장음표시 사용
481쪽
S. I o A N N. C A P. VIII. si,) evom πνου , quod aliud nihil significat quam , mihi autem, quia veritatem dico, non creditis. Id minus eleganter diceres, ta 'oro ma re noxn V , . Simile habes Ps. 73. 28. a uo u)n,κna P 'am, id est, ad verbum, δε τι --οΜἀιθα τω Θεω-LXX, Graecismum,non Hebraismum
exprimentes,vertunt, E' diu θ τι-τω Θεφαγαθοι V E R s. s3. Num tu major es patre nosυ braham, qui mortuus est ρ καὶ οἱ απιθ πιον, Et Prophetae mortuisint. Syrus & Arabs, Et Prophetis qui mortuisioni 'U E R s. s8. Πών Alcest ιμ-Graecum οε dies 3 Hebraeum et , Syrum ima, Arabicum ambigua sunt. Significant enim esse, & incipere se, id est , fieri. Hic malim, antequam Abraham esset. Vulgatus & Beza eret. Erasnasceretur. nihil rcfert. V E R S. 9. Διελθὼν μεσου ι A. e ουτως. Non legit haec Vulgatus. de quo vide Erasinum & Bezam. Syrus , Arabs, & Nonnus legerunt. Nec videntur mihi cum praecedentibus male cohaerere. Praecessit,i Mquomodo id factoum t exeundo e templo. additur enim, f- ζ' ιερου. Significat ergo ρυ21, non quod inter abeundum a nemine conspectus fuerit, sed quod subduxegit se a conspectu eorum qui cum lapidabant. quod recte dixit Arabs, ct tergum veriit , retrocessit, subduxit f. quomodo & Job conqueritur c. I9. 'κ m
terunt. Sic S: Claristus abdidit se ab iis qui lapides in eum
jaciebant,& exivit c templo transiens per medium eorum,
non qui lapides jaciebant ab iis enim se subduxit) sed prae
sentis reliquae turbae. atque ita evasit.
482쪽
Trem. or lutum factum ex statosuo. nihil opus taddere illud factum. Boder. se pinguit lutum exsputosio. spexerunt significationem nominis lici atata quod interdum significat φυγμοι , massmpanis quaesubigitur. atri potius significat formare fingere. valet HebraeOrum Vr potius quam unde de de figulo dicitur Rom. .
2o. Verto ergo, o formavit lutum estutosuo. V E R s. 7. Lava inpisiina τΣιλωάu . Vulgatus,videtur legisse Σιλαε , vel Σιλωα. ut Syrus S Arabs, in i . Esa. 8. 6. legitur nisn ' o. quod etiam punctari posset Hem.
sicut Nehem. 3.is. Q d autem sequitur, οῦ ἐρ- , syrus prorsus omisit. quum tamen explicationis gratia dicere potuisset, E 3 oml is necesse non erat,qui ex ipsa radice facile intelligebant, mittendi significationem ea voce contineri. Recte ergo conjecit Cl. Beza, id omismum, quia Graecis non scribebat, in quorum procul dubio gratiam Euangelista Syriacam vel Hebraeam vocem Graece interpretari voluit. Arabs vertit, k-b- ε laversio Rom. cujus interpretatis es missus. id cest . dicitur. at foeminini generis est , verten inque missa. vel substantive missis passive sumta. Saepe enim participia ista in nomina substantiva degenerant.tum idem est quod apud Nehemiam nisn ima , piscina missionis, vel missa. VE R s. 8. Οἱ οά γέπνες. vicini ergo. qui scilicet H
483쪽
im a dicuntur. Quare Syrus de Arabs non aliis hic nominibus usi sunt. ut sciamus, intelligi eos qui prope caeci, aut certe parentum ejus aedes habitarent, quibusque adeo a longo tempore notus fuerat. habitasse enim istic loci pa rentes ejus, ex 's i 8. satis probabiliter colligitur.
V E R s. 9. Testatur Cl. Be-Σa, in uno codice legi, άυτωεον. Sic Vulgatus, Syrus & Arabs legerunt.
VER s. II. A 'ri ψα. Erasimus,uyum recepi. At nunquam antea Viderat. crat enim calcus natus . Vulgatus cr-go, video. Beza, vitis. Improprie, inquit, pro εcMψα. quum proprie significet deperditum videndi usum rursus obtinere, quod coeco nato non convenit. Vide quae de hac voce observavimus ad Luc. I9. s. ubi tria ejus significata damus,&pro simplici videndi actione saepe usurpari ostendimus.
Syrus, . . , lo . ubi Trem. visis restitutus es
mihi. Boder. se visum recepi. Beza in notis, es factum est mihi videre. verto ad verbum,invisim est mihi , id est, a me, id est, simpliciter, se vidi. hinc eadem phrasi vertitur, βλεπω , I s. Sicut Mare. 6. i. CI ter , tii videamini istis, id est, ab illis, id est, ut videant vos. prequens ea phrasis est Syris, qualis Matt.7. . considerabitur libi, id est, a te, id est, considerabis,M ex is. apparet, ita , vidit, S: , visumes ei, pro eodem sumi. utrumque pro ἀεις, t. Fateor tamen videre hic esse videndifacultatem adipisci. prout versu decimoquinto optimc transtulit Cl. BeZa, ex usu linguarum Hebraeae, Syrae M Arabicae, ubi quaecunque verba esse significant, etiam significant incipere esse. adeoque idem verbum videre M incipere videre. atque id proprio luc est ααγεψα. non visim recepi, sed videre incepi. atque ita
484쪽
COMMENTARIVs IN per universum Euangelium , ubi de corcis agitur, accipi potest. V E R s. 2I. Aυτὸς etsi α τοῦ λαλ mi. Vulg. Erasin.& Beeta, ipse des loquetur. Arabs, ad Versio Rom. ipse loquetur astimo. non nego quin significet ac sed significat etiam de dc pro . quorum alterutrum est hujus loci. Syrus posterius elegit. vertit enim cy- 2La
pro se ipse. Videbant nempe parentes, hoc agi a Pharisaeis,
ut crimen aliquod intentarent. metuentes itaque apologiam filii in se suscipere, totum negocium filio relinquunt. ipse, inquiunt, pro se ipso loquetur. aetatem enim habet,ut ipse se tueri queat. Περμ saepe idem quod Hs , pro . Ut
legit m. Syrus S Arabs legerunt. Contradictoria sunt, aut , & non audivis. Vtrumque tamen diverse respectu
verum. Audiverant auribus corporis. non audiverant auribus animi. Audire enim saepe est animo amplecti. ut diximus supra 8. 43. Est& asultare , attendere. quod huic loco bene quadrat. Iam dixi vobis, se non attendistis. m --λιν λλω οἰά. in Syrus & Arabs non legerunt ιαλιν. Sic sensus esset, quum primum narravi vobis, non attendistis. Inde colligo noluisse vos audire. cur jam vultis audiret VER s. 28. Συ ς Vulgatus & Erasinus es pro Imperativo habent. Syrus, Arabs & Beza pro Indicativo. quod laudo. quum enim conviciati ci dicantur,
in hoc convicium fuit, quod jam defecisse eum a Mose dicant , & hujus discipulum factum. Id autem colligebant tum ex beneficio ipsi a Christo collato , tum quod supra ars i7. professus estet, Christum prophotam esse. Sensus ergo est, Nosne discipuli ejus fieremus t hoc apostatarum est,
485쪽
' s. I o A N N. C A P. IX. ηs7 cst, in quorum numero te censemus. nos Mosis discipuli sumus, primi doctoris. V E R s. 33. Nisi hic esset a Deo, non possetfacere 'quicquam. Consentiunt Vulgati S Arabs. At Syrus, i cn,
VERS. 38. Προα αυηπι αυτῶ, adoravit eum. Vulgatus, Procidens adoravit eam. Sic δί Syrus, ct cecidit adoravit eum. Videntur ritum adorationis exprimere voluisse. concidebant enim adorantes, sic ut fronte terram eontingerent. quod nWκ Q s, pa, cadere infaciem ad terram in Scriptura dicitur. & una voce mn n Hebraeis,
Syris autem & Arabibus dicitur. Erat autem honos iste non religiosus tantum, sed& politicus. ut ex Ruth. 2. Io.& I Sam. 2 o. I. & aliunde apparet. Abrogavit id in lege sua Mahomed, qui jussit ut id est,honos iste, de quo nunc agimus, soli Deo tribueretur. VERS. 39. εις κε μοι ἐγὼ εἰς τGσμον τοῦ ν λον. videtur Syrus legisse , εἰς εγώ F κόσμου vertit enim, adjudicium mundi hujus veni. Et Arabs, veni ut judicarem hunc mundum. C A P. X. VERS. 6. ΤαόHis Hia παρο:μί-. Vulg. & Eras me pro- merbium. Beza, hanc ilitudinem, recte observat esse Hebraeorumba d. unde & Arabs vertit, IA In Hebraea enim & Arabica lingua significat similitudinem, parabolam, proverbium, quodvis acutum dc elegans dictum. Sy
rus vertit, lial P . eadem scilicet dictione, qua
passim vertere solet. Derivatur ab Hebraeo κλο, admirandum esse se dis iis , latere. Inde κnκ s oratio admiranda dissicilis, ubi acumen latet, & per similitudinem aliud in-Mmm telli-
486쪽
telligitur, quod non adeo facile eruitur. Vnde Joh. IV. 29. λαλειν παρρησία, κὰ παροιμι - λεγέν opponuntur. Sequitur, ιεινοιο co εγνω- πινα ιαν ἀ ἐλαλ οῶπις. Vulg. Syr.& Arabs, videntur legisse ἡ ελαλι nihil refert. V E R S. S. Παντες om et D isag ῆλθον &c. Notat Cl. Beza,
disiμοῦ deesse in Latina Vulgata & apud Syrum interpretem , & in septem exemplaribus. Addo igitur, neque interpretationes istas, neque ullum istorum exemplarium secutum esse Arabem. habet enim V E R s. io. Ego veni ut vitam habeant, ψ πῆμον ἔχωmri Vulnatus, Erasin. & Arabs, se abundantius habeant. id est, quod nos adverbialiter sumimus, pro πῆμον, fecundum abundantiam, abundanter. Vt sensus sit, Fur venit ut staretur . mactet S perdat. Ego, ut vitam habeant oves. nec tantum habeant, sed abundanter habeant. Frustra itaque videtur se hic fatigasse Chrysostomus, quum quaerit, M πεποτερον 1 ει τέμοι. ac respondet, βααλέα ψοωων. quasi sensus sit, vcni ut non tantum hic vivant, sed, quod majus longe est, regno coelorum aliquando fruantur. non existimamus, comparationem hic institui inter vitam: & aliud quid ea excellentius, sed abundantem promitti vitam. τα- ωμον idem quod et Aorως. sicut εχε, Joan. q. pro V E R s. i6. Κώ-μία milwV. Vulgatus, Syrus & Beza addiderunt copulam, or unus pastor. Laudo Erasmum, qui relicta oratione ἀπωδέτω, vertit, et ut ovile, unus pason Miram habet clegantiam absentia copular. proverbium enim imitatur haec sententia, unus Grex,
unin Pastor. Servius est, uni pastori unus debetur grex. Sicut
cr abluid abundantius habeant. id est, etsi tuo προν 2. At neque m est in textu,neque --μοπιρον. Sed simpliciter πλωον, ergo
487쪽
S. I o A N N. C A P. X. Asyergo ego unicus sum pastor, ita& quos deinceps cogam ,
etsi alterius sint ovilis, in unum tamen cogentur gregem, ut unius pastoris unum sit ovile. quod recte expressit Arabs,
ri uni. V E R s. I 8. Depono eam απ εμωκH. Syrus SI Arabs, per moluntatem meam. Dcinde, Hoc mandatum accepi &c. Syrus M Arabs, quia hoc mandatum accepi S c. V E R s. 24. E ως πατε ἀ- ψυχG -ων , Eras & BeZa,
quo que animam nostram sustendis ' Camerarius, peculiariphras hoc vitam, hac, ut opinor, sententia: mamdiu sesensim
tenes animum nostram 8 Vulgatus, quia peculiarem phrasin agnoscebat, ad verbum transferre Voluit, quo que animam nosram totas P Syrus, tal I, capis. Videndum an peculiarem hanc phrasin ex Hebraismo eruere possimus. Nemo, opinor, dimiebitur, quin ar/ S ωριν sint synonyma. nam & Lxx interpretes id non tantum per , furari, sed & per ἰφλαυρειν, tollere, auferre vertunt. mi furatur, aufert. nec diffitebitur es non minus recte per quam per καρδίαν verti. sic enim solent iidem interpretes. Est cr-go οειρ ν furari vel auferre cor sive animam alicu-jQ. quod de eo dicitur, qui clam alio agit, eumque res suas Celat. ut Gen. 3I. 2o.'a, nκ pD aaari, Horatus est Iacob cor Labanis. &-no , qui fecisti, quod δε- ratus sis cor meumρ id est, quod clam aufugeris,mihique non indicaveris. ut νs 27. explicatur. Onhelos Vertit ' 'da, obtexit a Labane. ut & LXX, Λαύου, celavit Labanem. R. David in lib. Rad. & R. Salomoti in Comment. ajunt M, esse 'rut', sicientiam ejus. Sic Aben Esra, ακ 'a apa' ara Haba m Est 'a', non furatus es Iacob nis scientiam ejus. nam fundamentum scientiae in corde. Auferre vero scientiam alicujus,est sciendi occasionem illi eripere, dum ita te geris, 'Mnam 2 ut
488쪽
co COMMENTARIVS IN ut quid agas dicasve, scientia sua dc corde assequi nequeat. Fugam Jacob ita clam adornaverat, ut sciendae cius rationem Labani non reliquisset. quamobrem dicitur fctatus ipsius cor. id est, scientiam. Ita & hoc loco queruntur Iudaei, Christum animam suam auferre S quasi furto capcre. praetexebant enim, Christum hactenus non πιρρητα, patimor aperte, de seipso locutum esse, sed ita tecte, ut quid de ipso statuendum esset ignorarent,istaque scientia ipsis quasi
Vides ουρ ν & ειν σαρρησία. opponi. Est ergo , non aperte dicere, quod alius scire cupiat,sed scientiam ejus celare &dissimulare. Nolo id cuiquam persuadere. Non tamen adeo ineptum judicavi, quin id doctis expendendum dare auderem. Arabs vertit, I G in Re
ia. Trem. & Boder. Ego se Pater unum sumus. Fuit quum existimarem , vertendum esse unus sumus. quia dixit mascul. genere non Sed mutavi sententiam, postquam vidi Ioan. 17. 2I. tantum filium
V E R s. 3s. Si i os dixit Deos, morςM ο ζωσοῦ ἰγέ- νετη. Vulg. Eras & Bem, ad quossermo Deifactus est. Sic ut ratio ibi occultetur, cur Dii vocentur, quia nempe a Deo imperandi munus ipsis sit demandatum. Ita 'etus accepit, qui vertit,
Deos, propterea quod ad eos factus est sermo Dei &c. Magis ar-' ridet maximi viri D. Heinsit sententia, qui pro καμ,
489쪽
contra, adversu accipiens Vertit, adversis quos sermo De actos es. Id est, qui in Psalmo 8 2. ex quo locus petitu r, graviter a Deo increpantur. Non est: tamen silentio praetcreundum, ambiguitatem latere apud Syrum: quippe qui verti etiam possit, propterea quod apud eos fuit verbum Dei. Nam sicut προς regens accusativum saepe valet Graecis, ita Syris. Arabs certe ita accipiendus, cujus verba sunt, Agl verbum Dei fuit apud eos. non dicit ad eos. scd apud eos. Sensus est, magistratus dici Deos, non quod naturam Dei apud se habeant, sed eo tantum nomine, quod verbum, id est, mandatum Dei penes se habeant, quippe cujus jussit Mimperio imperent. Si ergo, inquit, eos Deos dixit, apud quos solummodo verbum ac mandatum Dei fuit, mene dicitis blasphemare, quod me Filium Dei dixerim ρ apud
quem non tantum verbum & mandatum Dei est,sed quom ctiam Pater tanquam unigenitum suum filium ad filutem mundo conciliandam sanctificavit, & de coelo in mundum
misit. Quod si quis primae interpretationi, quae ,πυς pro ad accipiebat, inhaerere velit, dispiciat, an non, ad quos ver-bdim De actum es, descriptio sit ministrorum, qui quantacunque sint authoritate praediti, non sint tanaen O MPm ,
sed infra Dei verbum , quod ad eos fit, ut ipsis imperet Δ jura praescribat. Tale illud est, quod Jud 3. vers. 2 o. Eliud dicebat Egloni Moabitarum Regi. , merbum Dei mihi est ad te. 4ro audito , Rex , A ,,ῖαι
verbi Dei reveritus , protinus surrexit. Aliter se res in Christo habet. Ad eum verbum Dei non est , tanquam ad ministrum , factum , sed ab eo tanquam a Domino profectum. Quum enim essentialis sit Dei , non est insta λογον αγυφου, si , sed ejus potius Dominus M author.
Ostendit id Pater, quum unicum hunc sanctificavit, id est,
490쪽
61 COMMENTAR1Vs IN ab aliis omnibus segregavit, de muneri meoiatorio destina. tum, e coelo in mundum misit, ut tanquam coeli Dominus salutem mundo daret. Sensus ergo est, si scriptura Deos dixit, ad quos verbum Dei, tanquam ad ministros, factum cst. qui imperanti verbo aures praebere & corda subjicere debuerunt mihinc blasphemiae crimen impingitis,quod me filium Dei dixerim, quem Pater tam praeclaro operi sancti. ficavit, quod non nisi a coeli Domino peragi potest, ideoque me e coelo in mundum misit, ut mundi Servator apparere t Hinc se S Deum & coeli Dominum una cum
patre esse demonstrare pergit =s seqv. quia opera Patris
faciat. V E R s. 38. Patrem in me esse, se me oiandineo. Vnum
Bezae exemplar habebat G τω in patre. Sic vulgatus, Syrus de Arabs legerunt. C A P. XI. V E R s. I. Η -ἀd ενοῦν Λαζαρ -3 9αιίας , ὀκκωμης se Mαρθος-Consentiunt in hac lectione Vulgatus & Arabs. nec quisquam annotavit, variare hic Graeca ulla exemplaria. Solus Syrus variat,qui legit,
Erat autem quidam aeger , Lazarm e Bethania vico , fater Maria se Marthae. Deinde addit a. J Aal , Maria vero hac es, &c. Commoda quidem calectio est. Sed non video tamen , cur a vulgata, & tanto consensu comprobata lectione abeundum sit. Neque enim ex ea sequitur, Bethaniam non fuisse istum vicum Mariat MMaritiae, qui hic memoratur,quod Cl. BeZa Voluit. contra, eundem fuisse locum cx toto contextu apparet. nec quicquam