장음표시 사용
61쪽
Sic etiam Gallis,ut Pedere peter nisi a ficto frequelativo peditare syn. di, malis. Plaudere ploter,aist. Unde plore pro pila lusoria. quae ludentium manibus hinc inde comploditur. Contra i in d transit apud Gallos.
Cogitare cuider. Fatuus , a,um, Fade. Sic Tunc donc. Et inde Salade, pro acetariis, a sala- Addonc ab attunc. tum, vel salata , id est sale Serui seruitutis,seri lude . . conditum. Cubitus, mensura, taladce, Panata panade, aqua cu pa ne saepius tramuasata Melutriata. Sic cBallade,gambadc,penata,&prope infinita In sermone Italorum & Hispanorum de Narbonensium. sync. bi.
Granata regio Hispaniae Bethica,Granade. Malum granatum pome de
D in r,vide postea in tD in cvertunt sepe ut Latini ita Galli. veluti Accidit pro adcidit, Accusare,pro adcusare. in quibus de mmilibus hodie nonnulli d seruant. Expedire depecer,a depedire, quod est contrarium verbo
impedire. Impedire empecer. Nisi empe er,ab impeccare mauis esse. quasi peccato ac errore inuoluere. Quod elymum argutius forte est quam verius. Pendere neutrum, pencer & pendre. Laedere biecer,prothesi b. vel potius aeλο cti si, id est nocere & laedere, B in c. D in g tum Latini tum Galli verterunt,ut Aggero pro adgero: aggrego pro adgrego. Rodere roger vel ronger:a muger inusitato. o. s. Viridarium vergier symi .vel verber, I. I. sync. d.
62쪽
Hordeum Orge. Mandere manger,& menger. Andes Angcs,urbs Celticae Galliae. Tardare targer. quidam & tarder. Sic Attarger retarger,vel alta Her retarder. Contra g in d Galli saepe vertunt. ut Plangere plaindre. Frangere fra indae vel findre a fingere. Stingere vel stinguere Cicero in prognosticis,cylindre Vngere oindre. Cingere cindre. Pungere potndae. Stringere estrindre. Iungere Imindre. Surgere fourdre . act. de Pingere pindre. neutrum. Fingere tindre . . Mulgere mouidre. Tingere lindre . . Spargere Apardin. Δ in λ,& d in i saepe vertitur Latinis1 ut με πικα, meditor . Sipontinus.
Allido,alligo, pro adlido adligo. Fidius pro filius in adverbio mediusfidius. Sic dicunt Galli,ab Egidius Gile.
D in in vertunt nonnulli,dicentes, Ammoneo pro admoneo.
Consuetudo colitume, sync. tu. Inde accoutumer, id est consuescere. Amaritudo amertume,sync. i. IncuS Incussis enguine,& englume,epenthesi l. D in n Galli similiter Latinis vertunt,ut DinnAnnuo,annitor, annuntio: pro adnuo,adnitor,adnuti a Verecundia vergon . Cinctorium cinnoir. Strictorium estrinnoir,procindoir, estrindoir; quibus etianonnulli utuntur. D in inconsonum, ut
63쪽
Cladella secundo diminutivo. ζκτα,duplex is valet. quorum posterius Dores in d vertunt.
F, in ii commutant Latini. Nam Fordeum, foedus foedi dixerunt veteres. nunc autem hordeum,hoedus licedi per aspirationem dicimus. Quinti lianus tib primi cap. 6. Galli illorum imitatione fin ii vertunt ,ut . . t FOris Sc foras hori. Vnde dehors, a deseris. Sed etiam fors dicunt in comitatu & ducatu Burgundiae, praesertim rustici. Atque etiam Galli alii sors pro exceptus , uni. lis i soni toti salόs, forsque Pierre, id est ex cepto Petro. Fors clos,a foris clausus, id est exclusus occasione exhibendi quae sunt in litem suam . Et inde homo - fora in , pro externo,a foranus: quem & de dehors vocam mus, quasi hominem de deforis. Fodere hiauer. unde lioue Sc houel, Pic. houeau ,Gal. pro sarculo & ligone: de dimimitivum Milete. Fodere etiam
Fames halin Vascones. Galli faim. Gine Ginc,supet in C. i. diximus mutari:& . li Gin .d, supra in D. s. lG in d C in u- vertimus in girus,vis, id est cochlea domus, & alia, rum rerum. Inde virer, id est vertere, Enia iron,id est in Gint, giro , id est,circum & circiter. Enu-ironer, id est, circun 3 h dare. Dicimus tamen giro uete, quod in pinnaculis tecto
Hadditu H,siue literam,sive spiritum magis quam literam dici opo R ablatu
64쪽
tet, inserebant veteres Latini plerisque vocibus verborum formandis roborandisque, ut earum sonus vividior esset ac vegetior. Idque videntur fecisse studio& exeplo linguae Atticae. Satis enim notu est Atticos ἱγρυρ, ιρον, id est Piscem, pauperem A multa itidem alia cum spiritu primae literae contra morem gentium Graeciae caeterarum dixisse. Sic Latini lachrymas, sepulchrum, ahenum, vehemmens incohare,helluari, hallucinari,honera, honestum. dixerat. In quibus verbis omnibus nulla literae huius seu spiritus ratio alia visa est, quam ut firmitas & vigor vocis quasi quibuidam neruis additis intenderetur. Haec Gellius
Sic & Galli ratione eadem,li vocibus quibusdam adieceriit. Altus, a,um,hauit, hau ite,& Inde hau lcer, C. 6. & haut corii portio calceis parte aliqua attolledis adhiberi solita. Hardi, id est,audax, ab M deo,a quo enhardir, id est animos
addere. Ulula hutote. V. 4. L. 2
Contra ,h interdum auferimus: hordeum orge,& alibi sepe
L transit in r Latinis,ut Π L in t Tabula taberna, Prisc. Sic Gallis,Vt i Luscinia rescinio vel roscinoi lyn. i.a lusciniola. V. . Epistola epHre. Angelus anye, vel ang-
Capitulum capitin. Titulus titre, pro epistie,apostle,capille,sille, syn.o,iu illis duobus:&u, in postremis duobus. L in t vertere videmur in diminutivis Latinorum. Vt Lint Ansa ansula,ansete,vel ansette,ab ansella secundo diminu. , Bulga Mulget bulgula bulgella boulgetre. Culter multae: cultellus cultellulus coutellet POrcus porc: porculus porcellus. porcellulus Furcellet.
65쪽
IS AGO GEPallium palliolum,palleto pro palliol. I olium soliolum seu liet. Ullula hutote.
M apud Latinos vertitur m n,praesertim d,t,c,q, sequenti bus,ut Tam tandem,tantum tantundem. Idem identidem . Num Munc ubi, nunquIs, anceps proamceps. Am en im praepo sitio, Cc,q, sequentibus transit man: anfractus, anciliis, anquiro. Et vocali sequente, intcrcipit b: ut ambagcs,ambestis,ambitus,ambustus. Galli quoque interdum m in nuerterunt,ut Mappa nap . Matia natic. N contra, in m Latini pariter & Galli vertunt, sequente Ix, p, m, Ut plumbum plomb. Lampas lampe. Committere
Galli praeterea alibi n in m vertunt,Vt Vindocinum vcndome .syn.ci .urbs Galliae Celticae Comencer a coninitiare, i priore in c, postetioribus aute e
mcnccinent, coninitiametum. Nec per geminum in m.
scribenda sunt cum vulgo. . . I Venenum verum. Venenosus Venimcus. Venenare venimer, saepIus en enlmer.
Foemina femine, vel seme, syn. m, vcllemne, *n. i. semediarbonens uri . l. sel Somnus somnae pro somne. Inde assommer, id est in somnum mittere aliquem & occidere ictibus: qudd Olli dura
quIes oculos βc terreus urget Somnus, In aeternam clauduntur lumina noctem. Vargillus. . . t l, o
N in v mutari prius dictum est in V. rs. N & m interdum abiici ut Galli ex voce Latina,vt Latini min trado, trano, traduco,a trans & ω, ΠΟ,duco. Broncus Normis Marcellus, id est dens aliquis prominentilar, & exertus: broc,pro Cenophoro per i taphoram. . l
66쪽
Broce veru,& dens,& ficus morbus. Brocci piscis Lucius. Brocer pro pungere,& acu pingere. Illud etia bronccr de equis praesertim. Varro tamen libro secudo rei rusticie brochos,& Plinius libro undecimo demtium brochitatem,suae n dicunt. Concha coque, Conchula coquite, id est cochlea aedificii.&capitium domicellarum. Lambere la per siue a Min D, syn .mb. Mansio mai n. mas Narbonenses pro praedio. I nsula ille. hinc I llandre forte & a viris.
Spumare cicumer, neu t. & activum pro despumare. Hinc Acumeurs de mer, piratae dictitur. cscumc ir de latin, qui affectatione superstitiosa nosculos venatur S consuit. Rupes roce, seu a Rupella Rocelle, urbs Galliae Celticae maritima, Burdigalae propinqua. P in hin consonum, dictum prius in B. 3. P in Lut caput ces. A. I. unde cetinar i& aceiner . vel a κεφαλη1d est caput. Qu in g vertunt interdum Galli,ut Aqua egue in Narbonensi prouincia, vude nos Aquarium eguere dIcimus. Aquae mortuae, Egucs mortes, urbs Narbonesis prouinciae. AEqualis egat. lnaequalis inegat. Qii in c mutari prius diximus in C. 3. R in i Graecis & Latitiis, ac interdum Gallis vertitur. Hinc apud Graecos quidami secundum, ut asperitatem mollirent, Ino verterunt, Se pri ραροειρ,e o ciρ di crunt. Contra vero apud Latinos non defueriit qui sin r cominum tartit,& Fullos ac Valesios, in Furios & Valerios verteriit h. ii.
67쪽
maluerunt, quam honor, labor, vapor, clamor, arbor. Olim nanque Valesius, Fusius: nunc per r. Sic arbos,honos, labos, vapos,clamOS,aetatis fueriat. Fabi' lib. I .ca . 6. In utroque vitio mulierculae sunt Parrhisinae:& earum modo quidam parum viri,dum r in CSc contra Eretriensium more,sin r, passim magna affectatione conuertui, dicentes Ieru Masia .ma mese,mon pese, mon frese,& id genus
sexcenta, pro . Iesu Maria, mere, pere, fiere. κουρινος tamen musin cota sine, Parrhisinae coiirin, courine a κουρος. i. fillus,puer . vela cosanguine' syn. angv. N. IS Camurus, a, um, tamen inius, & camuse,simus,a,um, id est,dicunt omnes:& cambre, Id est curuus.
R in i vertunt Latini,ut niger nigellus. Sie Galli Christophorus Christone. S nunc in r, diximus. T in c verti, & contra,diximus in C. s .
Satur,a,um,saui, satile. Saturare sauler. T in g iidem verterunt in natare, nager. Louenge,id est, lausa laudantia. T,& aliquando d,ante r sine medio,in r vertitur. Petrus Pterae,mast. seu putrefactus,a,um. Petra Pierre,scem. Nutrire nourrir. Latro larron,masse. Partita a patrinus. Larronesta stem. Martine a matrina Tonitru tonos rae. Atriplex cis,arr e syn. pli. Vitrum voirre. unde Butyrum burrc,syn. y. Verrines & vertieres, id est se Quadra excarre, proth. nestre vitreae. Quadrare carrer saepius ex-Putrere posturtir, a quo Grrir Pourri potirrie, id est,putris Quadrat', a,u,carre, carrec
68쪽
X cum valeat c L & g L c aute & g magna habeant cogna
tione cum si pro x interdu sfeminamus, sequete vocali. vi Axis assii Ga l. ast ut Pic. a diminutivo axiculus. Exire istir. E. a. Illud, id est exitus loci,rerum, prandii,hoc est mensa secumda,ab exitura. Sed exilium, exit,vel soluto x eael. S: inde Exiter vel resiler aes . pro expendere,ab exulare. Sequc te vero cosona, aut sonamus: aut pro eo, cribimus.
Experientia experien . EXprImere exprimer. Extraneus citrange,& cstranger.'1proia iner, id est experiri ab exprobare.
HAEC sortasse pluribus quam par erat, dicta videbutur:
nisi persuadere lectori ceruicoio voluissem, non esse a ratione alienam in Gallicis vocibus crebain literarum trasemutationem . Qua in rc Graecoru pariter & Latinorum imitatione nitimur. Quoque min' mireris facere possunt
Varronis undequaque dotiissimi elyma in lingua Latina Perotti item atque Calepini ut alios interim vocabularios omittami quae tibi plerunque duriora de asperiora, si introspicias, quam nostra haec videbuntur. Hactenus quid literis proprium, quid commune, quae cuquibus cognatio est, perscripsimus. Iam ad canones traseamus, quorum ductu Latina vel Graeca in Gallicum sermone transmutare nullo negotio possis. quaquam quae diximus in literarum cognatione,pro
canonibus quoque haberi possint. In quibus si quid omissum fuerit, quod ad hanc ipsam arte pertineat,ut sere fit, ubi praesertim est inuetio de difficilis& accelerata : aliqua do scenore magno a nobis sarcietur. Si quid vero peccatu est,ut qua doque bon' dormita t Homer': posthac comodius,quia plus otii nam ero, repona. h. iii.
69쪽
Ebraea Graeca, de Latina Galli sua secertit He braicae Graecae,aut Latinae dictioni litera ,vel sylH labam nuc praeponendo , nunc interponendo,nuc postponcdo. Quandoque etia auteredo vel a principio,vel a medio,vela fine: interdu aut diuidendo , aut contrahendo . Est etiam quando solii in transponendo: est denique quando literam vel syllabam in aliam transformando. Ergo prius de his decem modis agendum cstia Prothesis, id est praepositio , quando dictionis initio li eravel syllaba praeponitur: ut gnate, tetulit, pro nate, tulit. Sic Galli, spina elpine, spiritus csprit. echara. α Epenthesis,id est interpositio, quando mediae dictioni litera vel syllaba interiisetur, ut relliquias, induperator, pro reliquias, linierator. sic Galli puella pucelle, turbare troublar, serare sertar, id est stringere & seponere.
3 Parag e, id est productio, quando fini dictionis litera vel
syllaba adiicitur. vi magis, potestur,pro mage, potest. Sic Galli, quaestio question, portio portion . Saepius Vero apocopen ei contrariam ad sermonis breuitatem usur
4 Aphaeresis, id est ablatio, quando principio dictionis lit et
na vel syllaba aufertur. ut temnere, pro contemnere.
Similiter Galli sordidus,ord. ieiunium Lune. s syncope , id est concilio, quando a media dictione litera vel syllaba aufertur sinediam dictionem intellige quicquid inter primam & vltsi iam dictionis literam interia-cct)ut audacter commorat, pro audaciter commouerat.
Galli similiter ut fidere, fier: laudare tester: δc plaga plate:
70쪽
IN LING. GALL- sApocope, id est abscissio, quando fini dictionis litera vel
1yllaba aufertur. ut Achilli, potes: pro Achillis, potestis. Eodem modo Galli frequenter,ut odiosus odietis. Adorare adore r. & in apostrophis. Apostrophon cnun Graecorum more ultimae cosonanti saepillime appingimus, quo literae a,e,i,ablationem significam',&apud Hanonios etia u: vim an levi, pro ma anate. tu nes qu'un badin: pro tu ne es que vn badin. tu ni raspoinct, pro tu ne 1 iras potnct. t es sage: pro tu es sage. α,ε, ι,c Graeca elidui. Quas vocales allas atque adeo diphthongos raeci oratores vel poetae apostropho elidi significen;: nudire hic ne inpecta , cum ad rem propositam non ad
Latini vero quenquam in in fine dictionis cu vocali praeposita per ellipsin, & vocalem qua ncunque etiam finis dictionis per synaloepha, cum dictio sequuta vocali incipit elidant: nullo tamen apostropho clisionem significarunt. nisi quod ea in comicis nuc passim signatur: δ apud Gal- .los apostrophi usum pridii, ut fortasse animaduertimus:
. ita consonanti adscribimUs . . . . . . .
Adde quod Latini poetae vocalem elidendam exprimunt: Galli ne scribunt quidem. A rarissime elissim' 'tm-amie,tame,samie, pro ma amie,
E vero prope solam elidimus. ut tu n' es qu vn badin. I etia rarissime. yt De ae irai potnct. pro,Pe ne i irii potnctis, ab egq pon ibi, id est eo ibo. forte quia i se uitur in irai. Sed gw n' irai potnct io uer auschamps eliditur solum c. N'i vas potnet: a ne ibi, id est co tueris. O, quod sciam, non elidimus, neque dictio Gallica niihi ino desinens occurrit.
F Hannonii etiam quandoque elidunt, ut ces sage et pro tues. Galli nunquam.