장음표시 사용
151쪽
me beneficium non nobis solis Iudaeis expectamus, sed omnibus simul gentibus, eum Davide desiderantes quod la
dent Deum omnes populi, & pure adorent Deum omnes nationes. Sed haec omnia. dc temporalia. 6c spiritualia non praecipue in nostram, de totius generis humani utilitatem expetimus ; sed ob principalem scopum propter Dei Istaelis gloriam,& honorem, qui solus regnet in suo mundo, eui eunctae gentes cum amore, oc humilitate obsequantur. Hoc est regnum Dei, quod desideramus, & quod unice in nostra liturgia petiamus , & eontinuo deprecamur: quod ita temporali Israelis, ex gentibus redemptioni, colligatur, ut nunquam unum abiaque altero praedixerint divini vates. Neque erit inefficax remedium, ut omnes gentes ad verum Deum convertantur, falsis sectis depositis, si viderint populum a Deo per tot seeula abiectum. Ec dispersum , eius omnia potenti manu , contra omnium hominum opinionem . coli Etum , sublimatum, exaltatum, quem neque inspicere dignabantur. Praeterquam terrae Chenaan possessio signum erat evidentissimum, quod Israel in Dei sui gratia perseverabat ; de ex ea relegatio iram Dei eontra suam eeelesiam 5e populum signia ficabat, ut ex plurimis Sacrae Scripturae locis, evidenter agn scitur: Erit igitur talis possessio maxime expetenda. ut in divinam gratiam populus iste se iam reductum credat. Nee obstat quod nune & antea viventes hane selieitatem gustare nequeant ἱ quippe quandocumque evenerit idem erit populus . eadem respuesica, de ecclesia I de tune totus Istas alvabitur : Sieuti totus egressias suit ex AEgypto, quamvis in ea
captivitate . de patres, & aliquae generationes iam non exsta-gent, morte praeventae. Totus Israel terram promissam obtianuit, quamvis omnes parentes in deserto mortui suerunt: Sie totus Israel tune salvabitur . quamvis plurimi interim mori
mur. Ideo diximus talem redemtionem pro singularium salute non esse neeessariam; sed propter solam gloriam Dei: de rei- prelieae spiritualia. dc temporalia bona. ab omnibus piis Judaeis desiderantur. de ut Deus concedat ec lesia continuo deprecatur. Nee sunt Iudaei adeo stulti ut credant suo hoc tempore Deum eam redemptionem facturum 4 non quod repugnet sed quod multa secula cum transierint quin Deus sererit, poc. sunt adhue plura pereurrere quin faeiat: ob id sua divina Lege, de aeternae gloriae spe contenti vivunt, quamlumvis Deus hanc selieitatem per multa secula disserri velit δε Non ergo est exile bonum . quod Istaes expectat, sed summum bonum, nempe gloriam Dei, regnum Dei omnibus innotescens , saerificia . quibus ei uniatur sua ecclesia, ut antiquis temporibus fuisse constat: Prophetiam, ut Deus hominibus ut antea communicetur :
152쪽
nἰeetur: & haee omnia non praeei se in nostram, aut sutur rum utilitatem , sed in gloriam, di honorem Dei omnipotentis Istaelis , cuius cum miseratur , cui eum benedixerit, eum illuminaverit vultum suum super eum, cognoscetur via eius, id est Lex divina, in terra e dc scient omnes gentes salutem suam e laudabunt te populi Deus, Iaudabunt te populi omnes, laetabuntur , 6c cantabunt nationes, quia iudicabis populos cum aequitate. Istaelis terrenam mirabilem redemtionem haee omnia consequentur : hoe est regnum Dei, quod depinxere omnes Prophetae : hoe quod nondum vidimus, nee vastissimae totius orbis re*iones viderunt: hoe Judaei ex pectant, &quousque non viderint constanter expectabunt , quod cum ad Dei gloriam pertineat, quando libuerit operabitur. ,
Num. XVIII. Quod Prophetae neque locum, neque tempus nativitatis Messiae, neque parenteS praedixerint 3 sed quod erit ex tribu Iudae, i cdomo , vel semine Davidis Quod neque ejus parentes certo constant ex
ADdit Doctissimus Viti Quod si Messias regnum dumtaxae
terrenum adducturus est , frustra fuit per Prophetas ad magnifice , de frequenter de eo sermonem instituere δtempus, de loeum suae nativitatis atque eius parentes praedicere . ut noscerentur di majora igitur munera, ct diviniora officia erat effecturus.
Fatemur multa & magnifiea de Melsa rege divinitus praedicta I non tamen quae eius humanam naturam excesserint, sed quod persectissimus erit prae caeteris filiis hominum. Talei debebat perfectionem habere, qui tune temporis . regnum Davidis desolatum restitueret, & omnes gentes terrae ad veri Dei cultum perduceret, eiusque nomini inimi eos, potentiss- me subjiret, de de medio tolleret , qui suo exemplo , dc sapientia omnes sectas destrueret, oe Israelem, Se gentes suavissimo, sed invineibili iugo ad amorem Dei, de eius puram adoratio nem cogeret. Quomodo haec eum libero arbitrio compatian. tur infra distutiemus. in Aliqui credidere Messam futurum esse eumdem regem rediis vivum quem sufeisabo eis i memn: Qui si idem foret imis mortalis futurus esset. 6c in regno perpetuus t Sed eum haec
opinio probabilia non sis , sed quod ex semine Davidis Messias. I . it
153쪽
erit oriundus, certum est quod primo hae mortali vita privato non minus sancta regum posteritas insequetur, quae successive
sedat in trono Davidis, ut fatetur Hieremias; Luod flexi esἐmpossibile temporum ordinem perverti; Ita es imposbile Iloquitur de redemptione in quod deficiat ex semine Levi, qu; s crimet in templo: ct ex semine Davidis qui in ejus trono sedeat:
Cum vero non iidem Levitae futuri semper sint, sed per tuas generationes, ita neque idem rex semper erit, sed continuata 1eminis Davidis successione. De his cuivis licet ad libitum opinari , eum Prophetae nil revelaverint, quo dubium dirimatur. Sed Lex divina nullam ad Messiam habet relationem , neque Propter eum est, neque ab eo aliquo modo dependet, ideo nulla mentio de Messia facta in Lege r Et Prophetae non nisi redemptionem Israelis ex longa captivitate praedicentes, tunc Mesam Regem futuri populi , magnum Sacerdotem, templum, Sanctam civitatem, Sacerdotes, & Sacrificia, Deum
Tempus Messiae , sicuti redemtionis , nunquam signatum fuit: Nee locus suae nativitatis ; maxime quod oriundus erit ex Bethlehem Ephrata: ubi non dicitur quod nasciturus, sed egressiirus : & omnis aequivocatio ut vitaretur, addit i ct egressi in ejus ab antiquitate: non egressiis, quasi nativitatem significaret. Parentes nullatenus praedicuntur, sed quod erit ex semine Davidis, ut quod ei Deus promiserat adimpleretur rUltra nulla parentum notitia, quam neque Evangelistae eertam dedere, sed maxima cum differentia , unus per Salomonem , alter per Nathanem filios Davidis, lineam generationis deducens : Quam impossibilitatem iit Doctores componerent, duas lineas naturalem & legalem adinvenere, tot eum difficultatibus , ut vix intelleetias humanus capere possit. Sicuti ab Josepho ad Zerubabelem diversos avos. & proavos, diversorum nominum exeusatione, vel nescio quibus legalibus matrimoniis excogitatis evadunt. Praeterea parentes Christi Evangelistae minime retulere, qui cum ex sola matre carnem assiimpserit, eum parentibus Josephi nil habebat, ab ipso non genitus. Quare frustra videntur nominari patris putativi generationes ad eum haud pertinentes : Nec ignoro quas solutiones comme tatores satis ingeniose fuerunt meditati; ex quibus & magna
earum diversitate, colligo, quod non solum in Prophetis, sed neque in Novo Testamento Christi parentes fuerunt ita designati , ut hominibus certe constaret, qui fuerint, di quod ex semine Davidis fuisset oriundus. Quod plurimi Christiani D ctores fatentur, asserentes, quod cum Jesu eognatio fuisset omnibus satis nota Evangelistae de illius declaratione non multum curarunt: Quod etiam plane concedit Johannes Calvinus. dicens ,
154쪽
dieem; quod eum 'osephus, ct Maria in adeo abjecto flatu, paupertate θ dsectione essent, nsilio regii is 'sis anarentἰ,
seandalum in hac genealogia Evangelisa vitare conabantur: Siquidem ex 'fa non liquido probari potest ex Daυide origis habuissa Mariam. Et miror quod cum fere eum omnibus fateatur Calvinus quod Cbristus non procedit naturaliter ex Salomone, quod paulo post dicat: God si prasiindamus intimonem ex Maria genealogia Chrsus non erit amplius Chrsus; Et quid magis praescindere quam ex suo semine non esse progenitum e Hule objectioni a sibi respondet, quod quamuli natur liter non fuἰsset ex Salomone natus ; hoc non obseant; per ord nemradam legalem ejus filius putatur, quia descenula ex regum Haee eerte non intelligo , cum linea Nathania ante Christum nunquam regnaverit: neque ius regnandi poterat venire lineae Nathanis ex Salomone, sed ex ascendente suo Nathane ut filio Davidis, quem ille posterus repraesentaret, non Salomonem. Haec prolixe scripsi, ut aliquo modo probarem patris Christi nullatenus in vetere, neque certo in Novo Testamento fuisse designatos . ut praetendebat Doctissimus Uir; quod si, ut intendit, factum fuisset, nihil utile inferre posset, ut majora quam siperamus Messias facturus esset. Quod addit Doctissimus Uir: Christo iam adveniente Isratalem fuisse satis elare, & evidenter absque figuris instructum de eo Rege coelesti, de de eo Regno: ideoque peccat qui situm Regem primo ei nunciatum rejicit, di non cognoscit. eest eonclusio Doctissimi Uiri ut pii Christiani: Multa supponit, quae supra non ita esse probavimus, dc multa quae nisi iam credentibus probari nequeunt. In eo majorem vim facere videtur, quod Deus plura , dc excellentiora dederat quam promiserat. His supra respondi, quod si dedisset quae. ela promiserat sublimiora etiam clare facile crederentur : Selsine illis caetera nee probari possunt, nisi ex Veteri Testamento constiterint. sed eum ex eo non Hare, sed vix per umbras. vel figuras constare fateatur Clarissimus Vit, non est, unda eredat Israel, nisi primo Christianus factus eas umbras, seu figuras admiserit.
155쪽
Quod nil de Messia praedictum adimpletum est. Quod ejus regni coelestis nullum mgnum huc usque visum, neque in gentibus , neque in Istaete, neque in Ecclesia Christiana.
rgit Doctissimus Vir: Quod licet aliqua quae de Messia
praedicuntur ad literam adimplenda , nondum adimpleta sint, nil facit contra veritatem : Quippe in posterum suum complementum habebunt. praesertim quando introiverit plenitudo gentium, & Israel suam finiat infidelitatem, neque fidei aditum praecludat. Respondeo, quod ubi Doctissimus Uir dicit saliqua Israel intelligit non aliqua sed omnia : Si quidem nil hucusque vidit
de eis quae de Messia fuere praedicta: Neque erga Deum, neque erga Israelem, neque erga gentes, neque adhuc erga Christianismum. Deus a maioribus mundi partibus ignoratur, gentibus in idololatriae luto haerentibus: Israel in eadem, Scmaiore dispersione, quam ante ejus adventum per quingeniatos annos patiebatur: Christianismus totus in varias sectas diavisus, di sere totus a principio idololatricus : Vitia in toto genere humano non minus regnant, quam ante Christi adventum . nisi sit in aliquibus regeneratis, quos nemo novit: Diabolus etiam regnat ut antea, dc fere totum mundum cum Judaeis in in sernum praecipitat. Quos ergo effectus Israel istius novi regni periclitatur, ut suum Messiam credat iam ex coelo regnum exercere in terris e Prosecto neque in Israele, neque in toto Christianismo aliquam peculiarem providentiam experimur , sive spiritualem, sive corporalem respicias: Si Papis asexcipias, qui Christum saepe Monachos. & Moniales alloqui, ut de fide eredere jubent: qui matrem huc & illue mittunt, ut suis devotis auxilietur, qui prophetiam, & stupenda miraeula singulis annis, dimensibus, abeo, ab ea, di ab eorum Divis patrari constantissime asserunt: quia si haec non confinxerint, nullatenus Christi regnum se experiri crederent. Sed his facile respondebitur, quod ut Rex Messias regnat in sita ecclesia in qua consistit Regnum Dei. Sed ubi Israel vidit hane ecclesiam
plusquam per mille & trecentos annos, ut ibi cognosceret Regem coelestem e Nondum venerant Resormatores , di quandis venerunt, non meliorem locum obtinuere in Christi ecclesia
quam Judaei, qui nec possunt tales Christianismi dissensiones
4 disternere, Disitirco by Gorale
156쪽
discernere, & securiorem partem eligere e ergo nunquam, clare , di plane , ut asseritur , viderunt Regem ecelestem. Suum Regem satis clare viderunt in Sinai, & postea quod in ΙΩraele regnat, speciali quam promiserat providentia Elarissime experiuntur; Et quamvis sit inter inimicos dioersus; Semalo foedus , quod pepigi cum patribus, tecum in egressu ex 2Ev-pto : omnes gentes diaperdam, in quas te relegaώ. te autem nunquam disperdam, sed ea gabo ad judicium: His semper unus popuIus coram me. Quam specialem providentiam Israel per multa secula experiebatur eum in temporalibus, tum in Oxritualibus , quod nemo credo inficias ibit; hos est sensibiliter regnare Deum in sua ecclesia . eum, ec punitionem, &protectionem doctissimis ex Christianis mirabilem ) ut ad literam promittuntur adimpleri videamus; Regem eum coelestem elare, & indubitanter agnoseimus, & quod in nobis, ut praedictum fuit, etiam nunc regnat: Ideoque non peccamus alteri regi non obsequentes, euius nullibi specialem providentiam usquam viderimus: Deum tuum amabis , is eἱ soli adha
Hoe bene sciebat Paulus, de quod sine Israelis sensibili r demptione non locum aliquem habebat Messias : cui obiecti ni, quam antea secerant Apostoli, satisfeeit: Quod suo tempore redimetur Israel & quis posset oppositum probare ' quia sine Israele nulla usquam promissa redemptio. Ideo D ctissimus Coeceus ad Caput xxxv I I. E chielis fatetur, quod Israel carnalis iterum pol Iidebit terram Chenaan addito in Gryti eum sensus mystici inter Chri itianos Doctores acerrimus Propugnator suerit: Certe veritas ipsa eum hoc fateri co git ; ob id Paulus: & Petrus, & alii Apostoli, praedieabant.
Christum cito rediturum, suo adhue tempore: dc plurimis ex credentibus iam nimis tardare videbatur , quos Paulus bona si e corroborat, & cito venturum enunciat, & si quis ex fratri bus moriebatur, eum caeteri contristarentur quod ille iam non visurus erat Christi adventum, eum resurrecturum docebat, ut obvius esset ei quando venisset; addens, atque nos qui permanemus ascendemus ad eum is nubuus: Ouale omnes ered bant tale Christi regnum cito visuros: fortasse non crederent si aliter Proponeretur et quod tempore Tertulliani infallibilitet expectabatur, nec me latent commentarii, quos ut hunc u dum solverent authores cogitarunt.
157쪽
Quod Messias non fuit promissus , ut alia quid Istaeli noviter revelaret: neque ut i gislator , sed ut Rex. Atque nil novum revelavit, quod Deus antea non dixisset,& Israel optime a principio scivisset.
Vaerebatur Seeundo, ut assignaretur lorus in quo Deus
dixerit, quod unteum medium ad salutem Israelis. α- restitutionis in divinam gratiam , sit fides in Messiam quatenus iam venit. Respondit Doctissimus Uir : non esse necessarium, ut Deus olim praesignificaverit; Sufficere postquam Messias in mundum venit, Deum id ipsinti per Messiam declarare. At ego urgebam id non suffirere , cum omnia quae erant Israeli de necessitate salutis Deus elare, & aperte praeseripserit rne aliquo tempore a divina voluntate reeederet, seu proprio arrore , seu ab gentibus seductus: Et eum fides in Messiam futurum esset uni eum medium ad salutem , oportebat id praemonuisse : ideo neque antiqui, neque hodierni Judaei eredunt Messiam quem expectant; futurum esse medium ad salutem , quia Deus nunquam id dixit nee insinuavit: quod si aliquomodo insinuasset, neque hoe suffieeret, quia populus assuetus
audire elare, & aperte, egosum Dominus Deus tuin, quἰ eduviis de terra AEnni. fie caetera de Deo fic eius cultu pariter elara I non debebat per obscuras insinuationes ex uno, vel altero verbo deeerptas, antecedentibus , de eonsequentibus minime pensitatis, nova dopmata eredere, quamvis a toto mundo suaderetur. Neque a Messia quando veniret novas iussit Deus revelationes expectare, nee nune expectat ita ut Regnum Dei noviter Israeli revelatum dieatur, quia per tot ante secula Israel constantissime credebat Deum esse Regem eoeli, Ac terrae, atque speciali providentia in Israele regnare. Noverat quod Deus est finis ultimus hominis, atque eius summum bonum Ideo pro eius gloria saepe moriebatur, dc gentium opprobria Patienter tulit r quod animae salus , atque vita aeterna P a omnibus bonis expetenda. An hoe Judaei ex Evangelio didicere . vel ignorabant ante Christi adventum ' An Christus hoc
quasi novum edocuit , uti eius Discipuli t Potius ut stabilitam doctrinam
158쪽
goctrinam supposuit , 5e ut eam prosequerentur admonuit: quippe praeter haereticos Sadducaeos, nemo non eredebat animae immortalitatem, aeternam gloriam , poenamque. Quapropter eum iuvenis ille quaereret , quid faciam ut salvus fiamr Respondit: Sema mandatar verum addidit, quod si persectionem , de severiorem virum volet r Dauia omnia qua bes , non ut praeceptum , sed ut consilium. Ecce quod unicum medium pro vita aeterna consequenda in servandis mandatis dumtaxat consistit: Ergo iam ille iuvenis, ut bonus Judaeus, quod requiritur ad vitam aeternam exacte sci bai: Cognoscebant ergo Iudaei clare, de aperte regnum Dei, Ec Regem coelestem , cuius eamdem habebant ideam , ae
nune habemus: Et quem non alio modo possent Iudaei ignorare , quam si sub eorporis humani involuero eu sese objia
Nunquam Messias promissus suit ut Iegislator Israeli, nee
ut erederetur ut Deus Israelis , aut qui Legem oerficeret, aut quovis modo mutaret; ideo ei fides talis adhibita noa fuit: Sed ut regnaret sic ut David eum veritate, de iustitia. improbos coereeret; δc divinam Legem servaret, εc servaraneeret. Regnum tamen eoeleste eum speciali providentia iaIsraele sibi ipsi Deus reservavit : Ego ero vobis la Deum p Se vus meus David prinops is messio vestri r non ut nova r velaret, quod nunquam Deus dixit: quod si revelaturus es.set ea, quae ad vitam aeternam erant necessaria, quare Deus id non praedixisset. , ut suo tempore ei fides praestaretur rSaltem in speeie, quod Messas venturus alia sublimiora eo
Iestia, ad vitam aeternam necessaria, revelaturus erat. Ce
te tale seeretum Israeli post mortiferum nescio quare infinita illa bonitas servare voluit , eum ita faeile extremam dilecti populi ruinam praecavere potuisset. An, ne populus animo ante deficeret in suis captivitatibus t Ingeniosa ratio , sed pro tanto negotio debile fiundamentum, quod supra ni fallor satis impugnavimus.
159쪽
Quod Israel non debebat divinam Legem
Cum alia comparare, ut quae sibi persectior videretur eligeret. Et quod nulla ita persecta ut divina esse potest.
ADdit Doctissimus Viri Dominum non voluisse ante Christi
adventum quod Israel sciret, & crederet, quod Lex ritualis erat typus perfectioris doctrinae: Sed quod postea a Christo edoctus hane veritatem eaperet: collata nova doctrina cum antiqua, quo facile posset cognoscere illius persecti
Si Deus ita dedit Legem , ut Judaei nullatenus intelligerent
esse alterius suturae typum, quousque ab Evangelio docerentur : ergo nunquam potuerunt id scire, aut credere, donee tvangelio fidem non praestiterint: ergo non suppetit emcax medium ex Uetere Testamento, quo id credere possint, de Evangelio fidem adhibere. Qusd erat nostrum quaesitum. Neque licet hominibus Legem Dei, atque ejus divinam, quam supponunt esse, doctrinam cum aliis novis, aliquo modo contrariis eonferre . quamlum vis divinae etiam praedicentur; post vero quae sibi perfectior videtur eligere. Et quid est homo qui posset talem eomparationem facere, de persectionem inter divinos inaccessibiles infinitae voluntatis actus, maior, minorve sit discernere ' Sed Israel :i multis seeulis divina Lege instructus ruando alias eonsiderat, suae quam a Deo recepit maiorem perisectionem evidenter agnoscit. Sive Deitatem ipsam respiciat,nuram simplieissimam , in omni linea unam adorandam : cuius oppositum summam imperfectionem, S intellectus imbecillitatem diiudicat. Sive ejus immutatilitatem , ae impatibiis litatem aspiciat, in quam antiqui Graeci, Romani aggrediebantur. summa eum imperseitione , quinye nullo praetextu, nulla metaphvs ea disquisitione , sacrum id ἡogma patitur everti. Deo nullam figuram concedit, nullam corporeitatem , eique implicare credit: El. doctrina quae hoe docet est summe persecta . & a Deo tradita : opposita quomodocumque quis philosiophetur prorsus indigna, & imperfecta, Quod ad moralia , persectissima est, sietiti Ac Evangelica, imo eadem est doctrina . quae ex eodem stero fonte pro manavit, aliquibus
hyperboli eis ei superadditis. Quod ad iudiei alia, perfectiora intrinsece sunt, quae Deus pro sua republica gubernanda decre-
160쪽
vit, quam duodecim tabularum leges. & caetera luris civilis decreta , quibus totus Christianismus dirigitur. Ritualia , ii pote ab ipso Deo p scripta. dc emcacissime commendata, necesse est hominem perficere, di ad spiritualem perfectionem perducere, si ut Deus vult in eius obedientiam , cultum , dc amorem exequantur. Uerum in maiore parte Christianismi hodie . antea in toto, non nisi ingentissimas impersectiones Israel observavit , quae etiam sub religionis Chrillianae persectione venditae fuerunt. dc adhue venduntur. Neque hoc de Christi, te Apostolorum doctrina me dicere Doctissimus Uir intelligat, quia, it nuper dixi, sanctissimae sunt admonitiones. Dei praecepta eomplectentes, quibus cum si homo vitam suam instituere velit, prosecto angelice vivet r Sed has novas esse di fiteor , utpote iam a Deo in Lege, dc Prophetis clare dc abunde praescriptas. Ideo tunc temporis Iudaei atque etiam hodie ni non ob hane doctrinam Christum non recepere quam iam a multis seculis sciverant; sed ob nova dogmata suae fidei opposta, Se ob praeeepta legalia, seu ritualia, quorum obsetvantiam a Deo praeceptam destruere , vel ut inutilem discernere, horrendum visum fuit, de Israeli abominabile. Sie igitur perfectionem Evangelicae doctrinae eum Mosis Legis perfectione contulere Iudaei, de nullatenus illam maiorem putaverunt.
Quod textus ex XXX. Cap. Drari proprie, &absolute de praesenti captivitate intelligendus est, juxta etiam Christianismi
probarem nullum aliud medium fuisse Israeli ad salutem
a Deo eoneessum , nisi Legis divinae observantiam , per quam ex hae captivitate in eius gratiam esset reducendus , adduxi textum ex Cap. xxx. Deuter. ubi ait Dominus, quod quando Israel servaveris Legem , praecepta, iudἱcia, ac eer monias ; quamvis ad eardines eoeli fuerit dissipatus, exinde te
retrahet Dominus Deus tuus r Ece. Haec verba in praecedenti
bus scriptis Babylonicae captivitati Doctissimus Uir applieuit, quod recte factum probat ex libro Nehemiae, in quo eadem
verba adduxit pro ea captivitate. Cui respondi, quod satis apte iste Propheta ei captivitati Deuteron. textum accommodavit quia propter Legis praevaricationem tunc Israel Dei iram sustinebat, ut antea praedictum : Sed quod non ita proprie sicuti praesenti, in quo omnia concurrunt a Deo praenunciata in