Philippi a Limborch De veritate religionis christianae amica collatio cum erudito Judaeo

발행: 1740년

분량: 747페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

dem uniea Persona sit Deus, echoinos Quomodo

Tertulli nus Dei ais

Poneret eum Ver

bo ; ipse

viderit. Arianisino credidisse uidetur. Propheta non in seipsum fi

dem ex in

stulet, non

it 8 N IUM SCRIPTUM IUDAEI.

Doctores t adducam dumtaxat Tertullianum, qui verbum divinum ante incarnationem, dc visibile . de mensurabile, de loco addictum, expressa fatetur, non vero Patrem , quem uim te summum Deum, Mee habere non posse, acriter defendit ;non quia pater. sed quia Deus, cuius ideae haec repugnare credidit. m. de Trinit. mihi Fol. 6a3. Sie ait. aeuod si idem Moses ubique Introducit Deum Patrem mensum, atque emno, non qui loco cludatur οῦ sed qui omnem Deum eludit: neque oum qui In Deo sis; sed potius, in quo omnis Deus sit, omnia conrinentem, O cuncta complexum. ut merito nec descendat, nec ascendat, quoniam ipse omnia, is conliset, is adimplet. Θ tamen n hllominus Deum intro eis defeendentem ad tu'im, quam ad eabant filii hominum t - ὶ quem volum hic Deum δε- seandisse ad tureta illam ' Deum Patrem y Ergo jam loco elamiatur r se quomodo ipse omnia complecteretuν ' nee ergo Paterisseendit, in res indicat: neque Angelus tua praecepit, ut res probat: Superes ergo , in ille descenderis de quo Apostolus Pamlus : qia descendit, ipse es qui Meeniat super omnes caesos r haeo, filius μῶ, verbum, o verbum earosactum es. Ecce in

ses refert alio loco, quod Abraha Usus δει Deus p attaem Moses iacit, quod nemo homisum videt Deum, is visis r si videri non potes Deus, quomodo visus es Deus aut si visus es, quomodo videri non potes t ut Iohannes ; Θ Paulus, quem nemo viait: Ex quo ingessi, potes, quod non Pater visus sit, qui numunm visus est, sed Filius. qia descendere silitus es, O videri, quia descendis ; imago es enim invisibilis Dei, ere. Eete Doctissum Vir qualem ideam de Deo antiqui eoneep rint i visibilem, de limitatam, Deo Patri, quem dieunt, id

est summo Deo, repugn/ntem a sed verbo adhue ante inearnationem naturaliter convenaentem, ut quod loco elaudi, mensurari, videri, descendere, incarnari. posset: hoeque non invisione prophetica: quia sie posset etiam Pater. sed realiter i earnari , de patibilis fieri: quod idem est, ae Deum sibi eo trariam induere. sub qua ab hominibus adoretur : ideoque clare dicebat: Qui videt me, videt Patrem : Erat igitur in eo iam Deus visibilis, quod ipse dixit. Lui Udet ma, videt is P trem. Idem erat ae asserere sub hominis idea Deum videri , ocadorari voluisse. Ex quibus directe Doctissimo Viro respondeo : Quod Pr pheta , qui in se ipsum, ut verum Deum Israelis fidem exegerit . qui Dei omnipotentiam sibi arrogaverit, qui verba sua, ut a se praecepta populo indixerit, admitti non debet, neque ut verus Dei Propheta recipiendus: quippe Deus jussit, suis servis Prophetis Di sitirco by Corale

212쪽

NRΤIUM SCRIPTUM IUDAEI. I 89

Prophetis auscultare , cui verba , quae eorum ori indiderit, suam misi enuntiaverint: non ei, qui se aequalem Deo , vel Deum ipsum eteordiam esse praedicaverit, aut aliis praedicandum commiserit. Qus sed ex praetextu a via quam Deus Israeli dederat, eum Pellem conam altet: non

tur , & aliam doeet viam , divinis legibus, ut inutilibus, Pla- se Deum ne spretis. Et dato impossibili, quod Messias, quem Pectam aut illimus, eam doctrinam Israelem edoceret, iure foret, ut Pseu aequalem,

do-Propheta, lapidandus. Quod vero ad Christiani dogmatis sed mihi 'mysteria attinet. non est hujus loci disputare. neque de union stium orae hypostatica, neque de duabus naturis sed una persona, aut subsistentia, absque naturarum confusione. Haec theologica sunt, quae magis fide, quam probatione admitti debent a populo Christiano, quaeque Judaei tune scire non tenebantur, nec fuit aliquis. qui eas distinctiones doceret, adhue tempore Ap stolorum, ut ex eorum scriptis liquet. Quod si absque haetheologica doctri na crederent tune Judaei vel hominem esse Deum , vel Deum esse hominem , essent idololatrae , aut haeretici : Sicuti hodie, si Christianus Deum fuisse conversum iu hominem, vel hominem in Deum , crederet, impiam mei morphosim admitteret, & a Christianismi fide evidenter detaceret, quae aliter docet Sed non eo modo, quo Istael a Deci edoctus fuit, sed contrario, qui semper admonuit, se suam gloriam alteri non daturum , se mutationem nunquam susceptu rum . id est, quod nil ei novum potest accidere, sive naturam aliam , sive unionem r quae si non semper Deo inerant, noviter ei acciderent, si quando inessent, atque divinae ejus su stantiae superaddita, eum unio utrumque pertingat intrinsem extremum quod unitur, aliter vel unum sine unione esset uni tum. Ideo dieebam, quod haee mysteria sola fide credenda ratione inconsulta, quae haec comprehendere nequit. Quam oportet primo Christianismum amplecti, ut credantur, quae que Israel neque a Propheta, neque a Messia recipere debet, ut probavi.

Num. IX.

Quod Propheta debet approbari a Senatu ,

ut recipiatur.

DIxeram ego Doctissimo Viro respondens, quod Israel prae

eepto divinci Prophetae a Deo misso fidem tenetur praesta rer Et addidi inter parenthesin approbato ab iis, ad quos de iure divino id iudicium pertinebat . Regerit nune Doctissimus Uir, quod ego volebam dicere, Iesum, ut blas. phemum, iussio a Synedrio damnatum. Λt ego talibus verbis

213쪽

tyo TERTIUM SCRIPTUΜ IUDAEI.

non uterer, quamvis in Evangelio expresse legantur: neque da Christo tune loquebamur, sed de Propheta in genere, quem a senatu probari debere necesse esse. dicebam , Sin minus, abii-eere. Respondet insuper Doctissimus Vir, se non legisse in t to veteri Testamento quod Deus aliquando tribunal aliquod eonstituisset, ita infallibile. ut quem verum . vel salsum Pr

phetam decerneret, populus teneretur sic eum co3noscere. admittere, vel respuere et cum tale iudicium neeessario infallibila fuerit. Oppositum potius ex aliquibus sacrae paginae locis comprobavit, ex quibus constat, Reges, Prineipes , de Sa-eerdotes , fuisse improbos, de idololatras. qui Prophetas o eidebant, de mille modis persequebantur: ut de Hieremia elare constat, parum minus, quam mortem, a Principibus . de

Meerdotibus, saepe perpesso : Qusmodo igitur credendum, quod talibus hominibus, Deus deIrophetae veritate infallibile iudicium commisisset fEt ego quaererem a Doctissimo Viro. An hoe argumento probare velit, quod iudicium de vero, vel falso Propheta , ad

vulgum pertinebat; adeo ut quem ipse verum. 5e divinum probaret, vel ut falsum reiiceret, talem totus populus aecept re teneretur, atque lenatus ipse eiusdem vulgi Oententiae deberet aequiestere e Foret ne hie bonus ordo Reipublicae. praesertima Deo constitutae e cratne populus errori minus expositus,

quam senatus ab ipso Deo praeseriptus, oc institutus f Profectos senatus Christum reeepisset; de a vulgi tumultu fuisset negatus di occisus, Doctissimus Uir, de omnes Christiani satis rationabiliter dicerent: o Judaei. vester a Deo stabilitus senatus eum admisit. di improbus, Fc insanus vulgus negavit, dc abiecit l, quare vos non minus insani populi sententiam sequimini, non vero steri senatus e Propheta debebat signum sitae voeationis ostenderer quishoe signum. an verum, vel falsum esset, diiudieare tenebatur, ut i nfallibiliter erederetur, esse divinum ρ Certe non vul. gus, qui inter Dei. dc diaboli opera, minime discernit. Ouis

eam doctrinam examinaret, an haeretica, an orthodoxa essest minime vulgus, qui haee non callet: Sed miracula , dc prodi gia , minus posset populus dignoscere , an magica, an Dei opera , effecta , praesertim eum vulgus novitatibus. 3c extra ordinariis, delectatur, de facillime sed ueatur: ut in Pontifieiis sontinuis falsis miraeulis experimur: de quod talia a falso Propheta fieri possint, praeter Deuter. text. constat etiam ex Evangelio Matthia I v. vers 1q. Excisaluntur enis pseudo

rarisi, e, Uιαλ-Prophaea, ct edent signa magna, o miracula. Da urse cant f s ori posset in Miam electos. U.ijd ergo istet, si inca miracula . oc signa, ad valgares examinanda,

Pertinerent,

214쪽

TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI. Is I

Pertinerent, eaque probarent f Qupd si nune ad Batavos Pro pheta aliquis falsus adveniret, miracula faceret, & novas d ctri nas praedicaret , pertineret ne hoe iudicium ad vulgum, ad nautas , ad mulierculas t Non certe, sed ad Doctissimum Uiarum , suosque confiatres verbi Dei Ministros, de sacris doctrianis imbutos, qui certo talium falsitatem detegerent, di populos ad veram doctrinam perducerent. falso Propheta iure divino damnato. Eo prorsus regimine Israel a Deo gubernabatur, tali iudicio popularibus minime eoncesso, sed sacro senatui s

lummodo . eommisso.

Sed Doctissimus Uir textum exigit, ex quo tale Deum tribuisnal eonstituisse probari posset: Sed statim occurrit ex cap. x m. Deut. ubi, si Propheta, vel somniator miracula fecerit. futura praedixerit, & his populum a Deo avertere praetendat, illico lapidari iubetur. Eeee tribunal satis divinum, utpote a Deo stabilitum pro Propheta, & iudicando, di eapite plectendo, si falsus esse inveniatur. Sed cum haec capitalis poena noua populi tumultu fieri deberet, sed a iudicum lata sententia. ad eosdem absdubio illius Prophetae falsitatem examinare, dedisquirere, pertinebat : Siquidem ad eumdem iudicem, ad quem attinet sententiam serre, pertinet etiam insipinio causae. Erat igitur senatus a Deo statutus, qui Prophetam, falsus, verus ve esset, determinaret; neque populus de iis iudieare poterat, ut supra dixi. Haee Doctissimum Uirum fateri, non dubito, quippe vera sunt; & naturali rationi consentanea. Tamen adhuc poterit contra meam sententiam urgere. Quod Doctissimus vir non negavit fuisse a Deo tribunal statutum , ad quod, di iudieium de Propheta , & caetera legalia, di politica decernenda , pertianebant : non tamen concedit huic tribunali eam infalIibilit ti . . . ut si falsum esse Prophetam determinaret. neeessario id iudicium verum esset, quamvis populus ex evidentibus mir culis, ad oppositum suaderetur, dc quamvis vertis esset Pr pheta debitis, di majoribus signis, suam vocationem ostendens. Respondeo, quod pro Propheta ut vero acceptando semel bat signum dare, quod praedixerat, quo evento non pluribus egebat, ut crederetur. Sed ut constaret tale signum esse a Deo, Dominus ad Judices illius examen revocabat, ut exacte cogn sterent, an id esset vere divinum, an id confirmationem verae doctrinae t in quo consistit tota ratio miraculi r quod si non fuisset, dc sub aliena idea , quam Patres nostri a Deo non habuerunt, eum adorandum proposuerit: aut contra Legem aliquid docuerit, capite plectendus, quam tum vis miraeula, de

prodigia ediderit. Quod vero hoe iudicium erat infallibile bene nobis concederent Papistae, qui eum, di suam ecelesiam in

fallibiliter

215쪽

fallibiliter decernere credunt. Verum iudicium senatus Isra litiei. inde constat esse infalli bibile, quia iuxta divinam L gem fieri debebat, iudices probi suissent . vel improbi. divina

quadam providentia, siquidem eis Deus in omnibus auscultari jussit, iisque non minus fidem praestare, quam Propherae. m jore poena imposita rebellibus. quam qui Prophetam non audi verint. Constat ex Deut. Cap. xv M. ubi in occurrendis circa Legem vel civilem, vel ecclesiasti eam . dubiis , ad summum Sacerdotem, de iudices, qui eo tempore iudieaverint . iussit

Dominus recurrere, eisque omnino obedire. Deinde Getes expressituro Elias sentoria quam Indicaverint Hia, a Leo , quem elegeris Domisus. Et observabis ut facias, secundum omnis qua docuerint te: ex pr stituto Legis, quam docuerint te: s cuia jussierum illud. quod dixerint ruἰ, Delas: nee recedito ab ea sententia, quam isdieaverint tibi dextrorsum . aut iasrorsum: κεν autem ide quἰ eommiseris superbe . ut Bona cuia ter saeerdoti ) iniqua morietur vis Eu, tolus malum Hudex Israele. Ecce Doctissime Vir, ad quos pertinebat Israelis dubia eirea Legem iudieare: dc quod majus dubium quam da doctrina. dc Propheta eam edocente, in quo consistebat non minus quam negotium religionis, εc salus tota populi ' Quod iudieium si infallibile non esset . quare Deus eandem , de mas

rem poenam reluctanti praescripsisset . quam ei, qui vero Pr phetae non auscultaverite Poterant quidem . vel malitia, vel ignorantia errorem committere ἱ sed iam Deo placuit, ut se per seeundum Legem iudicium faeerent, ne errarent. Talis

fuit illa divina providentia, praesertim in iis quae ad religionem pertinebant. Quod si talis non suit, ex Dei mandato iniusto

moreretur , qui aliquando iis iudicibus non recte decernentibus , repugnaverit, dc tune non malus, sed bonus tolleretur ex Israele, de iustus, qui iudicum malitiae nollet censenti e rquod eum divinci deereto in allegato textu . nequit cohaerereris posses malum illud ex Uraele. Ad hoe tribunal mittebatur iudieandus Propheta : εc quamvis miracula edidisset, eius miracula examinanda, atque doctrina praecipue an vera esset, vel

salia ; unde inferebatur sua fuisse vera vel falsa miracula. Sic de hoe tribunali recte sentiqns Christus dicebat: Seriba, ct PhaνMia is cathedra Mosis sederunt. Deite omnia, qua dixertae

vobis, Ece. Vitiosos de hypocritas eos iudicat. sed quando doctrinam dedissent, ut si a Mose daretur, recipere absoluta commendat: quia sciebat non posse senatum conspirare in veram doctrinam exulandam , dc falsam recipiendam : Nunquam id visum fuerat in Synedrio, quamvis plurimi praecipui ex populo, 3c Sacerdotibus idololatria fuissent contaminati; quippe Synedrium ex sua constitutione erat ad divinam Legem tuendam. divina adjutum speciali providentia. ouod

216쪽

Quod si his non obstantibus perseveret Doctissimus Vir, quod tribunal illud erat etiam fallibἰle ; quaeram , quis Isia iam,

Jeremiam, caeterosque Prophetas, veros di a Deo mistos decrevit e an vulgus i ple ' quod si ita est, fortasse vulgus ille fallebatur, siquidem magis fallibilis, & ad errandum proclivior

erat, quam senatus, a Deo statutus: cum Dei decreto miracula non suffecissent ; & de doctrina iudicare, populus non es.set idoneus. Quis etiam hos Prophetarum , & historicos libros, quos cano uicos habemus, tales .n fallibiliter esse lancivit Non alius praeter Senatum , qui si in judicando Propheta falli poterat: pollet etiam in canonicis libris decernendis, spiritu ia iacto si pro uno, ctiam pro altero non influente ι nulla quidem dispar oratio excogitari potest. Cum igitur in eorum librorum electione, di canonizatione errare non possent, spiritu sancto illuminati , nec etiam possent in veri, vel falsi Prophetae declaratione : cum hoc non minus ad divinam gloriam interest et, quam aliud : imo magis perniciosus error insequeretur: quia sicut bonum , dc verum Prophetam possent abjic re ; falsum etiam per errorem , vel malitiam admittere possent δin quo contra gloriam Dei, di in malum populi, haeresis, feapoliasia tandem, insequerentur. Non igitur credendum est talem lenarum ita velle, vel posse falli, ut alienas a Deci doctrinas foveret, vel falsiim Prophetam admitteret, di verum damnaret. His, & maioribus providit divina sapientia, ne populus suus utque in hodiernam diem a suae divinae Legis veritate aberraret, Inde est quod nullus Propheta alsus ex pluriam is qui tunc temporis fuere, quos populus insanus insequebatur, fuerit intcr veros stabili tus : Signum evidens illius infallibilitatis quam defendimus; siquidem haec Dei providentia mediis hominibus exequebatur. Fuerunt semper in senatu seniores ea pietate pleni, & Dei gratia adiuti, ut in rebus fidei, de orthodoxae doctrinae nunquam errare , aut populum seducerent. Ad hos in omni eventu accurrere tenebatur Israel in iis quae dubitaret, ex evidenti Dei praecepto. Adhuc dc Mosem non ad vulgares populi, sed ad seniores, qui Israelem in AEgypto iudicabant pro eo statu, de proxima redemptione admonendos, misit. Sit ergo conelusio , quod Deus Dominus noster senatum statilit, qui in fallibiliter Prophetarum, di caeterorum ad religionem pertinentium , causas decerneret, cui sub capitali poena cunctus populus parere tenebatur. Quae a Doctissimo Viro in contrarium adducuntur ex fatra pagina, solummodo probant, quod in omni tempore semperfuerunt improbi homines. non modo vulgares, sed Reges, Principes. Sacerdotes, &Levitae, & Seniores, qui non so

217쪽

194 TERTIUM SCRIPTUM JUDAEI.

persequebantur, ad profanos, & idololatricos cultus declinantes. Id quidem non negamus ἱ sed quod senatus Israelis talis usquam fuistet , nemo in aeternum Probabit. Omnes eae, quae in sanctos fiebant violentiae, non per iudicium fiebant. neque a senatu decernebantur : progrediebantur quidem ex plurimorum malitia, de pravitate, qui quamvis praecipui erant in Republica, lenatum non constituebant, eum potius odio prosequebantur. Neque conliat sententia a senatu lata . Jeremiam suisse punitum , quamvis falsi Prophetae cum eo contenderent, quos senatus coercere non Valebat. corrupto eo tempore potius ab improbis, S magnatibus, absque aliqua iuris autoritate credebantur: Domino statim, ut legitur, vindictam suscipiente: Plurimi ex piis fortasse lenatoribus frustra clamabant, dicentes; quod sicuti Isaias. dc alii Prophetae praecedentibus regibus , plurima mala praedixerant absque aliquoi periculo, vel iniuria eis illatae quare Jeremias pariter patienter non audiendus erat. Sed quid , quod contra eum non pauci nee ignobiles ex populo conspirallent f Id ipsi im contra Deum, & Mosem in deserto fecerant. Hoc quidem contra Jeremiam tumultu factum, non a Senatu, qui eum ut verum Dei Prophetam semper venerabatur, & ejus scripta servavit, de posteritati divina esse decrevit: non igitur Synedrium Hieremiam abiiciebat aut persequebatur. Rex cum populi tumultu sanctum Prophetam Sachariam enecavit, non Synedrii sententia , a Paral0. cap. xx I v. vers. 27. Et Rex Husiah a Sunedrio..ut leprosus rutcgatus , scilicet a domo iudicii. a Paral. cap. xxv I. vers. 2D. Non ergo inepte, & sine fundamento dixi:

quod fides adhibenda Prophetae approbato ab iis, ad quos de iure divino hoc iudicium pertinebat: non a vulgo , quamvis magna ediderit signa , atque miracula : quae, si possibile suis. set, electos etiam seducerent, ut in Evangelio,

Num. X.

Quod Messias perfectiorem cultum nec docuit , neque docere potest.

1N ultima qiuestione petebam, ut alsgnaretur textus in Ueteri Testamento, in quo Deus praedixerit, quod tota divina

Lex, praeter moralia, fuerat umbra, typus, & figura eorum , quae tempore Messiae futura erant. Respondit in praecedenti scripto Doctissimus Vir, quod talis textus non extat, neque erat necessarius; sussicit quod Deus pluries dixerit. se non esse contentum ceremoniali eultu, neque ei placere sine morali seu interno r quod postea per Messiam persectiorem cultum introduxisset: quod templum, cui talia cultus ritualis erat

218쪽

ΤERΤIUM SCRIPTUM IUDAEI. ips

annexus, dirui curaret. Haec responsio trimembris est , ait Doctissimus Vir, sed quod ego principali non respondi, sed duobus duntaxat. Primo late respondi, & ad ultimum aliquid dixi: Medior scilicet, quod Messias perfectiorem cultum introduxisset, ni fallor, etiam quantum potui, fatisfeci : de

perfectiorem cultum ἰ quam decem praecepta decalogi , introduci non posse, late contendebam. Nunc noviter respondeo, quod nullatenus eoiligitur ἱ quia Deo cultus externus, sine morali interno non placuit, quod externus erat figura alterius persectioris cultus, dc quod erat futurorum umbra: ego nescio quomodo hoc ex illo consequitur, neque aliquam perspicer. possum inter istius consequentis, eum antecedenti, connexio nem : ideo sufficit respondere : nego consequentiam , quous. que efficaciore medio probetur. Neque Doctissimus vir hoe argumentum plusquam verisimiliter convincere credit : Est enim, ut dicitur, ratio congruentiae: dc ego petebam textum, in quo expresse Deus talem permissionem hominibus dedisset, ut totam divinam Legem, praeter moralia, non nisi futurorum umbram esse, at firmare liceret: ut eo stabilito, ut vana, de inutilis releganda esset, Ac non amplius ab Israele necessario observanda : quod ex similibus coniecturis asserere, valde duis

rum est, de Israeli plusquam horribile ; ideoque Evangelio fidem non praestitit. Alierum membrum de persectiore cultu per Messiam introducendo , non maiorem continet efficaciam ; quia sippositum absolute negatur, nempe quod Messias alium cultum introducturus esset, dc quousque ex sacro textu clare probetur, ratio nabiliter negatur: nunquam tamen probari poterit, quia si talis textus exstaret in Ueteri Testamento, eodem probari posset antiquum ritualem cultum cessaturum, iam inutilem redditum: Et eum Doctissimus Uir frequenter asseruerit, quod id ab onditum fuit a Judaeis usque ad tempus Messiae; evidenter colligitur . quod ex Ueteri Testamento non constat Messiam persectiorem cultum introducturum : Ideoque recte suppotatum, ut non verum negatur. Et pro me hoe sufficit, eum nostra disputatio non sit ex ratione petita : sed an ex Ueteri Teia stamento hoc clare probam posset: non per congruentias, sed per purum verbum Dei ἱ sed eum non possit, nil aliud nobis disceptandum restabat. Addor quod licet Messias totum cultum moralem, Ac internum , optimis de sanctissimis consiliis . in maiorem persectionem, edoceret: Si simul ritualem Dei L gem iam inutilem, dc van m praedicaret, non persectiorem Legem introducer , sed uism eius Partem praeficiens, ec alteram destruens, toti iis divinae Legis praevaricatae esset reus:

Quippe Deo una pars Legis sine alia minime placebat . ut ait

N i Doctissimus

219쪽

I96 TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI.

Doctissimus Uir, nec minus severe, unius refractarios, quam alterius, punivit; totius in aliquorum ritualium praevaricat res severius animadvertere legimus: & si quidem horum transgressio magis displicebat, eorum o ervantiam plus etiam placui ste, colligitur: cum contrariorum eadem sit ratio, dia

sciplina. Eam culms Evangelici maiorem persectionem , Doctissimus Vir, in neutro scripto detexit, neque in Christianis aliis Doctoribus legi. Omnes cultum internum praedicant , quasi a Deo internus cultus summa cum persectione in Lexe non fui s. sit praescriptus; Tota quidem interni cultus persectio consilit in vero , & constantissimo Dei amore , & proximi propter ῆpsum Deum 1 hic est totus cultus internus , ex quo Omnia Op ra externa, seu moralia, seu ritualia sint, debent profluere: quae si ex hoc principio non emanaverint, imperfectissima sint, di divinae I egi prorsus adversa. Si Abrahamus filium cacrificaret. non ex Dei amore , & obedientia, certe O: us profa-ini in secillet; si quis totam Legem teri aret, absque eo agendi principio, quasi nil faceret: quamvis homo sui im proximum diligat, ut se ipsum, eique si ibveniat, famelicum lituret, sitienti potum, nudo vestem largiatur, caeteraque omnia misericordiae exerceat: Si haec non propter Dei amorem, de obedientiam fecerit, nil ipsi praestabunt animae ad salutem , nullum meritum inde consequetur: erunt haec secundum naturam bona , non secundum Legem. Sed an talia absque Dei amore, de obedientia fieri possunt ' Maxime quidem a puris naturalibus dispositionibus , dc ob humana motiva, quod homo propria indole, dc nativa temperie ad miseri eordiam, & pietatem sit inclinatus; quia ut optime Plato : animi mores eo moris temperaturam sequuntur. Plurimi etiam suo honori considentes a multis vitiis abstinent, noc stuprum, neque furtum, nec homicidium . committent, ne vel in periculum incidant, vel suo honori deficiant: Si e Stoi ei virtutem propter se ipsam maximo prosequebantur, Jc honestissima praecepta statuere nulla Dei amoris, atque obedientiae, habita ratione: Isti nequaquam religiosi fuerunt, nec Deo grati, quamvis honestissime , dc tota cum rectitudine, naturaliter operarentur: Sed nil spirituale habebant, nil Deo meritorium, quia non ex eius amore operabantur, qui est totius cultus interni, de externi, si religiosiussi, unica radix , dc principium I quod si non fuerit, quae bona opera essiciantur, nil eum cultu interno, vel externo a Deo Israelis praescripto habebunt. Oportet ergo examinare, an sequndum hane veram de eat holicam doctrinam Deus suo populo cultum aescripseriti de in quo consiliat illa major cultus persectio per blassiam introducenda ,

220쪽

ΥERΤIUM SCRIPTUM JUDAEI. Isr

cenda , dc Israeli praedicanda. Praecepit Deus per totam Legem, ut eum amemus prae omnibus aliis, sive vita sit, sive omnia bona temporalia : & non quovis amore, sed persectiss-mo . toto corde tuo , tota an ma tua, tota υἱrtute tua: id est . quod nullum desiderium de rebiis creatis hunc amorem diminuere possit: id est, toto corde tuor quantum viribus naturalibus, quantum in homine possibile est : hoc est tota virtute tua elota anIma tua e plusquam vitam triam , quam pro eius amore libenter tradere, nec dubites : eIsioli adhaerebis, eum solum tiameb s. Amare Deum propter timorem poenae aeternae non est perfectus amor, neque amare Propter vitam aeternam consequendam est persectissimus amor, quia uterque amor in propriam utilitatem dirigitur. Ille vero est persectissimus, qui propter Dei infinitam bonitatem est, & quili dignus quod summo amore diligatur; sive gloriam aeternam dederit . sive in se num. Hie est amor Israeli a Deo praescriptus, ab omni propria utilitate independens: te quamvis Deus temporalia promittat, etiam iubet quod his, di propria vita despectis, pro ejus amore libenter moriamur. Ideo Israel in sua lyturgia non vitam aeternam, sed Dei gratiam deprecature id est, quod sit ei gratus : in quo consistit tota humana felicitas: Caeterum Deo relinquitur. An amor Dei. atque filialis timor prae omnibus creatis, in Evangelio persectiore modo praecipiuntur Nota certer potin s Christus ad hoc divinum praeceptum homines mittebat ut vitam aeternam assequerentur. Et in his duobus to-'tam Legem consistere docebat: amare Deum . & proXimum tquod si pro persectio te modo, amandi Deum , aliquid Evangelium addidit, deberet a Doctissimo Uiro proponi, ut ego possem eam maiorem persectionem perciperem. Interim solum - video, totum Evangelium percurrens , pias fatis admonitiones 8c documenta de vita aeterna pro ociranda, de Deo obediendo . de hypocrisi vitanda , de patientia. de temporalium absoluta. dei pectione. & contemptu : multis cum parabolis, quae in eosdem fines tendunt: aliquibus additis hyperbolicis, uitae a Doctoribus in sensu commodo explicantur: ut divitem salvari non posse. providentiam pro usibus humanis necessariam nullatenus habendam , sed divinae unice fidere, eique acquiescere: nunquam iurandum: Litem etiam iustam non instituendam. neque ab iniusta secundum ius defendi 1 sed si pallium quis iniusto petierit, dare ei etiam reliquum vestis. Una gena percus. is . alteram percutienti praeberet ut iterum percutiat. Haec do similia , quae ut dixi, commoda explicatione moderantur. nullam persectionem divinae Legi addidere, neque ut iacent a Christianis servantur: nee servari possent. hominibus in hoe statu vitae degentibus. Infinita , ut sic loquar, praecepta m

SEARCH

MENU NAVIGATION