장음표시 사용
461쪽
populi qui Rem p. quandam hic in terris tonstituit, poena illius est excidium civitatis & templi, & dispersio inter gentes , juxta dictum Domini Luc.
XXI. 2 . Et cadent in ore gladii; ct captivi ducem tur in omnes gentes , ct Perusalem calcabitur agentibus , donec impleantur tempora gentium. Licet itaque poena speciatim unicuique infideli ac impio in Evangelio constituta sit supplicium aeternum, quia unusquisque pro se coram tribunali Christi rationem est redditurus : Nihilominus tamen totius populi excidium gravis integro populo poena est. Ob plures, & praesertim Magistratus , in populo nocentes , Deus iram suam erga integrum populum excidio saepe testatur; licet & pios non paucos inter illos reperiat ; qui quatenus ut parS p puli considerantur eidem excidio generali involvuntur; sed quatenus ut particulares Deum timentes , in ultimo judicii die generali impiorum excidio eximentur, & perfecte beati cum Deo vi
Hisce obiter objectis, probare Vir Doch. intendit , Judaeos Messiam suum rejicere non posse, quia Deus promisit se cor populi mundaturum , &c. Respondi ego , Deum dici homines purificare, non quod actu semper homines mundentur; sed quia circa ipsos gratiosam adhibet operationem , quae ad ipsos mundandum essicax est, & ad ip
rum mundationem destinata ; licet contingat hominem propria malitia abuti' ista operatione divina , & per eam minime mundari. Id invicto testimonio ex Eas . XX r v. I ῖ. probaui; Immundiatia tua execrabilis est , quia mundavi te, o mundatu
non es a sordibus tuis. Hic dicit se Deus mundasse Jerusalem, δc tamen eam a sordibus suis non ese
462쪽
mundatam. Si actu eam mundaverit Deus, quomodo mundata non est y Ergo mundasse eam Deus dicitur , quia a sua parte omnia fecit , quae ad eam mundandum requirebantur, & per quae, nisi propria sua malitia se insanabilem reddidisset, sanata fuisset. Et vir Doct. non parum meam sententiam confirmat, cum ait, Nullus hominum ne
gare potest , neque Theologus aliquis dixit, quod gratiae sust icienti seu excitativae homo libere nequeat resis re , ct de mo non assentiri. Et tamen Deus hie gratiam lassicientem & excitativam adhibens juxta Virum Doct. sibi adscribit ipsum mundandi actum,
Mundavi te, inquit, qui tamen gratiam eam secutus non est. Unde evidenter colligo , verba actum significantia apud Hebraeos non semperactum ipsum designare ; sed tantum operationem omnium, quae ut actus iste existat necessaria sunt, Iicet contingere possit, imo nonnunquam continisgat , actum ipsum non existere. Similis est Iocus Micb.v II. I. Cum orarem Israel, revelata est iniquiatas Ephraim, oe malitia Samariae. Dicit ibi Deus,
se unus Israelem , & nihilominus iniquitatem
Ephraim esse revelatam, quia nempe nova coni
macia Dei sanationem respuit. Sed si senare hic significet ipsum sanandi actum, quomodo fieri potuit ut sanata non sit, & malitia ejus ablatae Idem dicebam evinci ex loco E G. x I. quem vir Doct. allegat ; quia postquam dixit, Dabo eis cor no-υ- , spiritum novum tribuam in visceribus eorum,&c. immediate subjungit 3 diuorum cor pose offendiacula ct abominationes Das ambulat, horum viam ρ nam in capite ipsorum: Manifesto indicio, quando Deus cor novum dat, fieri nihilominus posse , ut
aliqui post offendicula & abominationes suas am- Ee 4 bulent r
463쪽
bulent: alias enim frustranea foret haee eomminatio. Unde porro sequitur , per cordis o spiritus nota datioηem , non significari , ipsam actualem eordis immutationem; sed subministrationem luculentam omnium mediorum quibus cor immutari potest, & revera immutandum est, nisi homo
propria malitia sibi ipsi obicem ponat. oecueritur Excipit hic vir Doct. quod plurimi non solum ex grati , m etiam ex 'udaeis iram Dei sustinebunt propter erimina , ipsos disina illa gratia esstari indignos reddidere. Sed resp. r. Si per gratiam
illam eficacem Israel est convertendus ab impietate sua , ergo omnes ante acceptam illam gratiam sunt in statu impietatis ac peccati, ac per consequens, se indignos gratia illa emcace reddiderunt rEt revera ipsa voxgratia satis indicat, eum cui illa fit, ea esse indignum. Si ergo omnes gratia illa indigni , quae ratio, quod hi ab illa excludantur φ Perinde enim atque reliqui, quibus ea ob tinget, per illam ab impietate sua conversi essent. a. Sequitur per Messiam non omnes omnino Iu- , daeos fore convertendos, & in terram promittam reducendos ; sed eos solum , qui se hac emcaci gratia divina indignos non reddiderint. Quod si verum est , numerum reducendorum Israelitarum , ratione habita peccatorum quibus juxta ipsum Virum Doctiss. ferine omnes immersi sunt, valde exiguum fore credibile est. Quomodo emgo haec est gratia toti Ecclesiae & populo Israelis communis' Paucos puto virum Doctiss. in hae opinione sibi adstipulantes Judaeos reperturum.
464쪽
TERTIUM SCRIPTUM IUDAEI. MICAPUT IRDe modo operationis gratiae divinae, & de
libero arbitrio. Α Ddideram aliud argumentum , quod per ejuc Sententia modi gratiae operationem tollatur liberum delibero arbitrium, ejusque liber usus : idque argumen- - β' Πο .
tum contra Viri Docmi. exceptionem prolixius ad- tura toto
struxi. Hic non sine maxima admiratione legi Christi quod me accuset Vir Doct. quod hoe argumento non
solum ipsum , sed totum ciri intimum oppugnem:& objicit mihi, ut id probet, Augustinum, &Calvinum, & tandem etiam Episcopium. Augustinum & Calvinum mihi adversos esse, satis novi: Sed absit, ut illorum sententia totius Christianismi sit sententia. Primus augustinus hane in Christianismum invexit sententiam et ante Augustinum omnes Christiani Doctores in eadem mmcum fuere sententia: Multos Augustinus quidem sequaces habuit, sed & non paucos contradicenistes : ita ut utraque sententia inter doctores Christianos obtinuerit , & in EccIesia Christiana tol
Sed omnem admirationem superat, quod vir te eo sen- Doct. mihi Episcopium objiciat , quem notissi-tentia EPD. mum est sententiam illam de gratia efficace neces. 'pμ'sario homines convertente in omnibus suis scriptis acerrime oppugnasse , ob ejus oppugnationem a
Synodo Dord racena condemnatum , .Xautoraiatum, & postea in exilium esse missum : imo integrum illum tractatum, ex quo vir Doct. argumentum contra me ducere vult, pro arbitrii libertate contra gratiam illam efficacem & necessario ' Ee s conVer Disitigoo by Cooste
465쪽
convertentem scripsisse: ut omnibus, qui veI Ie-viter Episcopii scripta inspexerunt , notissimum est. Et ut Viro Doct. tanto evidentius constet me hic idem cum Epistopio sentire , & sententiam Viri Doct. diserte ab Episcopio rejici , ecce ipsa Episcopii verba , prout in Apologia pro Confessone Remonstrantium exstant, ad cap. xv II. f. II l. DLI 62. vers. ubi dicit, gratiam efficacem tripliciter spectari posse : Secundus modus es , ut spectetur e
eax exparte modi, quo Deus eam constra, quatenus vid. eam accommodat personis, temporibus oe circum
antiis, quibus positis pravidet futurum, ut ea esti citum fortiatur , atque ita escax fiat. Atque haec gratia hoc modo administrata congrua gratia I olet vocari , ct di ingui ὰ non congrua. Haec gratia escax est, non a forma sua, sive ex se, sed ex modo proc dendi , quo Deus utitur , qui fundatur in praenotione Dei, qua praesiit infassibiliter, gratiam, si isto tempore , tali loco, cum talibus circumstantiis oferatur, certo certius egestum sortituram, quem alio tempore, alio loco , c. admini rata fortitura non esset. Ecce hic gratiam illam efficacem quam Vir Doct. urget plene & exacte descriptam. De ea tamen Episcopius, eadem in Apologia fol. I s. dicit, quod
eam Remonstrantes non admittant , quia non minusquam altera quae juxta primum modum secundum naturam aut formam suam efficax vocatur
supponit absolutam ct praecisam quorundam praedesin tionem , a qua ex professo se abhorrere in Collatione Hagiensi ubique protinantur. Ecce hanc viri Doct. gratiam efficacem disertis verbis ab Episcopio rejectam. Ipse autem dicto loco amplectitur gratiam tertio modo vocatam efficacem , ex parte effectus quem babet, quando voluntas ei cooperatur,qssa Digiti os by GO le
466쪽
quae ex se susscientem habet vim, ad producendum com sensum in voluntate; sed, quia vis illa partialis est, non potest exire in actum sive effectum sortiri sine eo Gratione libera voluntaris humana, ac proinde ut effectum habeat, id es , ut in actu secundo sit vicax , pendet a libera voluntate. Eamque in omnibus suis scriptis propugnat: & haec eadem est quam ego inscripto meo urgeo. Nec locus ex tractatu contra Cameronem , quem Vir Doct. profert , contrarium probat. Episcopius in eo contendit, ejus, modi operationem , qua voluntas ita determinatur in alteram partem ut contrarium velle nequeat,
pugnare cum natura obedientiae. ' Objicitur ipsi exemplum Christi, qui Patri suo obedivisse dicitur , & tamen peccandi potentiam non habuit. Episcopius ostendit , Christum peccandi potentiam habuister eamque sententiam confirmat aris gumentis , & ab objectionibus vindicat. Nu quam vero dicit, Christum cum liberum haberet am
bitrium peccareposse se voluisset , sed quod de facto num
quam velle poterat divina gratia escace praeventus: Acutior erat Episcopius , quam ut sibi tam aperte contradiceret: Qui enim velle non potest peccatum , nec peccare potest : cum peccati actum peccandi voluntas praecedat necesse sit. Ex tota, quam vir Doct. admodum prolixe fa- Liberum cit, deductione liquet, quicquid obluctetur, &quantumvis sollicite libertatem arbitrii humani asi vi o Doct. serere videri velit, revera eam ab ipso negari ac tol- Ii. Τota deductio summatim eo redit, inhomine quidem esse libertatem arbitrii , sed accedente illa efficace operatione gratiae divinae , ita per eam inflecti hominis voluntatem in alteram partem , ut
oppositum Velle nequeat: Dicit quippe, Deum promittere
467쪽
promittere non quamlibet excitati m gratiam , sed efficacem ad quam sequatur effectus ut Deus vult: σtune facit, quod homo velit eo modo ct gratia gradu , quo ille scit hominem libere, sed infassibiliter voliturum.
Unde & paulo post addit, quod hae infallibilitas
divina operationis aliquomodo naturalem hominis destruat libertatem. Hoc tantum quaero, an posi asta gratiae essicaci operatione in hominis potestate sit contrarium facere illi, ad quod gratia haec eum infallibiliter ut voce Viri Docti quanquam meo judicio , ut mox ostendam , valde incommoda , utar determinat φ Non postst hoc Vir Doctiss.consentanee ite quae scribit asserere, quia ad eam gratiam sequitur effectus ut Deus vult, & deseruit alia
quomodo naturalem hominis libertatem. An putat, sussicere hominem non cogi ' Atqui hoc contradictorium est, hominem cogi ad volendum: qui enim cogitur contra voluntatem suam quid patitur: Si ergo homo cogeretur ad volendum, simul vellet & nollet quod contradictorium est. Tol- Iitur itaque arbitrii libertas, non proprie per coactionem ; sed per ejusmodi gratiae efficacis operationem, quae non permittit, ut homo contrarium ejus vclle possit, ad quod per eam determinatur. Licet enim dici possit, ipsam volendi facultatem naturalem in homine remanere , destruitur tamen& impeditur per istam gratiae emcacis operationem Iiber illius usus. Et libero ejus usu destructo, nulla ejus est libertas. Omnia Putat Vir Doctiss. se emeacem gratiae operati Dςv P nem deducere posse ex praescientia divina : hinc ait, Deum scire hominera libere , sed infallibiliter -- liturum. Et credit me non assentiri Socinianis, qui futurorum contingentium praescientiam in Deo
468쪽
Deo non agnoscunt. Recte quidem: Credo enim ego , Deum futura contingentia , quae a libero hominis arbitrio dependent, praescire , neque eorum contingentiam per Dei praescientiam ullatenus imminui aut destrui. Non tamen propterea cum Viro Doctiss. Socinianis impietatem adscribere au deo. Quod enim futurorum contingentium praescientiam Deo denegant, non ideo est , quod Deo aliquam perseitionem detractam cupiunt 3 sed quia contradictorium esse putant , aliquid a Deo praesciri, & tamen esse contingens: quoniam futura contingentia sua natura scibilia non credunt. Sicut itaque omnipotentiae divinae nihil detrahit, qui contradictoria ejus objectum negant , ita se omniscientiae divinae nihil detrahere credunt, cum futura contingentia squorum praescientia juxta ipsos contradictionem involvit) scientiae diutinae objectum negant. Hoc eum in finem dico, ut discamus distinguere inter errorem & impietatem: Errorem ipsis adscribo , impietatis eos reos non arguo. Similiter magnifici tituli orthodoxi Morthodoxa Ecclesia , revera aliud nihil sunt quam ad populum phalerae: unusquisque aequo jure eos sibi adscribere potest. Ea demum orthodoxa est sententia, quae vera est ὁ & dum veritas inquiritur inter dissidentes , eorum neuter ex sua sente tia ut orthodoxa, tanquam ex principio indubitato , testimonia quibus alterum gravet proferre Potest. Sed quicquid. sit de Socinianis, uterque , Vir
Doct. & ego, omnium futurorum eventuum pra scientiam Deo adscribimus: Verum contendo ego, praescientiam divinam eventus naturam nullatenus
immutare. Eventus liber, seu contingens, per praesciem
per praescia entiam divinam non
469쪽
Modus operatio nis divinae eirca obeis dientiam hominis.
praescientiam divinam suam contingentiam non amittit. Atqui inquit Vir Doch. ille infustibiliteres futurus. Sed quid est infallibiliter futurum esse φInfallibilitas proprie non est affectio eventus, sed
stientiae: in eventu consideramus contingentiam& necessitatem e sed fallibilitas sunt affectiones scientiae et aut si attribuantur eventui , sit id abusive, & cum respectu ad sitientiam. Deus ergo eventum praescit infallibiliter, hoc est, ita ut in seientia sua falli non possit. Quando autem even tui vir Doctiss. adscribit infallibilitatem, aut eam illi adscribit absolute & in se & sic per eam intelligit necessitatem ; atque ita contradictoria dicit , aliquid libere simul & necessario fieri: veΙ respective ad silentiam Dei, & tum sensus est, quod Deus, qui eventum praescit, in sua scientia falli nequeat. Atqui talis scientia non tollit in
homine liberi arbitrii usum ac potentiam confrarium faciendi. Est enim nuda scientia in Deo immanens quae extra Deum nihil operatur. Sed dicit Vir Doctiss. gratiae sicaciam omnino de pendere a prUrientia Dei, qui certo stat, quibus mediis humana voluntas indefectibiliter movebitur ad υ lendam , m. Sane quando Deus aliquid absolute efficere vult, indubium non est, quin ejusmodi mediis utatur, quibus nemo resistere potest. Uerum probandum est, quando Deus obedientiam ab hominibus exigit, Sc quidem promissione prae mii & comminatione poenae sancitam, ipsum ejus, modi adhibere media, per quae liberum arbitrium
infallibiliter hoc est necessario ) ad id quod
Deus vult moveatur. At hoc naturae obedientiae
repugnat, quae sine libertate nulla est. Certum quidem est ac indubitatum, varios esse ac multiinplices
470쪽
plices providentiae divinae circa hominem ejusque
obedientiam actus: omnes autem moralem movendi vim habent, quibus homo quidem movetur ad obedientiam, ita tamen , ut, si refractarius esse velit , operationi isti divinae obluctari possit. A Deo itaque primum operandi principium est, quatenus homini vires ad operandum necessarias largitur, & viribus jam concessis hominem movet, & instigat ad operandum: Sed a paste hominis accedere debet voluntatis, gratia divina excitatae , liber consensus. Et hoc sensu dicta Scripturae explicanda sunt, Facite vobis cor novum σ1'iritum novum: &, Ego dabo in vobis ly ritum novum, oe creabo in vobis cor novum: & s- milia ; quatenus Deus omnia a sua parte confert, quae requiruntur ut homo sibi cor novum faciat;& homo gratiam divinam libere amplectitur , ut illius ope cor novum adipiscatur; quam, si refractarius esse voluisset, etiam libere rejicere potuisiset. Hoc sensu , uti antea ostendimus, etiam illa Scripturae loca commode explicantur , quibus Deus se mundasse udam dicit, cum tamen illa mum data neutiquam sit: Quae stante Viri Doch. sententia
nullam commodam explicat onem admittunt.
Sed sententiae meae duo potissimum Vir Doch. objicit: Prius: Omnes gentes, perinde ut Iudaei, utpote libera, potuissent de facto Gogelium non a
mittere : quod se fuisset, in nullis esset facta Christi
redemtio, illeque frustra in mundum venisset. I uod est impium. Non ex suo sensu hanc objectionem
format Vir Doch. quia sic admittere deberet, gentes per efficacem Dei vocationem ad Evangelium conversas, ac proinde Evangelium esse divinum. Itaque ex Christianorum mente eam urgere credendus