장음표시 사용
471쪽
S. I o A N N. C A P. VII. 4 3VERS. 49. A, ' O A D &e. Syrus, Mi plproprie,nspopulus hic. id enim est Q ys. Sed h1c usurpatur pro simplici Ol,stae ut & alibi lint pro Ol , nisi. Vnde liquet, quod antehac non semel observaVimus, S rursus observandum alibi veniet, cx usu Syro esse, quod sive επι ιι 1 promiscue usurpentur nunc prosed, nunc pro nisi V E R S. F3. Καὶ επτρά D dcc. Totus hic versiis, ut & undecim priores sequentis cap. quibus historia adulterae continetur, desunt in Syro. vide notas Bezae. omnia vero habentur apud Arabem. Syrum autem quum dicimus, eam intelligimus interpretationem, quae Viennae, Antverpiae
alibique typis edita luccm vidit, ubi non haec tantum historia, sed & secunda Epistola Petri, secunda ac tertia Iohannis, Epistola Iudae, de Apocalypsis desunt. Quae omnia ex luculenta sisa & Orientalibus libris instructissinia bibliotheca Amplissimus Praesul Iacobus Usserius Archiepiscopus Armachanus nuper admodum ad nos misit. Ibi haec historia sic habet:
473쪽
s. I o A N N. C A P. VII. - 1 Hactenus textus Syriacus. Vbi sub finem apposuimus illi,
quoLin M S. deerat, sensu id omnino postulante, & amanticiasis incuriam arguente. Sonat autem , Lectio quae es de ista muliere peccatrice: quae lectivi non es insimplici. Iu est; nisi fallor, quae non est in vulgo recepto, & simpliciter sine controversia apud omnes Ecclesias Syriacas admissis exemplari. Ivit ergo unusurique domum suam. Isin autem ibis in montem Olivarum. Mane autem iterum venit in templum, totus populus venit ad eum. o sedens docebat eos. Adduxerunt autem Scriba se Pharisaei mulierem, quae deprehens erat in assi ulterio. Et quum consiluissent eam in medio,dicunt ei: Mao ser, haec matur deprehens est aperte in ipse facto adulterii. Et in lege autem Mosis pracepit supple, Deus. Vel, o in lege autem est, quod Moses praecepit ur tales lapidemus. Tu igitur quid dicis e Hoc dixerunt tentantes eum, ut haberent ut accuserent eum. Iesius autem quum deorsim incurvassist inribeba per
terram. quum autem permanerent interrogantes eum, erexit
se or dixit ipsis: vobis est sine peccato, primus faciat in eam lapidem. Et rusu quum incurvassise,scribebat siler terram. Hi autem quum audivissent, exibantsigillatim, quum incepissent a senioribus, ct rellina es muliersola, exissens in medio. Gum autem erexisses Iesus, dixit mulieri, ubi sint Egit
nemo condemnavit ie ' Illa autem dixit, Nemo Domine. Dixit autem Iesu, Neque ego condemno te ; abi, se a nunc amplius ne
pecca. rium igitur congregati essent, locutus es Iesus, dicens, ego sum lux mundi &c. Hactenus Fragmentum illud Sy
474쪽
tum Syriacum, haec mulier deprehensa es aperte in ipse vere
adulterii. Vulgatus, modo in adulterio.
λιγύολει. q. Arabs omittit εμν. tum sequitur, o jubet ut lapidetur. vide quomodo supra Syriacum fragmentum verterimus. V E R S. 6. Tουτο I ελεγον πω ν ες ι τὸν, ἴνα εχαρο κατ γορεῖν αα g. Arabs non legit --τήν. Sequitur, δακάεηαφεν εἰς ἀυ γίω. Fragmentum Syriacum non legit δακτυλω. Vulg. & Arabs legerunt. VE R S. 9. Καὶ i, s σαο δη πως scientia redarguti. Vulgatus nihil horum legit. nec sta . Syriacum. Arabs habct, coli Romana Versio, intelligentes ignominiam. verteredargutionem. est enim, reprehendis, redarguit. Sequitur, εις καθ' εις , , τ πεσςυτέρω εως τ ατων. Vulgatus non legit, εως τ- nec fiagm. Syriacum. Arabs,
. , Inceperunt exire sigillatim inque dum exivissent senes ad ultimum eorum. Deinde, μον ο-e η γαυη ω- ωm. Vulg. dc Ar. consentiunt. At Dagm. Syriacum , se reisues mulier, existens in medio. Id est, κραι κια λειοχ αρανη ἡ γι - ,
V E R S. Io. Καὶ μηδενα λασαι δὲ γ πλοι ἡ γωνι&υς. Vulgatus & Arabs haec non legerunt, nec fiagm. Syriacum. sequitur, ἄπιν αυτῆ, Η' γαυὸ, ποῦ ειαν με νει οἱ κατορροί σου; Notat Beza in exemplaribus deesse η γ- . apud Vulg,& Arabem legitur. Fragmentum Syr. legit, ει π τν γ-πικι. non legit autem οἱ κα γοροίσου. ut nec Arabs. Vulgatus legit. VERS. I 2. Παλιν OG ο ζησοῦς ιωτοῖς ἐλαληπ. Consentiunt Syrus, Arabs & Vulgatus. At Dagmentum Syr. quod supra
475쪽
supra produximus, mum igitur congregati risient, locuIus es Iesus. Mandoquidem enim 9. dicti fuerunt omnes Pharisaei exivisse, congregari rursus necesse fuit, priusquam eos alloqui posset. Pharisaeos enim eum allocutum patet ex ' s. seq. Α λ' π φῶς Syrus pro habebit, habet invenietsibi. pleonasticum cstsibi
ex usu Syro. Arabs, ', inveniet, cρη V E R S. 2I. Καὶ ta τῆ αμα μα-Beza, sin hoc peccato vestro moriemini Syrus & Arabs, ct in peccatis vestris. τν ἀμαρπα colle,stive acceperunt. ita enim cxplicatur 24. 2ora νῆξε es τῆς ἁμαρIπις υμων. habet se ergo, sicut supra I. 29. οωρω ἀώ ἀμαρῖ - κ&σμου, qui tollit peccatum, id est, peccata mundi. Additur, μου εγω Uzσαγω&c. Syrus M Arabs se οπου. quod magis est perspicinam. VERS. 2s. On e λαλω vexavit hic locus viros eruditissimos. Iosephi Scalig. viri incomparabilis haec sunt verba: TL, adverbium, id est, primo, in primis, principio. Deinde οπι, non ο, πι , Principio mihi multa dicenda Iῖnt, multasntpraefanda de vestra contumacia se incredulitate, pris inuam vobis resondeam quis ego sim. A d se melius
exponitur C. Io. ys. 2s.sciscitantibus enim τίς ἀ , resondit, ει- πον ψών, S ου Σπςc Mn. Hactenus ille. Quod quomodo verbis respondeat,velim vir maximus plenius edocuisset. Alias aliorum sententias vide apud Erasmum & Begam. Placet maxime viris doctis sententia quamcxpressit Cl. BeZa, quod a principio dico vobis. Non repugno admodum, quia commodum habet sensum. Nec tamen, quid incommodi habeat, tacendum. Primo, quod dure satis initium sententiae occupat, S per trajectionem construitur cum λαλω. Dcinde quod per i ta λα λίαν legaturo,ῖ, quod, Pronomen; quum, fatente Erasino, Graeci codices constanter habeant on. Tertio quod particulo inutilis sit. quare
476쪽
448 COMMENTARIVs IN& Beza eam non expressit. Denique quod loquor, accipiatur pro λεγώ, dico. Iuvat ergo videre quid Syrus &
Arabs dicant. Syrus sic habet, inq;
, Trem. etiam quem incepi ut loquerer vobiscum. Regia, etiam id quod incepi loqui vobiseum. Quis non videt haec parum convenire t quorsum enim illud etiam 'de quorsum quod incoepi loqui vobisecum' quum dicendum esset. quod incarpi dicere vobis. N .
etiam sid enim Gl dicitur in sed etiamsi. Adeoque vertimus, etia si esset quod incepissem loqui vobisium. Nec aliter Arabs editionis Erpentanae, . , i in, etiamsi ego incepissem jam loqui vobisium. Sensiis est, Rogatis me, quis sim ξ Etsi jam demum incoepissem vobiscum sermones conferre, indigna vobis haec esset quaestio. tantam mei proditis ignorantiam, ac si jam demum vos alloqui ordirer. Sensus non est incommodus. Sed quid in Graeco viderunt, unde is elici queat i videntur pro οπι Slegisse εια etsi verum operae pretium est inquirere,an nontcxtus Graecus alium etiam admittat sensum. οπι in Hebraeorum ' a. hoc autem interrogationi non raro inservire fatentur omnes Hebraice docti. ut Esa. 29. I 6. n d min, an dicet opus factori suo Z Ita si zm hoc loco sumatur, intcrrogativa erit oratio, Primum ne etiam loquor vobis Z vos me interrogatis quis sim, quasi nunquam antehac id a me edocti essetis. primane etiam vice vos nunc alloquor, ut jam id quaerere opus habeatis t Quod si quis neget οτι alibi ita usurpari, fatebitur credo, sicut 'a apud Hebraeos, ita omiapud Hellenistas non semper esse causalem particulam,sed interdum significare οντως, revera, certe , utique, equid mut
477쪽
major es Dein corde nostro. Ita hoc loco, Primum ne utique etiam vos altiquor Z Quod si articulum τά emphasin habere dicimus, ad verbum exponere licebat,ibocne pri icipiis utique etiam loquor vobis Z Id est, An jam primum Z Nihil hic Coactum est , nec phrasis, nec verba. modo signum addatur interrogationis. & sensiis, ni fallor, convenientissimus. Dedi autem lectionem Arabis ex editione Erpeniana. Romana enim aliter legit, nempe, sora . Principium qui ct loquor vobis. Sic Graeca verterat vulgatus. ω vereor ne in gratiam Vulgati audaces homines, quique passim in hac versione se Arabismi imperitos ostendunt, textum Arabis pro arbitrio interverterint, nam 'rimum pro, qui O loquor, minus recte dicitur. Quum enim , non copulat, sed, ut hoc loco,pro etiam usurpatur, Arabes copulam Vati verbis non praefigunt, sed particulam . deinde verbum non construitur cum Lam sive dativo personae, sed cum accusativo,qui ipsi verbo assi--gitur. dicendum fuerat , non
VERS. 26. T-m λεγω εἰς τ νοσμον. BeZa, haec loquor mundo. εις cum Cl. Camerario accepit pro imo , ad. ad mundum, id est, mundo. Syrus, Aras, Vulg. MErasmus, in mundo. εις pro G, ut saepe.VERS. 37. O' λογύγ ο εμος ου-ta υ A. Vulgatus barbare, sermo mem non capit in vobis. Eras. SI BeZa, non habet locum in vobis. Xωρῶ, id cst, , inquit Cl. Camerarius. Inusitata plane haec est phrasis, ut χωρῶ dicatur intransitive de re quae capitur sive continetur. At transitive de persona aut loco aliud capiente vel capiendo sufficiente
crebro usurpatur. Vt Mati. Ist. II. ου -ῆες χωροῦm τλογον τῖ-την, non omnes capiuntsermonem hunc. sic hoc loco dici poterat, χωρῶτι τ μου,vos xsn capitis sermonem meum.
478쪽
Trem. non rectEsrmoni meo non acquiescitis. Vertiesrmoni meo nonsusscitu, scilicet capiendo, id est, capaces ejus non estis. sicut Mati. I9. N. co α 3 9'
l-m , non νη qui que focis sermoni huic.
Proprie crgo ipse homo dicitur τλογν. quid igitur est quod hic λο, dicitur Z Intransitivo sumitur hoc verbum pro ise, abire, tendere, proscisci. Tale est illud Mare.
I S. 17. εἰς Em in venirem tendit, vel abit. M2 Pet. 3. 9. ε4 με να--, ad resipiscentiam tendere. Significat ut Sapient. 7. 23. Spiritus Sapientiae dicitur esc--ντων πια μάτιον, per omnes penetrans spiritus. & 's. seq. de ipsa Sapientia dicitur, quode παντων λα His καθαροτη , permeat or penetrat per omnia ob puritatem. Ita hoc loco, sermo metu ου χωρῶ ουρειν, non penetrat in vobis. auditis quidem cum, sed non penetrat. habet quidem sermo meus suam καθ G, purit tem , quae debebat λα , penetrare per omnia, sed quia in vobis nimiae sunt sordes,nimia durities,ύχωρεῖ πυρῶν, non penetrat in vobis. V E R s. 43. Δια ἶ ἀν λαλιαν ἀ hau ου γινωιαε ε, ου ου δυ- ναιθε ακου ν τ λογον τ ἐμον ὴ Sic distinguit Beeta, adeoque vertit, Anare locutionem isam meam non agnostitis, quod nonpo- resis audiresermonem meum ' Ibi Ori,quod,ειλκως sumitur. Alii vero notam interrogationis collocant post altero autem membro responsum ad interrogationem contineri volunt. Cur vos locutionem meam non cognoscitis Z causa est, quia sermonem meum non potestis audire. ου ibi m- τιολeγκως sumitur. ex Hebraisino est morigero animo amplecti. ut Esa. I. I9. Si volueritis audire , bonum terrae comedetis. id vos ob siimmam animi pervicaciam non potestis. ideo barbarus vobis videor,nec idioma meum intelli- gitis.
479쪽
gitis. Sic distinxerunt Syrus, Vulgatus, Erasmus, Camerarius M alii. Arabs quoque , sed mutata interrogativa oratione in absolutam , Propterea vos non intelligitu loquelam meam, quia &c. Hanc diuinctionem probo. ut sensiti conveniat cum illis c. 7. I7. Si quis voluerit voluntatem ejus facere, cognoscet de doctrina utrum ex Deost. vos ergo doctrinam meam ex Deo esse non cognoscitis, quia sermonem meum audire id est , voluntatem Dei, quae unicum sermonis mei argumentum est, facere nec vultis nec potestis. V E R s. 44. Vulgatus , Eras& Beeta, in veritate nonpetit. quod ergb sequitur,ori ες νω - non ostendit causam cur in veritate non steterit, sed consequutionem,ex qua recte colligit Dominus a consequenti, illum a sua origine defecisse. cui simile exemplum occurrit Luc. 7. 7. Quamobrem Cl. BeZa vertere maluit, non est enim veritas in eo, quam cum Vulgato, quia non es &c. Syrus autem existimavit, Orι denotare causam a priori. quare εἴηκεν vertit, sal. non recte Trem.
seris pnec Bodler. perstitit. cst enim praesens. cujus praeteritum . Similiter Arabs, i ta . quod non verto cum Romanis, non permansis, sed nequaquam permanet. futurum enim apud Arabes valet praesens. nisi praecedat particula it, quae id mutat in praeteritum. quod non facit. Sensum ergo esse voluerunt, Diabolum semper sui esse similem. Homicidam filisse a principio. ab eo tempore cum non stare in veritate, quia, ex quo defecit, nulla est in eo
veritas. ἔ κα&έ κὼς, cis praeterita sint, saepe tamen praesciatis vicem supplent. ut Mati. I a. 47. & I6.18. SI alibi faepe. ut & plusquamperfectum passim pro impers --
480쪽
4st COMMENΤΑR1Vs IN Trem. etiam pater ejus mendacii. Recte mendacii. quia ambiguum est Latinum ejus ob generis communitatem. In Syro nulla ambiguitas. Assaxum enim sceminini
generis non alio quam ad lί cia se , referri potest de Di abolo dicendum fuisset . nec obstat quod hoc modo ο αααρ praedicatum fiat, quum artici ius o subjectum denotare soleat. Etsi enim id plerumque fiat, non l. amen semper. Vt Ioan. i. q. ἡ γη ού n Jac. 3 φη γλωπα me , ο ὐὶκίαις. & alibi. Apud Hebraeos enim He demonstrativum promiscue praedicato Msubiecto praefigitur . Et ex allato Jacobi loco apparet, nequidem necesse esse, ut o vertatur illi pater. quia O ta. pe sine ulla emphasi usurpatur. plane ut in Π Π apud Hebraeos, quod saepe nihil notificat. Porro instrie adi ino, quod in superiori membro est, commode refertur. Sed&quamvis id substantivum in tota oratione non extaret, apte tamen, ut Cl. Casau bonus doctissime observavit, ex ipsa voce , ic ςης intelligitur. Id enim, inquit, novum non est. Sic Numer. 23. 2 . Et benedixi , nec revocabo illam , benedictionem scilicet: quae vox ex praecedenti voce benedixi facile intelligitur. Sic quoque apud summum vatem, λκα-σω, r)εια θ ε s. nimirum η Atque hoc loquendi genus ab Eustathio annotatum est, primo in Odysham commentario. Hactenus ille. V E R s. s. E'γω ο οπι τἰω λέγω , οῦ- μαι,
Trajectionem hic esse volunt viri doctissimi. pro οπι θάλην - ἐγω λέγω. Secus judicarunt Syrus de vulgatus, qui in ordine verborum nihil mutarunt. Laudo. Est enim purus putus Hebraismus & Syriasnus, ubi in initio sententiae nominativus ponitur absolute, qui deinde, aliis dictionibus
intervenientibus, mutatur per astixum in obliquum. Elegantiae id est in istis linguis. Hebraice dicas, a