장음표시 사용
191쪽
secutis poenis, Sc suppliciis, non obstinatus persisteret; sed quod facile resipisceret, ut fecit de idololatria. suum peceatum agri scens: sed quomodo nune resipiscere quit, siquidem eredit non modo, quod suum Messiam non nepavit, sed quod ex verbo divino, eum aliquando negare est impossibile; quomodo ergo poenitebit, quod negaverit ' nunquam hoc fatebitur, neque aliquam humanam habet utilitatem in negando. Ideo dieebam , quod si Israel tale horrendum facinus commissimis erat, a Deo fuisset praedictum, & comminatum, sicuti de idololatria, vel ut ab eo erimine populus abstineret, vel ab eo commisso facile re sipisceret : hoe quidem intererat divinae providentiae. Num . . III.
De hujus Captivitatis causa , & diuturna
FIlo nostrae disputationis tantisper omisso , digreditur Doeti Vir ad aliud quaesitum, quod omnes Christiani, qui Judaeum convertere intendunt, maxime extollunt. Quaerunt a nobis. propter quod peecatum adeo longum , & miseram eaptivitatem sustinemus, quam tum vis Mosis Legem exacte observare eamque contra totum genus humanum, retinere cupiamus,
idololatria, quae erat pessimum Israel is peceatum . penitus relicta , & toto corde abominata ὁ Cum antea tempore Iudicum idem erimen brevissimis eaptivitatibus, vel vieinis populis su laetione, puniretur, Deo statim, ae resipisceret, sui Populi miserente. Postea in Babylonica septuaginta annis Dominus contentus fuit pro Israelis expiatione, eui pepereit, Ac miseri eors in
patriam reduxit cum tamen ea captivitas propter horrenda erimina suisset; praesertim pro universali populi idololatria, quam Reges, Princi Pes, & Sacerdotes, per aliquot secula, eommis rant : tamen se 'tuaginta eaptivitatis annis fuit expurgata. Quare igitur, in hac, in qua nee idololatria, neque sacrilegia, nee maiora Peccata quam caeterae gentes, Jildaei patrant, adeo durat, ut plusquam per sexdecim secula vagabundi sint, extorresa patria, sine rege, sine Domino, potius abiecti, omnibus p pulis in opprobrium , 5c perpetuam despectionem ' Quod ergo est hoc peccatum, quod nec veniam, nec consolationem aliquam pro spe nostra firmanda , ita Dei misericordiam impedit nobis
largiri, praeter modum, quo Deus propter maiora erimina. eum
dilesto suo populo usus fuerat e Quod enim aliud nisi obstinata in Messiam iam ad ver um infidelitas e
Haec speculatio , enm ad Dei abditum , in exserutabile secretum ascendere affectet. ad eum satius foret inquirentem mittere. quain responsionem aliquam adhibere. Tamen divino secrero De
192쪽
Deo ipsi reservato, cum argumentum non nisi conjecturale sit ἔconiecturaliter etiam, quantum ratio humana assequi potest, de quantum ex verbo Dei scripto, legere licet, pro viribus satisfaciemus. Interea vellem etiam inquirere ; si Evangelica doctrina , dc Dei adventus in mundum , a peccato Adami erat ita necessarius, fit ad totius generis humani salutem adeo proficuum equare per tot secula fuit a Deo dilatus f hominibus in tali coeentate, Ec miseris tenebris involutis, ut nee verum Deum suum creatorem agnoscere possent, omnibus in absurdissimis opini nibus, & peccatis implicitis ' Erat ne aliquod externum ex parte generis humani, quod divinam misericordiam, & potentiam. impediret φ Non certe, quiti Deus independens infinite est per suam naturam et ideo, quodcumque voluit iacit: Neque indiget aliqua externa dispositione ut operetur quando velit, dc quomodo velit. An erat mundus, quando venit, aptior ad suam receptionem ' hoe non, quia omnes gentes erant idololatrae, de Israel in majore eorrEptione quam nunquam suerat: Praesertim qui eum nee credidit, nee recepit, sed erucifigendum tradidit. Et si venturus erat, ut erucifigeretur, quovis praecedenti tem P
re veniret, non deficerent improbi, qui id sacrilegium committerent. His nulla alia responsio adhiberi potest, quam quod iulud fuit Dei inexscrutabile secretum. eui quando ex sua infinita scientia, Se misericordia, placuit, id summum beneficium hominibus impartitus fuit. Eodem prorsus modo lassiceret, quaeis sito nobis facto respondere; de emeacius satisfaceret . eum in vestra sententia Messias fuerit necesurius pro animarum redemptione, ex diaboli captivitate obtinenda, dc divina gloria comparanda : Nos vero nee redemptionem quam expediamus, nee
Messiam ipsum pro animarum salute nee pro gloria aeterna consequenda . necessaria esse eredimus; sed pro aliis finibus quos supra retuli e ideo quamvis per decem, vel plura millia annorum disseratur, nore adeo interest ut vestrae quam creditis redemptionis dilatio, quae per tot secula duravit. homine servo diaboli. filio irae, sub Dei odio, de aeterna maledictione ad eius usque adventum , persistente. Huiuscemodi plura a Doctissimo Viro quaererem, quibus scio nihil aliud respondere poste, quam ad dia vinum secretum . Ac liberam Dei voluntatem recurrere: posset etiam aeutissimo quo pollet ingenio subtiles congruentes rati nes etiam excogitarer sed ratio ex congruentia petita nullam certitudinem, sed probabilitatem ingenerat . quae uni placet intellectui, alteri displicet. Sic erit solutio quam praefato quaesito praestare accingor; praeterea quae ex verbo Dei claro adducere
queam, quae si clara fuerint, Doctissimus Vir abs dubio admit
Ad duo capita hoc quaesitum reducitur ἐν Primum, ob quas L ς Peccata
193쪽
peceata Dominus per omnes populos Israelem in captivitatem dispersit e Seeundum, quare adeo diuturna sit haec eaptivitas ecum antea propter maius seelus, nempe idololatriam, septuaginta anni Babylonicae captivitatis suffecerint ad peceati expiationem, ut populus pristinam libertatem consequeretur ρ Ad primum Deus ipse aperte respondet. Qui in tota Lege . N Pro- . phetis Israeli de hae per totum universum dispersione, de summa abjectione, comminatur, non nisi propter illius Legis, quam per Mosem promulgavit, transgreisonem I nulla alia addita causa, neque de Messiae abnegatione verbum loquutus. Ouare Igitur aliae nostrae captivitatis caulae assignandae' Sumcit clarum verbum Dei, ut certissime se iamus divinae Legis Mosis praevaricationem, haee omnia nobis adduxisse mala ; nee nobis aliam causam quaerere, aut exspeculari licet. eum eonscii nobissimus hos , & maiores labores propter Legis transgressionem, adhue hodie mereri. Aliam nostrae captivitatis eausam disquirant ad quos maxime oportet invenire, ut sua dogmata possint stabilire.
Maius negotium faeessit satissaeere alteri quaesiti parti de nostri exilii mirabili diuturnitate. & de cireumstantiis quas Doct. Vir etiam addidit, quae negotium di Hellius reddere apparent. Iudieia Dei fiat supra dixi) ex serutari, vana audaeia est humani intellectus : Sicut di t eaesum, a terra, ita judisia mea, a --μBjudiciis, dicit Dominus. Quare Deus levissimo, sere nobis
ignoto peccato, charissimum Mosem morte puniret, cum plurimis aliis maiora crimina minori supplicio pepereerit k Quare Saulem non ob magnos defectus morte, regni ablatione, dc totius posteritatis exterminio ; Davidem vero pro homieidio, de adulterio, pueruli morte, atque Absalonis rebellione, puniverit Quis haec comprehendere quit, praeter Deum ipsum . qui uni-eus sua iudicia novit. Quod haee Rationem tamen, si aliquid coniecturare valeamus, tantisper captivitas consulere liceat: & primo, quod haee captivitas. de diuturna non est eius duratio non sit propter mortem, Ze infidelitatem Messiae, propter satis nobis constat: Quia, ut supra probavimus, Messiam en mortem care est contra verbum expressiim Dei, qui toties repetivit nos Messiae e undique eum quaesituros, eumque futurum Principem . dc Regem in medio nostri, no Rite ab omnibus iniquitatibus , tune temporis expiandos. divina Lege cordibus ita indita. ut non amplius eam praevaricare velimus. Istis suppositis Messiam oscidisse, impossibile credimus ; Quare neque hane esse istius captivitatis conservatricem causam.
Praeterea per plurima secula ante Christi mortem deeem tribus Israelis suerunt in captivitatem ductae usique in praesentem diem ; quas in universali cum Messia redemptione etiam redu-' - cendas,
194쪽
cendas, Deus ipse promittit, clare distinguens inter domum Ic. raelis, di domum Judae: quae redemptio Babylonicae nequit adaptari: sic Hierem. Cap. xx i II. vers. 6. Diebus EUs serva-kitur 3uda, ct Israol habitabit securer quem vers. Tremel. 5e Junius in nota ad vers. q. sic intellexere non tantum Iuda, sed etiam Israelis vers. 6. Ex Iuo manssum es, non esse has verba refringenda ad reversionem e Babylonia. Haec illi, qui satis cognoscebant, quod in ea Dei visitatione Israelis domus non redi eis rat, ideo ad eam haee verba restringi non posse fatentur. Sed ut sui dogmatis consequentiam servarent, ad universalem per Christum spiritualem redemptionem neeessario recurrere tenebantur, ut statim faciunt, addentes: Sed de lueratione bisual; peν C risum his agI. Nos vero ubi similem locutionem in Propheistis reperimus, Israelem, & Domus Judae filios simul redemptione promissa potituros, credimus. Haec adduximus, ut ex D
ctoribus Christianis probari possit ; quod Israel a tempore, quo captivatus fuit, nbn adhue redivit, sed in eadem captivitate per- lseverat, quam propter Christi infidelitatem perdurare , asseri non potest, cum per tot secula ante Christi mortem extorres a lpatria fuissent Israelitae, de per varias regiones sparsi. An vero liam illae tribus ubi eumque fuerint. Evangelium amplectentes Christi redemptione, aut spirituali liberatione, nune fruantur e , Ego non novi, neque credo Doct. Utrum audivisset scio tamen quod in toto oriente, & in vastissimis Indiae regionibus , atque etiam in AEthyopia, innumeras habent Israelitae Synagogas : ne que Judaeorum nomine appellantur, sed Israelis: a quibus non a sex annis amplissimas sacro idiomate literas accepimus, valde miratis, quod in his regionibus etiam extarent Judaei, seu Ista litae , ut ipsi loquuntur. qui de Christiana religione vel nullam habent notitiam, vel saltem vagam, eonfusam. Hos ex decem tribubus esse, suspieamur, & quod non propter infidelitatem in Christum, quem non moverant, in captivitate sint, ratio ipsa suadet: Ergo neque eaeteri has regiones habitantes. Tribus Judae, Beniamin, & Ibevitica a tempore, quo in Baby- Quod haee Ionem eaptivae fuerunt, in eadem captivitate, usque in praesens eaptivitas perseverant: quod si absque praeiudicio consideretur, negari est eadem non potest : Siquidem quamvis post septii aginta annos in Babylonica Hierosolyma redeundi esset a Cyro rege facultas: Exigua Pars continuata Populi id beneficium voluit admittere, & non nisi clo 3oo. redie- diversis misre, qui respectu totius populi, quasi nihil erant: caeteris omni- populi st bus per populos dispersis ut hodie subsistunt . Verum est, tibus. quod erat iis facultas redeundi; sed etiam sciebant, eam non esse universalem redemptionem , quam Deus in Lege promis rat, atque in Prophetis, perfectam, admisabilem, dc nunquam amplius, neque Israelis peccatis, neque hominum potentia convellendam et Diuili od by Corale
195쪽
vellendam: ideoque hane, quam Patimur, eaptivitatem, Zequam eandem tune patiebantur, per multa secula duraturam . nee dubitabant: Siquidem neque promissam sanctitatem a Deo Israeli influendam, neque nationum ad veri Dei cultum . rediI-ctionem . neque Regem Messiam filium Davidis, viderunt: ' quare ergo crederent eam esse redemptionem per Legem . AeProphetas promissam ζ Profecto non suit nisi modi ea visitatio . per quam benignissimus Pater adhue, & Patriam , de sacrum templum per ccce. annos, & ultra, populo concessit, si fortea contumacia resipisceret, Ec finem imponeret peceatis, Jc praevaricationi, ut sie adimplerentur seripturae de universali Israelis redemptione. Verumtamen ii, qui redierunt, non minus perversi , quam adscendentes fuere , nee minus servi, quam qui Babyloniae, de in aliis regionibus permansere. Hoc totum conristat ex Esdra. east. I x. vers. 6, 7, 8. in euius fine ait: m Hi strans oculos noseros Deus mster dedis nobis resistitisnem alia quamlulam is se laute nostra. In qua servitute plusquam per CL. annos durarunt, a tempore sellieet Cyri . tisique ad Art xerxem et quasque in ea, de post eam restitutionem talamitates.
ec miserias, passi fuerint resert Nehemias . simulque quomodo cultus divinus perperuo labebatur. Post vero a Graecis subiugatus, ab Antiochio fere consumptus, de ab aliis gentibus ita semper vexatus, ut doctor aliquis Christianus scribat. quod ρον
flagestum de Dper eum non ab lerit. Postea Pompeius. unde Romanae captivitatis initium, cum laboribus . & aerumnis ab Josepho . dc aliis autoribus enarratis r per Titum ultima, de totali ruina tandem eventa, interim, dum haee in Judaea popuIus per ieeee. annos patiebatur, totus Israel per plurimas mundi partes in Synagogis, ut nunc, dispersus, quietam magis. atque securiorem vitam degebat, ideo in patriam redire noluit, quia , quod fratres in ea patiebantur. Ron ignorabat: Sicque Babylonica captivitas semper hucusque perseveravit, diversis, populi statibus t uuam propter infidelitatem in Christum esse, probabile non est; siquidem per cecec. annos, Zc ultra ante Christum inceperat, dc sine intermissione perseverati ea visit aistione a Deo eoncessa , ut adimpleretur Hieremiae Prophetia, ut constat ex ultimo Chronis. vers. II. Non ut verbum Dei in Deuteron. dc aliis Prophetis promissum adimpleretur. ouod IIcet Verum est, quod a communi idololatria populus in eaptivἰ- idololatria tale Babylonica. 8c postea, abstinuit ; tamen per totum id sit semper tempus horrenda commisiit peccata, quibus ad extremum exter- deterioris minium Dei iram provocavit, sacrilegia in sancto templo. ho- naturae. micidia, incestus, latrocinia, eonstantissima odia. Ec alia,
non semper quae referre pudet, dc Josephus atque nostri antiqui nobis scripsere.
196쪽
psere. Verum a eommuni, & publica idololatria quoquom est aequalis do abstinuere, quae quamvis sit deterioris naturae, qtiam Prae malitiae aefata peccata, non semper inaequalis malitiae, nisi in iis, qui eaetera mi idololatriam committunt. scientes se contra Deum peccare, nora pectaui Jeroboam, dc similes, qui propter fines humanoa Deo scien- cata, neque ter i preto, idola colunt. Tamen qui ab aliis seducti, vel ma- majore di la educatione imbuti , credentes se bene agere, in id crimen gna punia incidunt, mortaliter quidem peccant, nec excusabiles sunt tione. sed non tanta eum malitia I quippe quantum de ignorantia intercedit, tanto malitia minor est: Sicuti Papistae absdubio gravissime peccant idolis cultum praestantes; sed majore cum malitia peccabunt f proximum occiderint, si stuprum, si incestum fecerint: ibi ignorantia malitiam diminuit; hie ex sola malitia peccant. Pariter de Israelitis judicium ferre expediti idololatriam exercebant in primo Templo cum insana pietate, credebant se bene agere, adeo ut sanctum Hieremiam criminarentur jam in extremis captivitatis laboribus, quod a tempore. .
quo regina eaeli IIb are desIterant, tales iis evenerant arumna :Fallebantur miseri, neque a gravissimo peccato excusabantur, tamen minore cum malitia, ac in caeteris quibus clare sciebant,
Deum offendere. Quapropter in secundo Templo , quamvis peccata non essent ita pravae naturae, ac idololatriae crimen , erant tamen maioris malitiae: & punitio magis respicit inaliutiam peccantis, quam naturam actus peccaminos : ideo insanus quamvis gravissimum crimen fecerit, iure absolvitur. λquidem caret malitia, quamvis actus per se improbus sit, de extrema Minitione dignus. Non ergo mirandum , si Deus p pulo ab idololatria, quam aliquo modo ignarus commiserat, iam emendato, pepercerit, eumque visitaverit, redeundique in patriam, atque Templum aedificandi, facultatem concederet summa cum misericordia , ut ex aliis peccati, Deo pro tanto beneficio gratus resipisceret, ut clare constat ex Sacra pagina. Tamen cum Deus praesciret, populum in praedictam universi lem dispersionem tandem iturum , quae iam a Babylonica inceperat, placuit suae divinae providentiae , ut per c cccc. annos Il-rael adhue in Judaea persisteret, ut ibi idololatriam od o habendi, edoctus, & assuetus, securus ab hoc infausto crimine per totum orbem vagari posset, nee a gentibus amplius fallere- itur: quod si idololatriae deditus, ut fuerat, haec totalis, &diuturaa fuisset dispersio, eo vitio inter gentes servato, cun eis omnino confunderetur, neque esset amplius Dei populus electus, ec separatus, postea miraculose redimendus.
197쪽
Quod Judaei in secundo Templo, nec nunc, ab idololatria penitus abstinuere.
NEe Judaei in secundo Templo omnino ab idololatria su
runt immunes: Uerum quidem est, quod non fuit pu lice, neque a superioribus, permissa: tamen plurimi ex Judaeis, gentilium, Graecorum, ae Romanorum superstitiones . amplexi fuerunt: adeo ut Antiochi tempore gymnasia peterent , in quibus de cultu idololatrico edocerentur : ae se praeis putiare conabantur, ut refert Josephus , dc adhue Pauli tempore in usu habebant. Neque in primo, dc secundo Templo deficerent Theologi . qui suis distinctionibus probarent, talem cultum non esse contra Legem Dei, ut nune etiam Pontificii contendunt contra Reformatos. Hae arte fallebantur incauti Judaei, qui etiam post Christi mortem idem erimen committe bant, non omnes, sed plurimi, ut antiquae nostrae enarrant historiae: de cum haec individualiter constare nequeant, facile nobis negabitur, cum tamen ex Actibus Apostolorum qualem qualem probationem possimus educere: Si quidem mater Tim thei genere Iudaea Graeco viro nupta fuit, quod fieri non licebat per Legem, eamque despexit, & filium, ut tenebatur, non circumcidit quamvis a Gentili progenitum: quod totum somtasse, antequam Evangelium ei fui sIet enuntiatum, fecerat thuius apostasiam plurimos tunc temporis contraxisIe, verisimile est. Post vero idololatriam papisticam magnus Judaeorum numerus in diversis regionibus amplectebatur, dc a Lege divina defeeit ; nostrisque temporibus id ipsum experimur.
Neapolitana Synagoga persecutionem perserre non potens ad Papismum conversa : Barcinonica , 8c quotquot erant in tota Catalonia, diris tormentis, praeter eos, qui martyrium sustinuerunt, Zc eos qui mature aufugerant, religionem abnegarunt, di idololatriam admisere. Quid dicam de Hispania, de Portugaliae Ubi ex Judaeis apostatis sere omnes & principes , nobiles, dc populares, originem ducunt: quod in iis regionibus adeo notum ut nemo dubitaverit: quamvis pro insigniis nobilitatis. Ec dignitatibus, praesertim ecciesiasticis, obtinen dis Iudaismum abjurare oportet, dc insormationes exhibere, quod ab Israele oriundi non sunt: quod falsis testibus adhibitis.
ut in regia, auro etiam iuvante, faeile eonsequuntur. Idea omnia monachorum claustra, atque monialium Judaeorum plena. Canonici, inquisitores, Episcopi, plurimi ex Judaeis Procedunt: non pauci in corde iudaiaaut , dc propter ea bona
temporalia, Distrigod by Cooste
198쪽
temporalia, Christianismum simulant: ex quibus aliqui retapiscunt, di ut possunt, effugiunt. In hac civitate, dc plurimis aliis regionibus, monachos habemus, qui idololatriam rejecere, Augustinianos, Franciscanos, Jesultas, Domini- canos. Sunt in Hispania Episcopi, & gravissimi monachi, quorum parentes, fratres , &sorores, in hae, & aliis civitatibus. ut Iudaismum servare possent, inhabitant. Sed in tota Turcia, in Africa, in Asia. Persia, Arabiis, quot divina Lege abnegata ad Mahometismum transierunt ' Et singulis diebus , levissimis ex causis, mutantur. Hi quamvis in idolol triam non impingant , quippe ibi non exercetur, potius in abominat ne habetur , tamen perinde se habet, eum divinam Legem negarint, & vanam sectam insequantur. Non igitur recte asseritur, quod Israel a captivitate Babylonica ab idololatriae crimine abstinuit, cum oppositum experientia testetur. Et quomodo ego de hoe suaderi possem , qui toties miser genua Baali flexi ' Peccatum meum ego recordor, ut dicebat servus Pharaonis. Utinam adeo sanctus esset nune Israel, ut a DoctisIimci Uiro depingitur; sed ut verum fatear, neque Doctissimus Uir eredit esse adeo sanctum, ut profert, pro sui intenti
Hie addere oportet, ut supra dixeram, quod haee est Rei- Quod haee publicae punitio, cui omnia priorum temporum peccata iure captivitas attribuuntur, cum una eademque Resipublica semper sit, unus magis re- populus: quae satis diversia est, & alterius naturae a singularium spieit rem. Poena , quamvis singularia etiam patiantur. Certe in Judi- publicam, cum, & Babyloniae captivitate Respublica Judaica fuit a Deo ut talem. sagellata, ut non amplius Reipublicae decorem, nec faciem quam Ju- haberet , quousque resipisceret : tum sancti cum improbis daeorum . aliam captivi fuerunt, di divinae iustitiae iram sustinere vide- singularia. bantur, quia Dei iudicia eadentis Reipublicae sortem inseque- bantur: quos labores iustos in hoc mundo perpeti in suum beneficium , nemo dubitat, Republica maxime castigata, cui omnia praecedentia crimina iure imputantur. Et ob eandem rationem, quia Rex aliquis rebelli civitati humaniter maiora crimina saepe indui sierat: postea si alia minora commiserit ι videns Rex quod a peccare non desistit, & quod sua elementia abutitur, iuste indignatus ei civitati omnia antiqua detrahit privilegia, nee permittit eosdem incolas ibi habitare, sed per totum regnum dispergit, ea civitate quasi ad nihilum redacta , sed incolis solo exilio, & eaeterorum opprobrio punitis, praeter e S, qui, utpote magis criminales, morte plecti secundum ius meruerant. Sic Israelitica Respublica, cui a tempore AEgy
199쪽
dc cum, ut probavimus, totam Legem transgredi non desiste- . ret omnia praecedentia crimina imputavit, tanto maiora facta , quanto Dominus saepe eum ea misericorditer se habuit, ideoque Per totum hoc tempus punita , quamvis praesentia, antiqua crimina, non aequaverint. Quod si aeque peccaret Israel in hac captivitate , ut antea fecerat: nec aliquo modo a Praec dentibus vitiis emendaretur, neque aliquod bonum faceret,
quo iram Dei placare posset, hoc supplicium non esset medium a Deo praefixum pro bono populi, nunc concedendo inter hostes suos; ut postea universali redemptione, captiva Respubliaca libertatem, & pristinum splendorem obtineat. Aliter esset punire absque alio, praeter ipsam punitionem , fine, qui tandem hominibus in bonum cedat. Hoc idem esset contra divinam bonitatem, quae adhuc in suppliciis, nostram utili Iatem intendit. Sie in hae captivitate patienter sublata , Israel suam redem
ptionem expectat, quoucque Domino suam rempublicam , dc ecclesiam restituere, placeat. Interim singularibus, maxima, de evidenti misericordia, di providentia, ab hostibus, servatis e Foedus, quod eum Patribus inierat, semper observans, ut promi serat: atque per tot secula nos protegit, contra omnes gentes totius universi, quae Isiraelem indicibili odio prosequuntur, contra regnorum mutationes. & contra tempus ipsum,
quod omnia consumere, & finire consuevit. Ηoe est sufficiens miraculum, ut gentes odio deposito , si Deus vellet, agnoscerent Israelem este populum Dei, & non frustra suam re . demptionem expectare, nec divinam Legem , per quam ab
ipsis separatus subsistit, inutiliter retinere. Quod si aliquando in aliqua regione p ter solitum patimur, id noctris actualibus peccatis imputandum , praeseri ini quando ob nimium luxumeaptivitatem obliviscimur . superbire incipimus . ab Legis
amore paulatim deficere, de gentium mores praeter rationem
assectare. horum poenas, ad auctis laboribus, luere oportet taliter uno vel altero seeuto gentibus permisceremur, nostri generis obliti. Cum hoe tamen ut filii a Deo semper tractamur, nee sumus semper adeo abjecti, ut plurimi Christiani non nobis invideant. Fere omnes Reges Christiani nostris hominibus pro principalioribus ossietis agendis, utuntur: Sicuti Turcarum , atque Pe sarum Imperatores, dc omnes eorum Proreges , qui absque Judaeis nil effieiunt: & quotquot magna ibi negotia ab Regibus, suis legatis agenda sunt, non nisi Judeteorum interventione, oblatum finem obtineant. Tandem singuli Judaei pro ratione, vel divitiarum, vel officiis authoritatis, vel alterius ordinis, dignitatis, in toto orbe terrarum, suam habent aestimationem ἔDiuiti Corale
200쪽
de ne longius abeamus, in hae civitate satis eum honore, Rogum Ηmpaniae. Portugaliae, Daniae . Ducis Hanover. & ali rum Prineipum, Judaei Legati, quos Residentes appellant, existunt. Non igitur est semper adeo miseranda captivitas, quoad temporalia pertinet; ut in AEgyptor nee imus servi empti-tii, neque in toto orbe alleui nationi inservimus : Sed Deus nos
ut filios protegit, Republica sui splendoris, & divinae, quam
habebat communicationis, destituta, quam Deus misericor diter punit propter nostra, & Patrum crimina, ut antea comminatus fuerat, & se facturum praedixerate ad tempus per suam infinitam scientiam, de bonitatem praefinitum. Neque iuxta Dei decretum poterat haec captivitas breviori tempore durare et Siquidem dixit nos dispersurum inter omnes populos, ab uno te ra extremo ad alterum extremum: Neque haec dispersio futura erat per integri populi transimigrationem, ut fuit Babylonica: quomodo totus populus simul ab uno ad alterum terrae extremum inter omnes populos pergeret; hoe naturaliter impossibiale est : dc ut sic egrederetur ex AEgypto opus fuit Deum tot s eisse miracula. Erat igitur neces le quod temporum tractu generationibus succedentibus posteri per orbem dispergerentur, variis casibus, hominibus contingentibus, sed a Deo praede terminatis, ut praefixa sequeretur totalis populi dispersio: pro qua eo modo efficienda tota haec secula . & plura fortasse neeec satia fuerunt. Erat igitur iuxta Dei decretum haee eaptivitas multis temporibus duratura i interim pro animarum salute nuhilo prorsus deficienti. Id mihi saepe, mirandum, in mentem venit, quod quando
Christiani nostrum , ut expectamus Messiam, oe terrenam re demptionem, exprobrare intendunt, nos carnales. & temporalibus solum addictos appellant, ut qui ad coelestia, &spiria
tualia mentem elevare nequeamus, terrenis dumtaxat haerentes: Ec quando nostram captivitatem improperant, e contraria disputant: nos miseros, sine regno, neque rege, neque terris.
absque hominum aestimatione, splendore, dc honore. nostr abiecto statui illudentes, semper insultant. Sed ego regererem e Si haee temporalia non sunt ab spirituali homine expetenda ;quid interes , quod per plurima secula iis ecclesia Iudaiea privata sit, dummodo Deum suum toto eorde, de tota anima dialexit. divinam Legem observet, di omnium nationum opprobrivm , 5e caeteros captivitatis dolores, patienter ferat: Praesertim cum nunquam crediderint Judaei, summam felicitatem consistere, neque in Messia . neque in futura redemptione; sed in vita aeterna, quam per Lesis observantiam, ut a Deo ex
gitur, singulos consequi posse. non dubitam: caeteris futuris M promisso-