장음표시 사용
181쪽
Quod ne- Addit . quod voluit Deus , ut Israel . di omnes populique Israel. in unum sub Christo eoalescerent . tempore Redemptionis. nec gentes Et nos idem expectamus, de suturum credimus, quod tempore coaluerunt Messiae omnes populi cum Israele coalescent, Deum pure agna. in unum scentes, & ei libere inservientes. Sed quod hoe jam vestro populum Messia advento contigerit, nequaquam videmus, neque vide- quamvis tis. Cum maior pars hominum nere abiscum, neque eum IR aliquae ex ratile, in unum populum coalescare potius tota Africa , tota gentibus Asia, magna Europae pars, tota America . vestram nec n
Christiata stram fidem admiserint, & Christianismo sint prorsus infensae rnam do- quare nee solus Israel cum gentibus per Luangelium, in unum ctrinam populum non coaluit; sed neque caeterae gentes, cum Christia- amplectania nismo praeter paucas, easque in mille sectas divisas , quae ei- tui. dem fidei, in plurimis , maxime contrariari turl dc a multis soculis parum ultra religionis initium, quae sit vera Christi ecclesia penitus ignoretur. Sed haec adhuc suo tempore complenda , expedit expectare , communiter respondetur, siquidem non omnia statim fieri debebant ; sed suis temporibus singula ; quantumvis nimis tardare videantur: Mille anni ante oculos Dei, sicuti dies heste na, quae praeteriit. ut de Christi reditu citabant Apostoli; sienos etiam dicimus de nostra futura redemptione, quando adversarii valide urgent, dc nobis illudunt, quod diu, de per tot Quod adia secula frustra Messiam expectamus. Uerum maiori cum funda- implendo- mento Prophetiarum complementi spem habemus: quippe nos rum sipes, credimus, quod quando Deus. quod promisit efficax reme- maiori dium Israeli. dc toti generi humano , largiri dignetur, statim, eum funia ut ab omni scio , di potentissimo medico, de Israel. Jc totum damento genus humanum , persectissimam sanitatem consequentur, ut est in Israe non amplius curari desiderent: hoc quidem satis rationale est, te quam in donec remedium non fuerit applicitum : Sed iam ab omnipo- ecclesia tente, dc summe sapiente medico, emeacissimo circiter a duo- Christiana. bus mille annis remedio adhibito ; in Israele, de sere omnibus hominibus, eundem morbum perseverare, dc promissa nullatenus adimpleri, mundo eisdem tenebris obvoluto, integram salutem, a plurimis, de per plurima secula expectari, non ita
Prosequitur Doctissimus Viri Et hunc suum populum Messiae regendum tradidit. Praedicunt ergo Prophetae quanta populo .selicitas sit eventura per Messiam : quia omnibus facultas largitur eam consequendi: hoc sub ea conditione, quod populus velit Messiae monitis auscultare. Haec est doctrina Christiana, quae omnino dependet a fide in. Evangelium I sed ex U. Fest. nunquam probabilis, eum ex eo contrarium evideater constet, si absque praejudicio universim legatur s
182쪽
Iegatur, & sensus literae ad alios, qui ibi non sunt sensus, non extorqueatur. , Quale futurum esset regnum Messiae in Israel e .esare praedictam , non semel, sed quoties de Messia oratio fuit instituta: di quod tale terrenum ab Israele debebat expectari,
ut nos hodie expectamus, Doct. Uir fatetur: ideo quando venit quibuscumque muneribus, ut creditis, instructum, eum esse situm regem non crediderunt, cum eum aliquo modo regnare, non vidi flent: & postea nullum sui regni modum adhue videant: cum omnes Prophetae dixerint, quod erit Princeps in medio nostri : & quod ex omnibus nostri exilii partibus, quaeremus Adonat, di Regem nostrum Messiam. Sed neque Deum, neque Messiam quaesivimus, quando venit ut semper asseritis sed Messiam reiecimus, & simul Deum , ne amplius foret nobis in Deum . ut promiserat pacto sempiterno: non ergo illi Messiae suum populum regendum tradidit. Quod id nobis evenerit per nostram malitiam, Ec abominabilem repugnantiam , iam supra late probavi, id esse impossibile supposita Dei emeace voluntate populum post captivitatem salvandi, & ad veram relipiscentiam emcaciter movendi: quod se facturum ita frequenter promisit, ut superfluum sit capienti
Viro, & in Sacra Scriptura exercitato. varia loca referre: totam quidem Sacram naginam describere oporteret. Id mmianus se facturum promisit, quod jubet ut faciamus: dicebat Augustinus ad textum Deuteron. circumcidam cor tuum , semianli tui ctoisitum meum ponam in medio vesri: Θ faciam , ut is prace is meis ambuletis, ct judicia mea custodi iis, o habitabitis in terra, quam dedi Patribus vestris, o eritis mihi in
Populum, Θ ego ero vobis in Deum in aternum. Promittit ergo Deus tempore redemptionis , peccatis prolixa captivitate iam expurgatis, populum, in silia fide per tot secula contra omnium gentium impetum constantem, divino suo spiritu mundaturum, eius peccata penitus oblitum : dc hoc propter fiam gloriam . Non propter vos, non propter vos, Domus Israelis; sed propter nomen meum, quod profanatis inter gentes. Et non dicit, quod
Populus in praceptis suis ambulabit; sed, quod 'se faciet, quod
ambulet, hoc est, gratia essicace eum movere, ut iudicia sua sancti ssime custodiat : ad quam sanctitatem sequetur terrae, quam dederat Patribus, perpetua possessio, quod erit infallibile signum consequutae gratiae: ideo erit ei in Deum, si vero Deo in populum, quod perpetuum foedus cum Patribus pepigerat. Sociniani doctores eandem Doct. Viri explicationem amplectantur, auxilio emcace prorsus negato , cum Deus contingentia non praenoverit. Adhuc introitum Israelis in ecclesiam, uitem Paulus vaticinatur, sub conditione admittunt, quod populus velit, sed quod poterit de facto non velle utpote liber.
183쪽
In quorum sententia Prophetia nil est praeter prudentem Dei coniecturam. Quae doctrina impia censeri debet. In his labyrinthis implieantur, ut verbi Des vim possint eis gere. Ex his clare liquet, quod illa eonditionalis , si populus -- luerit) est frivola quamlumvis diuturna evasio, quippe toti
Sacrae Scripturae seriei evidenter contrariatur. Et Doctissimus Vir nullum aliud inconveniens contra hanc doctrinam concepisse videtur, ut hoc infallibiliter fieri non debeat. aut possit. quam quod Deus libero hominis arbitrio vim esset illaturus , si talem gratiam largiretur, cui Israel non posset de facto resistere, sed in fallibiliter iuxta voluntatem Dei operari. Sed cum huic inconvenienti iam supra ex omnium Theologorum consensu prolixe satisfecerim; nil insuper obstat quin, quod omnia a Prophetis pro Israele salvando, tempore Messiae, praedicta fuere, literaliter ud implenda intelligantur: ex quibus certo infertur , quod Istaei non poterat suae redemptioni resistere ab ipso Deo iam famnificatus, de ab omnibus peecati sordibus
emundatus. Et Doctissimus Vir tenetur ad communem Doctorum sententiam recurrere; quod omnia spiritualiter in spirituali Israele suere completa r eui non minus reclamat tota Sacra litera, quae de Israele vera & carnali Patriarcharum progenie. quae a Deo suerat inter gentes abiecta , adeo expresse loquitur, ut nunquam Judaei aliter intelligere possint, nee antea deberent, ut ait Doctissimus Uir. Ergo hucusque suum populum Messiae regendum non tradidit.
Quod nil intererat Evangelium primo Istaeli
annuntiari, sed pro eo credendo
gratiam conferre. QVod attinet ad id quod dixit: quod dedit Deus Istaeli facultatem eam felicitatem consequendi per Messiam : certe hie non fuisset charissimo populo peculiaris favor , aut gratia prae caeteris nationibus. quibus etiam largitus fuit facultatem eam felicitatem eonsequendi si velint , absque tot promissionibus, & admirabilibus en comi is in Lege, & Pr phetis praescriptis. Quod vero saepe repetitur , Evangelium fuisse primo enuntiatum Judaeis, non privilegium aliquod fuit. parum quidem intererat prius, vel pollerius enuntiari: totum negotium consistebat in gratia ad credendum , quam efficacissimam Deus Isiraeli promiserat; sed non dedit, potius, ut creditis, gentibus Graecis . di Romanis, quae, ut frequenter ait Paulus, hanc gratiam copiosissime recepere, non autem Judaei. Deus Distrigod by Cooste
184쪽
mus dixerat quod tempore redemptionis facturus erat prodigia, & miracula, quibus in AEgypto, di deserto, patrata, oblivioni traderentur; &hoe, in omnibus locis tuae captivitatis, ut sis in ipsis pro fama, di honore. Si haee aut similia fecissent Apostoli in omnibus regionibus, quibus Judaeis Evangelium 2untiabant, fortasse siuaderentur ad credendum: tamen veri-imile est talia non egisse, siquidem pugnis, di verberibus eos frequenter ex Synagogis abjiciebant. Prosecto Rex ille Pharao
Molem ita rigorose tractare non ausus fuit, quamvis ab eo totum regnum desolatum atque eversum , periclitatus erat. Sed
abs dubio Judaei nil viderant divinitus effectum quo ad Legem
diversam accipiendam dimoverentur. Iterum Doctissimus Uir ex aliquibus Sacrae Scripturae textibus ExplIea suadere conatur, qvod Judaei poterant cognoscere Messiam esse tur aliqui violenter moriturum. Sed eum saepe sustineat, quod Deus textus, in ante Messam non nisi terrenum regnum , atque redemptionem quibus vi- revelaverat, di quod sic oportebat, ut populus intelligeret, detur Mes.ci crederet: Sequitur quod etiam hos quos adducit textus, ID siae morsrael aliter tune intelligebat, ac nune a nobis exigitur: quippe praenunti
s Judaei sie intelligerent . ut nune praetendit Doctissimus Vir, ri.
Messiae terrenum regnum minime expectarent. vel utrumque
compatibile crederent , di magnificum Messiae terrenum regem , & summam a Populo despectionem , atque infandam eiusdem regis necem , quod Doctissimus vir putat non pota sibile. Addueit . ut antea ) textum ex LVI. Cap. Isaia tin quo de Messiae reiectione nec verbum ullum i quod si de eo loquatur : sipnificabitur abiectus eius status, quando primo apparuerit: di quando intraverit Hierosolyma pauper, humilis , asina incedens : tune enim hominibus in despectum v niet : deinde per summam patientiam , de Israele, a quo non statim cognoscebatur, & de gentibus, a quibus magnis perse eutionibus afflictus suerat, obtenta victoria , non armis, non ob propriam virtutem, sed ob brachium Adonat, ei revel tumr antea plura diximus, haee nunc sufficiant. Adducitur textus Danielis de LXX. hebdonMedis, In quo D ctores Christiani victoriam de Iudaeis semper cantarunr. Ue- .rum eaput hoe ita difficile intesiectu est, ut Hieronymus id e plicare non ausit, aliorum sententias recenset, sed suum sensum omnino declinat expromere. suamque etiam de aliorum sententiis censuram. Augustinus Et sol. LXXX. ad Nes Alam, nullatenus sibi persuaderi ab aliquibus, passus est, ut hoc Danielis eaput explicaret , rei difficultate deterritust quod si ut
vulgo intelligendum esset, satis elare ibi , dc mors, S passi nis Christi tempus , depicta iacent. Rei noldus , Scaliger,
Iunius, de plurimi non credunt has hebdomadas in Ci risti, L morio
185쪽
morte finiri, sed in destructione te pii per Titum. Eusebilis, de Christo in his hebdomadis tractari haudquaquam concedit, oppositum mordicus sustinet, dc in ultimo ex Maehabeis Pontifice penultimam hebdomadam claudi constanter asseverat, ultimam ad captam Hierosolymam per Pompeium extendit: annis centum ante Christi adventum. Videat ergo Doctissimus Vir, quomodo Judaei possent ex hoe capite Messiae mortem praenoscere, eum a Christianis Doctoribus plurimis, nec nunc ibi contineri credatur.
Daniel non ibi agit de Messa filio Davidis, sed elare, de
aperte de primo summo sacerdote, qui cum, di post Nehemiam regnavit, utrumque ius, dc ecclesiasti eum , de quasi re- pium , in populum exercens: Ideo Dux leu Princeps, dc u Etus, appellatur: hoe fuit in fine septem hebdomadarum, quo Sacerdotum mixto regimine Populus per LXII. septimanas, variis cum fortunis, perseveravit: tanὸem in mebio septuagesi-Josephus. mae ultimo Sacerdote occisio Ananeo : Θ non ei: id est , dc non amplius successor aliquis fuit: qui iam ab Angelo non appellatur Princeps unctiis, sed simpliciter unctus: quippe regiam potestatem ab aliquibus annis Herodiana domus usurpaverat. Haec quidem explicatio est omnino literatis, Ee iuxta .ivinam historiam, atque etiam humanam: quia eo prorsus modo res contigere Populo, ut retulimus . dc nil aliud ab Angelo praedi-chur, nisi quod totum id tempus Israeli concedebatur, ut resipisceret, ut peccato finem imponeret, ut praevarieatio finiretur, de sie scriptura Prophetica de universali populi redempti ne adimpleretur : praedixit etiam quod eum Populus aliter facturus esset, ac Deus exigebat, aliter etiam ei debebat contingere r quod per capitis seriem, usque ad extremam ruinam depinxit.
Quod Israel praefixa a Deo poenitentia ut ad
Deum resipisceret, non eam habuit condiationem , ut Messiam crederet, sed quod Legem Mosis integre
serVaret. SUbiungit Doctissimvs Vir: Quod si quis praetenderet verba
ex Cap. xxx. Deuteronom. ad hane eaptivitatem extendere ,
nil posset inferre contra debitam fidem in Messiam di siquidem, ut Israel redimeretur, dc patriae restitueretur, poenitentiam agere tenebatur, quae absque fide, M receptione Messiae . quem Disi tiros by Cooste
186쪽
quem ipsi Deus concessit, de obedientia suis legibus, nil prorsus valebat, neque vera usquam esset Poenitentia, aut Deo
Respondeo, quod quamvis Deus saepe dixerit non nisi per
poenitentiam polia Populum ad Deum reverti ; nunquam ei poenitentiae talem circumstantiam addidit de fide in Messiam; potius ea quae cum fide in vestrum Messiam erant incompatibilia: Uidelicet, quod quando servaret omnia Praecepta , Judiacia , di Ceremonias scriptas in Lege Deus erit ejus miserturus et Cum vero fides in Christum totam hanc Legem , praeter moralia , inutilem , vanam ρ 5c non ad salutem observandam , Pra dicet, incompatibilis est cum ea poenitentia a Deo Israeli, in Lege praescripta. Et siquidem Prophetiae erant usque ad Mes.sam. sat congruum divinae bonitati erat, ut ejus adventum Israel ut unicum ad suae salutis medium agnosceret, ut eius e trema ruina vitaretur. Quod videns Paulus, de quod illa abs.que Israelis felicitate redemptio, omnino a promissa per Legem , dc Prophetas differebat, nee adhue cum ea similitudinem aliquam habebat; dixit tandem Israelem salvaniam esse. cum gentium plenitudo intraverit: quibus ut hodie fit a gumentis in oppositum adductis, facile satisfaciebat: saltem gentibus, non ita in Sacris literis instructis. Tamen illa solutio eum Veteri Testamento non bene cohaeret '. quia nunquam
Deus dixit, quod Israel salvabitur, postquam plenitudo gentium salva fuerit; sed contrarium ; quod quando Israel fuerit liber, & redemptus ex gentibus, istae etiam Dominum quaerent, Israelem imitantes & dicentes .: Eamus vobscum, quia novisus vobseum esse Deum. Et scient omnes populi, quoa ρο- DI tabernaculum meum la medio vesH. Nee oportet in hoc amplius immorari , quod luce clarius est in Sacra Scriptura: quod populi adhaerebunt Isracli tempore redemptionis; non Israel populis terrae r ideo rectius dicere possumus : quod quousque intraverit Israel in sanctam patriam . a Deci suo redemptus , eique gratus; non intrabit in ecclesiam Dei Israelia planitudo gentium.
187쪽
Quod neque Messias neque Propheta aliquid dicere debet contra Legem Dei , quod clare de Messia praedicta fuere , minime in Jesu fuerunt
ERat tertium quaesitum : An in Ueteri Testamento textus
aliquis extaret , ex quo clare constare posset . quod propter infidelitatem in Messiam Israel erat deperdendus ' An Deus alicubi eomminatus fuerit extremam Isis raesis abiectionem, quia Messiae non erat auscultaturus y Respondet Doctissimus Vir. Quod non erat necesse Deum de hoe Israelem admonuille ; sufficere promisisse Messiam, ut ei, ut pote excellentiori Prophetae, Judaei crederent, Ac obedirent. ut sie selieitates promissas habere possent, incredulis, ab ejus beneficiis, merito exclusis. His supra multa respondi, quae repetere non expedit: id solum nune dieere liceat: quod ad credendum Prophetam , sive Messias dicatur esse. vel non , qui contrarium dixerit, aut fecerit iis, quae a Deo in Lege, di Prophetis, elare, dc aperte praecepta, vel praedicta fuere, Israel nullatenus tenetur : Sed magna constantiae virtus sirisset . ut divina vaticinia atque Legis integritatem servaret, dc tueretur, quamlumvis signa. deportenta viderit, ei doctrinae fidem non praestare. Hie poterit Doctissimus Vir pro allegatis nune habere omnia quae de Regno Messiae, de Populi statu eo tempore futuro. in Lege, dc Pr phetis, praedicta inveniet, quae ut etiam Doctissimus Uir tat tur nil aliud elare significabant, quam Regnum Messiae terrenum, eum Israelis eorporali redemptione, dc tanta efficacis gratiae assiuentia , ut Sanctus futurus esset, omnibus gentibus noe prodigium eonfitentibus, de ad verum Dei cultum eonversis. Sie extat Saera litera, sic credebat per tot secula Israel. Ec se volebat Deus quod crederet . ut ait Doctissimus : sed ex his omnibus nec minimum vidit in Christi adventu : ergo ut divinam , quam receperat. Legem tueretur, nulli Prophetae, quovis praetextu fidere debebat, ut ab ea separaretur. Non ergo sum ciebat promisisse Messiam , nisi eum praedieeret qualis futurus erat, ut crederetur esse Messas : sed nil adducere ex eis quae de eo Dominus praenuntiaverat, erat lassiciens, ut in
188쪽
eaeteris minime eredendus esset. Quoil attinet ad miracula. supra aliquantulum , infra fortalle plura dicemus. - Caeteris quae hie addit Dochissimus Uir satis respondimus. Fatetur contra plurimos . ne dicam omnes Doctores Christianos, Israelem in verum Deum adhuc credere. Grates rependo Doctissimo Uiro, quod hoe nobis concedat, nee sicuti alii nos barbaros iudicet, a vero Deo alienos. Tamen propter necessutatem fidei in Messiam iam adventum perinde se habet ae li non crederemus: quippe dummodo fidem in Messiam non habeamus , eodem prorsus modo condemnabimur, ae si in verum Deum Israelis non crederemus, ac si idolum adoraremus pro Deo di non igitur eredibile est, quod summe bonus Deus eo tentus fuisset promittere Messiam talibus verbis, ut populus non nisi terrenum Regem. & corporalem redemptionem intelligeret , & expectaret e Postea talem regem non concedere. sed alium, omnibus quae crediderat plane eontrarium e dc quod ex ignorantia quam supra esse probavi, dilectus populus esset omnino deperdendus temporalibus. Ac aeternis poenis damn tus, de tali fide nunquam a Deo admonitus, sed terrena contraria spe per tot secula allectus.
Quod non oportebat Omnia de suturo Messia praedicere, sed neque contraria, ita ut populus falleretur quando
veniret. ADdideram, quod futuram Israelis idololatriam Deus clare
praedixit. & criminatus fuit antequam committeretur: quaerebam quare etiam non, & Messiae reiectionem e Siquidem Deum humanatum occidere, non esset minus peccatum , quam idololatria. Recte petebam de hoe debere Pop tam admonuisse; nisi eum inscium peccare voluisset. Respondet Doctissimus Virr an ego velim talem, de ita expressam da Messia , a Deo praedictionem , ut quando venisset , Israel quamvis vellet, non posset eum reiicere ' aut ita ut sufficienter esset instructus, ut quando veniret, Posset eum cognoscere, nisi refiatharius fuerit, de inobediens. Respondeo: Me non debere velle quod Deus hoe, vel illo modo faeiat, sed omnino facere quoὸ Deus velit: Cum vero voluisset per saam bonitatem redemptionem . dc Regem nobis Promittere, quem , dc cuius officia adeo clare descripsit, ut non aliter eum expectare possemus, nec deberemus, tui Do-
189쪽
Qissimus Uit saepe fatetur ante eius adventum ἔ nil aliud pro
eo cognoscendo a Deo expetere , opus fuit : Sussicit quidem Harissima , de redemptione, & rege revelatio , quamvis quando venerit plurima essiciantur, quae utpote non revelata, nune ignoramus, quae iis quae Deus de eo rege praedixit minime erunt contraria. Sed si postea homines, quod Deus elare , 5c aperte praenuntiavit in toto eoelo, diversos sensus contorserint, 'vae revelationis praetextu Pro rege humano , 5c terreno a Deo
promisso, Deum ipsum , dc regem coelestem, intelligere velint , coelum pro terra , Israelem pro gentibus, seu gentes pro Israele, Patrum terram Hierosolyma, Zionem , pro ecclesia Christiana: quid nos faciemus . si divina voluntas id permi rit e nisi in verbi Dei clara intelligentia , ut Patres nostri, constantiis me insistere, novis revelationibus haudquaquam auscultantes. Di recte igitur respondeo ἔ Quod sacris vaticiniis stantes de Messia quando venerit , non poterunt Israelitae ambigere, an verus Messias sita nisi forte in principio suae apparitionis, quando nondum sua munera. quibus dignoscatur, exercuit: tuncque ei fidem non facile praestare, opus erit dignum, & meritorium , si ob Dei timorem, & Legis amorem, decipi timuerint ἔ quousque eius vocatio eonspicua sit, ut iuxta Legem diavinam debeat admitti, de iuxta eam . quam dederit, doctrina exacte examinata: Nemo quidem poterit, nec de evidente redemptione , nec de eo Rege amplius dubitare videbunt populi , quod fecit verietatem , ct jussistam eum Populo suo . Me que eantabunt εἰ canticum no m) sicuti de Davide iam ad thronum elato , nulla tribus dubitare ausia fuit: pariter ut nul- us hominum hodie in dubium vertit: an rex Galliae, vel FIibaniae sint vere reges st Si quidem hoc omnibus conspicue patetramplius Messae regnum patebit quando regnaverit: & si aliquis vel improbus, vel insanus parere recusaverit, laesae maiestatIs humanae crimen committet, de a iudicibus ut perduellis, eapsere plectetur. Sicuti si Davidi, vel aliis Israelis regibus non obedisset r Simulque eontra Legis Praeceptum ageret, quo Po-tellatibus a Deo institutis, obedire mandatur. Praeterquam in fallibilis, &Deo, & Messae subjectio , optime compatietur cum voluntario totius Populi, atque gentium plurimarum obsequio e ita ut totus a peccatis, de sordibus. sieuti purissimum argentum, mundatus semper diligat Dominum Deum statim, idque perpetuo , in fallibili, sed liberrimo amore, ut supra latis lime ex Christiana , dc Judaica doctrina . atque sacra pagina, indemni libero hominis arbitrio, futurum esse, probavi. Quaerebam ergo ; quare de reiectione Messiae Deus nunquam
190쪽
vir. quod quamvis Deus clare Messiae reiectionem praedixisset, sutura pode damnasset, Istaeli ea praemonitio non profutura esset: Si- puli idolo- quidem licet idololatriam saepe & acerrime reprehendisset, dc latria loeu- populum de eo futuro crimine praevenerit, & gravissime saepe tus, niih- punivoriir non tamen ideo abstinuit, sed facile in id incidere quam vero crimen solebat: non ergo quamvis de ea reiectione, & infide- de Messiae litate populus fixisset praeventus, eam necessario viraturus esset, rejectione es obsequi ex propria malitia, dc abominabili contumacia nollet. . Ego autem tale argumentum ex hac responsione colligerem . ergo quia Dei p aemonitiones , dc comminationes contra id lolatriam non suffecere, ut populus ab eo erimine abstineret; frustra Deus admonuit, prohibuit. de populum se destructu rum, praedixit: hoc clare eonsequitur: quia ideo asserit D ctissimus Uir, quod non neeesse fuit Israelem de sutura in Metasiam infidelitate criminari; quia talis praeventio nee suffectura erat, neque Populus obediturus, sicuti pro idololatriae erimine vitando, minime suffecit: ergo flustra etiam futuram id lolatriam praedixit, de illius eriminis poenam: de si non fru-sra, quamvis contrarius fuerit essemas; ergo nee frustra Mes.siae reiectio praediceretur, de ad eam secuta poena, quamvis Isis rael futurus esset inobediens. dc plane refractarius. Uerum tamen maxime oportuit, quod Deus idololatriam non modo
prohibuerit. sed etiam eam commissuros gravissimis suppliciis comminatus fuerit non solum , ut abstinerent, sicuti plurimi fecere ; sed si quando in id peccatum inciderent, Zc divinam periclitarentur punitionem, facile resipiscerent, dc Dei praedicta eontemplarentur, de de crimine, de quo antea suerant Praeventi, poenitentes, ad Deum sutim toto corde converterentur.
Sie Israeli contigit , in diversis captivitatibus, ubi suum peccatum agnoscens ad Deum poenitentia ductus redibat. Sic etiam, ut Dei praeceptum servaret, in secundo templo pro maiore parte abstinuit. Atque propter eandem Dei admonitionem per tot secula in hae dispersione idololatriam abominaturo de quare e non nisi quia Dominus prohibuit, praedixit, dc extrema supplicia. se in transgretares executurum, indixit. Multum igitur oportuit Deum de sutura idololatria praemonuisse, eumque toto eum rigore flagellaturum populum, fi tale facinus ali quando committeret: quamvis etiam dixerit: Ego Mo quod
talenti tempores ἰυό-λἰ eum Dlis gentium, Θ ἰrascar eo tra vos, ct penisus destruam vos, ct regnum vestrum. Quod ergo inconveniens foret, si idem praediceret, de Messiae reiectione, de Legis gratiae abnegatione, dc de Dei humanati fuistura nece e Hae erant de Messia necessariae praedictiones, quae usque ad eum inclusive pertingebant; suae si non suffecissent. ut Israel morigerus obediret , conducerent saltem, ut in sub-