장음표시 사용
61쪽
sens spectan quatuor pertinent videlicet verit tem appraehendere, secundum apprehensos nem iactam bene iudicare de rebus humanis sue de rebus ereatis, de bene iudicare de rebus diuinis.& secundum omnia haee, in suas actio, net Λ in sua opera recte dirigi. Bene autem aps prehendere pertinet ad donum intellectus: ne iudicare de humanis, ad donum scienti r bene autem iudicare de diuinis ad donum sapiensti i secundum lixe autem bene in operationes
dirigi ad donum consilii. Ad partem autem appetitiuams quantum ad proens spectati pertisnent tria. videlicet, delectationes carnales sugere, quod fit per donum timoris: In aduersis nofrangi, quod fit per donum sortitudiati : adnia ista temporalia despicit, et Τnducit ad amore arternorum, quod pertinet addon uis consilii, nam donum consilii est, ut bene quis dirigatur in operibus suis. quod potissime fit per amore qternorum; quia qualis vitae quisque est,talis fia 3. Eib. s. nis sibi videtur, Ne talia operatur, Ac loquitur. Et
ideo si habemus amorem earnalium , earnalia operabimur, 'e carnalia loquemur: quia carnale; earnalia tractant Si vero habebimus amore spiritualium tractabimus spiritualia opa. loquemur,su ea sectemus, & in nostris operibus diris gemur. Ex dilectione aut aeternorum purgabit oculus mentis, quia praeceptum domini lucida P . t 8. illuminans oculosi potissimum aut e praeceptueli de dilectione siue de charitate, per qua pur
alios debitἡ se habere. quod fit per donum pie B gatur oculus mentis nolirae. Nam ne ut diligen
tatis. His autem ste assignatis, fit sufficientia dos norum.Talis tamen est ordo ut innuit Aug.ia
verbis prςaissignatisu quia Primo debemuς dea
lectationes earnales fugere. Secundo debemus esse humiles, non nobis intendere. sed mitescere. Tertio debemus attendere Λ: itudiost esse. Quarto in aduersis n6 debemus stan . Quinato ad delectationem aeternorum debemus nos conuertere. Sexto oculum metis debemus omnino purgatum habere. Non enim statim quudelectationeς carnales fugimus, ex hoc omniano purgati sumus,quia adhuc possunt remanere aliquq reliquis peccatorum. Cum M. Vinum
remotum est a vase, adhue remanet odor vini
dolearnalia .conuertimur ad ea,& infleimur: ne, diligendo spiritualia, conuertimur ad ea .de purgamur per ipse. Habere aute purgatos oculos mentis pertinet ad donum intellectus. Nam per huiusmodi donum fit quod bene apprehendamus veritates: sicut per icientiam, di lapientiam fit quod bene iudicemus de eis. Sicut ergo ocu tus earnis impurus non potest bene videre. ne oeulus mentis non bene depuratus, nJ potes bene apprehendere. Ex his omnibus sit fio moin mente tranquillus, quod pertinet ad donum lapieti . Nam qui bene vult iudicare de tantis.& tam arduis rebus, sicutiat res diuinq. oportet ipsum esse in mente tranquillum, Ne paci lici
in vase . Et quu libris recessit ab ςgroto, adhue e Bene ergo dictum est qucia initium lapicite eli
---': - . .: -- . εἰ me Acimini. uia inem imus a timore delecta
remanent resiquiae morbi. Ita quum aliquis reseessit a peccatis, adhue remanent incentiva ad peccandum,a quibus purgamur per dilectionea ternoru,quia quato magis aeterna diligimus, ad peccandum minus incitamur. Septimo, Ac vltimo ex his omnibus sumus mente tranquilli. Per quae septem , colliguntur septem dona, Vt per delectationes carnales fugere, habeatur donum timoris: per mites esse, donum pietatis: peresse sedulos, donum scientis: per non frangi in aduersis, donum fortitudinis: per ςterna diligore, donum consilii per purgatos oculos mentis
habere, donum intellectu er esse mente tranquillos,donum sapientiae. Quia ergo non potquis deuenire ad donum sepientic.5c esse in me te tranquillus, nisi prius earnalia fugiat, quod Dest initium omnium aliorum,quod pertinet ad timorem: ex isto initio, scilicet , earnalia fugiendo, peruenitur, ut quis seipsum cognoscat. 6e humilis essiciatur, N: reuerentiam exhibeat debitam aliis, quod pertinet ad pietatem. Eugies austem earnalia.&iam iactus humilis,Ne reuerens, iam non est amplius vana cogitans , sed magis est attentus.& sedulus, Ne incipit saltem iudicare de rebus creatis,quod pertinet ad donum scientiae. Bene autem iudicado de rebus ereatis, nihil appreciantur ista teporalia, nee fragitur rebus aduersis, quod pertinet ad donum sortitudinis timor domini, quia incipimus a timore delectationes earnales fugere, ut possimus deuenire ad sapientiam.& tranquillitatem mentis.
Cap. V . in quo est continuatio ad dicentisem quo ostenditur,quomodo ex prima laude dii aesepientiae,iadclicet,ex plenituine eius scire possumus qualiter debeamus credere,et quae,ct quot soni credenda.
Is itam omnibus prς libatis, patet
expositam esse auctoritatem illa. Eructauit cor meum verbubonum 5 e. Cuius expositio spatia ter petebatur. Ad expontione et illius auctoritatis adaptata sunt omnia dona spiritus tinctii de quibus aliquas re desiderabatis Volumus nune s secundum italam eandem auctoritatem, S: scam illas septem laudes diuinae sepientis soluere omnes septem propositas quaestiones. Nam ex plenitudine diuine lapientiae ostendemus qualiter debeamus
credere: ex eius altitudine, qualiter sperare: ex ipstus rectitudine,& veritate, qualiter debeamus de peccatis ni is pq nitere: ex eius bonitate, quas hier
62쪽
liter debeamus Deum diligere: ex propinquita Ate eius ad nos, qualiter debeamus lipsum timeare δε es obediret ex 'cunditate aut esus, qualiter debemus es gratias agere.Septimo de ultimo, ex virtuostate diuins sapientis declarabimus. qilo debemus es seruire. Ita P ex septem laudibus distanae sapientiae . quas expressmus,ex auctoritas te proposita Psai. . solvemus oes septe praeshabitas qones. Sciendum ita spotui me creadendum est alicui de aliquo, st plene sciat de re Ixsta veritatem. Et quia Deitas , 5e Trinitas,
dum sibi nota est:per reuelationem diuina, de per doctrina Christi, oportet nos eredere quae
credenda sunt. Ipsa itam plenitudo diuinet sapieriae, in qua plene eognoicunt,quae diuina sunt,
suffcienter nos monet,quo debeamus eredere, Bquia debemus credere ea, eo modo, quo reuelata sunt a diuina sapientia. Ideo Dionyssus prismo de diuinis nominibus dicit: De hae igitur supersubstantiali, & oeeulta destate,non est audedum dicere nee cogitare at d. pr ter illa, quae nobis diuinitus ex sacris eloquiis sunt expressa. Cum ergo quaerit, qualiter est eredendum, vel quae sunt credenda.breuis rnsto fieri poti Quia
omnino credendu est,fl: omnia eredenda sunt. ut nobis diuinitus sunt expressa, sue ex prelsant multifarie. multiso modis, sim olim locutus est Deus patribus in prophetis alue sint e pressa sim P clare . 5e aperte loeutus est nobis in filio,quem eonstituit hrdem uniuersord, per quem secit de seeula. Heb. i.Quae ergo de in ve C
erio in nouo testamento eminentur,ertaeda
sum Nee alia eofinentur hie 5e ibi, sed est rota
in rotauuxta visto ne Eete ea. . Quae. n.in vete
ri testo exprimebant velatet, di per figuram,in nouo paduntur clare, Ne per veritate. Fit auteduplex diiunctio de eredendis, una de modo credendi, alia de articulis ereditis. De modo sisdem credendi distinguis t quia debemus eredere Deum, Deo. 5c in Deum. Na fides a Deo est Meleteride Deo est.' Deum habet sicut obiectum di in Deum tedit finali Prout ergo fides tendit in Deum, rana in obiectum. 5e terminui se erevimus ea quae sunt eredenda de Deoi sed prout fides a Deo est emcienter,& Geplariter, ne eredimus ipsi Deo omnia .quq ppo nune no ohis eredendatomnia. n. elaret relucent in diuina sapientia. a qua sunt derivata de meplata. Ideoqus nune audimus per fidem an patria videbismus per spem . Tue ergo dicemus illud Psalmi. Sicut audiuimus. ste vidimus in ciuitate dissi. Caenim erimus in ciuitate diiLLin patriat quae nos bis nunc proponunt ut credenda Ae audienda, ibi nobis offerentur tanti inspicienda, di videns da. Hoe est ergo eredere Deum 5e Deo; eredes rediuina eo modo, quo inspirata sunt a Deo. Sed prout fides tendit in Ded, finaliterisse eredimus in Deu prout crededo,isast in i sim tendiamus. HFaut tria Maprare possumus ad tria genera hominu .videlicet ad Gentiles, ad Fideles
peceatores.& ad Iustas. Gentiles quid e . e si e redui Deum ino eredunt Deo, nec in Deil. t. n.
gentilas eredere Deum, hndo aliquam notitia de diuinis , quia ut dr ad Roma. t. Quod notum est Dei manifestum est in illis itii no ex hoe propriἡ eredunt Deo: quia notitiam quam huide diuinis, non aecipiunt a sacra seriptura, quaanspirauit Deus, sed solum ex sensibus, & p res
creatas quas ereavit Deus. Aeripte do ergo eredere testimoniis sanctorum , per quos locutus
est Deus se gentiles non eredebant Deo, quia Ae s eredebant Deu hndo aliquam notitiam de diuinis, non eredebant Deo: quia non recipies bant testimonia saerarum seripturara. Fidelesam peccatores de si peramplius credunt Decl.
ii gentiles, quia ampliore notitiam hiit u ipsi etsi etedili Deo reeipiendo testimonia scripturae sanctς, tamen non credunt in Deum i quia ne eredendo,non tendunt in Deum tanc in fine:
neepponunt sibi fine bona diuinum. Sed fides lesium, omnia ista hnt. Et licet quantu ad fidens possimus ista tria distinguere, ut sancti distinxersit,formalius in est credere Deum. Na n p fide eredimus in Dea, di ta nil in obiectu tendimus in ipm .isto mo debemus hoe facere. sicut Deus
reuelauit nobis. Ne sicut ipse nos docuit, per fisdem tergo hoe mo credimus Desi. qa credimus Deo ea quae de seipso Ioeutus est nobis. Sie etiar ut e redimus in Deu, debemus hoc facere,pateredimus Deo.ea qua de se ipsis nobis locutus est. Na hoe modo debemus in Desi finaliter tedere .prout ipse nos docuit. Et ga hoe est fors male crededi credere eo mo, quo docti sumus a Deo, benedictu est, s qualiter deamus creadere.ex plenitudine sapis debemus accipe nam
quia solus Deus plene se eognoscit . e plena habet sui notitia ideo sibi de seipso debemus eres detε Sie ergo dieeda est de modis erededi. Sed n fiat q5 de ipsis creditis,qus, de quot sint crededa, dicemus, oes artieulos fidei quos debemus Pita art. t .eredere, ad quartu decimn numeru, t fim coem sententiat reductos elis. Quota septe ad Diuinitate minent,6: septe ad humanitate. Grea diuinitate quide est eonfideranda unitas essentis trinitas personam. patris. 5e filii, Ne S. S. A: tria
plex genus opis, qd p prie solius Dei est. videli
ce .creare .dado naturam: recreare. infundendo
rei micte glorificare dando gloriam Eriit ergo
te articuli. ad diuinitate punctes. Primus de unitate eentis. crimis νηῆdia. Sedus de persona pris. Pine mme 3. Tertius de plana filii. Et in Ies t iciri tu Abῶ eiat. Quartus de persona. s. s. oeso in s. S.Quintus de ope errationis. Creatorem caeli e terr .Sextus de ope recreationis. Sossa ecclesia ea
pte et Hl ptinetes ad huanitate Mi. qa prio ere dedu e ,Ξ, fuerit eooeptus de S. S. Sedo qd natus ex Maria virgine. Tertio, g, suerit passus mors tuus,de sepultus. Quarto P dest edit ad inferna.
63쪽
D E LAvDi BusQuinto eredendum in g, tertia die resurrexit. A est illud ad qd omnia ordinanturi nam semper
C 'a - a .r inseriora ordinantur ad superior i. Et quia illa
sapientia in altilsimis habitat, ut habes Eccle.ea. a .ideo ad illam omnia alia ordinantur. Sicut ergo nunci quiescit intellectus donee veniat ad ultima eam de qua no est ulteriore eam quaereare, ut sapientes psi protuleruntii ne eor nimSexto, quod astendit in estum. Septimo, P in ade venturus est iudicare vivas,& mortuos. Et qa ola ista reuelata sunt nobis ex plenitudine diuin lapicite bene dictum est.23 ex plenitudine
illa debemus induci qualiter se quid credamus. CV . UI. In quo osteniatur quomodo ex sicundi laude lustrie sapientis uidelicet ex altitudi
nuna quiestit in aliquo.ql dependeat ex alio, 6e quod ordinatur ad aliud, sed in eo quiescit quod ad nihil ulterius ordinatur. Cum ergo ex altitudine diuinae sapientiae , sufficienter possismus arguere Deum esse super omni a. & ipsam
ad nihil aliud ordinati posset non debemus spe
nostram ponere, nisi in eo, quod potest eor no Iso quomodo ex pris strum quietare, hoe autem est id quod ulterius
ma laude diuinae sapiestiae . quia est ste plena, et
copiosa , potest solui prima quaestio, Qualis ter & qd ere seda sit volumus nue indere qualiter ex secunda lauder
sapietia est ita sublimis. 5: alta, soluitur seeunda qo,videlicet quid sit sperand6. Aduertenda erago. semper spes tendit in ardua, Ne in alni, noest. n. pprie spes de aliquo paruo, sed de aliquo magno, se arduo. Ideo Ne si ex abundantia diuisnae sapientiae, aliquo mo inducimur, ut in Deo speremus .in ad id agendum maxime, de pprie inducimur, ex eius altitudine . Ac nobilitate. Utrum aut debemus sperare videlicet, P perueniemus ad videnda illam altitudine diuinae napientiae per villone apertam fel fruemur e
eellentia diuinae bonitatis per etiaritate persesctat In quo aut eosistat principalius felicitas nostra. An in visone illius altitudinis diuinae sapietiae, An in dilectioe illius excelletis bonitatis, alibi declarauimus nee est hoe piatis spe latriis. Sufficiat ant ad piis scire, g, in utram extat latio citas nra,Se in utram sperare debemus. Pnt aut assignari quin speciales rones, quare ex altitudine diuinae sapientiae inducimur, quoi quid, flequaliter debeamus sperare. Nasi tonnderauerimus altitudinem illam, aperid conspicimus,' non ordinatur ad aliudun solo ergo Deo debemus spem nostra ponere, ut dicamus eum Ausgust. t . lib. consed . cap. t. Ad te nos seeisti dire. se inquietum est cor nostrum .d onee requiestat in te. Meundo . altitudo diuinae sapientiae, est id a quo omnia pallant refici, vel refici utur: nam non solum Deut non est effexis alteriuς, nee ordinatur in aliud, nee causatur ab alio, ut ex hoe possit quietare cor nostrum , ut habendo
ipsum non dea derelius ulterius aliquid aliud: sed ipsene est omnium causa, quod potestoriania rest iurare, de refitere', n essent etia annullasta. ut ex hoe habeat cor nostrum quietare. nam
id potest quietare eor nostrum, quod potest reficere omnia nostra, hoe autem poteli Deus soC tu, fatere. Vii stanni hi lati essemus, adhuc posset nos in idem numero reficere. In tali ergo debemus spem nostram ponere, qui,st essemus annullati, s essemus oecis. posset nos adhuc restaurare . Ac reuiuificare. 5e beatifieare. Ideo discebat Iob eap. t t. etiam s oeciderit me.in ipso sperabo. Tertio, ex altitudine diuinae sepienstiae, possumus declarare, quod ab ea omnia cospiciuntur : nam oculus qui est in imo , pauca
potest eonspicere: sed ille qui est in alto, omnia videt. Sie enim diuina sapientia alta est, ut omnia sibi stnt lucida N: elara. Ideo dicit rad Hobreos . . Quod discretor est eomationum, Δ:intentionum cordis,': non est ulla ereatura insuisbilis in eonspectu eiust omnia autem nuda, de aperta sunt oculis eius. In illo ergo debemus ad illam omnia ordinant is, ex ea. Omnia piat 5: δι refici. c reficiunt .P ab ipsa i omnia conspiciunt, D spem nostram ponere, qui potest omnes deses quod in ea omnia continentur : quod per ea omnia penetranti 5e ipsa,omnibus illabitur. In
solo iram Deo debet esse spes nostra ut non insHier. γ. eutramus in illud dictum propheticum. Males dictus homo qui eoafidit in homine, Ne ponitearnem brachiu suum, Ne a domino recedit eoresu: Sed ecotrario incurrimus bia dictione , qa, Benedictus vir qui Ofidit in diro . Ne erit in Deo fiducia eius. Quod aut in Deo debeamus eonfidere. Ne in eo solo ponere principalr spe nram. omnia illa qui iam quae diximus de altitudine diuinae sapientiae, peramplius nos inducunt. Nasut diximus; diuina sapientia, pa sui altitudine,ctus nostros videre, Ne cogitationes omnes eos
gnoscere, eui nihil est inviabile. nillil oeeulatum. Sicut ergo de illo medico debet infirmus . Neonfidere, qui optime scit infirmitates cognosseere: ne in Deo spem nostram debemus pones re, eui nulli defectus nostri latere piat. Quarato, ex altitudine diuinς sapientiae, possiimus eo eludere si in Deo omnia. i. perfectiones citam continent . Nam eum diuina sapientia sit eausa omnium rerum, iuxta illud o tinia in sapietiaseelai Psal. io 3. e ea quς sunt eausa toru stam splius insunt usi; ut dicit Dionystus secundo de diuinis nominibus:ex ipsa altitudine diuinae sapient igi
64쪽
sapientiae, per quam arguimus Deum omnium Aesse eausam, concludere possumus P persectiones omnium causatorum peramplius, de persectius sunt in Deo. In illo ergo debemus sperasre, in quo sunt persectiones omnium. Ne qui potest omnia in omnibus. quia eius solius est desis deria omnium complere, de eor cuiusti est quietare unde August seeddo lib. eos essea p. sexto . probat op etiam in omnibus falletibus uitiis, itis uenitur quaedam umbratica spes: sed quod pera. sectum, Λ non desectivum bonum est, quod in sua puritate eonstitit in Deo est. unde ait, testquaedam defectiva spes.'e umbranea in vitiis fallentibus. de subditi a Quod superbia eel laudianem imitatur, quum tu sis unus super ola Deus excelsus. Et ambitio quid nisi honores,di glos Briam quaerit eu tu sis prae cunctis honorandus 6 unus de gloriosus in pernu. Qiiicquid ergo boni desiderare possumus totii reperimus in Deo. In ipso ergo debemus sperare, qui pol omnia desideria nostra coplere. Illi enim vision tant,aperuerse in creaturis quaerunt, quae pured exaeellenter reperiuntur in Deo. Quinto, ex altitudine diuins sapientiae, polsamus ostendere, eius eii omnia replere Sicut . n. videmus in istis elementis. quod quito aliquid est estius, de sub dii imius. lato magis est penetrativum, ut aqua magis habet penetrare et terra. Neaer magis si aquaio: ignis magis quam aer. Diuina ergo sapientia. ex quo aluisma a est . oportet ipsam pura, de fimplicissiluam esse. ratione euius simplicitatis, cim Cnibus illabitur, omnia penetrata propter quod, diuinus sermo, e diuina lapientia ratione eius
Tetrationis gladio ancipiti assimilatur , iuxtat ad Hebr os eap. 6. Vivus est enim sermo Dei, & essi x , de penetrabilior omni gladio ancipiti. In illo ergo debemus spe nostram posnere. qui potest cor nostrum, mentem nostra.d: animam nostram teplere: hoe autem facere
potest solus ille, qui animae nostrae potest illaudi. Ac in animam nostram intrare . Sicut enim in corporalibus, non replet aliquid, nisi quod potest intrare in ipsum, se nihil potest satiare, βρreplere animam nostram, nist quod potest in
trare. 6c esse in anima nostrai hic autem est is Ius Deus. Nergo quaeratur in quo, dchi. quid, Λ: qualiter debemus sperare.dicemusquod spem L. nostram debemus ponere in Deo, ut per ipsum consequamur seipsum, quia so. tu lus ille est, qui potest noi Asbia stra detaeria sitia,
nia pridicta, quae Omnia probari possunt. 5e etiacs concludi ex altitudine diuinae sapientiae.
CV. V I I. In qua agitur, pomoti ex tertia de divine sapiente. ut eae eius rectitudine, soluitur
tertia luestio. quomon, uidelicet perme debemus de peccatis paenitere, quod poessime
sietsi seni erimus erue . O quot bona
scit paenirentia. Steti se quo ex plenitudine diuinae sapie tiae possumus declarare cui,& quς, de qualiter sit erede
du: 5e declarato, quo ex altitudi ne eius, in quo. Ac quid . di qualiter sit sperandum. Volumus patefacere quo ex
veritate se rectitudine illius sapietiae, possumus concIudere, quo Λe qualiter, de nostris culpis. defectibus, de peceatis. sit pς nitendum. Imaginabimur quide, s sicut in illis teporalibus, statim Praesente linea recta apparet quid obliquum xx quid rectum, adedo de multa videntur oculis recta, quae ad praesentiam regulc apparent Obaliqua. Vnde aedificatores non credunt pro Priis oculis de rectitudine aedificii. sedi m pia batu Δ: ap plicant ei regula i ut appareat qa ea Obliquu. Propterea bene dictum est dicit in Pial. φ. cum accepero os ' iustituta iudicaab O. Multae. n. hie vnresse iustitis quae in iudicio finali apparebunt esse eulps Et quia tanta est rectitudo illius sapietiso quaecum obliquitas discordat ab ea, valde debemus esse inicii, qdo psinit eamus de peccatis nostris. Ne quo emi demus , ,
obliquitates oras. in s bene nos ipsos iudiea Nm us non illa iudicabu ur. Et aa pnia est secuda tabula poli baptis nit. per qua mare huius seculi possumus euadere. 5: ad gram diuinam,cte ad virtutes, di dona redire. 5: ex his nos stras obliquitates rectificare: ideo ne discordet
mus a rectitudine diuinet lapictix,debemus plectet de peccatis niis pqnitere. Qa potissime: fiet s consideremus quae . Ne quot bompnia habet facere. Dicit n. August. in lib. de vera. 5: falci petnitentia, cap. i l quantum m appetenda gratia P nitentiae. Omnis clamat auctoritas, omnis bonorum vita conge p tedere, ps nitentia. n. stari
eum languores ta at .leprosos curat, mortuos suscitat. sanitate inducit.augetide eo seruat: esaiadis gressum aridis copia,escis restituit visi . Vixtia fugat, virtutes exornat mente munit 5c roborat. Oia sinat, oia lactificat. Teperat successus, . costringit impetus,moderat excessu ς. ignoras,nhac se recognoscit: querens . per hae se inuenit. Haee estque holas ad angelos ducit,& creatura reddit creatori Ista oue perdita monstrat quae renti, Ae decima drachmi obtulit anxianti. Hsei dissipatore filiu ad prem reduxit, Ac vulneratu a latronibus custodienda. 6c curanda tradidit. In hae omne bonum innititur. Per hane oe boanum conseruat. Fugat tenebras, inducit luce, excoquit omnia. Ipsa ignis casumens est.
65쪽
gentis vi seu AuguJlim de potus φMIacit Amitentia, quorum ad potentias, perscctiones potentiarum actios Titus, , modos agendi. , T ergo intelligant ueri ba Augustuu i diceret possumus, quod circa
gubernationem nostra, i de circa regunen nrum,
i est quinq; considerare,l videlicet potentias per. 3 'uas Vimus : disposa
rem omnia ista peruertit, Tollit bonas dispos, fi es 'Ae persectiones potenti sui ili' i ii pedi
akones, peruertistilat emtias i destruit modum astendit facit nos peruerse in finem tendere. Quantum ad persectiones, Λ: dispositiones potentiarum et peccam facit tria malam uia facit nos languidos, leprosoc.& mortuos .Facit nos Ian. gurdos, nos debilitando: leproseς nos inficiendor 5: mortuos gratiam, Ac charitatem. 5c alias bonas dispositiones, Ne persectiones per quas viiii us tollendo. Psilite titia verditata a peccato
mala facit , Primo a potentiis munitiones, Λ: sortitudines tollendo, Secundo in eis aegritudine operando. Tertio dispergendo eas, N: Quarto dolorem de tristitiam causando in ipsis. Homo enim per eulpam perdit primo suam sorti fudinem, & robur, ut non pol sit peccatis res stere. Qua diu. n. sumus in culpa , 5c dum non sum ut in gratia, non possumus omnia peerata vitareι hoc enim ponere esset incidere in errorem Pelagii, P ex puris naturalibus possit sibi quis ab omnibus peeratis ea uete i Culpa ergo, priamo a potentiis munitiones Ne sortitudinem totolle, de seeundo eum hoe eas infirmat, N: grotari neu penim aliud est perdere ea lorem se aliud estine littere frigiditatem, ne aliud est perderemu eundum tamen aliam,& aliam rationem, suam lux hoe 5e illud Haee ergo duo mala facit in nobis eulpa, lavlterius titit malum tertium, qa potentias dissuit Ne disper i t In precatore. n. potentiae non sunt uniis, sed dispersae 5e dissitate, quia unu ira dictat agere ratio,Ne aliud seeundum sensualitatem agitur. Quarto culpa in potentiis nostiis 1: in mente nostra dolore se tribstitiam causit. Nam stetit gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostr i se dolor. α tristitia mentit nostrae. est in nobis ipsiς cotvras opposta languores sanata roses curati mot C riam nostram eonscientiam inuenite. Cotta autuos suscitat i ham eontra lixe tria videlicet e5 iE hqequatuor mala quae Ocit culpa angit Aurea languorem lepram N: mortem, sanitate dat.
Auget. 5: eon seruat. Dat quidem sanitastis, petquam langubres tolliti auget, quia hbit sol uni ab insed ne leprae nos custodit, sed huiusmos
di sanitate eonseruat, quia nox pr erit ita mox te. Ne ergo se habet eulpa Ac penitentia, quatuad dispositione , N: persectiones potentiarum' Sed quatum adactiones ipsaς, culpa facit quin sque mala: quia nos facit claudos . aridoi, Neo de insuper, nos vitiat, Λ: virtutes delarmat. Fascit nos quidem claudos, ne in bonas actiones te damus : aridos, ne ex bonis actionibus fruita faciamus: c eos, ne huiusmodi bonas actiones gustinus quatuor quq Leit penitentia uia mutem muni Acroborat, contra primum e omni fanat, contra seeundatu: omniaremthgiat Mintra tertium omnia letificat contra quatium vitast dicatur illice etiam superius tangebantur,
quum dicebatur, φ peecatum facis languidum, quod est tollere robur id ficit hominem leprosum, quod est inducere infirmitatem , se morbiqps nitentia vero econnia opposta bonae lacitidPorro die us P de st pereatum bonas dispost neι tollic se actiones bonas impediri reptiistias leuit 1: li uno ictu omnia hae e mala saliquihilominiis hςe plura mala sunt: sic edoctra. V altiones bonas sed etiam nos vitiat inclinando
in actiones malas: quod faciedo etias ipsis Virpicit O spes tutes si quae temanent: deformat, ut si post pedpon peccatu eatum remanent in nobis fides, Ac spes . quς ini
emane t m/ ter virtutes computantur non possunt remant laetamus: cccos, ne nutulinocti Donas actiones IIIιο muri
uas agere debemus,eernamus. Λ: videamus.Et n postraquς facit ri nitent Munt plumaonis iginon solum culpa ste nos impedit . quantum ad turn Augustinus se vel alit sancti desesbindo cul
ta a . a Aia pani, vel comendando pcnitentia mi videntur
idem pluries iterare potest illud se pluries iteratum a s diuersa referti . vi ad remotionem perssectionis, vel adissonens potentiarum, vel ad impedimet ellanu, vel quomo libet aliud. Patet ergo quomodo loquEdum est de eulpa,
di de pς nite mia ,quamim ad potentias, bonas dispositiones, vel persertiones potentiarum. 5equantum ad actiones. Sed quantum admoduagendi. dicimuς qu6d culpa tria mala iacit, ila habet intemperare suecessus, dispergere impestus, immoderare gressus. Na quum incidimus in culpam: primo incipimus vana cogitare. 6:
forme . reformat x sed insorines. Pς nitentia ergo om/ribu his quin mi quae consequimiit pet citipi se oppoden ς claudis restimit mei sum aridite, fiam bonorum fiuctuu .eceiς restituit risum. Villa fugat, vir utes exornat. 'insuper . ipsi eadetuculpa. quas potiὲrtiit nos. 5cquamn ad disposutiones poterularii, se quantu ad actio ites ipsi inihilomin*s etiam nos laedit Milan ii ad ipsu
66쪽
ex hoe dicimur non teperare successus, quaa A re possum ut 'septena in nobis Acit peccatum,
cogitatio succedens cogitationi't quae non est
teperata nec ad Hebitum finem ordinata sed est vana. Secundo quis per culpam quum incepit vana cogitare non temperare successus, incipit in rebus vanis delectari, propter quod dicit non conltringere impetus. Et tertio eonsentit illis vanis, re tunedicitur non moderare gressius. Hie ergo est modus culpae, de modus agradi per culpam. Sed ps nitentia tanu totaliter culpae opposita, temperat successus, ne eo temus vana costringit impetus, ne delectemur in eis, moderatur gressus, ne consentiamus in ipsis. quod diuidit iliter ii osti Christu, quae omniaret taurat pς nitentia. Nam peccatu facit nos esse ouem perditam quia iacit noς a pallore nostro deviare. Facit nos esse drachmam amissam . quia habet nostra imagine deformare; nam sicut in denaris, sue in draehma. est imago principis, sic in anima nostra est imago Dei: heut ergo, na denario tolleretur imago inon dioeretur esse denarius .ste quando ab anima deformatur, veleti i quodam odo tollitur imago, quod fit Π peeeatu iuxta illud psalmi. a. Imaginem illorum ad nihilum redigesb anima quom desilit esse drachma vel di esti draehma ammissa. Quali in quo senditur , quomodo intelligen , ter autem peccant tollat imagine & qualiter no,
P . plana est responso quia non tollit quantum ad
ipsas potentias, tollit aut quatum ad persectiosnes potentiarum. Ipsas etia potentias licet non
simpliciter tollat eas tam e vulnerat, Ne inhabilitat.j Tertio, peccatum facit noς esse filium dissipatorem tollendo a nobis hqreditate cremam. Quarto,iacit nos esse a latronibus, a demoniabus, veI a carnalibus affectionibus, expoliato & vulnerato ς: expoliatos in gratuitis. vulnerastos in naturalibus . into, per peccatum volutas nostra perdit omne bonum. 5: detinetur in malum. Sexto ,per peccatum intellectus nollet induit tenebras.& expoliatur luce.Septimo,per peccatum omnia opera nostra suiu cruda, Aein sti data, Ac immeritoria. I 'c nitentia aut clancap. IX
das. st uerba Au gustini, de Ania quae facit
penitentia, prout per eam iusnem tendimus.
Si ergo ex prae habitis declaratum,
qualiter diccdum de culpa. 6 pq ni μtentia quatum ad omnia prςtacta tsed quantum adfinem, in quem tendimus per omnia praelata, dicere possumus. 9ν peccatum nos deviare facit a fine,pςμ C quam peccato omnino opposita septe facit opnitentia vero facit nos tendere in finem. Sed de a posita his quae numerata sunt. Nam ita scilicet deuiatio e a fine. possumus loqui dupliciter, primogeneraliter, secundo specialiter prout cruparatur ad Christum generaliter quidem quasdrupliciter nos saeis deviare peccatum a fine, Primo impediedo intellectum, ne homo seipssum cognoscat; s. n. peccator seipsum cognosceret. 5: bene seipsum eons deraret. quantu utilis effectus est per pmatum nitim a peccato Iecederet. Secundo petaatum peruertit affectu ι ut homo nolit seipsum qu tere i nolit seipsum inuenire, quia si seipsum quaereret, de seipsum inueniret,videret se esse animal rationale bestin
pq nitentia , Ciuillo qliaerenti ovem perditam monstratidrachma amissam Christo inqtiire fi offerri dissipatore filium ad patre redues rvtibneratum a latronibus, cis expoliatu, culto die dum ire curandii tradit. In hae omne bonum inimitur, Ac eonseruatur quantii ad affectum. Ista fugat tenebraς inducit luce quantum ad instes lectu : excoquit omnia opera nostra. ua ignis consumens est, quantum ad actum, seu quantuad op . Aduertendum aute 'omnia illa possumus reserre secitdusii φ eoparamur ad Christium, quia ipse specialiter in Euagelio, loquitur Mati. t 8.eundum tonem debere agere. Tertio per pera o de ove perdit a. de drachma amissa, de filio Luc. is. earum .a societate angeloruseparamur ad quoa dissipatore, de vulnerato a latroniblisi periptarum societate perducti, una eum eis deberemus eonsequimur omne bonu: ipse. n. in m register nostro fine 1 nostro creatore frui. arto per noster , fugam tenebras. inducens luce stra per Luc. o. precatu ab ipta Deo creatore a ueriimur. Et qa. ipsum exeoquuntur igne e haritatis omnia opera nostra, quia sne ipso nihil possumuo acere. Iean. s. Si igitur hiei laetantur aliqua superitis testa, tamen ad aliud, de ad aliud referri pollunt Nam
penitentia facit praefata quatuor generaliter, non descendendo secudum hunc modum, vel a
illum i 5: iacit hxe septem specialiter descendes do ad hune modum , prout per pcnitentiam
Christo coniungimur. per quem omnia illa sesptem consequiti iuri Aduertendum etia, quod mors Christi,& s pro redemptione omnia fiderit sufficiens.tamen redemptionena omniu non nitentia per omnem moda peccato opponitur,ideo contra haee quatuor quibus per pecorum deuiamus a fine,pς nitentia quatuor lacu. Quia per pςnirentiam homo ignorans se recognoscit. grens per hane se inuenit Hςe est, quae homines ad angelos ducit.Et ereatura reddit creatori. Sie ergo loquendum est de culpa,
de de ps nitentia, secundum s loquimur de desulatione uel de consecutione finis generaliter.
Sed prout specialiter . eomparamur ad Chrissiam qui est mediator inter nos, de Deum .dicea
67쪽
ter nos, di ipsum, ut non perueniat ad nos insfluentia sanctitatis suae: sed quum per penitens tiam ad ipsum tonuertimur .di ei eoniungimur, tune tana ciuis perdita ab eo inuenimur, tana quam drachma amissa ab ipso recupamur et cc. quae superiuς sunt ex prella. Aduertendum et, quod drachmae amissio pertinet ad imaginem, quae consistit in potentiis animae , in quibus vulneramur, ut sunt quaedam naturalia Λ expoliamur a gratuitis, ut perficiuntur per virtutes &dona. propter qd huius amissio drachmς videt esse idem eum vulneratione, & expoliatione. Sed dicemus quod imago Dei re drachma nostra consistit in potentiis superioribus: di quias m Augustinum in lib. t φ.de Trin. p. 3.in eo quod est potissimum in anima. quae reda eli ima BLot vulner atro autem. Sexpoliatio, est in virtutibus inserioribus, quia ipse coeupiscibilis & irascibilis, sue ipse appetitus scsitiuus per peccatu expoliatur a suis perfectionibus, re vulnerat
di inhabilitatur ad bonum ideo ad aliud δε ad aliud referre possumus haec &illa. Cap. X . In quo demonstratur , si uolumus porse consermari rectitudini diurit sapientiae, debemus de peccatis nostris plene cotem confiteri et satisfacere, et quid est contritio. proster illlas
lis nostris contol. Vonia ergo I uti di itfius sumus , quot horana faciat pς nitentia minducamur ad p nitentiam.&ne discordemus a rectitudine diuinae sapientic. volumus nune de partibus renitentiae loqui. Nam culpa facie. .r omnia PI habita mala, per quorum quodlibet ii . . discor damus a rectitudine diuinae lapientiae.ta. quam ab arte recta di vera, tu qua omnes Euaiusmodi obliquitates e gnoseuntur.E eoniae
. o i se autem penu tia lacit bona opposita illis mas Diis, per quae illi rectitudini,di illi arti conforma. p. iii mur. Verum ga huiusmodi pς nitetia intesta, tur ex multis partibus nee est aliquid perfectia sine omnibus suis parii bus, ideo ut perfecte illii
rectitudini conformemur de omnibus rinuentiae partibus decrevimus pertractare, quae communiter dicuntur esse tres. Contritio in corde, i P it. partes. Confessio in ore, Satistichio in opere. Debet. nia
primo peccator in corde eonteri. quod similitii dinarie dictum est,ae s cor peccatoris . esset vas plenum lati do liquore, quia est repletum tur pibus culp is . . Cum ergo cotererent aliquid iniminutas partes frangere, eor petratoris debe esse contritum. i. in minutas paries fractum , ut totus ille liquor inde exeati f. n. frangeretur in
magnas partes, posses ibi aliquid de illo liquos
re remanere. Sed quando omnino contritum
est. nihil ibi de illo liquore 'tido remanebit. Ista ergo eotritio, dolor est de peccaris, de quisbus dolendo vacuatur eor a R ditate & immundicia peceatorum. Vnde Augustinus de huilissmodi dolore. qui requiritur in penitina doques in libro de vera 'tilia militentia .dicit: cypres Cv. 3. cator semper doleat,& de dolore gaudeat. & seno semper doluisse doleat. Iste ergo dolor desbet esse quast contritio. i. costactio in partes paruas. quia sigillatim nostram conscientiam debemus inquirere de omnibus, quae eomisimus cotra Deum. & de quolibet illorum debemus dos Iere, ut in nulla parte cordis lateat aliquod precatum, vel complacentia alicuius peceati immo se singulariter. &partibiliter debemus de quoslibet peccato dolere, ut totum cor, quantum adeontinentiam peceatorum, secundum quam lisbet sui partem si eonfractum, non retinens in se aliquod peccatorum. Nam tu dicitur . . sen. dis . t . & allegatur auctoritas Gregorii. qui se alia precata deplorat, ut alia tamen comittat, adhue p nitensiam agere aut ignorat, aut diffimulat. Et subditur: Quid . n. prodest, si peccata luxuriae quis defleati re adhue auaritiae aestibus anhelat. Et Augustinus inde vera.&tilia penitentia, p. 9 dicit. Quaedam n impietas infidelitatis est ab illo qui iustus & iustitia el .dimidiam . sperare misericordiam. Debet ergo cor . esse Miritum per singulas paries, di confractum,ut de singulis peeeatis doleamus. Possumus autem assignare quinq; causas: quare se debeamus de peccatis conteri, re dolere. Primo, ut a mundo auertamur, iuxta illud : Nolite diligere mima uo.a.dum, nec ea quae in mundo sunt. Meundo. ad Deum eonvertamur, neut ipse per Prophetam Ioelem cap. a. os induciti Conuerit mini ad me in toto eorde vestro,& seindite eorda stra. Tettio, ut ex hoe Deum adiutorem habeae mus: siculari . qur se auertita lumine non habee adiutonu ab ipso. ne qui se a ueri a Deo, quam tum in se est. respirit auxilium Dei: cotra quoadicitur in pselmo .s i Ecce homo qui non po fuit Deum adiutorem sibi. Quarto, hoc de mus lacere ut de pereatis displicentiam habea
mus. nam n6 possum ut inthoare noua vitam,
iust nobis displiceat praeterita vita. Quinto clasbemus se conteri & dolere, via pectaturia i in posterum caueamus. quia lice est covera pε nitetia secundum Ambrosum. mala praeterita l. 'plangere, & plana . ratigenda iterum 1 Hnon eommittere. Et secundum Greg. itu:s est acta pereata deflere.& ssen
68쪽
cap. x I. In quo Osreditur φιδd confessio quae A transgressionem mandati vitai t nam quum p rq
cap. seeptum liti debeamus confiteri. qd figuratu risit Levitici. t . eap. ubi dicitur et, hie est ritus leprost, quando mundatus est i adducetur ad meerdotem Vbi figuratu est quod peccator in undandus a lepra peccati per conse Isionem, debet se ottendere neerdoti. Tertio debet hoe faces
re, ut augmentum gratiae habeat i nam rest in contritione consecutus es gratiam, per eonfessionem sa deuotἡ hane agit augmentum gras tiae promeretur. Ideo dicitur Prouerb. . cap. φ Qm ab eonia scelera sua, non dirigeturia austem confelsus fuerit,& reliquerit eam, misericordiam consequetur. Quae misericordia intellio
Vnde eonseisio deeor siue pulchritudo eon η gendarit, vel quia de non grato fit gratus, st
est secunda parr paenitentiae, habet animam
decorare: propter quin se callu
Munda pars ta nitetiae est consessio .ad quam induciamur testimonio Iaeobi discentis, confitemini alteruatrum peceata vestra .Cons
decorat, repulchram facit. uertuturrie unum sequitur ad aliud. iuxta illud psalmi to 3. Consessionem de deeorem indutisti. Et ali ipsit. νς.Confesso de pulchritudo in
conspectu eius. Fuerunt autem nonnulli dicentes, g, in sola eontritione dimittuntur peccata,
ut quis non indigeat confiteri: quod patet per sinite de leprosts, de quibus dicitur, quod dum
irepti mundati sunt: mandatum. n. eis fuerat Pse ostenderent sacerdotibus. In quo signifieabatur. P peccatores debent sua peeeata confiteri, se sacerdotibus ostendere, ante tamen quam se ostenderent, videntur fuisse mundati:ante ergo quim quis confiteas in ipsa contritione in ipso
ante consessionem non fuit in gratia: vel quia de grato fit magis gratus, si in gratia existens, deuote se clauibus e eesessae subiicit. Qua rato hoe debet facere, ut de peccato eognitiosnem habeat i Supponitur enim P sacerdos stescies disternere inter lepram Ne lepram, et seiat dare notitiam de peccatis. 6e sciat ligare. 6: soluere. Vnde Augustinus in de vera, de falsa ps nitetia ait, qν qui vult confiteri peeeata, ut inueniat gratiam, qu grat sacerdotem scientem ligare. Ne soluere, ne n negligens circa se extiterit, neglii gatur ab illo, qui eum misericorditer monet, Nepetit ne ambo insoueam cadant. Quinto debet proposto confitendi: mundus est, quod eons A aliquis eonfiteri peccata, ut pς nam abi debitam
est in eonfessione, est pars satisfa tionis, Δρ mianuit pς nam debitam pro peccatis.
eordat eum Psalmo. t. Dixi eonfitebor. i. pposui confiteri aduersum me iniustitiam meam domino, se tu et ep. Si ergo in proposito fit remisso. non indigemus ulterius eonfiteri. Dicemus ergo,si tua Ae vana est voluntas, si adsit eomoditas cie tamen no redueatur ad actum. Nulli
ergo remittitur culpa nis adsti eonfessio in vosto,de nisi proponat eonfiteri, aliter non est illi remissio. Si ergo ibi adest tale propositu ,Ne adsest eomoditas eonfitendi, se non adimpleat qa habuit in propossio, Ne in voto, fatuum reputatur tale propositum de non est sufficiens ad saalutem. potest ergo quis stne eonfessione saluas
ri,dum tamen conteratur, de proponat confiteri. 5e dest sibi spatium eonfitendi: sed si adsit eo
Cap. X II. in quo osentitur suadscisse bo quae es tertia pars paenitente propterium P causas est necesaria paemtenti.
Ertia pars pq nitentiae est satis fas ctio, quae pot comparari ad quinquet Nam in peccato sunt tria, videlicet Superbia, prout peccator non vult Deo subelia: Auaritia, fitendi e5moditas, vel ficte pposuit qa volebat D prout vult propriam voluntatem, re eupiditas implere,vel est a suo bono propostici remotus. Ae ex hoe est Deo ingratua, in qua ingratitudia ne persistens,no potest salutem eonsequi. Pos, sumus autem assignare quini rationes, pyter quas quisl debet confiteri. Primo ut in re tersta se ponati Nam quum quis cofitetur, sauibus Gesessae se supponis, quia magna eit virtus saluiumi 5: multo ies virtute es auium quis de atristo fit Giritus: β: homo nescit bene iudieareain veram eontritionem habeat, ideo debet se supponere saucius, sperans Ne eonfidens. φ vir tate clauium, suppleatur, si quis sit in eontritione desectus, ratione cuius magis se fundat in re cerra, dicente sententia sapientis: Tene eertum, de dimitte incertum. Secundo hoc debet facere quia tera consequit obligatio ad pgnam ratione tras gressionis. Ad quinque ergo potest comparari latisfactio. vel ad superbiam q uae est in peccasto, prout no vult voluntati alterius subesse: vel ad auaritiam, prout vali suam voluntatem, Ne eupiditatem eonsequi: vel ad obligationem adpςnam: vel ad alias partes pq nitetiae, quae sunt contritio, Ne confessio: veI ad ipsum satisfieienatem se pς nitetem. Cum ergo pq nitens hoe mo ido satisfaciat, quia supponit se volatati alterius scilicet sacerdotis. Ne relinquit voluntatem prospriam, N: facit illud quod lacerdos sbi iniungit, dato p sibi si graue, de sibi displiceat facere, pa ut si bona talis satisspterea quin* requiruntur, ut sit bon. Laelio. Primo, ut peceator voluntati
69쪽
DE LAvDIBUS subiiciat, eontra superbiam, quae fuit in peeeas Ato. Secundo. ut voluntatem propriam deserat,
contra aliaritiam, quae et est aequaliter in quolibet peccato. Tertio ut in seipso penam gerat, contra obligationem, quae habet este in quoliabet peceato. nam hine dicitur ps nitens s se nodum Augustinum in de vera, N: salsa pς niten, tia. cap. p. quasi pς nam tenens. Quarto hoe debet facere, ut desectum. st quis eoira hoe fuit, in huius iodi eontritione, Ne confessione, sumpleat. Nam dolor eontritionis,& pudor eonsessionis, sunt partes satisfactionis. Sed forte non filii tantus dolor, nee tantus pudor, i sufficienter latisfaciat pro peccato. Ideo praeter contristionem Ac eonsessionem, iniungenda est aliqua halia satisfactio. Quinto. na est sati; factio, utpς nitens totum se Deo tribuat. Nam in satis.
factione iniunguntur orationes, abstinentiae, eleemosynarum largitiones, peregrinationes; ieiunia Ne alia huiusmodi. Cum ergo eontritiost in eor&.eonsesso in ore, ut anima ipsius meeatoris ordinetur in Deum , tam corpus, et res exteriores cst quas habet in ut totu se deo tribuat.
iniungeda el satisfactioi vel quantu ad ieiunia,
per quae eorpus maceratur: vel Orationes, per
quas totus in Deum ordinatur vel quantum ad ad genuflexiones,per quas eorpus inclinas. 5e anima humiliatur. vel quatum ad itinerationes, per quas corpus fatigatur: vel quam ad eleemosynarum largitiones,per quas bona exteriora comunicantur,ut ste totus homo, secundum se Ae seeundum omnia sua possit ordinari in Deil. Vnde eum maturitate de eum diseretione debet
Deerdos videre, quid cuni imponati quia quasto magis pq nitens conteritur, di dolet. 5e magis
vereeundatur de peccato tanto magis latis facit.
5e minor et ps na ulterior ponenda est i sevi et iuuenibus magis est abstinentia iniungenda ut magis macerenturm carne,dc ut macerati sibi a
Cap. XIII. In quo ogknditur φ ex quarta laude diuriae sapientiae , vi saa inissa relucet
participata soluimrquam Dpaeibo qualiter Deus
Osta egimus de tribus laudibus diuinae sapientiae, per quas soluimus tres ppontas questioones: Volumus agere de quarta laude, videlicet, de bonitate diuinae Dapiennaei ex qua poterismus soluere qus stione quartam: Qualiter debemus Deum diligere, psi bene sciuerimus,scire poterimus, quae,& quot
sunt ex eharitate diligeda. Ae quot bona Deit in
nobis dilectio charitatis. Sciendum ergo' ideest amarem velle bonum. Vnde Ae Philososphus secudo Rhetoricorum rapitulo de amos C p. sre ait, φ diffinientes amare, dicamus re est velle alleui quae putamus esse bona. Ex ipsa ital rastione bonitatis,quam volumus alicui .vel nobis, portet. P sumatur ratio amoris. Igitur, ex bonitate Dei, scire poterimus, q ualiter diligendus sit Deus. Dicimus autem P quarta laus diuinae sapientiae. est eius bonitas. Nam illa sapientia, non solum est plena, alta, Ac recta , ut dicebantum primae laudes : sed etiam est bona , Ac optisma,ste ut dicit haec quarta laus: Dicitur enim bonum qualiter enti. Sicut igitur aliquid est ensne est bonum, de quod est inlinitum ens, est infinitum bonum t 5: quia illa diuina sapientia est infinitum ens, consequens est q, sh infinitum bonum.Si ergo ex ratione bonitatum sumitur raotio dilectionis consequens est .st Deus sit in infinitum diligendus: Ae quia ad hoe no possumus pertingere ,quia dilectio nostra. sue sit actus dilectionis . siue habitus .est finitus s quum fit quid creatum; consequens est, i no possumus Deutantum diligere, quin sit plus diligendus i inde est φ seeunda Gregorium nrodus charitatis est non habere modum: ideo praeeipitur in legemosaica 5: euangelica φ diligamus Deum om. EM. o.
ni modo quo possimus, ex tota mente, idest ex tota memoria . ex toto cordeadest, ex tota intelligentia, ex tota anima, idest, ex tota voluntate,
quς sunt tres partes imaginis. Et ulterius debes mus ipsum diligere ex omnibus viribus : quod
dupliciter poteit exponi. Primo, ut omnes vis res reserantur ad illas potentias anims . Na non solum paries imaginis, quae sunt superioreς animae vires, memoria, videlicet, intelligentia. 5evolutas, sed omnes alias vires animae, debemus ordinare in Deum: propterea sp non solum ex tota memoria intelligentia, di voluntate, sed ex
omnibus aliis viribus antas debemus in Deum serti. Ac ipsum diligere, et omnia ad ipsum per dilectionem ordinare. Vel possumus dicere, Pnullum debemus habere modum in diligendo
Deum, nee extenstue . nec intensue; sed nos to tos .et totaliter ordinare debemus in Deum. Debemus ergo Deum diligere, ex tota mete, ex toto corde . Ac ex tota anima, id est omnia nostra,
et nos totos, ordinando in ipsum .ut sit ibi tota, litas extensue ut nihil sit in nobis,quod non ordinemus in ipsum. Debemus insuper hoe faee re ex totis vitibus, s sit ibi totalitas intenstue,ut
eum omni seruore, et quantum possumus, et seeundu omnes vires nostras, omnia nostra ordinemus in ipsum. Prima ergo totalitas ut diciem tota mente ete. sumitur extensiue, ut ibi eos prehendantur omnia nostra. Secunda autem totalitas quum dicit, sex omnibus viribus etes. sumetur intenssue, quia omnia nostra no quoaeuu modo, sed modo summo debemus ordia
70쪽
nare in Deum: ex bonitate iram illa qua relucet A lueet infinita bonitas. Nam pro ut Deus. p suam in diuina sapientia, scire possumus quair Deus si diligendus: sed ipsa diuina bonitas que reluscet in ipso Deo , di in eius sapientia, tripliciter
potest cons derari. Primo quata est in se. Secundo quata est in suoru effectuum productione. Tertio quanta est in ipsoru conseruatione. Ex ipsa autem diuina bonitate in se, ostensum est, qualiter sit diligedus, quia diligendus est, secundum omnia nostra resecundu omnes vires, Aesecundum omnem modii,secundu quem possumus: quod non solum veritatem habet. st eo nanderemus diuinam bonitatem. relucente in illa diuina sapientia quanta est in sei sed etiam,si costderemus eam in Nuctione suorum effectuu, .cer. . quia secundum sententiam Apostoli: nihil hasbemus quod non acceperimus. Ab ipso enim
habemus mentem, cor,& animam : suem emo riam, Λ: intelligentiam de voluntatem,& omnes
potetias animς: ab ipso etiam, habemus omnes vires, di omnem conatum in bonum, qui potest esse per huiusmodi potentias: ab eo ergo habemus omnia extensiue, Ne intensiue, quantum ad res habitas de quantum ad modum habendii quantum ad id quod sunt.Ne quantum ad eoru conatum. Et quia magna ingratitudo est,no ordinare omnia quae habemus ad illum a quo habemus i ideo ne ingrati simus Deo, omnia nra secundu omne conatum debemus ordinare in ipsum Deum, nee ad hoc sufficit. quia no possusapietiam cognoscit se infinitum bonum, suam bonitatem eo municauit rebus per suam sapientiam, ut dicantur omnia in diuina sapientia esse facta. Et quia prout per suam sapientiam bonistatem suam eomunicauit nobis, Ac fecit nos esse debitores suos, ut ex hoe teneremur ipm diligere. 5: no habere modu dilectionis io laudi diutinae sapientiae,put ipsa est infinitum bonu, N: in ea relucet bonitas dinita .hq evolum us adaptare. cap. X IIII. In quo ostenditur quomodo ex mu
do dilissionis diui sapient e scire possumus quae, , quot et quo ordinc, sunt ex cisitate diligenda.
Iximus autem supra, si sciuerimus qualiter sit Deus diligendus, scire possemus, quae Λ: quot sunt diligenda ex chas ritate 5c quot bona fas eiat in nobis dilecticies, aritatis. Recitat auteAug . primo de docti christ. cap. a 3. quatuor diligenda esset numquod est supra nos .videlicet Ueust aliud quod nos 'sum usi tertium quod est iuxta nos scilicet proximum: N: quartum quod est insta nos, viamus ei reddere aequivalens. Si enim cons dera o C delicet eorpus nostrum: sed eo modo quo ipsemus hune modum, nihil supererrogamus, 5e posuit quatuor ne esse diligem, potuiti et pone nihil facimus, quod non teneamur faceret ideo M. I. dicebat Dominuset quum omnia bona fecerismus,debemus dicere, serui inutiles sumus, de qldebuimus facere secimus. Tertio hoe idem pastet, si constderemus diuinam bonitatem relucerem in diuina sapientia, quantum ad effectuum conseruationem. Nam Deus non ste est eausa rerum,sicut qdificator est causa domus. quia res cedente si dificatore adhue stat domus: sed si iamo metum Deus desereret ereaturam suam .stastim esse desineret. Vnde August φ. super Gen. . t a. ait, Nec . n. scut structuram aediu qua labri ea uerit quis abscedit . atmillo cessante , de re quin m. Na ste ut nos ipsos diuidimus in duas partes. s. in hominem interiorem Ac exteriore, vel in loquamur verbis Aug. t. dedo 2 chris . cap. 26. in animam,& eorpus: se possumus Aeproximos nostros diuidere, ut dicamus quinc diligenda esse ex charitate. videlicet, Deus, a est supra nos : ho interior quod nos sumus: ho insterior proximi, qui est iuxta nos i homo exterior noster,stue corpus nottia, quod est infra non N: homo exterior proximi nue eorpus eius Uest iuxta eorpus nostrum: sed st se dicimus n6 videmur omnia enumerasse, quq sunt ex charistate diligeda Nain. 5: ipse amor, Λ: ipsa dilectio abscedente, stat opus eius: ita munduς, vel ictu D est ex charitate diligenda. Vnde Aug. 8.de Tri.
oculi stare poterit. si ei Deus regime suum suta a a
traxerit. Et quia Deus est sust omnia eo seruans ea,& stne ipso nihil sunt omnia; ideo ad ipsum debemus eJuerti per omnia Ne in ipsum omnia nostra per dilectionem omni modo quo potamus, ordinare debemus . Vnde Aug. loquens Deo. 6. confessionu ea. s. ait. Quod relictis omnibus conuertamur ad te qui es super Omnia. et sine quo nulla sunt omnia. Aduertenda autemst moduς dilectionis diuinae est, φ ipsum diligamus super omnia in ictae, quia ex totis viribus, di super omnia extensue, quia secundu omnes potentias nostras,quem modu diligendi appropriamus laudi diuinae sapientiae, prout in ea ree. 8. Nemo dicat non noui quid diligam, diligat Datrem , Aediligat eam dilectionem,qua diligit Batrem. Dicemus ergo duo esse genera diligendorum. Nam aliqua diligimus, tanti ea quibus
bonum volumus .aliqua autem, non tanquam
ea quibus bonum volumus, sed tand aliqua bona quς nobis, vel aliis volumus. In primo quisdem genere, uno modo sunt tria diligenda alio modo sunt quatuor, alio modo quin m. Aug. autem ty. de Trin. cap. et . t dedoet christ. α16.Ttia dicit esse diligeda ex charitate Deus, proximus,& nos ipsi, quς tria diligeda innuuntur quum Dominus ait. Diliges Diim Deum tuum, di proximum tuum scut te ipsum. In. t.