장음표시 사용
261쪽
rum reliqui inutiles sint, molestique. Et si quae praesert Ini In ea rnes agenda est, paulδrobustiore, &aeamiumdiuerso donata sit calore; si qui dein in carnes concrcscat, Ionse aegrius concrescat ; quid uiscςrto eas viribus si exuperet, in alias omnino concrclcat res, & qitis illiε moleIlae sin i, noxiaeque I tas u e quon iam S 4entu s, & ratio it, dem maniscitat, propterea infantilem, puerilemque sangumem ad animal nutriendum aptissimum, senile vero 4neptissimum esse 'quod bene illeliquidus , beneque similaris , di moderate calidus in, hic vero crassus, dissimilarisque,& long calidior; αproptcrea talem trtimqtie esse, quod in tantile, puerileque iecur exili, blandoque, senile vero copioso, vehementique donatum est calore: statuere utique licet; pi optorea conceptum adco brcui temporis spatio tantii in in utero Socrescere in sextu. quod mensti laus sanguis, quo itatus nutritur, affatim in dudum efformatum afuit iecursct exilissimus, blandissimusque huius calor nihil magis liquidiores, quam corpule tiores illius sindens partes, in unum, beneq; eum liquidum, beneq; similarem utrasque agit filiorem. Et propterea loetus in lucem ditus, si non tantum, at magnu Ora ni nos ulcis itincremcntum; quod nulla dumJ, aut permodica spoliatum iecur tenu, late, mollissimum adhuc, pio indeque&exilissimus est ipsius calor,&qui nec lacus, nec aliorum' si qui alijaijumpti sunt cibi) nec chili etiam iptius, dum in ventriculo illos, & hunc in sanguinem agit molliores partes in tenuitate agere possit ; sed a que illos, ct hunc sundens, univcrium in chilum illos omnes ,ου niuersum hunc in sanguinem agit bene liquidum, bencque similarem; qui omninis uniuersus carnosi, ne nosique, & odii generis nutritioni bonus sit, commodusque. Et propterea iuniora corpora minu ais duo,& nihil tandem augetur; quod ampliore assiduξ mollici ci co pia spoliatum , quam auctum iecur, proindeque densius ipsum assiduE, duriusque,& copiosior, vehementiorque ipsius calor factus, ciborsi is, & chili amplius ex ijs coniecti copiosiorem molliciei portionem in summam agit tenuitatem, itaq; non liqui 'dum, purum l. in sanguinem, & qui uniuersus dicta in genera agi possit, sed in impurum omnino; ο cuius portio quaepiam c rassior sit, calidiorque, quam ut ex ea renci illa queant. Itaque corpora nihil copiosius refecta, quam cori upta, nihil amplitis a sentur. Et extrema in senectute imminui etiam xidentur; quod iecinore densissimo tandem, proindeque eius calore copiosissimo facio, crastissimus, impurissimusque fit sanguis;&.cuius permodica portio partium nutritioni bona sit: quae igitur parcius
nutritae, quam cor Iuptae, imminuantur Oporici. Et ut dictum est, ita euenire omnia;
non scilicet sangui ncm quem uis, sed liquidum n odo, dulcemque animalis nutritio iit aptum esse; proindeq. ed magis, miniisque id augeri, quo iecur mollius,laxiu'. , vel durius, densiusque,& cius calor exilior, languidiorque, vel copiosior, robustior que, proindeque magis, miniisque molliores is chili, sanguinisque partes attenuat, in summam q. agit tenuitatem; quo scilicet liquidior, miniisque calidior, crassiorue, ct calidior fiat sanguis; & omnino copiosius animal nutriri, proindeque maius susci pere increnentum, quo mollius, & minus calidum sortitu sit iecur, & quo liquidio, rem conficiat sanguinem; eoque utrumq; minus, quo crassus, calidiusque sit iecur, crassioremque,&calidiorem conficiat sanguinem; &crassus assidue sicri iecur: sinijs quae dicta sunt, satis conspectum non est, in animalibus quibus uis passim intueri licet. iuniorum enim , carnosiorumque iecur molle, laxumque,&minus ad nigrum ei gens, dulcinue, aut pingue, seniorum contra, macilentorumque crassum, durumque, de nigrum, salsumque, vel amarum etiam intuearis, gustraquo Et Galeni te- simoniost num corpora biliosis, salsisque repleta sunt excrementis, iis nimirumsaim suinis partibus . quae, quod nimis cras , calidaeque sunt, nullam in corporis partiuasi potuere. Et manifeste propterea hominum corpora, qui boreales incolunt terra; , maena, albaque, di mollia sunt, parua contra, nigraque,& duriora eorti, qui
262쪽
De rerum natum a Lb. VI.biens Ion 'nodicam in illis, in his contra diuturnus, robustusque mollitiem
omnem in stinamam agit tenuitat et n. Nee iero quoniam senum pleri l. deterius concoquere vid ur, propterea imminutum in iis iecinoris calorem existimet quis: nihilo enim minus, quin magis sortε plus iusto eo aucto, quam imminuto prauae in ventii-8 cfn 'cciora: si iunt . b atri vchemens calor veluti entia reliqua, ves quae non val-
dedit simili donata sunt disposition sic& cibos non eadem uniuersos immutat ratione. Non scilicet ille 'niuersos in ' ens agit, quod ita a seipso dissideat, veluti & cibi hquibus conficitur ; sed molliores partes nullo propemodum temporis momento, mult . omitino prius in quo res,&in summam etiam agit tenuitatem,quam duriores emolliat; ita l. quo temporis spatio longe illas molliores, nihil duriores minus duras, quin duriores interdum tacit, in existente mollicie spolian somni; quas proin imitto aegrius in chilum, in molle scilice fluidaq. agat re . At imminutus calor, quod paulatim , lenteque agit , simul propemodum molliores in quo res, & duriores si non fluidas de ipsas, ira certe molles, laxas'. facit; vis acti fluores penitus illas subeant, pe ni us l. illis iminiiceantur; itaq. ens ex viri'. fiat, parum a seipso diuersum,&bene omnino molle,quale longe promptius in chilum agatur uniuersum , & liene eum vn formem ,& qui in liquidum, dulcemq. uniuersus agatur sanguinem.Nam quia e cibis fit, quorum partes aliae duis, densaeque,molles aliae, laxaeque ; in sanguinem illae quidem concrcidunt , at crassum , salsumque,&nigrum; hae vero in bene liquidos, boneq; calidos, proindeq; &salsos liquantur filiores; & qui nullam in corporis partem concrescere queant: quales hydropicis inesse videntur. Etenim ab exuperan te calore,
di qui quod dictum est molliores ciborum partes in aquas fundat, illos fieri, inde
C intelligere licet; quod hydropicorum nulla alij medicorum ope, at ij modb curantur, qui craisos, durosque , ct quos vel vehemens calor in aquam fundere nequeat, liquidas vero res, a quibus illi emolliantur nullas prorsius, cibos Oino assumunt; qui,quod iecinoribus viribus repugnant, renituntur l.,illas veluti moderantur, imminuunt 7 . Ita l. quod dictum eli plus iusto auctus iecinoris calor citius sorte,at deterius certe, quam imminutus cibos concoquit: & senilis cococtionis xitium magis caloris excessui, quam defeetui attribuendum videtur. Quod si qui leti liui , no certe eius, qui a iecinore aduenit, sed eius caloris imbecillitati tribuendus est, quem pinguedo iec nori superposita in :pstim ei tundit, a quo summopere ciborum concoctio adiuuatur quae scilicet arefacta iam penE, & absumpta,multo exiliorem , multoque languidi rem in ventriculum immittit calorem & ventriculi in stuper gracilitati. Neque enim bene iam arefacto, beneque gracili facio, quantus corpulento,ab appositis visceribus indi potest calor. At unde disressi sumus redeamus: suo enim haec,si licui rit, amplius explicabuntur loco. ι
CVR EADEM PARTIUM SINGULAR VM, ITAQUE T ANIMAL Is
uniuersi remanet forma; dcillarum nullam eandem remanere, augerique. Itaque partium incrementum in similes, at grandiores immutationem videri posse. Cap. XVII.
V csrv v v i s porro magnae , dissimilaresque corporis partes, Equibus animal constare videtur, capia i , bracchia, manusque, &re, liquae, corpusq. ipsiim uniuersium incremen tum capiat; miriIta me necillarum, nec huius figura immutari videtur, scd eadem perp tuo se manet; quὀd suo res singuli res , in quas concreaeunt, e qui bus illae componuntur,qua in ipsas primum cocreuerc ratione, e dem perpetuo ipsas subeunt,& in ipsas concrescunt . Itaque cadem cae, qua consectae sint, auctae etiam ratione, proptereaq; eandem cum retineant ii suta, & quae ex ipsis
263쪽
componun tur partes,proindeq;& corpus uniuersiuin,quam a principio sortitum est, eandem perpetuo liguram retineat oportet. Itaq; s ut Aristoteli placet ea modo
nimalis pars augetur, quae nunquam corrumpitur, sed cadem perpetuo remanet; si non de osse uinctiam genus, quin crassor modo eius portio, interna tantum forma
augetur. Napi intcrna,&propria corporis substatia assidue cum materia, cui insidet, coriumpitur, alii lueq; alia in corruptae locum succedit: quin ipsa partium singularu, corporisq; uniuersi forma, naturaq;, proprius nimirum illarum,huiusq; calor assidue& sine uias illas, & uniuersum hoc im nutat, in aliudq; asssidue agit ens. Nec immobilis scilicet ut superius expositum cit) torpere, nec comprimi sustinens calor materia, cui insidet, quam evehere nequeat, &a qua quiduis comprimatur, quam omnino no summa donauit tenuitate, leuem ut eam faciat, laxamq; , assidue attenuat; nulla lacam attenuandi finem facit, donec adeo tenuem, leuemque secerit, nihil ut ab ea comprimatur, nulloq; cam euchat labore. Itaque quod dictum est proprius entium
calor nisi adeo ea densa, duraq; sint, adeoq; ipse langueat, nihil ut illa ipse emolli
re, attenuarcq; poist assidue caimmutat omnia,&si non uniuersa, at quam licet ipsorum portionem in summa agit tenuitatem, in eaq; e singulis ipse evolat. Itaq; vidi etiam est crastior sorte ossium portio, reliquarum animalis partium nulla prorsus eadem remanet: ut si rem in animali augeri statuendum sit, quae eadem perpetuo remaneat , osseum cam gentis, aut eX ternam formam esse ita tuendum sit omnino. At vero, quod pars, qua aucta parrcs reliquae augeantur omnes, id enim, qui quod augetur, id perpetuo remanerc oportere ponunt, manifeste ponunt) reliquarum omnium princeps ea, & veluti uniuersitas quaedam sit, & reliquas omnes contineat, ab
ea omnino omnes dependeant oportet: vim, nec Osicum eam genus, minus etiam
externam tormam cilcitatuere licet. Siquidem haec veluti ex accidente quodam partibus corporis accidere, & veluti accidens quoddam esse videtur: illud nec idem prorsus, quod a principio constitutum est, permanet, sed certum usq; ad tempus ipsius dispositio, proindeque & naturae robur, natura'; ipsa assidue immutatur ;& longe ignobilii sinum est,&veluti demortuum; nihilq, aliud praestat omnino, nisi quod res, quae animal constituunt, veluti sustinet, fulcitq;. Quoniam igitur res, quae cadem permanens augeatur, ab eiusq; incremento partium reliquarum incrementum d pendeat , nulla animalis corpori inest: utiq; si eius incrementum uniuersi ipsustin. mutationem, at non aliam in naturam , aliud Re in eas, sed maiorem modo . in molem elle statuamus , incusandi sorte non simus. Nam sic ut dictum est als due par tes singulae corrumpuntur, in alias'; aguntur res; quoniam dum eae corrumpuntur, xx illa plis si uorthus aliae, adeoq; ijs similes fiunt, ut ipsae eaedem videri queant: liceat utiq; partes, quae lassidue in corruptarum locum succedunt, easdem ηsponere: id quod &sammis, quae assidue fiunt, tribuimus. Flammae enim nullo propemodum temporis momento exdem cum seruentur, sed quae uis vix facta in summam, proin . deq, 'in uisIcin tenuitatem cum agatur, sursumq; efferatur; quod priusquam in illam agatur accedentem materiam in sivi similem agit, eadem perpetuo remanere vi
Cult ANIMAL IN MASCULUM, FOEMINAMQUE
diuidendum fuit. Cap. XVIII. T Qv o H i A M nullis naturae artibus adeo seruari animal potuit, ut aeterianum, via diuturnum saltem fieret, assidue & ab ambientis,&a proprio amplius calore imminutum: si seruandum, organis, facultateq; seipsum generandi, velyti nouum faciendi, donandum fuit; longeq; utrisq; dil- simillimi , ct ii φ animali uni dari non possunt. dieque enim animal idem quor ad loetum constituendum maxime necessaria videntur semen conficiat spiritu , aut
264쪽
re spiritui proxima plenum , adeoque viscosutia, compactumque; ut ingenitum simi- ritum retinere, & veluti coercere,& in bene duros, beneque densos 'eruos, Osisaque compingi queat,& etiam etiam gerat, atque alat. Illud enim ut possit, magno opus habet calore; qui ubi adest, superfluitas, humiditasque ibi adeste multa nopotest, maxime ad saetu nutii cndum necessaria. Non siquidem e proprio parentis alimeto nutriendus is erat: pereat enim , aut summo certe animal quodque assiciatur in comodo, proprio nutrimento ablato. Et quoniam insuper tum gestationis tempore, tum partus, tum etiam educationis, plurimi labores, plurimaeque perserendae erant
molestiae . & quae ne victui, rebusque alijs , quae ad vitam conseruandain neces Iariae sunt,comparandis vacare prohibeat: utique veluti in duo animal quodque .quo factum videtur modo ) secandum fuit; & propria utrique assgnanda munera, ct ad illa obeunda vis danda, atque organa, Jc ea omnino, quat data videntur ..Liceat voro in hominibus intueri ea, non multo modo nobis magis inanifesta sed per se etiam disti ricta magis. Masculo igitur, cui semen sualedictum est conficiendum erat, di in sceminam emittendum; alimentaque & sibi, des linae etiam in gerenda, nutriendaque prole occupatae, & proli ipsi comparanda; &propterea laborcs multi, multaque substinenda erant incommoda ; nec caterorum modo animalium, sed prauorum in primis hominum propulsandae erant iniuriae magnus eli datus calor; qui ct membrum genitalu loras propellat ,&sanguinem multum, beneque omnem compactu in conficiat ;&equo semcnt, corpusque uniuersum bene densum, beneque fi ramum constitui,&plurimus, beneque calidus spiritus educi queat. Corpus nimiarum ad labores omnes , omnesque ambientis vires perferendas aptum dandum illi fuit,& inuictus, intrepidusque animus, alacerque ad pericula omnia subeunda; ne damno, iniuriatae afficiatur. Fos minae autem, cui masculinum semen suscipiendum erat, de spiritus quidem in eo absoluendus, esto de ingenerandus, at iaci qua quam educendus ramen , & gerenda, matriendaque proles, & vita sub tecto agenda, rei iamque a masculo impol tatarum cura habenda, & oblectandus, reficiendus'; omnino masculius externis laboribus, molestiisque,& contemplatione defatigatus languens inditus cst calor ; qui neque genitale vas soras propellere, nec is semine spiritum educe equeati & qui appositos cibos in fluidum, aquosumque sanguinem in uertat,& cuius etiam pars eijcienda omnino sit, inepta in carnes crasse. scere; qua igitur nullo, aut perexiguo foeminae incommodo scelus nutriti possit; is proba xero, utilique corpus conitituatur molle, humidumque,&laeve, grabumque;& spiritus perexiguus, minimeque ardens educatur. Infirmum scilicet, i putaque succo redundans, at politum , elegansque corpus tribucti dum suit, & mitis, timi dusque animus; qualis ad rerum, prolisque conseruationem , ct masculi obsequium, oblectamentumque aptus est. Coeundi autem appetitus, iii mulusque i ingens virique, qualis datus videtur , dandus omnino fuit, & voluptas coeunti bini illa omnium, quas animal percipit, longe maxima, tum erga prolem ut proprium opus, propriamque conseritationem incredibilis amor. Nisi cnim tanto , tamque assi duo sit niuio, tantisque voluptatum illecebris utrumque ad generaticinem tractum foret ; animalium omnium genera defecissent, opus alioquin laboriolum, molo.
numque negligentibus, & fugientibus etiam omnibus .
265쪽
CvR MEMBRUM GENITALE, ET MASCULO, ET FOEMINAE,
quale datum videtur, dandum sui t; quoue modo semen, dc tanta cum voluptate, tantaque cinittuntuL Cap. XIX. N i N v i M v M porro uterum semen immissurum masculinum pudendum c in quo scilicet foetus gerendus, seruandusque erat; de xv telo insuperi mineum cxtracturum, uterum itaque valenter confricaturum) non loras modo producendum fuit, sed bene longum,
crassu inque, & durum , renitensque saciendum: non adeo tamen,
ut nihil o innino ipsum cedat unquam. Huiusmodi enim si sit, si
uterum non disru inpat, summa certe assiciat molestia, nihil certe oblectet. Contreetari enim, confricarique uterus vult, veluti ic masculinum pudendum, at non aduri sima, nihilque cedLnte re, veluti neque masculinum pudendum. Non itaque ex osse con stituendii in luit : eoque etiam minus; quod nullus ossi spiritus, nec res spiritum continens indi poterat, indenda omnino. Nam de semen emittendum quod a mobili omnino substantia faciendum cst de summa emittendum cum voluptate. Molestum etiam , incommodumq; onus pudendum sit prominens, semperq. erectu, de durum. Qii Id igitur quale factum est, tale smnino faciendum fuit ; ibi videlicet
modo ut intumesceret, erigercturque, durum fieret,renitensque, ubi coeundu erat,
nihil alias porroetum, at demistum, humileque pene de nihil prominens : c neruoso scilicet con sti tu cndum suit corpore ; quod e pubis ossibus enascitur, & seminis meatui incumbit, omniq. vacuum est humore; dc alijs neruis intertexenda, arterijsque, de venis; que spiritu , sanguineq; vacus iaceant, concidantque; tu inescant, erigat
turque, de duriores etiam fiant, bene illis restritae: v eluti vires multo immisso aere. In fluit vero in pudendum spi itus, secumque quo dictum est modo sanguinem im porta t, ct ad excernendum semen accingitur, vel eius copia grauatus, vel acrimoniastinuitatu s, vel a holuptate potius, qua ab eius morsu assicitur, vehemcntiorem ad morsum illectus. Siquidem testibus, altilibusque nimio semine resertis, stimulo certς quodam, at iucundo eo spiritus agitari videtur, vel rem inxuςns, aut cospectam iam recolens; cnius conta iis, confricationeq; valde oblectetur. Semen autem emittit, In longum etiam, summaq; cum voluptate eiaculatur; quod spiritus vasis, quibus si men inest , inexistens a voluptate illectus, quae in pudendo uniuerso uterum constri cante , simulq; ab eodem confricato, at extrema praecipue in parte plurimo spiritu , minimeqtie obteisto rcferta percipitur, uniuersus in em conuolat, voluptateyt unbuersu. fruatur. Vasa igitur, per quae eo striur, de per quae meat, quo dictum est modo constringit: de len te quidem primum is modo expellens, qui vasis semen continen tibus inest, de a dicta modo tractus voluptate. At mox copiosior assidue factus, spiri tui vasis, per quae semen sertur, in existenti commistus, maximeq; uniuersus semini morsu oblectatus , Sinorderi amplius appetens, vςluti fugiet sillud inscctatqr, va sique multo con striniat arctiri. . Semen itaq; magna exprimit uic ve uti nos aquai uti alamer con pressis, constrictoque & summa ut diximRI) cum xqluptate, plurrimus uise da null* s ς intermedia re a semine bene iam tam alefacto commorsusImmobile porro, dc veluti demprtuum infiixunis emissi ς' animal; qu a v luptate, quae summa in extremo pudendo fit, 3c percipitur, illectus spiraus eresi quis corporis partibus in illam conuit uniuersus: itaque spiritu reliquae destitutae , motu
etiam, vitaque destitusitur. Et crebro a coitu animelium omnium imminuitur robur
quod e concalefacto, adapertoq; pudendo plurimus elabitur spiritus. Eodem de ut ruet modo semen emittit; dc minore quidem a minus eo calido, minusque mordaci voluptate assicitur.
266쪽
De rerum natu ra Lib. VI. assCvR NON MULIER QUAE VIS, ET CVIVIS COMMISTA VIRO,
nec usquequaque concipit; de igneum calorem ab animalium, solium calore diuersum non esse. Cap. XX. Ο Μ igitur mulier qua uis concipit; & qui co ncipit, non viro cuiuis comista, nec usquequaq. concipit,sed ibi latum; ubi spiritus semini in-
generatur, minimeq. inde educitur; & ubi is unde sanguine hauriat habet. Non igitur ubi nimia confricatione, nimiaq; seminis admisesione veluti exaturatus est uterus, alioue in comodo ait emis ; aut ubi quod immistum est semen aquq instar nullum sui sensum utero facit; ubi omnino uterus, quacunq. id eueniat occasione, semen non coplectitur, retinetq;
seu scilicet, quod nimis stuxile, nimis'. liquidum id est, vel quod nimisi quis, nimis'.
lubricus est uterus; seu quod iam diu effluxis menstruis, venarum, arteriarumque ad uterum pectinentium ostiola, quibus praecipue semen assigi videtur, penitus occlusa sunt; itaq. una, eadem'. uteri totiusiacta est superficies,& tauissima omnis: quacuq; demit occasione utero semen adimere, actigiq. non potest; ves si actigatur, at venarsi, arteriarum q. ostiolis occlusis, sanguis ex illis nullus educi queat; neq. ubi adeo languet uteri calor, & spiritum in semine ingenerare impotens sit; aut non adeo copingitur, crassescitq. semen, ut ingenitum spiritum retineat, coerceatque,seu seminis id scit uteri vitio eueniat; di minus etiam,vbi nimius uteri calor,quem semini ingenerat spiritum, nimia donat tenuitate, vel elabenti exitum patefacit, educit omnino eum. Non igitur ad animalium, plantarum q. generationem ineptus est ignis,quod eius calor ab antinalium,& a coelesti calore diuersus sit; sed quod nimis est vehemens, & qui
E auacunq. re spiritum, quem ingenerat ducit omnem,& miniis tenue eum faciens,& latum ei egressum aperiens, patefaciensque: quae ubi vel animalium uteri, vel ipse ficit sol, & ipsi animalia generant nulla. At ignis contra moderatis ubi agit viribus, quibus videlicet spiritum, quem in generat, non educit ;&ipse animalia generat, voluti &sol. Itaq. quantumuis saeuientibus frigoribus,&sole amoto quatum uis, in locis blande ab igne calefactis nihilo fere minus animalia sponte enascu n tur, quam ubi ipse agit sot: & ex ouis etiam pulli oriuntur,si leuiter,blandeq. calefiant; talummodo vidulicet, ut spiritus in generetur, at nullus elabenti egressus fiat, sed retineatur ibi,&coerceatur. Et 'prijs in fornacibus, a longe scilicet arden tissimo igne pyraustae constitui videntur; summus videlicet modo , diuturnu'. calor in desissimo aere spiritum ingeneret, at neq; is e crassissima, marinam; viscosa re educat illum. Intereul autem illae ab igne amotae; quod non amplius calefactum aes durescit, densaturque, & in exustentem spiritum comprimit. Insecta certe aquae immersa, penitus'. demortua spiritu scilicet interempto, at nequaquam corpore etiam corrupto,deprauatoque, si isni ad' moueas, vel calidiore obtegas ciuer rursus reuiuiscere videas; in elapsi nimir um,inxeremptiq; locum alio ab ignis, cineri R. calore ingenito spiritu . Quin & alijs etiam animalibus idem euenite passim in tueri licet.Quoniam igitur igneus etiam ubi moderatus est, animalia & ipse, veluti solis, animalium q. calor, generat, & quae ab hoc costituta sunt seruat ille, fovetque, ac vivificat; & immoderatus animalium, solis'. calor ad animaliu generationem nihilo miniis, quam igneus,ineptus apparet: quin hic illi cognatus, similisque,&idem Oino sit,&quin propterea, ut ille, animalia non ge'neret , quod e proximo agens uehementilis agit, quam ut animal constituatur, agen dum soret, & quin, si qua oportet ratione ipsius actio moderetur, animalia & ipse, Pla utasque, Oc alia, quae a sole fiunt, generet omnia, nulli quidem, at Aristoteli omni u minim Edubitare licet: cui cuiuisum est spiritus in humido ingenitus, retentusq; in eo,animal videtur; neque enim sole minus in humido quouis ignis illum generat; sed vehementius agens educit illum. retinendum omnino, coercenduque, si constu
267쪽
solis i. emfinat substantia; at id modo praestat sol, quod ignem, aeremq. comouet,conteritq. ,&illius partes disgregat, dctruditq;. Qs. n. commoto in igne fieri,& ab ipso huc igne deferri visus calor b igneo is, atq; es ementari diuersus videri potest Θ At eo redeamus,unde digressi sumus ;& modus,quo a talia, quς non e semine, neq. a simili, sed e terra ipsa oriri videtur, vel satis ex ius, que dicta sunt, patefactus,a mplius etia manifestetur.
QUOMODO ANIMALIA, QUAE SPONTE ORIVN-
soliq; media, sed in ea itide, quae soli bene proxima, cognataque,&quae eadem qua sol natura,eademq; donata sunt specie,in tenuissimos nimiarum, calidissimosq. vapores, &in ipsum etiam in uertit ignem. & supreme terrae partes, vel que bene similares apparent, summopere sibi ipsis dissimiles sunt S: diuersa c tenuitate,diuersaq. ζ crastitie copositq; ut entia declarant, quae suprema pressertim in icrra fiunt; que omnia diuersis e partibus costant, quin de partes ipsae d iueis a donata sunt dispositione: ambigere utiq. non licet, quin sol h terra animalia constituere queat; vel si longe diuersissimis ea e partibus,& stibi ipsis peni. ths commistis composita sint. At neq. modus, quo constituantur, amplius inquirendus videri posset, satis, ut existimo, superius conspectus. Ncque. n. dubium esse potest, quin ea rotae,eoq; & ipsa fiant modo, quo quq e semine maternis in uteris constituuntur. At quod e quibus fiunt res non aeque, ac a talium seme, & sanguis, nec vires, a quibus costituuntur,aeque ac uteri natura manifeste nobis sunt; stoi tum ipso tu consiit, tione intueri ne grauemur. Vbi igitur quampiam terrq portione, aut aliud ens quoiu uis ita sol concinnavit,ijsq. in id ipse agit viribus; ut alias eius partes viscosum in ilum
te, & qui animalium semini, in paulo liquidiore alias, & qui Languini similis sit, agat:
neq. horum alterum in altera materiae parte, in altera alteru,& neutrum verE unum, eundcq. uniuersu in .sed utrum l. inateria in uniuersa, beneq. utrumq. dissimilare, de
quoru uterq; fusus, liquatusq. amplius in diuersos soluatur stuores;& qui in existente tenuitate spoliati proprias linguli concrescat in res:ubi inquam huiusmodi parata est materia, eumq. ci indidit, assidueq. indit calore sol; qui quod uterus facit) e molliore uiscosi liuoris portione in existentem tenuitatem educat o , itaq. ueluti in fistula, canaleq. quempiam eam agat, an crassior spiritum ingeneret quidem,& nequaquam ex uniuersa cum educat, sed ex extrema modo ipsius superficie; itaq; ea costricta, qui in reliqua ingeneratur mole, nullum elabendi nactus egressum in ca retineatur,coe
eeaturque; & qui liquidiore magis fundat, liquetque, & singulas eius paries ab alijs
secernat, tu&constringat etiam . compingatque, enuitate, qua immista fluidi erant, educens oem: ubi omnino uteri caloris, quem materiae sol indidit, assidueq. indidica lor, seminis, sanguinisque uicem ipsa pWbet materia; si recth congruant oia; si.Lea, tanta l. materia ex ita ubiq. me nata adsit, quanta, quali q. ad singulas animalis partes conlii tuendas eli opus; tandiu q. dictus solis adest alor,quandiu ,ut singuis materiae partes proprias in animalis partes agantur,adesse oportet; persectum,diuturn . constituitur animal. At si horam quid desit, aut etiam s upersi, ueluti abortus fit. aut mancum, mutilum a. , vel super suis donatum partibus ales fit. Iure igitur vere pirici pue, atq. autumno, di in mollibus, humidisq. terris animalia exoriri apparent . Nam per hyemem, si x et frigura piritus ingenerari non potest; & si quidem in generatur. vivitque, at o ganis carens qiuescilicet. quia mollia, ileaeibilia q. esse oporici, rigida, duraque e re lieri non ponunt statim pereat: si uero pluuie; qui ingeneratur spiritus statim e laxis ma clabatur re. Per aestatem autem plurimus quidem in generatur spiritus,at retineri minimc potuli,summo a calore lose factus tenuit simus, ct terra ab
268쪽
Istitu cita sentci,nstituta omnia, ut melitisc,stitui nulla potuerint ratione. Nihil, quod ad proprias det I ra i si propi m spectant coseruatio
nem, operanda parandaue necessarium sit, aut etiam coismodum,cuipiam diaest. At neq. superest quicqua alicui, quod veluti Ouus non necessarium grauet: vinunquam Trari
tniratione Iohsi 'it Vm vero artificem non laudibu, d id
piratione dignu censemus,&veIuti diuinum excolimus,veneramuraue oui ne ciuiti,&veluti in se ipsi lincimiuolus,&vel minutissima queqo,&durissima andrehende
r retinereq. possit Atho molle factum minime molliri, quin neq; sibi o 'eoire..is o. - i ββ αμ*x: dii riturq - , gratiatum piserti: quid, aut renite,
at lium partibus,& animali omnino vni. Nos ,' niuersum omnin animal alligetur,firmeturque nee Eoi tiquum id tu,sed passim a se ipso diuisum; ut quod maxime opus es nacsunt, possint i ossa nimirum,& qualia facta sunt
igentus,vhianturi , a se ipsis,c6mota prssertiis,agitataq., separentur,diuellaturo. quin & si sit per se ipsis mutantus, di ira tiam facta, aridaq., ct aegrE moueatur.& mi tuo attritu maxime ait erantur. Re igitur flexibili ea quidem, at bene crassa ora
gentissime agitata, commotaque,&in opponsaia
palloe, dii tanto ali: ipsis discludantur unquam, sed perpetuo sibi ipsis cohaereat &vi ictuoso insuper quopiam, lubriem. interea Iocato, sumtquo facile moueantur &
269쪽
.uersi ς λ pMis δὴ strui lios cni, conseruati opemque maxime necessaria sint . . '
PERFECTIORA ANIMALIA E TEMPA A SOLE IMMvTATA
270쪽
De rerum natura Lib. VI.YT PLANTARUM CONSTITUTIO INNOTESCAT: NUM IPSA-
rum corpori ut propriae materiar, an ut tegumento , organoque anima
insit, inquirendum: & quibus inquirendum est in rebus. ' Cap. XX IIII. LANTAR via constitutionem inspecturis id quod animalium go.
nerationem inquirentibus factum est num quae vel omnium consensu illis etiam anima inest, eo insit pacto, quo formae omnes pro prijs materijs, an diuersa, distinctaque a corpore, corpori es ipsa veprio tegumento, proprioque in existat organo, inspiciendum. Forate enim non adeo diuersis partibus, nec tot organis distinctae plantae, nec adco varias, adeoque manifestas aedentes operationes, non fatis ex ijs, quibus animalium animam a corpore distinctam esse declaratum cit, ex anima, corporeque & ipsae , ut e diuersis, dili inclisque rebus compositae videri possunt. Et ignotum id ii iit, si icilicet rerum, e quibus compositae sunt, natura manifesta non sit; ne tu quam carum vel generatio, vel ingenium innotescat unquam. Id porro non aliun de , at e plantarum compositione, carumque actionibus, &passionibus, tum&eso te, a quo, &c terra, aqua conitituuntur, postremo&ex operationibus, quas opo rantur, habendum omnino est. Si scilicet e diuersis rebus compositae illae videantur, di non eadem singulis agere, nec cadem pati; tum & ab eo modo sole, a quo spiritus ingen crari, & nequaquam educi possit, eaque modo e terra, quae in rem agi queat mollem, viscosamque, in qua videlicet & spiritus ingenerari, & ingenitus re tineri, coercerique,&quae ab inexistente eo constringi, dilatarique possit, constitui visae sucrint; tum & oper*tiones operari, quae conspectarum corporis partium pro priae vidcri non possint : nequaquam a natura unica constitutas esse,&earum corpori ut propris materiae animam inhaerere, existimare licet; sed necellario spiritus & ipsis indendus erit, qualid animalibus inditus eii: operationes modo illi, quae a plantis aedi videntur, convcniant.
PLANTARUM PARTES, ACTIONES, PASSIONES, O PERM
tionesque a quo praecipue sole, quave e terra enascantur.
p. XXV. IL A N τ A g E supremo cortice duro, densoque, & ex alio ei suppo to bene molli, beneque siexibili, variisque intertexto fibris, tum euel ligno bene crasib, bcneque duro conliare videntur. Et non modo quod animalia faciunt semen conficere apparent, e quo ipse cna
iςantur; sed quibusdam ramulis abscissis, &solo etiam cortice sese
in alijs generare, producereque, at non alia tamen parte quantu uis magis , amplaque, cui sortex detractus sit. Et quanta uis ligni parte absci. In vigere di foetum aedere, cortex modo circuncisus ne sit, vino vero cortice vel taptillum, a circulo abscissis arescere , interireque videntur omnes. En ascia n tur aute a verno prs sipue sole, tum b autumnali; ab aestiuo nusquam neque etiam ab hyberno, nisi ubi hic viget, languet ille. Et in terra pulcherrime exortu n tur molli, tenuique; i' crassa, duraque, in lapidosa nimirum, arenosaque nullae omnino fiunt; nullae ctiar in. nimis teuut, nimisque humida, & quae non terra magis, quam aqua videri possiti cuius in odi lutum est; per rarae, perque breues in valde denia, valdeque te uaci: &cnatae quae sunt, constitutaeque succum exhaurire, & quae supcinua sunt, noxiaque