장음표시 사용
111쪽
biliorem ostendit, quam quae a parentibus soIummodo in filios propagatur. Fieri enim nequit, ut illa se commendet, nisi doctrinae sanctitate,& miraculorum , quae ad ejus confirmationem facta sunt, gloria. Mirabilis Et sane mirabilis doctrinae Christranae progresio, di ,hae sisS Veritatem miraculorum , quibus confirmata
progressus narratur, sole meriano clarius demonstrat. Pau-
miraculo- ci quippe homines , viles &abjecti, nulla erudi- rvm Vς tione aut arte dicendi instructi, nulla potentia hu-
firmat. mana armati , doctrina , carni humanae ingrata,
dura , ac dissicilia praescribente , paucos intra an
nos totum terrarum orbem repleverunt, omnis,
que generis homines ad fidem illius perduxerunt, non rudeS tantum & plebeios, sed & eruditissimos , prudenti ismos , & maxime potentes , adeo ut, relictis patriis religionibus in quibus nati& educati erant f erga quas quam valida sint praejudicia ipse Vir Doct. hoc suo argumento luculente testatur, quia in animum suum inducere nolunt homines quicquam falsi sibi a parentibus traditum in certatim hanc doctrinam sint amplexi; non tantum nulla commodi terreni spe allesti, sed ne gravissimorum quidem suppliciorum metu dete xiii , illamque fidem ac confessionem morte diris. sima obsignarint. Hoc qui absque miraculis factum esse dicit, is miracula tollendo multo majus ponit miraculum. Paucos enim & rudes homines tali doctrina quosvis potuisse imbuere absque miraculis, multo majus esset miraculum, quam miracula quae ab ipsis facta narrantur. pinae do- Quid simile invenies in Ethnicis, quorum sa-ctru P0 era adeo sunt diversa, ut unaquaeque genS cui rumundana g/udeat peculiari , dc religionibus contrariis: sola
112쪽
sola vi armata ac potentia mundana fulciuntur, propaganin
quibusque tanquam fulcris suis destituta statim xv collapsa sunt & evanuerunt φ Quid hisce conferrimerentur Monachorum ficta miracula , quae lucem non ferunt, sed pleraque in occulto fieri dicuntur , nec diligentis inquisitoris examen ferre possunt , sed mox fraudis ac mendacii arguuntur φimo quae fraudis convicta ipsis impune cedunt, fraudis autem convincere nulli tutum est, uti ipse Vir Doct. agnostit. Ut alia nunc praetermittam Nec in doctrinae Christianae ad nos usque propa- Libri N. gatione minor est certitudo. Libros enim sacros, T*st λ' quibus rei gestae historia ab ipsis Apostolis consi- ad hos per
gnata est, sinceros & incorruptos ad nos perve- venerunt. nisse , certiore multo documento nobis constare
potest, quam Judaeis de Veteris Testamenti libris. Fuere enim libri Novi Testamenti mox per omnes terras ac populos dispersi, in varias conversi linia guas . & tamen mirus omnibus in exemplaribus est consensus. Anne credibile est, etiamsi exemis plaria librorum Novi Testamenti Apostolorum s
ctatores mutare voluissent, tot homines, in regionibus adeo remotis, ita potuisse conspirare, ut omnia exemplaria , nullo excepto, depravarent φ & tam consentiente impostura, ut nulla alicujus momenti in tot exemplaribus reperiatur
diversitas ' Fieri hoc potest, quando in una tantum gente sacri codices asservantur: ut autem tot gentes unanimiter in eandem mutationem conspirent, impossibile est. Praeterquam quod diversa gentium studia, & commoda unius alteri adversa , conspirationem in eandem fraudem non permittant. Quibus adde, inhumanum admodum esse ac durum , tot hominibus , per totum terra
113쪽
rum orbem dispersis quique mortem etiam atroeicsimam praeferunt abnegationi professionis suae, tantam adseribere impietatem , ut libros, quibus
salutarem doctrinam contineri credunt, fraudulenter vitiare velint. Absit tale nefas. AEqua vali- Potestne vir Doct. simili argumento convinc
fetu φ re, libros Mosis incorruptos, prout ab ipso Moseaeest.ostἡΛ- scripti sunt, ad nos pervenisse φ Quid si aliquis
di nequit. contendat, libros Mosis in captivitate Babylonica interiisse ; a piis vero quibusdam Iacinias quasdam conservatas, quae a reducibus ex captivitate sunt congestae, &a Synedrio magno praeside Estra in unum volumen collectae ', uti notum est, plures in ea esse sententia , & varia occurrere in Scriptura quae opinioni huic favere videntur: An posset Vir Doct. librorum Moss w1σιοτητιε adstruere aliquo argumento , quod certitudine ac evidentia cum eo, quo ego Novi Testamenti libros esse genuinos& ineorruptos adstruxi, ullo modo certare possit φTale ego argumentum requiro.
a. Praedi- Alterum Viri Doct. argumentum est , quod isse uis'' spiritu prophetico sutura contingentia praedixerit. In illi, J. Verum & in hoc argumento Dominus noster Mo- Christus sen Iongo post se intervallo relinquit. Praedixit xi in sil quippe varia , tam seipsum, quam Ecclesiam aut Mose.' fideles seos concernentia. Cum adhue summa in existimatione esset, se mortis supplicio assiciendum praedixit, & quidem, quando, a quibus s& quo mortis Senere. Mat . xv I. 2I. praetereasse a discipulo suo prodendum , man. VI. 7 .
Matth. XXVI. 2I. a Paero, qui omnes Zelo antecellebat , ter ea qua caperetui nocte abnegandum,
ibid. vers. J . praedixit crucem &amictionem suorum , & speciatim Petro quo mortis genere esset
114쪽
interimendus , 2Dan. xx I. I 8. summasque ob d ctrinam suam exorituras contentiones, non aliter
ac si gladium non pacem missurus in terram venicset: ac nihilominus tam arcte ac constanter sibi aia haesuros suos fideles, ut charissima pignora, parentes, uxorem, liberos, deserere malint quam fidei suae professionem , Maub. X. 3 . oe sesQuae ita contigisse eventus docuit. Hierosolym rum excidium , quadraginta antequam exstind retur annis, cum maxime adhuc floreret, ita ex cle praedixit, cum omnibus suis circumstantiis, ut magis rei gestae historiam, quam rei futurae praedictionem verba ejus continere videantur Itum & varia Ecclesiae suae statum concernentia , adventum pseudoprophetarum , aliaque plura et
quae omnia legere licet Matth. xx I V. Marc. XI II. Luc. XX I. Potissimum vero resurrectionem suam
ex morte tertio die praedixis, Matre. XII. 39, O. quae cum ita contigerit, indubitatum divinitatis doctrinae ipsus est argumentum. Fieri enim non potest , ut Deus impostorem , qui falso se a Deo missum jactet, & missionis suae divinae argumenis
tum rogatus, ad resurrectionem suam tanquam irrefragabile argumentum provocavit, ex morte
suscitet, fgnoque hoc omnium illustrissimo gloriosum reddat. Quid enim hoc esset, nisi mendacio autoritatem conciliare , & imposturam homini pio ac salutis studioso reddere inevitabilem 'Quod eum de divina sanctitate cogitare sit nefas, x hac Domini praedictione eamque secuta resurrectione, doctrinae ipsius divinitas argumento omni
exceptione majore comprobatur. Tandem dc
praedixit ultimum judicium , suumque ad judicium illud adventum, Matth. xxv. Quod qui-
115쪽
dem nondum impletum est, sed suo tempore implendum exspectamuS. Etiam per Neque ipse tantum futura praedixit , sed & Spissio, muli, ritu suo coelitus in Apostolos demisso multa ipsis
praedixit. futura rςvelavit , quorum praedictiones , prout in scriptis ipsorum leguntur, eventus comprobavit: Non tantum adventum falsorum doctorum ,
sed & dogmatum quae disseminaturi forent, x Itamotb. IV. I, 2, 3. praesertim defectionem illam magnam per ανομον illum & hominem peccati, et Thess. Ir. Quibus adde integrum Apocalypseos Iibrum , nil nisi prophetias continentem , quarum aliquae, praesertim quae septem Asiae Ecclesiarum statum respiciunt, jam suum habuere complementum, nobisque documento sunt , etiam reliquas nondum impletas suo tempore complementum habituras. Conclusio. AIia jam non addo , demonstrasse contentus , omnibus argumentis , quibus Viri Doct. Mosis divinam missionem adstruit, Dominum nostrum
Jestim Christum Mose longe superiorem esse: Ac proinde nullam esse causam , cur Judaei, qui hisce inducti argumentis Mosen agnoscunt prophetam& legislatorem divinum , Dominum Jesum,
omnibus hisce Mose superiorem , non pariter Ie-eipiant ut eximium a Deo missum prophetam , ac doctrinam ejus ut divinam amplectantur. Hic ergo pedem figamus, & fundamenta quibus Christiana religio nititur conferamus cum fundamentis
Judaismi ; ex iis facile liquebit, eos, qui Mosen
. recipiunt, nullam habere causam , cur non & simul Jesum Christum recipiant. Quo adstructo , simul evincetur, mysticum & spiritualem prophetiarum sensum, habenus occultum & latentem ,
116쪽
a Deo Apostolis fuisse revelatum , ac potuisse eos ipsum fidelibus aperire: Non proprie eum in finem , ut eorum evidentia infideles convincant ;paucas enim eum in finem urgent prophetias, sed
ordinarie ad miracula Jesu Christi , ac potissimum
ejus resurrectionem , provocant : Verum ut,
quibus jam per miracula doctrinae Christianae di vinitas erat persuasa, iis porro , apertione sensuum Scripturae hactenus latentium , repraesentarent summam Dei sapientiam , qui omnia, quae nunc in Christo impleta videmus, olim variis in typis, tanquam in pictura , delineavit, atque ea ratione ostendit, omnia quae in populo suo directione sua coniugissent, propter Messiam esse facta, eumque illustrissimis personis gestisque maxime eximiis fuisse praefiguratum : de quo exacta illa inter typos & Christum antitypum convenientia omnes , qui, deposito praejudicio & assectu, animo pio ac docili prophetias & res gestas cum Christo conserunt , persuasissimos reddere potest, omnemque animis ipsorum eximere dubitationem. Deus Abrahami, Isaaci & Jacobi, Pater
Domini nostri Jesu Christi, per immensam suam
misericordiam velamen cordibus Judaeorum impositum auferat , ut nobiscum Jesum Christum Dominum confiteantur, atque ita in eo omnium prophetiarum typorumque , tanquam in perfectissimo exemplari, complementum agnoscant.
117쪽
A Primordiis Christianae Ecclesiae usque
in hoc seculum, omnes Christiani Doctores Israelem acerrime accusant, quod Messiam iam adventum non crediderit, neque ipsius Evangelio fidem praestiterit rQuae infidelitatis contumacia unica fuit nostrae ruinae causa, ob eamque in hac diuturna captivitate detinemur , quousque Messiam agnoscentes, eumque adorantes ab incred litate resipisqamus. Cum vero ex Evangelio quod nunquam admisimus) testimonia contra Judaeos inutiliter afferantur. atque Evangelium ipsum ex Vetere Testamento suam veritatem probaverit ; ex eo hanc fidem nobis ad salutem necessariam suadere contendunt, multaque ex eisdem sacris scriptis testimonia congerunt, quibus plane nos convictos existimant, nisi nostra obstiterit pertinacia. Cum autem totum Vetus Testamentum avidus ex- scrutarer, neque testimonium aliquod occurreret, quo talis fides in Messiam, ut unicum ad salutem medium, exprimeretur I Quaerebam a Clarissimo Viro : An talis textus designari posset, in quo Deus Hanc fidem Israelem praemonuerit ρ An alicubi talem infideli-
118쪽
ratem nostrae ruinae futuram causam praedix rit Respondit Dioct. Vir, hos, quoS pet bam , textus in toto V. Test. non clare exta-re 3 & acutissisissime contendit, quod non erat necessarium Deum id Israelem clare praemonuisse; sed omnino sussicere promisisse MeLsiam, ut ei plenam, sicuti antea Mosi, fidem adhiberet. Huic responsioni ut pro viribus satisfacere possem , aliqua scripsi : tandem meum quaesitum in disputationem de religionis Christianae veritate, praeter intentionem, devolutum fuit , cum mihi pro responsione sussiceret, quod Doct. Vir fatetur, ex Vetere Testamento clare convinci non posse quod haec fides erat unicum medium ad nostram,& totius generis humani salutem: quod numquam Deus comminatus est Istaeli de infido litate in Messiam : quod nunquam praedixit, quod si in Messiam crediderimus , divinae gratiae restituemur; aliter erit semper nobis
Novam aliam responsionem subtilitate, doctrina, & sepientia plenam Doct. Vir dugnatus est instituere, cui an iterum responde- - rem , dubius haerebam , ne gravissimo viro amplius forem molestus. Certe non facerem , nisi ejus candorem & humanitatem n
vissem, qui & inscitiae & audaciae meae, solita sua benignitate, indulgebit.
119쪽
Quod a lapsu Adami fuit necessaria fides
SUpponebam ut Christianum dogma, fidem in Messiam necessariam fuisse generi humano in salutem ab Adami lapsu: Sie ex Christianis Doctoribus didiceram. Respondet Doct. Vir, non fuisse necessariam ante Messiae adventum , neque eam Deus iuste ab hominibus exigeretr saltem in sua.& suorum Doctorum opinione : est quidem dissicilis disputa tio cum Christianis in tot sectas divisis, ut quod uni est orth doxum, alteri improbabile. Sit ita: Genus humanum ante Christi adventum nullam habuit fidem in Messiam praeter Judaeos , qui obscuram , consulam, figurativam, habuisse dicuntur) tamen in lege naturae omnes homines falvari poterant: ergo sine Messia. Huic consequentiae occurrit Don. Viet ut qui non audet eam concedere ) quod Deus per suam misericordiam applicabat iis mortem Messiae : Uerum ego nunquam legi, quod sine fide possint merita Messiar alicui applicari : Ideo adhuc innocentes , pro quibus nemo Christi fidem praestitit, ad limbum aeternum praecipitant Pontificii, Calvinus infidelium filios in infernum, ubi suae innocentis infidelitatis poenas luant: Doctissi Viri Doctores nescio quo eos abjecerint: & hoe quare e quia fidem in Messiam vel venturum. vel iam adventum non habuere. Sed addit Doct. Uir, quod ante Messiae adventum Deus non juste fidem in Messiam a Judaeis exigeret, cum eis talis revelatus non fuisset. Videtur quod propter eamdem rationem , qua Deus non iuste exigere poterat eam fidem in Messiam , antequam veniret, etiam post quam venit a Plurimis non debebat exigere : Ab priscis non ἔquia non iis fuerat revelata, ut ait, atque post ejus adventum
per multa secula usque ad nostrum, vastissimis regionibus nulla Christi notitia ad gentes pervenit: Tune si in lege naturae aliqui recte viverent, an damnarentur propter infidelitatem finare isti, & non qui Christi adventum praecesserunt f An falvarentur adhue post ejus adventum sine Christo ς An ex Dei miseri eordia applicabuntur iis merita Christi absque fide clara . vel obscura in eum ' Ego prosecho in vestra Theologia nondum instructiis, aliquid asserere non auderem. Interim liceat mihi
dubitare, quare tenentur gentes, quantumvis barbarae, cuilibet Christi fidem, atque miracula Apostolorum enuncianti fidem
120쪽
fidem adhibere e dc si primae gentes miraculis indiguere ut er derent , quare iam non istae e neque par ratio est de Christianis de Iudaeis, qui interrupta traditione, di solidis sundamentis a
majoribus acceptis nituntur. Sed quare nunc barbarae gentea in sitis ritibus semper educatae, nostris traditionibus fidem praeis stabunt, eo solum quod a nobis proponantur φ Ergo eadem est ratio post adventum Messiae ac antea suerat, respectu eorum qui nondum audiverunt, a quibus Deus talem fidem non juste extingere posset.
Quod fides debet adimpleri & esse juxta
revelationem. PErgit Doctissimus Vir, quod fides non nisi iuxta revelati
nem esse debet; etenim si haec sit clara, de aperta, talis debet esse fides de eo quod revelatur: Si autem confuse. dc obscura, similem fidem ingenerat, quae tune erit clara diaperta , quando Prophetia suum complementum habuerit: exemplum adducit ex revelatione Abrahami, de terrae Kenaan possessione, qui redemptionis Israelis circumstantias minime Praenovit, neque quod Moses & Josua, miraculosis obtentis victoriis, populum in promissam terram erant introducturi. Quae revelatio tunc tiara facta fuit, quando plene suum habuit complementum t Quod in Messiae futuri revelatione pariter evenit, plurimis usque ad eius adventum nec explicitis, nee intellectis. Haee Doctissimi Viri doctrina adeo est vera, ut a nemine pos- Deuti ea si in dubium verti. Ita debet esse fides, ut revelatio luerit: 8. vers. 38. Clarae revelationi clara fides, quantumvis plurimae ignorentur Cap. s. v. circumstantiae, quae Uel obscure, vel nullatenus fuere revela- r. Cap. Io. . Ideo neque Abraham, de eius posteritas in AEgypto, de vers. 1 f. obtinenda terra Κenaan dubitare poteranr, quia Hare, dc aperte a Deo promissa fuit , di talis fuerat dc Abraham i, dc populi fides , dc id ipsum quod clare credebant, realiter debebat ad impleri, ne divina frustraretur promissio: Sicuti de Multiplicatione seminis; dc de regibus ex eo nascituris, quae omnia itavere adimpleta fuerunt, ut a Deo promissa, dc Abrahamo. de posteris clare credita, quibus Deus ex sua bonitate plura postea , 5c sublimiora largiri dignatus fuit, quae de clara promissisione nil detraxere, neque in diversos sensus mutarunt. Sic quidem est divina revelatio, ut legitur de Samuele; quod nil desecerit eorum quae dixerat: Aliter nunquam posset Prophe tiae veritas hominibus ita innotescere, ut ejus divinitatem cer