto usurpatur pro cantu, vel comestione quaecum cantu fieri solet. vide Luc. ias. 2S. Rom. I3. I . Gal. S. 2I.
I Pet. 4.3. nec alia significatio ei tribuitur a Ferrario. sic
Lex. Syr. Arab. J Ualmus, ct decantatio.
l. bol ergo cantus sunt, non cantores . nisi fortasse hoc loco legendum siti mi id enim sertasse cantores signifi
cat. quemadmodum in foemin. citatur a Ferrat. cantus, cantarrices. Arabs habet plur. alsallens.
V E R s. Σs. Post intravis es tenuit manum esu Flus addit, Et dixit, Puella Iurge. quae, teste Cl. Beza, in nullis codicibus Graecis leguntur. addimus, neque in Syro,neque in Arabe. At in Evang. Hebr. editionis Munsteri MQuinquarborei extant 'OV dixit, Puella urge. Merceri vero, 'mp 'o p nil o dixit, Surgesurget. Hieronymus horum nec quicquam habet, hec mentionem facit. unde liquet aut Hieronymum non esse vulgatae versionis authorem, aut haec deinde assilia fuisse,. V E R S. 32. Hoc in . . - . O , o quum egressus ef set Iesus. sic Arabs. Graeca tamen exemplaria, Hieronymus, vulgatus, Euang. Hebr. pari consensu legunt, egressis autem sitis, nempe caecis qui jam visum receperant. sequitur in codem versu, obtulerunt ei murum, in quo crati' ν ' Δωμονιον. Schindlertis derivat a quod daemon milvo rapaci avi sit similis. at Clar. Fullerus i m, quod Syri leo ' atramentum , ab atri coloris specie, qua potissimum induti spiritus illi tenebrarum conspicientes se nonnunquam praebent milhris mortalibus. aut inquit a Latino Divi, quia daemonijs tanquam divis cultus exhibebatur,
52쪽
S. M A T T H. C A P. IX. 33 quod maxime probo. ijdem dicuntur Syris etiam Hebraice singulare, quod a πηο vastavit derivare solent. quas vastatorem dicas. non patitur id analogia Grammatices , quae postulabat plurale ra. ut sagitta, .at', ο)m cst ex quiescentibus secunda , ut peregrinus , ' superbus , o r. idque prorsus Confirmat quiescens aleph in Syriaco . existimamus ergo aptius derivari ab Arabico 'im dominatus en . quod est ex ordine quiescentium media vati,pro quo in praeterito est aleph. Daemones enim erant Heroes, principes, qui aliis dominabantur, adeoque in divorum numerum reserebantu . V E R S. 3s. Et sanans quemvis morbum se quemvis languorem G τῶ λαῶ, in populo. Tradit Cl. Beza in quibusdam Graecis exemplaribus non inveniri G τω λαω. hinc Vulgatus omisit, ut SI Syrus. Arabs legit. habet &Euang. Heb. Merceri. Munsteri non item. Sed pro 'or omnem aegritudinem in populo, habet mn mi se omnes aegritudi
V E R s. 3s. LMisertus es eorum, quia erant ὀκλελυιδοι Beza, dissipatis dissem. Vulgatus, Iacentes. ita ad verbum est in Evang. Hebr. αἰρ π u mo . quod tamen fortasse melius vertas, fatigari or jacentes. enim in Scriptura est fatigario. n on fatigavit. Ubi obse vandum quod Cl. Beza annotavit, in sex vetustis exemplaribus pro ὀκλελυμοι legi ἐσκυλιειοι, & sic legisse Hieronymum, Hilarium, Chrysostomum,Theophylaistum. addo Syrum, qui Vertit, GOGI fatigati effntosoluti. -υΜω enim non tantum est vexare, ut vertit Vulgatus, sed S fatigare, teste H. Steph. qui ex Herodiano
cum paucis equitibus proficiscitur, ne totum exercitum fatigaret.
53쪽
Sed quid est apud Syrum soluti'idem est quod λι-
λυριενοι , adeo ut videatur legisse εσκυλμενοι- κλελυμενοι.
potest tamen quoque positum esse pro ac dici de ovibus inter se non compactis, sed dissolutis ad disiectis. Arabs vertit disseriti , quod proprie est
praecedentem autem dictionem Vertit a errantes. quod magis convenit cum quam cum ἐσκυλ- oves enim a se invicem & a pastore dis lutae, atque, ire vertit Beza, dissipatae, errantes ac palantes fiuia . C A P. X.
Vulgatus pro postolorum habet sic enim ,. teste Beeta, quaedam habent Graeca exemplaria. Syrus tamen, Arabs & Euang. Hebr. habent. apostolorum. Vulgatus quoque hic Philippum S: Bartholomaeum praemittit Iacobo & Ioanni. Idem fit in Evang. Hebraeo. secus in Graeco , quem sequuntur Syrus & Arabs. V E R F. 3. Pilr . Et Lebbae qui cognominutus eis Taddhus. Clarisi. Iunius ait esse sermonem ἀμις ἰλογον, quem ita oportet construi, κληθεις , ut est in Graeco. atque addit,Thaddaeus Syrum esse, Hebraeum Iudas. vult ergo idem esse Syrum 'nquod Hebraeis nr. quamobrem sicut in derivatur ab mari, sic derivandum ab 'rar, quod analogia Grammatices non permittit. maluit igitur doctiss. Caninius, quem sequuntur Drusilis, Scultetus,aliique, id derivare a Syriac nomine 'd mamma, quasi mammosum dicas. Cui non repugnarem, si nomen illud derivaretur a geminantibus secui
tam radicalem, adeoque haberet Daleth durui . at in serma
54쪽
S. M A T T H. C A P. X. Dima Emphatica l l , ton , ut S inplur. eL fertur per da leth molle. adeo ut inde geminato dateth . fieri nequeat. Sicut M apud Hebraeos 'et mamma, indual. facit od , constructς I; . quod non est: a vi -- famis, sed procul dubio a Chald. udit , quia mammae effundunt lac. Invenio autem apud Ferrar. aliud nomen Syriacum , cuΚuschoi supradaleth, quod vertit veri herba verna ex Isa. 27. II. Id huic loco maxime aptum videtur. Nam propter Κusclaoi geminandum dateth apici Grae. cos, sicut exl. fit ἀccα. ex Deinde quum duo aleph junguntur, prius effertur ut Iod. vide Gram. no
strae p. 6 li 3 ergo Graece efferendum inde ter
minatione Graeca&pulchre commendant persenam, cujus praenomen fuit Iudas, id est Confessor, cognomina duo, Taddaeus, id est, herba verna, S: Lebbaeus, id est corculum. quasi dicas, hominem suavissimum, instar herbae vernae, S: corculi instar gratissimum . Porro pro Λες- ο δ κληθεις Θαδδων , quod in omnibus sitis codicibus Graecis invenisse se testatur Cl. Beza, extatque in Syro& Arabe, Vulgatus tantum habet, o Thaddaeus, ut de Euangel. Hebr. tantum 'im ex cditione Merceri, ex Munsteri. a irata . o . Tremel. N Boder. Et Simeon zeloies. in Graeco est, ο ΚωπιLπης, alia exemplaria vulgatus,/M-n Cananam. sic & Syrum verro. i enim Syris non est zelotes. sed nomen proprium est, ut 6 Κπιψίτης. utrumque tamen derivatum fateor ab Hebraeo MR zelotes. undC
M, &resoluto daFeschin Nu a p. neque enim hic designatur oritur dus e terra Canaan, qui Graecis , E ab Syris
55쪽
Syri, J. 1 dicitur. etsi in Evang. Hebr. tam Metaceri quam Muineri scribatur m an, quod vel mercatorem, vel oriundum ex terra Canaan significat. neutrum amplector
quia Luc. 6. IS. nomen ejus exponitur θλωτής, Syre t 1 1.l ,
Magistris 'ap. Sunt qui Cananaeum vel Cananitem dictum volunt a Cana urbe Galilaeae. quibus fortasse faveat Arabs, cui Cana Ioan. a. i. dicitur , hoc autem loco Simo uult, ubi praepositus articulas . t nomen appellativum indicat. sed nequaquam favet Syrus, cui Cana
l l l dicitur, unde l. i ira derivari nequit. He
braicae originis esse putamus, de a Zelo sic dictum. Docet autem Cl. Scaliger in Elencho Tri haeres. cap. i. sitisse quasi sectam quorundam qui sive Κannaei dicerentur,corpus devotum, re μοι - ὼγμα α λαοῦς, sanctimoniae vitae ac observationi legis deditum: ex quo ad Christi discipulatum transierit Simeon Κannaeus. IBID. Iudas proditor vocatur de qua voce non repeto quae sunt apud Caninium, Bezam, Drusium in Comment. priore ad voces N.T. Syrus dixit JHz 'So. in quod conjecturam Tremellii parum probabilem, vide in ipsius notis . ubi addit F. Iunius, sicarist alijs marsupium vocari , S secarista ο γλωμουμον. quod idem est, quod in Exercitationibus Sculteti lego, Scaris secundum quosdam esse quaestorem collectarum sive eleemosynarum. fortassis sicut Tremellius compositam vocem Voluit ex Hebraeis se merces, Sc inclinatur, ut significet eum qui mercede inclinatus fuit ad proditionem domini moliendam, ita hi eadem compositione marsupium denotari voluerunt, in quod me es reclinatur, pecuniaque reponitur. quae merae sunt chimaerae. Pergit ergo Cl. Iunius,
56쪽
S. M A T T H. C A P. X. 3T M omnibus expensis statuit, per anticipationem appellari, quasi strangulatum dicas, qui ultro declinaverit ad strangu
lationem sui. ut partim componatur ex Hebr rizv, partim
msera, in nullis lexicis reperio . . m m Syris idem quod
Hebraeis o,ctius, obstruxit, obturavit. Unde Marc. I. 2S.
dici co obstrue os tuum Reperio tamen apud Eliam in Thisbi, apud medicos Hebraeorum ma κidem esse quod servo su cationem , atque esse morbum qui obturet os fistulae quae in collo est sic ut statim moriatur suffocatione homo. Inde natum dicit, quod quarto die jejunabanta ne MazFΠ caderet in pueros. atque inde, inquit, quidam exponunt illud de Achitophele et Sam. i7. praecepit domui Fae, pann, id est inquit, evenit ipsi morbus hic prae nimio animi dolare & taedio quod non successisset consilium eous, mortuusque est suffocatione. Nec desunt viri eruditi, qui eodem sensu capiunt de Iuda proditore illud Matthaei. ut non laqueo seipsum strangulaverit, sed ex gravissimo peccati divinaeque irae sensu hoc morbo correptus,suffocatus fuerit,& pronus concidens,vi interclusi spiritus crepuerit medius, effusaque sint viscera ejus, ut docer Lucas Act. r. sententia ea est Clarissimi & incomparabilis viri D. Heynsu, cujus super hac re, ut S alijs gravioribu RN. T. locis eruditissimas observationes brevi ut spero,Videbit orbis Christianus. In Euangcl. Hebr. Merceri scribitur
nemel. sin civitates Bodcr. in urbes2 Samaritanorum ingrediamini. verte in civitatem. consentiunt enim editiones in singuI num. adeo ut mirer, Clar. Drusium,parte al-L 3 terat.
57쪽
38 COMMENTARIVS IN tera Annotat. in N. T. tradere, locum hunc Syri plane esse ambiguum, ut nesciamus quo numero usus sit Interpres, quia nulla puncta addiderit. Id ipsum enim. quod duo puncta pluralem numerum indicantia absunt, certum est singularis num indicium. Sed suspicor Hebraeis cum characteribus, vocalium punctis destitutis, hoc Testamentum legisse, non Syriacis. ibi enim verum est quod dicit. In Graeco quoque est cum quo & Arabs concordat. Vulgatus tamcn habet in civitates. sicut SI Euang. Hebr. 'π ,κα arta diri . nempe collective acceperunt. quod non
est rejiciendum. ne ingrediamini in urbem,id est, in ullam
desunt apud Vet. Interpretem SE Theophylactum. non desunt apud Vet. Interpret. sed transponuntur. sic enim habet. firmos curate, mortuos suscitate, rosos mundate, eodem ordine quo haec habentur in Evang. Hebr. SI in Arab . Syrus ordinem sequitur qui est in Graeco. '
Quinque vetusti codices, inquit Cl. BeZa, addunt, εἰ δύη Gτω Gκω τλω. Legit id quoque Vulgatus. Extat& in Evang. Hebr. an ni, dabo vis , dicendo, Pax domui hhic. Syrus de Arabs non legerun . VE R s. I s. Et si quidem fuerit domus illa digna, η ἀρίμη υμων επ AEM , veniat tax vestra super eam. Vulgatus, veniet. Nempe hic, ut alibi passim Euangelium Hebr. secutus est, ubi in futuro dicitur 'mo rit mr . ut & Syrus, Maci pax vestra veniet supeream, Vel veniat. ambiguum enim est, quia Hebraei ac Syri per futurum etiam imperant. Sic pro ἄληναφήτω reetertatur, Vulgatus habet revertetur, quod in Evang. Hebr. est a M.
58쪽
S. M A T T H. C A P. X. UE R s. Iq. Excutit epulaerem . O m oeperibin vestris. In Graeco , την ονιορυν τ πιδωνυμων, pulverem pedum vestrorum. Sed & Vulgatus habet de pedibus vestris. quia nempe in Euang Hebraeo legitur nar da a uero , abicite ei iam pulverem de pedibus vesbis.
Trem. & Boder. in Paris Terrae Sedom or Amora eris tolerabilius in die judicν, quam civitati isti. At in Reg. terram δε-
doum se Omuro futuram tranquilliorem in die judici, civitate ista. differunt vel . 3 S: vel l Las. hoc substantivum est, de quietem significat. illud adjectivum,& de persena proprie dicitur. ut Matth. II. 29. discite a me, Vil - , vis qu/dmisissumtac Ferr. l. qui rue,
sedatin, tranquilias, mansuetus itis. Lex. Syr. Arab. Aad eo selibo 'si mi si, quietus , tranquillus se mitis, suavis, hilaris. videtur ergo hoc loco vertendum, , terra Sodom se Gomorrha erit mitis nempe Deus) in die judicii, magis quam civitati illi, vel, si ad rem referendum , erit mitius aut tranquillius quam civitati illi. VERS. i7. Tradent vos I. A. . Trem.i, concilia. Boder. in domum iudiciorum. verte , in domum judicum. Postulante id puncto supra Jod, quod in omnibus editionibus extat, ac docet legendum l l . judicum,nota L 3 jμdisserom, quod punctum insea Iod scriptum habet, notans Vocalem tertiam. Vide Gram. nostrae, pag. 36.
Fateor tamen potius di legendum mihi videri, quam
59쪽
. nam ut apud Hebraeos sic apud Syros A iam est ponitur pro κυ ργω Iac. 2. 6. pro ἀκροα is Actor. λ -τ3. pluralQLL.ῆ mοἱ- variata secunda compositi Voce, non primae. sicut
mat. nostrae, pag. 7 . Tradent ergo vos εἰς σαωεδεια, bene dicitur Tremellius recte per plurale, in concilia , v in tribunalia. Videtur respicere quod Iosephus de bello Jud. lib. I. cap. 6. narrat, Gabinium Syriae proconsulem, additis quatuor concilijs, gentem Iudaicam in quinque partes distribuisse, quarum una Ierosolymis egit, . altera Gadaris, tertia Amathunte, quarta Hierichunte, , quinta Sephoris Galilaeae. Possunt autem hic commode sic distingui a re σαυαγωγῶν, quod per illa consessiis judicum, per has conventus Ecclesiastici intelligantu . Euangelium Hebraeum pro habet m , pro αμα-
Trem. SI Boder. qui autem perseveraverit usque ad finem. verte, qui autem toleraverit inque ad finem. Olla: μείνας ἐς τίλ . sic Arabs qui toleraverit. idem est Arabum 'ra Syr. nempe tolerare,expectare, patienter ferre. quia tamen qui patienter fert perseverat: potest etiam
perseverare verti. ut M llo 3.-m a cinis patientis, item perseverantia. idem quod lici itai α --.
60쪽
S. M A T T M. C A P. X. gr. καυσαν, &c. Syrus pro O , legit , similiter Euang. Hebr. Di. unde Vulgatus, s servo. optime proculdubio. rursus pro Syrus . . Euang.Hebr. a M. Vulgatus, Beelaebub. Esic Graecum quoddam exemplar legere testatur Cl. Beza, atque ita legendum esse, ex ab Reg. I. 2. rectu. probat. Arabs tamen per Lamed in fine, habet Ati
Syra phrasis ad verbum est in Graeco,
set me coram hominibus, agnosiam es ego eum circ. Melius, meo judicio, Vulgatus, esuisquis consilebitur me, consitebor edi ego eum. Agnitio enim potest sola fieri mente, at confessio fit palam ore, qua de re hic agitur. Aliud autem est Syris Q,iol confestu eis, sequente M in , aliud sequente dativi casus. Prius est promteri, de palam exponere quid sentias, sive de persona aliqua, ut hoc loco. item Rom. IO. 9.
co tentes inpeccatu suis , i. peccata sua. Alterum est, agere , Ludare, celebrare. Matth. I I. 26.